R - 12 Raadsinformatiebrief 12 Evaluatie Eikenprocessierups 2024

Raadsinformatiebrief Onderwerp: Evaluatie bestrijding eikenprocessierups 2024 Portefeuillehouder: W.M. van Doorn Documentnummer: 200695439 Zaaknummer: 200667135 Openbaarheid: Openbaar Datum: 20 maart 2025

Aanleiding Na aanbesteding van het nieuwe contract ‘Raamovereenkomst bestrijding Eikenprocessierups’, met besteknummer 19-25 (hierna benoemd als ‘contract 19-25’), en het starten van een pilotproject voor natuurlijke beheersing van de eikenprocessierups in het voorjaar van 2020, is extra budget aangevraagd bij de Raad. De Raad heeft dit goedgekeurd, met als voorwaarden dat er jaarlijks een evaluatie en terugkoppeling plaatsvindt. Deze raadsinformatiebrief is de terugkoppeling van het afgelopen jaar (2024) en geeft een beeld hoe in het vervolg de eikenprocessierups in de gehele gemeente natuurvriendelijk wordt beheerd, aangezien het voorgaand genoemde contract 19-25 begin 2024 is afgelopen.

Bestrijding eikenprocessierups Preventief spuiten met middel Xentari Het bovengenoemde contract 19-25 is gebaseerd op het preventief spuiten van eikenbomen middels het product Xentari. Zoals in voorgaande raadsinformatiebrieven is aangegeven, is er ook gekozen om als pilotproject de eikenprocessierups op een natuurlijke wijze te beheren middels het plaatsen van vlinderfilterkasten. Het hangen van de vlinderfilterkasten is in 2020 gestart als pilotproject, wat al snel een succes blijkt te zijn. Dit succes blijkt doordat het aantal parasieten van de eikenprocessierups is verdubbeld in het gebied waar de vlinderfilterkasten hangen t.o.v. de gebieden waar de vlinderfilterkasten niet hangen. Op het moment van schrijven van deze Raadsinformatiebrief is contract 19-25 afgelopen en is het een logische stap om de bovengenoemde natuurlijke aanpak uit te breiden. Van 2024 tot 2027 wordt geheel Someren op deze natuurlijke wijze beheert.

Natuurlijke beheersing van EPR middels Vlinderfilterkasten & monitoringskasten De werking van de vlinderfilterkast is in voorgaande Raadsinformatiebrieven al uitgebreid omschreven. Om toch een beeld te kunnen geven is onderstaande link toegevoegd waarop de werking van de vlinderfilterkast duidelijk wordt uitgelegd.

Storix ecologisch eikenprocessierups beheer Het streven is om de juiste natuurlijke balans te creëren en te behouden tussen de eikenprocessierups en diens natuurlijke vijand(en) waardoor er geen explosie van de eikenprocessierups aanwezig is en indirect geen overlast bij bewoners. Met name de piekmomenten (zowel maximum als minimum) dient afgevlakt te worden naar een constante aanwezigheid. Hiermee zal een stabiele lijn ontstaan, met constante aanwezigheid en daarmee naar verwachting beperkte overlast van de eikenprocessierups. Wanneer de juiste balans is behaald is op dit moment lastig aan te geven omdat het een natuurlijk proces is, waarbij allerlei factoren invloed hebben. Door middel van monitoring en het advies van de aannemer wordt nauw in de gaten gehouden wanneer verwacht wordt dat de juiste balans is behaald. Dat daarmee het probleem (en overlast) is opgelost, is een misvatting. Deze juiste balans dient in de toekomst behouden te blijven door specifieke ingrepen, waardoor continuering gewaarborgd blijft. Biodiversiteit Biodiversiteit verwijst naar de verscheidenheid aan het leven op aarde, van micro-organismen tot planten en dieren. Deze diversiteit is van essentieel belang voor het in stand houden van gezonde ecosystemen die ons voorzien van voedsel, water, schone lucht en een stabiel klimaat.

Zoals in voorgaande Raadsinformatiebrieven al is beschreven, heeft de natuurlijke beheersing van de eikenprocessierups direct invloed op het verhogen van de biodiversiteit in de gemeente. De natuurlijke beheersing van de eikenprocessierups heeft positieve invloed op verschillende soorten vogels in een bepaald gebied, omdat er meer voedsel beschikbaar is. En dat heeft dan weer als voordeel dat de focus van de aanwezige vogels verlegd kan worden naar het consumeren van de eikenprocessierups als de overlast van de eikenprocessierups uit de hand dreigt te lopen. Financiële consequentie In voorgaande Raadsinformatiebrief is aangegeven dat het beschikbare budget voor het beheer van de eikenprocessierups in 2020 €110.000,-- is, afbouwend naar €70.000,-- in 2024. Vanaf aankomend jaar (2025) zal er een beheerbudget nodig zijn van €55.000,-. Het contract is voor 4 jaar aangegaan, tot en met 2027. Er kan dus gesteld worden dat met de nieuwe aanpak het beheerbudget is gehalveerd. Dennenprocessierups Een (naar alle waarschijnlijkheid) opkomend en op dit moment nog onbekende plaag is de dennenprocessierups. Deze rups is recent in 3 verschillende Belgische provincies waargenomen en is het naar alle waarschijnlijkheid een kwestie van tijd totdat deze rups zich in Nederland gaat vestigen.

Op kennisplatform ‘Processierups’, wordt deze dennenprocessierups nauwlettend gemonitord hoe deze populatie zich ontwikkelt in Nederland. Op dit moment zijn de consequenties van de dennenprocessierups nog niet bekend, en de dennenprocessierupsrups heeft geen link met de eikenprocessierups.

Het vervolg Het contract voor de natuurlijke wijze van de beheersing van de eikenprocessierups is aangegaan voor 4 jaar (tot en met 2027). 2/3

Daarnaast is het maaibeleid van bermen en grotere gazonvlakken aangepast. Zo blijft er jaarlijks 25% van de bermvegetatie staan en wordt dit niet gemaaid. Grotere gazonvlakken worden 1 keer per jaar gemaaid en afgevoerd. Daar waar mogelijk is, wordt kruidenrijk gras of een bloemenmengsel ingezaaid. Een concreet voorbeeld hiervan is de entree van de kom van Someren aan de Boerenkamplaan, en de Sluisstraat in SomerenEind. Alle locaties zijn strategisch uitgekozen zodat er een groene verbindingsstrook door de gemeente ontstaat. Natuurlijk zal dit ook gemonitord, en indien nodig, bijgestuurd worden. Hiermee wordt gestreefd naar de verhoging van biodiversiteit. Bij reconstructies van wegen wordt ook de verhoging van biodiversiteit meegenomen volgens bovengenoemde methodes. Omdat op dit moment het beheer van de eikenprocessierups voor 4 jaar is vastgelegd, zal er geen tussentijdse Raadsinformatiebrief geschreven worden, mits er geen grote veranderingen plaatsvinden. Pas na afloop van het contract voor de natuurlijke wijze van de beheersing van de eikenprocessierups zal er een Raadsinformatiebrief gemaakt worden om de conclusie te bepalen en het vervolg in te kleden. Burgemeester en wethouders van Someren, de secretaris,

de burgemeester,

J. Weekers

D. Blok

Bijlagen: Eindrapportage 2024 EPR Someren

Documentnr

O

NO

X

3/3