Jaarstukken 2025
Tekst van het document
Jaarstukken 2025
Inhoudsopgave ALGEMEEN
6
Inleiding
7
Financieel resultaat 2025
8
Leeswijzer
9
Samenvatting
11
Kerngegevens ultimo boekjaar
14
Samenstelling college
15
Gemeenteraad
22
JAARVERSLAG
24
PROGRAMMAVERANTWOORDING
24
1. Fysiek Domein
25
Speerpunt 1.1: Economie
25
Speerpunt 1.2: Wonen en bouwen
26
Speerpunt 1.3: Veiligheid en handhaving
27
Speerpunt 1.4: Verkeer
28
Speerpunt 1.5: Duurzaamheid, natuur, milieu en energie
28
Speerpunt 1.6: Veilig Publieke Taak
29
Wat heeft het gekost?
30
2. Sociaal Domein
35
Speerpunt 2.1: Leefbaarheid, welzijn en gezondheid
35
Speerpunt 2.2: Onderwijs
36
Speerpunt 2.3: Cultureel erfgoed
36
Wat heeft het gekost?
38
3. Bedrijfsvoering
44
Speerpunt 3.1: Bestuurskracht
44
Speerpunt 3.2: Personeel
44
Speerpunt 3.3: Optimale dienstverlening
45
Speerpunt 3.4: Financiën
47
Speerpunt 3.5: Communicatie en participatie
47
Speerpunt 3.6 Informatievoorziening
48
Speerpunt 3.7 Gemeentehuis van de Toekomst
49
Wat heeft het gekost?
50
Prestatie indicatoren gemeente Someren
53
PARAGRAFEN
55
WEERSTANDSVERMOGEN EN RISICOBEHEERSING
56
Weerstandsvermogen
57
Beschikbare weerstandscapaciteit
59
Benodigde weerstandscapaciteit
62
Risico's
62
Kengetallen
67
LOKALE HEFFINGEN
75
Overzicht belastingopbrengsten en gemeentelijke leges
75
Onroerende zaakbelasting (OZB)
77
Afvalstoffenheffing en reinigingsrechten
77
Rioolheffing en rioolaansluitrecht
78
Rioolheffing
78
Rioolaansluitrecht
78
Hondenbelasting
79
Toeristenbelasting
80
Gemeenteleges
81
Leges publiekszaken
81
Woonlasten regionaal en kwijtschelding
81
Kwijtschelding
83
VERBONDEN PARTIJEN
84
Gemeenschappelijke regelingen
88
Stichtingen en verenigingen
101
Vennootschappen en coöperaties
102
ONDERHOUD KAPITAALGOEDEREN
103
Onderhoud Wegen
104
Onderhoud Riolering
106
Onderhoud Groen
108
Onderhoud gebouwen
109
BEDRIJFSVOERING
110
GEMEENTEFINANCIERING
121
GRONDBELEID
128
WET OPEN OVERHEID (WOO)
137
JAARREKENING
138
Procedure jaarstukken
139
Balans
140
Grondslagen voor waardering en resultaatbestemming
143
Immateriële vaste activa
148
Materiële vaste activa
149
Financiële vaste activa
153
Voorraden
154
Uitzettingen korter dan één jaar
157
Liquide middelen
157
Overlopende activa
158
Stille reserves
158
Algemene reserves
158
Bestemmingsreserves
159
Voorzieningen
162
Vaste schulden met een rente typische looptijd langer dan 1 jaar
163
Netto vlottende schulden met een rentetypische looptijd korter dan 1 jaar
165
Overlopende passiva
166
Gegarandeerde geldleningen
167
Totaaloverzicht van baten en lasten
169
Waar komt het geld vandaan?
170
Waar gaat het geld naartoe?
