Programma externe veiligheid was-wordt lijst

Programma externe veiligheid Was – wordt lijst Was: VISIE EXTERNE VEILIGHEID GEMEENTE SOMEREN 2013 Wordt: Ontwerp Programma externe veiligheid gemeente Someren (2024) In deze was- wordt lijst benoemen we in deel A de veranderingen van de wetgeving rondom het aspect externe veiligheid door de inwerkingtreding van de Omgevingswet. Hierna zullen we in deel B ingaan op de noodzakelijke beleidskeuzes die we hierdoor als de gemeente Someren hebben moeten maken. Deel A: Kwetsbaarheid van gebouwen en locaties Was: (Beperkt) Kwetsbare objecten en (beperkt) kwetsbare bestemmingen, zoals woningen of kleine kantoren. Er is verder geen onderscheid gemaakt in de zelfredzaamheid van personen. Wordt: Een gedeelte van de huidige categorie kwetsbare gebouwen komt in een nieuwe categorie: zeer kwetsbare gebouwen. In een zeer kwetsbaar gebouw verblijven mensen die niet zelf kunnen vluchten als er gevaar is (b.v. kinderopvang, scholen en verzorgingshuis). Daarom moeten overheden deze mensen extra beschermen als ze worden gesitueerd in brand- en explosieaandachtsgebieden. Dat gebeurt door extra eisen te stellen aan de manier van bouwen voor deze gebouwen. Een andere optie kan zijn om deze zeer kwetsbare gebouwen niet binnen brand- en explosieaandachtsgebieden toe te staan. Naast deze categorie voor gebouwen gelden er ook nog twee andere categorieën voor kwetsbare gebouwen.

Namelijk beperkt kwetsbare gebouwen (b.v. een loods) en kwetsbare gebouwen (o.a. woningen en kantoren). Ook kennen we (beperkt) kwetsbare locaties. Dit zijn gebieden voor recreatief nachtverblijf, voor sport, spel of recreatief dagverblijf of voor evenementen in de open lucht. Plaatsgebonden risico (PR) PR is de kans dat één persoon per jaar overlijdt door een ongeval met gevaarlijke stoffen. Het uitgangspunt is dat deze persoon zich onafgebroken en onbeschermd op één bepaalde plaats bevindt. Was: Eerder stonden de afstanden voor het PR in verschillende besluiten per type activiteit: Voor buisleidingen in het Bevb, Voor vuurwerk in het Vuurwerkbesluit, Voor Bevi-activiteiten in de Revi, Voor andere activiteiten in het Activiteitenbesluit. Dit is een “harde” grenswaarde van 10-6/jaar (PR10-6) die op kaart kan worden aangeduid met een contour. Wordt: Het plaatsgebonden risico houdt kort gezegd in dat (beperkt) kwetsbare en zeer kwetsbare gebouwen en (beperkt) kwetsbare locaties niet binnen een bepaalde afstand mogen komen te liggen van aangewezen activiteiten met externe veiligheidsrisico’s (artikel 5.8 en 5.11, lid 2 Bkl). Deze activiteiten, en de afstanden voor het plaatsgebonden risico die daarvoor gelden, zijn opgenomen in bijlage VII bij het Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl).

Het groepsrisico (GR) Het groepsrisico (GR) drukt de kans per jaar uit dat een groep mensen (minimaal 10) overlijdt, als direct gevolg van een ongeval met gevaarlijke stoffen. Het GR is daarmee een maat voor de maatschappelijke ontwrichting bij een calamiteit. Was: Aan de hand van een groepsrisicoberekening moet aangetoond worden wat de hoogte is van het groepsrisico. Dit was verplicht indien de ontwikkeling gelegen was binnen het invloedsgebied. Vervolgens moet er aan de hand van criteria uit landelijke wetgeving (bijvoorbeeld in de BEVI) worden aangetoond dat de veiligheid geborgd is. Wordt: Het invloedsgebied wordt vervangen door aandachtsgebieden. Er zijn drie typen aandachtsgebieden: Brand-, gifwolk- en explosie aandachtsgebieden. De grootte van de aandachtsgebieden zijn vastgesteld in Bijlage VII Bkl. De aandachtsgebieden in de gem. Someren (zie bijlage 1) Bij nieuwe (zeer) kwetsbare gebouwen en kwetsbare locaties in aandachtsgebieden moet de gemeente het groepsrisico verantwoorden. Het bevoegd gezag moet zelf bepalen in het omgevingsplan (ook bij een Bopa of wijziging van het omgevingsplan) hoe zij komen tot een passende bescherming. De gemeente Someren kiest ervoor om het stappenplan ‘afweging groepsrisico binnen aandachtsgebieden’ van de provincie Noord-Brabant te hanteren (zie https://www.brabant.nl/stappenplangroepsrisico ).

