Kennisnemen van rapport review bestuurskrachtonderzoek

Raadsvoorstel Onderwerp:

Uitkomsten review bestuurskrachtonderzoek

Portefeuillehouder:

P.J.M.G. Blanksma

Documentnummer:

200778421

Zaaknummer: Datum:

0847200755815 11 november 2025

1. Samenvatting voor de burger Onderzoeksbureau BMC heeft in de periode juli-september 2025 een review van het bestuurskrachtonderzoek uit 2022 uitgevoerd. Deze review heeft geleid tot het rapport “Op de grens – Review bestuurskrachtonderzoek”. Het doel van de review is om een tussentijds oordeel te krijgen hoe de condities voor bestuurskracht van de gemeente Someren zich sinds het bestuurskrachtonderzoek uit 2022 hebben ontwikkeld. In het rapport worden verschillende conclusies getrokken en aanbevelingen gedaan. Het advies is om daarvoor een plan van aanpak op te stellen.

2. Inleiding In de raadsvergadering van 3 april 2025 heeft de raad het college opgeroepen om te laten onderzoeken hoe het gesteld is met de bestuurs-, organisatie- en realisatiekracht van de gemeente. Naar aanleiding daarvan heeft het college onderzoeksbureau BMC opdracht gegeven een review uit te voeren van het in 2022 uitgevoerde bestuurskracht onderzoek. BMC heeft in de periode juli-september 2025 gesprekken gevoerd met collegeleden, gemeentesecretaris, griffier, domeinmanagers en enkele sleutelfuncties in de organisatie. Daarnaast is bureaustudie gedaan op basis van openbaar beschikbare en aangeleverde documenten. De bevindingen van BMC zijn terug te vinden in het rapport "Op de grens - Review bestuurskrachtonderzoek" en de bijbehorende financiële bijlage. Het college onderschrijft de conclusies uit het onderzoek.

3. Advies 1.

Kennis te nemen van het rapport “Op de grens – Review bestuurskrachtonderzoek” met aanbiedingsbrief

2.

De conclusies en aanbevelingen uit het onderzoek te onderschrijven.

3.

Het college de opdracht te geven een plan van aanpak op te stellen en terug te komen bij de raad met voorstellen voor het vervolg.

4. Beoogd effect Beoogd effect van de review is om een tussentijds oordeel te krijgen hoe de condities voor bestuurskracht van de gemeente Someren zich sinds het bestuurskrachtonderzoek uit 2022 hebben ontwikkeld en (onafhankelijke) aanbevelingen voor het versterken van de bestuurskracht te ontvangen.

5. Argumenten 1.1 Rapport wordt aangeboden met een aanbiedingsbrief Met de brief biedt het college het rapport van de onderzoekers aan aan de raad, voorzien van een eerste reactie op de conclusies en aanbevelingen uit het rapport. 3.1 Aanbevelingen vragen om een vervolg Na het bestuurskrachtonderzoek van 2022 zijn op basis van een plan van aanpak diverse acties ondernomen om de bestuurskracht te verbeteren. Dat plan van aanpak is destijds met de raad gedeeld. Het merendeel van de acties is in 2023 en 2024 uitgevoerd. Denk aan Organisatieontwikkelplan, Dienstverleningsconcept, de arbeidsmarktstrategie en het ZBB traject. Gelet op de korte tijd die verstreken is, zijn de effecten hiervan nog niet altijd zichtbaar. De review is in principe een tussenstand. Toch geven de conclusies uit de review voldoende aanleiding voor een aangescherpte vervolgaanpak. 3.2 Handelingsperspectief als vertrekpunt Het handelingsperspectief zoals verwoord in paragraaf 4.2 van het rapport is een goed vertrekpunt voor de vervolgaanpak. Speciaal benadrukt wordt de aanbeveling om een bestuurlijke toekomstverkenning te starten. Voorstelbaar is dat de ‘nieuwe’ raad dit meeneemt als onderwerp voor het coalitieprogramma 2026-2029.

6. Kanttekeningen 1.1 Review is geen volledig bestuurskrachtonderzoek De review geeft een actueel inzicht in de bestuurskracht. Het is echter geen volledig bestuurskrachtonderzoek. Zo zijn bijvoorbeeld de effecten in de gemeenschap van de uitgevoerde activiteiten niet onderzocht. En hebben er geen externe gesprekken plaatsgevonden, bijvoorbeeld met regionale samenwerkingspartners. De review richt zich primair op de knoppen die de gemeente ter beschikking heeft om de bestuurskracht te bevorderen. 2.1 Uitkomsten zeggen niets over het functioneren op zichzelf De conclusies uit het onderzoek zijn geformuleerd vanuit het perspectief van bestuurskracht. Dit gaat niet over het functioneren van de organisatie/medewerkers, college van B&W of gemeenteraad op zichzelf, maar ziet op de wijze waarop men in staat wordt gesteld haar wettelijke en beleidstaken tot uitvoering te brengen. 3.1 Niets doen is geen optie Niets doen naar aanleiding van de bevindingen is geen perspectief. De verwachting is dat, bij ongewijzigde koers, de voorwaarden voor bestuurskracht de komende jaren verder verslechteren. Gelet op de regionale opgaven is een kwaliteitssprong noodzakelijk, zowel in bestuur als in organisatie, zo oordelen de onderzoekers.

2/3

7. Financiën De kosten van het onderzoek komen ten laste van de interne order 73004011 Bestuurskrachtonderzoek. Op basis van de gegunde offerte van BMC is met het onderzoek een bedrag gemoeid van € 16.000,- excl. btw. Daarna rest er geen bedrag meer op deze order.

8. Communicatie 

Presentatie rapport door BMC tijdens commissie Burger & Bestuur van 27 november 2025.



Na behandeling in de raad volgt communicatie naar de organisatie en naar buiten (inwoners, ondernemers en organisaties)

9. Uitvoering De vier lijnen van handelingsperspectief vragen om een verdere uitvoering. Het college zal hiertoe een plan van aanpak opstellen. Dit plan van aanpak wordt met de raad gedeeld, inclusief de voorstellen voor het vervolg.

Burgemeester en wethouders van Someren, de secretaris,

wnd. burgemeester,

J. Weekers

P.J.M.G. Blanksma

Bijlage(n)

O

Aanbiedingsbrief, Documentnr. Djuma 200780692

X

Raadsbesluit, Documentnr. Djuma 200782452

X

Rapport "Op de grens - Review bestuurskrachtonderzoek", Documentnr.

X

NO

Djuma 200779442 Rapport Review bestuurskrachtonderzoek – financiële bijlage (Documentnr.

X

Djuma 200787625)

3/3