171
Structurele toevoegingen en onttrekkingen
173
WNT
174
Afwijkingen mutaties reserves per programma
176
Incidentele baten en lasten
177
Gebruik onvoorzien
179
Afwikkeling kredieten
180
Algemene dekkingsmiddelen
185
Gerealiseerde baten en lasten per taakveld
187
RECHTMATIGHEIDSVERANTWOORDING
190
OVERIGE GEGEVENS - CONTROLEVERKLARING
192
BIJLAGES
193
SISA BIJLAGE
200
Algemeen
6
Inleiding Geachte lezer, Voor u liggen de jaarstukken 2025. In deze jaarstukken is het jaarverslag en de jaarrekening met toelichting opgenomen en legt het college van burgemeester en wethouders verantwoording af aan de gemeenteraad over het gevoerde beleid en de financiële resultaten van het afgelopen kalenderjaar. In het jaarverslag blikken we per programma terug op de beleidsdoelen die zijn gesteld in de begroting en geven we aan in hoeverre deze zijn gerealiseerd. De jaarrekening bevat een overzicht van de financiële positie per 31 december 2025 en er wordt een toelichting op de baten en lasten gegeven. 2025 stond in het teken van richting geven en verantwoordelijkheid nemen. Aan de onderwijshuisvesting in Someren werd voor de komende jaren richting gegeven via het vaststellen van een nieuw Integraal Huisvestingsplan. Via het vaststellen van kaders instemmen met het aangaan van een Gemeenschappelijke Regeling werd richting gegeven aan het Regionaal Bedrijventerrein Brainport-Oost. Parallel daaraan is met het vaststellen van de Natuurvisie en het beleid voor Vrijkomende Agrarische Bedrijven een belangrijke stap gezet in het versterken en beschermen van de natuur en het buitengebied in onze hele gemeente. Met het besluit tot het mogelijk maken van de bouw van een ambulancepost in Lierop gaf Someren invulling aan het nemen van haar regionale verantwoordelijkheid.
Verder werd verantwoordelijkheid genomen door de Tijdelijke Gemeentelijke Opvang voor asielopvang aan De Hoof. Gericht op haar eigen functioneren nam Someren afgelopen jaar verantwoordelijkheid door het uitvoeren van review op het eerdere onderzoek naar de bestuurskracht in Someren. De raadsenquête had een grote impact het afgelopen jaar op de raad, het college, ambtelijke organisatie en de Somerense samenleving. De enquêtecommissie bracht in 2025 met haar onderzoek naar het dossier Lage Akkerweg verschillende leerpunten in beeld. In het plan van aanpak ‘Samen de schouders eronder’ werden die leerpunten omgezet naar verbeteringen in de processen en het politiek-bestuurlijk-ambtelijk samenspel. Deze jaarstukken laten zien dat 2025 een jaar was van doordachte keuzes en gezamenlijke inspanning. Het college dankt de gemeenteraad, ambtelijke organisatie en inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties voor ieders betrokkenheid bij onze werkzaamheden in 2025.
7
Financieel resultaat 2025 Deze inleiding beperkt zich tot de financiële resultaten ten opzichte van de begroting. In de primaire begroting 2025 werd een negatief exploitatiesaldo begroot van € 296.000. Op basis van de inzichten, die in de loop van het jaar ontstonden werd de begroting 2025 nog enkele keren bijgesteld via begrotingswijzigingen, de Zomernota en de Decemberrapportage. De Decemberrapportage werd in oktober opgesteld, zodat deze laatste actualisatie van de begroting 2025, door de Raad in december kon worden vastgesteld. Na deze slotwijziging bedroeg het begrote resultaat € 3.012.000 voordelig. In deze jaarstukken wordt het werkelijk gerealiseerd resultaat getoond. De gemeente Someren sluit het jaar 2025 financieel af met een positief resultaat van € 3.929.000. Dit is een positiever resultaat dan bij de primaire begroting en bij de bijgestelde begroting over 2025 werd geraamd. Het verschil ten opzichte van de primaire begroting bedraagt € 4.225.000. Echter ten opzichte van de bijgestelde ramingen bedraagt het verschil € 917.000. De afwijkingen hebben betrekking op: 1)
Mutaties met een incidenteel karakter € 638.000
2)
Mutaties met een structureel karakter € 297.000
Op pagina 12 is een samenvatting opgenomen waarin de grootste verschillen worden weergegeven. Vaststelling jaarstukken De jaarstukken worden in de Raadsvergadering van 2 juli 2026 behandeld. De jaarstukken zijn ook te vinden op de website van de gemeente Someren (www.someren.nl). We danken alle betrokkenen, binnen en buiten de gemeente, voor hun inzet en samenwerking in het afgelopen jaar en kijken uit naar een voortzetting van deze positieve ontwikkelingen in 2026. Someren, 26 mei 2026 Het college van burgemeester en wethouders,
de secretaris,
de burgemeester,
J. Weekers
D. Blok
8
Leeswijzer Bijgaand treft u de jaarstukken 2025 aan. Hierin legt het college aan zowel de gemeenteraad, als aan de burgers, verantwoording af over het gevoerde beleid in 2025 en de lasten en baten die daarmee gepaard zijn gegaan. De jaarstukken 2025 bestaan uit de onderdelen: Algemeen 1.
