Lokale aanpak schuldhulpverlening Asten-Someren definitief
Tekst van het document
Lokale aanpak schuldhulpverlening Asten-Someren 2024-2027
1
Inhoudsopgave 1.
Inleiding .....................................................................................................3
2.
Lokale aanpak .............................................................................................3 2.1.
Preventie; voorkomen is beter dan genezen ..................................................3
2.2.
Vroegsignalering; op tijd signalen zien en oppakken ......................................4
2.3.
Fase 1: passende ondersteuning .................................................................4
2.4.
Nazorg ....................................................................................................5
3.
Evaluatie en monitoring ................................................................................5 3.1.
Evaluatie..................................................................................................5
3.2.
Monitoring ................................................................................................5
2
1. Inleiding Elke gemeente geeft een eigen invulling aan de lokale uitvoering van schuldhulpverlening. In de gemeenten Asten en Someren ligt de uitvoering bij Onis Welzijn. De beroepskrachten voeren de werkzaamheden uit en waar mogelijk worden ze ondersteund door vrijwilligers. Onis Welzijn werkt daarin samen met diverse disciplines van het Sociaal Team Asten en ZO Someren, Peelgemeenten, Senzer, Maatschappelijk werk, GGZ, bewindvoerders, de woningbouwcorporaties, de Voedselbank, Stichting Leergeld en Stichting Burgerschuldhulp. Onis Welzijn voert de volgende onderdelen van het integrale schuldhulpverleningsproces uit: -
Preventie Vroegsignalering Fase 1 Schuldhulpverlening lokaal (inclusief langdurige begeleiding en budgetbeheer en/of budget coaching) Nazorg
Een inwoner met een financiële vraag wordt altijd lokaal opgevangen. Hij kan zelf met een vraag komen, een partner kan hem doorverwijzen of hij kan worden “gevonden” via een signalering. De medewerkers van Onis Welzijn bepalen samen met de hulpvrager welke ondersteuning het beste past.
2. Lokale aanpak 2.1.
Preventie; voorkomen is beter dan genezen
Preventie in het kader van schuldhulpverlening zijn acties die erop gericht zijn om (financiële) problemen te voorkomen. Met als doel dat mensen met vragen/problemen eerder aan de bel trekken en eerder in beeld zijn. Dit kan op initiatief van de klant maar ook door signalering door een samenwerkingspartner. De komende vier jaren ligt de focus van onze preventie aanpak op het bespreekbaar maken van geldzaken. Bespreekbaar maken van geldzaken Het zit in de cultuur van Nederlanders om niet openlijk over geldzaken te praten. Daarbij heerst er vaak een gevoel van schaamte. We merken dat door de aandacht in de media van de laatste jaren en de energiecrisis hier wel een verandering is ontstaan. We willen de drempel zo laag mogelijk maken om contact op te nemen. We gaan inzetten op de volgende 4 sporen: Spoor 1: Jongeren en schulden Veel jongeren hebben geen vangnet en geen buffer, hierdoor komen ze sneller in de financiële problemen. Daarom is extra inzet op financiële voorlichting nuttig. Criminelen gaan sluw te werk en voordat ze het weten worden ze gebruikt als ‘geldezels’. Onis werkt aan preventie voor jongeren van verschillende leeftijden. Onderdeel hiervan is; •
Voorlichting geven op scholen. Er is al veel materiaal beschikbaar voor verschillende schoolniveaus zoals de Schulden Escape koffer inzetten op het voortgezet onderwijs en geldlessen tijdens de week van het geld op de basisscholen.
3
• •
Checklist maken met daarop zaken als; Wat doe je als je 18 wordt? Ontvang je de toeslagen? Welke voorzieningen zijn er? Wanneer/hoe doe je belastingaangifte? Aansprakelijkheidsverzekering? Inschrijven bij woningbouwverenigingen. Jongerenwerkers financieel vaardiger maken. Zo wordt het makkelijker om jongeren informeel te bereiken over financiën.
Spoor 2: Communicatie- /activiteitenkalender •
• •
Communicatie kalender waaraan (vaste jaarlijkse) activiteiten kunnen worden gekoppeld met berichten die kunnen worden hergebruikt. Hierdoor wordt er vaker iets gepubliceerd over geldzaken en waar je ondersteuning kunt krijgen (Bijv. Innen gemeentelijke belastingen/ week van ‘t geld). Op Social media en via andere kanalen regelmatig iets publiceren, zoals bijvoorbeeld een jaarlijkse thema pagina in het plaatselijke huis-aan-huis blad. Ervaringsverhalen delen op Social media.