De initiatiefnemer/ontwikkelaar moet bij ontwikkellocaties in aandachtsgebieden aantonen dat er sprake is van een passende bescherming. Het is vervolgens aan de gemeente om de beoordeling te maken of er daadwerkelijk sprake is van een passende bescherming. Dit is verankerd in hoofdstuk 5 van het programma (zie bijlage 2)

Deel B: Waarborgen van de veiligheid De norm van het plaatsgebonden risico (PR) blijft nagenoeg gelijk en daarmee ook het basisbeschermingsniveau. Maar de nieuwe vormgeving met aandachtsgebieden i.p.v. het invloedsgebied maakt de bestuurlijke afweging een decentrale afweging. Landelijke normen zijn niet meer vastgelegd in wetgeving. In dit programma maken we als de gemeente Someren een aantal noodzakelijke beleidskeuzes. ✓

Bij het realiseren van nieuwe (beperkt) kwetsbare gebouwen of locaties in aandachtsgebieden moet door middel van het stappenplan van de provincie Noord-Brabant blijken welke maatregelen er getroffen dienen te worden. Nieuwe zeer kwetsbare gebouwen worden op voorhand uitgesloten binnen brand- en explosieaandachtsgebieden. Hiermee worden deze groepen niet onnodig blootgesteld aan eventuele effecten van rampen en calamiteiten.

✓

Een knelpunt in de gemeente bevindt zich in Lierop, in het noorden van de gemeente Someren. Rondom Lierop zijn de Rijksweg A67 en drie hogedruk aardgasleidingen (A-521,

2/7

A-585 en Z-540-01) gesitueerd. Hierdoor ligt een groot gedeelte van het woongebied van het dorp in een brand-, gifwolk- en explosieaandachtsgebied. Echter wil de gemeente Someren het dorp Lierop niet uitsluiten van de woonopgave of voor het realiseren van locaties waar verminderd zelfredzame personen (b.v. gehandicapten, kinderen en bejaarden) kunnen vestigen. Voor het realiseren van zeer kwetsbare gebouwen in Lierop dient eerst gekeken te worden naar de mogelijkheden buiten de aandachtsgebieden (voornamelijk zuid/zuidwestelijke gedeelte van het dorp). In alle andere gevallen willen we groepen van niet of verminderd zelfredzame personen niet binnen brand- en explosieaandachtsgebieden vestigen. ✓

Zeer kwetsbare gebouwen zijn wel toegestaan in het gifwolkaandachtsgebied gezien de grootte van dit gebied, mogelijke scenario’s en daarbij behorende beschermingsmaatregelen. Ten alle tijden moet gezorgd worden dat deze mensen binnenshuis kunnen schuilen.

Brand- en explosieaandachtsgebieden De beleidskeuze van de gemeente Someren is om de brand- en explosieaandachtsgebieden niet aan te wijzen als brand- of explosievoorschriftengebied, tenzij dit wettelijk verplicht is (bijvoorbeeld bij het realiseren van nieuwe zeer kwetsbare gebouwen en het brandvoorschriftengebied bij de A67). ✓

We hebben hiervoor gekozen omdat dat het aanwijzen van deze voorschriftengebieden betekent dat ieder gebouw in deze voorschriftengebieden moet worden uitgerust met dure bouwmaatregelen. Daarnaast is er landelijk ook discussie over de effectiviteit van deze bouwmaatregelen. De gemeente Someren kiest ervoor om het stappenplan van de provincie Noord-Brabant te hanteren. Hiermee wordt er per initiatief gekeken welke beschermingsmaatregelen genomen moeten worden.

Verbeterde indeling van gebiedstypen (zie bijlage 3) Binnen de gemeente Someren hebben we vier verschillende gebiedstypen; risicoluw, bedrijventerrein intensief, bedrijventerrein extensief en buitengebied. ✓

Voorheen waren er drie onderscheiden gebiedstypen (risicoluw, gemengd en intensief). Met deze verbeterde indeling zijn we als gemeente in staat om een goede afweging te maken waar we nieuwe risicovolle bedrijvigheid wel/niet willen en anderzijds waar we woningbouw en vergelijkbare initiatieven willen realiseren. Hiermee geven we invulling aan een evenwichtige toedeling van functies aan locaties.