Jaarverslag
2.
Jaarrekening
3.
Overige gegevens
Algemeen Onder het hoofdstuk Algemeen is een financiële samenvatting opgenomen, de kerngegevens ultimo 2025 en de samenstelling van raad en college in 2025. Jaarverslag Het jaarverslag bestaat uit de programmaverantwoording en een aantal voorgeschreven paragrafen. A. Programmaverantwoording Bij het onderdeel Programmaverantwoording wordt per programma een totaaloverzicht gegeven over de plannen en de behaalde resultaten in 2025. Ook wordt per speerpunt de stand van zaken ultimo 2025 weergegeven. Het programmaplan van de gemeente Someren bestaat uit de volgende 3 programma's: 01. Fysiek domein 02. Sociaal domein 03. Bedrijfsvoering Bij ieder programma worden per speerpunt de volgende onderdelen in beeld gebracht: Wat wilden we bereiken? Hieronder wordt de doelstelling opgenomen.
9
Wat hebben we hiervoor gedaan? Hieronder worden de activiteiten van 2025 opgenomen. Per programma / taakveld wordt afzonderlijk getoond:
Wat heeft het gekost?
Verbonden Partijen (indien van toepassing; verbonden partijen hebben ook hun eigen, afzonderlijke verantwoordingsdocumenten)
In programma Bedrijfsvoering zijn de prestatie-indicatoren opgenomen. (conform de Regeling van de Minister van BZK van 24 maart 2016) Op meerdere plekken wordt verwezen naar de website https://findo.nl/content/taakveldengemeenten. Op deze site wordt door de Rijksoverheid aangegeven hoe de afzonderlijke taakvelden gedefinieerd zijn. B. Paragrafen Bij het onderdeel Paragrafen zijn de (verplichte) paragrafen opgenomen. Naast de programma's moeten gemeenten minimaal zeven programma overstijgende paragrafen in de begroting opnemen (BBV-verplichting). In de paragrafen staat belangrijke informatie voor raadsleden waarmee zij inzicht krijgen in de financiële positie van de gemeente, de beheersmatige aspecten en de risico's. Jaarrekening Bij het onderdeel Jaarrekening wordt onder meer ingegaan op de balans en het overzicht van baten en lasten. De jaarrekening is opgesteld conform de wettelijke voorschriften van het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV). Overige gegevens Hierin staat de controleverklaring van de accountant en een overzicht van de verplichte prestatieindicatoren. Weergave financiële cijfers De financiële cijfers worden (geautomatiseerd) afgerond op duizenden euro's. Dit kan leiden tot geringe afrondingsverschillen.
10
Samenvatting Het jaarrekeningresultaat 2025 bedraagt € 3.929.000 positief, na reservemutaties. Gedurende het jaar 2025 is het begrotingsresultaat van de primaire begroting, op basis van inzichten die in de loop van het jaar ontstonden, nog enkele keren bijgesteld. Ultimo 2025 bedroeg het begrote resultaat 2025 € 3.012.000 voordelig. Wanneer structurele lasten gedekt worden door structurele baten is er sprake van structureel evenwicht. Volgens het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) dient een begroting structureel in evenwicht te zijn. Kosten, die horen tot de gemeentelijke taken, worden aangemerkt als structureel. Om te beoordelen of en in hoeverre er sprake is van een structureel sluitende exploitatie, is de gemeente verplicht om bij het jaarrekeningresultaat inzicht te geven in de hierin opgenomen incidentele baten en lasten. Onder incidentele baten en lasten worden verstaan éénmalige baten en lasten die enkel betrekking hebben op één bepaalde tijdsperiode én die in de daarop volgende jaren geen onderdeel uitmaken van de exploitatie. Voorbeelden hiervan zijn de verkoop van een gemeentelijk gebouw of het in enig jaar uitvoeren van achterstallig onderhoud. Op deze wijze wordt ook inzicht gegeven in het structurele resultaat, namelijk: Jaarrekeningresultaat minus incidentele baten en lasten = structureel resultaat.