De coördinatie en uitvoering van de kalender ligt bij Onis. De inbreng van onderwerpen en informatie komt vanuit Onis en de gemeenten Asten en Someren. Spoor 3: Vaardigheden en voorlichting • •
Periodieke cursussen, workshops, themadagen (weken), sprekers en aandacht voor “De week van het geld”. Voorlichting geven bij specifieke doelgroepen zoals ouderen via Zij actief of de KBO. Wat betekent ouder worden voor je financiën? Voor jongeren zijn de onderwerpen zoals crypto of geldezel waardevol.
Spoor 4: Laagdrempeliger lokale ingang voor geldvragen • •
We willen de vrijwilligers van Hulp bij formulieren meer handvaten geven zodat ze nog beter financiële problemen kunnen signaleren. In onze communicatie verwijzen we voor geldvragen naar Onis Welzijn. Daarnaast willen we dat ons aanbod goed vindbaar is, ook via landelijke initiatieven. Daarom zijn we onlangs aangesloten bij Geldfit van de Nederlandse Schuldhulproute (NSR).
2.2.
Vroegsignalering; op tijd signalen zien en oppakken
Vroegsignalering is het in een zo vroeg mogelijk stadium in beeld brengen van mensen met financiële problemen om proactief hulpverlening aan te bieden. Vanuit vaste lasten partners worden signalen gedeeld van betalingsachterstanden die vervolgens bij Onis Welzijn terechtkomen. Op basis van gemaakte afspraken (beoordelingskader) beoordelen zij de signalen en zetten zij passende acties uit. Het vroegsignaleringsproces is in 2021 ingericht. We hebben daarvoor convenanten gesloten met diverse vaste lasten partners. Deze convenanten worden aangevraagd en beheerd via NVVK Signing. De evaluatie van vroegsignalering is positief. De hoofdlijnen van het beleid blijven hetzelfde. Wel zien we de volgende ontwikkelpunten voor de komende jaren: • •
Meer inzetten op persoonlijk contact (huisbezoeken en telefonisch contact) Meer aandacht voor nazorg door middel van een extra contactmoment na afsluiting van de casus. Dit pakken we vooralsnog op binnen de huidige capaciteit.
4
2.3.
Fase 1: passende ondersteuning
Fase 1 zijn de reguliere werkzaamheden op het gebied van schuldhulpverlening. De kerntaken worden beschreven in het beleidsplan Schuldhulpverlening Peelgemeenten 2024-2027. Er wordt altijd gekeken welke hulp het beste passend is. Dat kan zijn inzet van schuldhulpverlening, maar ook burgerschuldhulp of de inzet van een dienst van Onis Welzijn zoals Hulp bij formulieren of budgetbeheer. Dit kan via de volgende stappen gaan - Intakegesprek, Hierin wordt de hulpvraag vastgesteld en een plan op maat gemaakt. - In kaart en in balans brengen van inkomsten en uitgave - Check: Maakt de inwoner gebruik van alle regelingen? - Schulden in kaart brengen - Welke inzet is het beste passend? Kan bijvoorbeeld, budgetbeheer en/of – coaching, een schuldregeling tegen finalekwijting of burgerschuldhulp zijn. - Langdurige begeleiding: er kan een schuldregeling bij Peelgemeenten lopen en daarnaast biedt Onis gepaste begeleiding. Denk aan budgetcoaching en/of budgetbeheer. Stichting Burgerschuldhulp Asten/Someren In 2018 is Stichting Burgerschuldhulp Asten/Someren van start gegaan. Stichting Burgerschuldhulp Asten-Someren (BSH) is opgericht om met name die mensen/gezinnen te helpen met relatief (nog) lichte schulden. Wanneer wordt ingegrepen op het moment dat de problemen nog klein zijn, dan voorkomt dat grotere problemen in de toekomst op zowel financieel als op sociaal gebied.
2.4.
Nazorg
Er is nazorg na een schuldregeling nodig. Wanneer een maatwerkregeling tot een eind komt, wordt er een nazorgplan op maat gemaakt. Naast nazorg komt er nog meer aandacht voor langdurige begeleiding. Dit kan parallel lopen aan een maatwerkinzet. Een inwoners krijgt dan zowel regionale als lokale ondersteuning. De inwoner wordt dus niet zomaar losgelaten, en kan in deze periode meer financiële competenties ontwikkelen.
3. Evaluatie en monitoring Om de kwaliteit van de dienstverlening te borgen is het belangrijk dat we structureel monitoren en evalueren.
3.1.
Evaluatie
We evalueren de lokale dienstverlening tijdens het maandelijks overleg tussen de beleidsmedewerkers van de gemeente Asten en Someren en de coördinator schuldhulpverlening.
3.2. • • •
Monitoring
Jaarlijks deelt Onis Welzijn haar werkzaamheden op het gebied van schuldhulpverlening in het jaarverslag. Vanuit de Peelgemeenten ontvangen we elk kwartaal rapportages met de actuele cijfers over de schuldhulpverlening. Uit het systeem van Inforing kunnen we rapportages draaien die ons voorzien van actuele gegevens over vroegsignalering. 5