✓

Mogelijke ontwikkellocaties voor (nieuwe) zeer kwetsbare gebouwen bevinden zich voornamelijk in de gebiedstype risicoluw. (Nieuwe) activiteiten met externe veiligheidsrisico’s zijn hier niet toegestaan, waardoor er in de toekomst geen mogelijkheid bestaat dat deze zeer kwetsbare gebouwen in (nieuwe) aandachtsgebieden komen te liggen.

3/7

4/7

Bijlage 1: Aandachtsgebieden in de Gemeente Someren Op het Register Externe veiligheid (REV) (bron: EV-signaleringskaart d.d. 15 mei 2023) uit figuur 3 zijn de milieubelastende activiteiten met externe veiligheidsrisico’s in Someren met vastgestelde afstanden van de brand- en explosieaandachtsgebieden en plaatsgebonden risicocontour zichtbaar.

5/7

Bijlage 2: verantwoordingskader Conform 5.15 van het Besluit kwaliteit leefomgeving moet de gemeente in het omgevingsplan bij het realiseren van beperkt kwetsbare, kwetsbare en zeer kwetsbare gebouwen en beperkt kwetsbare en kwetsbare locaties binnen een brand-, explosie en/of gifwolkaandachtsgebied rekening houden met het groepsrisico. De gemeente Someren kiest er bewust voor om bepaalde gebiedstypes onder deze voorwaarden wel beperkt kwetsbare en kwetsbare gebouwen en locaties toe te staan binnen aandachtsgebieden. Nieuwe zeer kwetsbare gebouwen in brand- en explosieaandachtsgebieden worden uitgesloten. Indien de gemeente Someren nieuwe (beperkt) kwetsbare gebouwen en locaties wil toe staan in een aandachtsgebied moet het aantonen of er passende bescherming middels maatregelen gewaarborgd wordt. Een andere mogelijkheid is het aantal personen (of tijdsduur) binnen het aandachtsgebied beperken. Om aan te tonen of er passende bescherming geboden kan worden aan de nieuwe populatie of dat de populatie beperkt kan worden maakt de gemeente Someren gebruik van het stappenplan ‘afweging groepsrisico binnen aandachtsgebieden’ van de provincie NoordBrabant. Het stappenplan incl. invoermodule is terug te vinden op Omgevingsveiligheid (externe veiligheid) - Brabant

6/7

Bijlage 3: Gebiedstypen In de tabel hieronder zijn de gebiedstypen met bijbehorende beleidskeuzes beknopt in beeld gebracht.

Een risicoluw gebied kenmerkt zich door een hoge bevolkingsdichtheid. De gemeente Someren kiest ervoor om hier geen ruimte te maken voor milieubelastende activiteiten met externe veiligheidsrisico’s. Het risicoluwe gebied wordt juist aangewezen als zoeklocaties voor nieuw te realiseren (zeer) kwetsbare gebouwen en locaties. Nieuwe MBA’s met externe veiligheidsrisico’s zijn hier niet toegestaan met uitzondering van (nuts)voorzieningen die noodzakelijk zijn voor het functioneren van het gebied. Bedrijventerrein Intensief zijn binnen de gemeente Someren, gezien vanuit het oogpunt van externe veiligheid, aangewezen voor de vestiging van MBA’s met externe veiligheidsrisico’s. Hier bevinden zich vaak al inrichtingen die werken met gevaarlijke stoffen of andere activiteiten die aangewezen staan in bijlage VII van het BKL. Nieuwe woningen of andere kwetsbare gebouwen zijn niet toegestaan. Bestaande bedrijfswoningen blijven gehandhaafd. Nieuwe zeer kwetsbare gebouwen zijn niet toegestaan. Bedrijventerrein Extensief is specifiek aangewezen voor vestiging van bedrijven, welke aangemerkt worden als niet-risicovol. Deze bedrijven hebben geen plaatsgebonden risicocontour en geen brand- of explosieaandachtsgebied. MBA’s met externe veiligheidsrisico’s mogen zich hier niet vestigen.

Het gebiedstype Buitengebied is minder eenduidig dan de gebiedstypes Risicoluw en Bedrijventerrein intensief en Bedrijventerrein Extensief. In dit gebied wordt de aanwezigheid van bepaalde milieubelastende activiteiten met externe veiligheidsrisico’s als vanzelfsprekend gezien. Door historische ontwikkelingen heeft er een mengeling van verschillende activiteiten plaatsgevonden. Er zijn veel (agrarische) bestaande MBA’s met externe veiligheidsrisico’s activiteiten binnen dit gebied, waarbij ook woonlocaties zijn gevestigd binnen dit gebiedstype.

7/7