Een globale analyse van de meest in het oog springende verschillen na vaststelling van de Decemberrapportage in 2025 is in onderstaand overzicht opgenomen. + = voordeel / - = nadeel Pr.
TaakGlobale analyse rekening resultaat veld
Structureel
Incidenteel
Totaal
V/N
Begrotingsresultaat primaire begroting
107
-403
-296
V
Begrotingswijzigingen boekjaar 2025
1.520
1.788
3.308
V
Begrotingsresultaat na wijzigingen
1.627
1.385
3.012
V
132
132
V
Globale analyse resultaat: 1
2.1
Extra vergoedingen voor zwerfafval, heeft grotendeels betrekking op voorgaande jaren (2023 en 2024)
1
3.1
Lagere bijdrage aan Innovatiehuis De Peel
35
35
V
1
7.2
Door lagere uitgaven aan beheer en onderhoud riolering was de begrote onttrekking aan de voorziening niet nodig, per saldo een nadeel
-60
-60
N
1
7.3
Voordeel op de afvalbegroting, o.a. op de milieustraat door meer ontvangen leges dan begroot en een lagere afrekening voor verwerking, na verrekening met de egalisatiereserve per saldo
115
115
V
1
7.4
Voordeel op uitgaven voor energiebeleid door aanvullende ontvangen klimaatgelden (CDOKE)
74
V
1
div.
Hogere afrekening team UDAS
-45
N
74 -45
11
div.
Algeheel voordeel op personele lasten. Dit wordt met name veroorzaakt door niet of later ingevulde formatieruimte en verschil in inschaling. Daarnaast ook door bijstellingen voor vervangingen bij ziekte en verlof, die achteraf niet allemaal nodig waren.
575
575
V
2
4.2
Afwaardering voormalig schoolgebouw na afronding en activering vernieuwbouw schoolgebouw voortgezet onderwijs
-50
-50
N
2
4.3
Voordeel op OAB (Onderwijsachterstandbeleid) doordat minder peuters dan voorzien gebruik hebben gemaakt van het VVE (voor- en vroegschoolse educatie) aanbod
71
V
2
5.2
Terug te betalen regeling SPUK Sport 2024 en 2025 na vaststellen subsidie. Door de wijziging van de regeling zijn bepaalde lasten niet meer declarabel. Daarbij werd deze SPUK in 2025 bijgeraamd in de Zomernota, maar de uitgaven en/of de terugbetalingsverplichting niet
-369
-369
N
2
5.2
De definitieve vaststelling van de SPUK Sport over 2023 is hoger
68
68
V
2
5.2
Nadeel op uitgaven voor onderhoud aan sportterreinen als gevolg van nieuwe bestekken voor maaien en groot onderhoud en extra snoeiwerkzaamheden
-45
-45
N
2
5.7
Hogere kosten op diverse groenbudgetten (plantsoenen en parken, bomen en gazonnen) in verband met het natte voorjaar, extra inzet om de achterstanden bij het sociaal werkbedrijf weg te werken en hogere uitbesteding toezicht vanwege uitval personeel.
-60
-60
N
2
div.
De 2e begrotingswijziging van GR Peelgemeenten levert een voordeel op, door aanlevering in november is deze niet meer verwerkt
41
41
V
2
div.
De zorgkosten voor de uitvoering van de WMO door GR Peelgemeenten vallen lager uit dan begroot
102
102
V
2
div.
De zorgkosten voor de uitvoering van de Jeugdwet door GR Peelgemeenten vallen hoger uit
-65
-65
N
2
div.
De zorgkosten voor de uitvoering van BMS (Bijstand Minima Schuldhulpverlening) door GR Peelgemeenten vallen lager uit dan begroot
36
36
V
2
6.1
Voordeel op het budget algemene collectieve voorzieningen en preventie. Minder subsidies verstrekt dan geraamd en diverse uitgaven zijn gedekt door de Brede Spuk
85
V
2
6.4
In de septembercirculaire zijn extra middelen ontvangen voor de sociale werkvoorziening, deze worden doorgezet naar Senzer. De begroting is hierop niet aangepast.
-95
N
2
6.5
Minder diensten geleverd door participatiecoach aan de doelgroep met een arbeidspotentieel van 0 tot 30%
46
V
2
7.1
Uitkering resultaat 2024 GGD
25
25
V
2
div.
Voordelig saldo op afgewikkelde kredieten
40
40
V
3
0.1
-36
-36
N
3
0.1
-619
-619
N
3
0.1
Hogere salariskosten B&W ivm vervanging van ziekte en niet geraamde externe begeleidingskosten
-98
-98
N
3
0.4
De doorbelasting van overheadkosten naar projecten was hoger dan geraamd
256
256
V
0.4
Nadeel op secundaire arbeidsvoorwaarden: Studiekosten, reiskosten, wervingskosten en kosten voor arbo-wetgeving zijn hoger dan begroot, o.a. als gevolg van uitbreiding personeelsbestand
-75
N
3
71
85
-95 46
Hogere raadskosten ivm vervanging van ziekte, meer presentiegelden niet-raadsleden en extra afgenomen diensten van Notubiz Hogere storting pensioenvoorziening wethouders door extra wethouder en gericht op de overdracht naar het ABP
-75
12
3
0.4
In 2025 zijn incidenteel minder trainees ingezet
3
0.4
Voordeel kosten Informatievoorziening ivm lagere onderhoudskosten nieuwe software
3
0.5
Voordeel op rentelasten door het later aantrekken van langlopende leningen
0.61
Lagere opbrengsten OZB-woningen (0,5%) en niet-woningen (2,8%)
3
0.7
Algemene Uitkering aanvulling nav decembercirculaire. Een deel heeft betrekking op middelen die 1-op-1 worden doorgezet naar Senzer (zie 6.4)
3
0.7 div.
52
52
V
61
V
300
V
-61
-61
N
151
151
V
310
V
20
N
3.929
V
61
300
310
Algemene Uitkering nabetaling (accres) voorgaande jaren Overige verschillen per saldo Jaarrekeningresultaat 31-12-2025
20 1.906
2.023
Bedragen x 1.000
13
Kerngegevens ultimo boekjaar
A. Sociale structuur
2025
2024
20.476
20.216
Van 0 - 3 jaar
887
886
Van 4 - 19 jaar
3.292
3.199
Van 20 - 66 jaar
12.223
12.196
Van 67 en ouder
4.074
3.935
Bijstandsgerechtigden
236
240
B. Fysieke structuur
2025
2024
Oppervlakte gemeente (ha)
8.150
8.150
115
115
8.655
8.585
269
267
Buiten de bebouwde kom
170
170
Binnen de bebouwde kom
99
97
Lengte van recreatieve ANWB wandelpaden (km)
64
64
Lengte van waterwegen (km)
284
284
955.230
937.225
Aantal inwoners Waarvan
Waarvan: Binnenwater Woningvoorraad Lengte van wegen (km) Waarvan:
Aantal vierkante meters openbaar groen, excl. sportcomplex
C. Financiële structuur
2025 totaal per inwoner
2024 totaal per inwoner
Uitgaven exploitatie (excl. Grondbedrijf)
67.910.025
3.317
61.077.394
3.021
Opbrengst belastingen
6.113.885
299
5.616.958
278
Opbrengst rechten, leges en heffingen
5.551.097
271
5.261.243
260
Algemene uitkeringen gemeentefonds
41.852.332
2.044
38.434.921
1.901
Boekwaarde geactiveerde kapitaaluitgaven (investeringen)
93.054.853
4.545
76.735.977
3.796
Eigen financieringsmiddelen (reserves en voorzieningen)
64.404.048
3.145
62.202.405
3.077
Vaste schuld
3.000.000
147
0
0
14
Samenstelling college Gemeente Someren heeft een burgemeester en drie wethouders. Ieder collegelid is belast met een aantal beleidsterreinen.
15
D. Blok – Periode 01.01.2025 t/m 31.03.2025 Burgemeester
P.J.M.G. Blanksma-van den Heuvel – Periode 01.04.2025 t/m 31.12.2025
Waarnemend burgemeester
Portefeuille Burgerzaken en algemeen bestuur
Integriteit
Openbare orde en Veiligheid
Communicatie
Externe betrekkingen en (regionale) samenwerking
Integrale handhaving en handhavingsbeleid
16
A.A.H. Swinkels – periode 01.01.2025 t/m 11.01.2025 Wethouder, 1e loco-burgemeester Portefeuille Economische zaken
Ruimtelijke ontwikkeling
Verenigings- en vrijwilligersbeleid
Volkshuisvesting
Vrijetijdseconomie
17
P.F.C.W. van der Broeck – met ingang van 27.02.2025
Wethouder, 1e loco-burgemeester Portefeuille Economische zaken
Ruimtelijke ontwikkeling
Verenigings- en vrijwilligersbeleid
Volkshuisvesting
Vrijetijdseconomie
18
K.W.H.M. Kusters
Wethouder, 2e loco-burgemeester Portefeuille Beheer gemeentelijke gebouwen
Financiën
Grond- en vastgoedbeleid
Maatschappelijke zorg
Verkeer en mobiliteit
Volksgezondheid en sport
Welzijn en doelgroepenbeleid
Gemeentehuis van de Toekomst
19
W.M. van Doorn
Wethouder, 3e loco-burgemeester Portefeuille Afval
Beheer water en riool
Beheer buitenruimte
Energietransitie
Kunst en cultuur
Natuur en milieu
Onderwijs
Participatiewet, werk en inkomen
Personeel en organisatieontwikkeling
Asiel
ICT en archief
Dienstverlening
20
J. Weekers Gemeentesecretaris / Algemeen directeur Taken Leidt de gemeentelijke organisatie
Inspireert het management en zorgt er als goed werkgever voor dat medewerkers optimaal kunnen presteren
Ondersteunt en adviseert het college van B&W en vertaalt politieke ambities in uitvoerbare plannen.
Is de schakel tussen wat het bestuur wil en de organisatie kan
21
Gemeenteraad
De Somerense gemeenteraad bestaat uit 17 raadsleden, zie ook het overzicht raadsleden op de website van de gemeente. Samenstelling gemeenteraad De gemeenteraad telt 7 fracties. De zetelverdeling ziet er als volgt uit: Gemeenschapslijst
6
CDA Someren
4
Wij zijn Someren / VVD
2
LSH
2
PvdA Someren
1
Vrije fractie
1
Fractie Frank van der Kuijlen
1
22
Griffier
M.A.M. van Arensbergen Taken Ondersteuning van de gemeenteraad
Eerste adviseur voor de vergaderingen van de raad, de commissies en het presidium
Schakel tussen raad en college en de ambtelijke organisatie
Bewaken democratische proces
Aanspreekpunt voor vragen over de gemeenteraad en de raadsleden
23
Jaarverslag Programmaverantwoording
24
1. Fysiek Domein Speerpunten Speerpunt 1.1: Economie Portefeuillehouder: Wethouder van der Broeck Wat wilden we bereiken? 1.
We willen dat Someren goed aangehaakt blijft in de regio die een hogere economische groei kent dan het landelijk gemiddelde. Voor de economie van Someren is het zaak om Someren nader te positioneren in de Peelregio en Brainport.
2.
We realiseren een sfeervol, levendig en vitaal centrum in Someren-dorp, waar we allemaal van kunnen genieten en elkaar kunnen ontmoeten.
3.
We willen de toeristische potentie van Someren optimaal benutten en verder uit bouwen.
4.
We willen de agrarische sector in Someren een duurzaam toekomstperspectief bieden.
Wat hebben we hiervoor gedaan? 1.
Acties uitvoeren en opvolgen volgens uitvoeringsprogramma ‘Economische visie. Verhogen van de organisatiegraad op bedrijventerreinen meer leden bij Parkmanagement. Samen met Parkmanagement bijdragen aan het realiseren van een Energy HUB. Revitaliseren van bedrijventerreinen (groen en grijs). Zoekopdracht starten voor uitbreiding lokale bedrijvigheid.
2.
Uitvoering geven aan het stedenbouwkundig plan CP21. In 2025 is de beoogde samenwerkingsovereenkomst in de Noordplot nog niet tot stand gekomen. Het doel is om deze z.s.m. te sluiten. Door de onduidelijkheid in de Noordplot stagneert onder andere ook het ontwerp van de openbare ruimte. Deze is namelijk afhankelijk van beide ontwikkelplots én de keuzes die omtrent verkeer worden gemaakt. Hiervoor is naar aanleiding van de informatieavonden van september 2025 een werkgroep in het leven geroepen. In 2026 zullen de eerste sessies met deze werkgroep plaatsvinden en zullen onder andere de verkeermaatregelen rondom het Wilhelminaplein besproken worden. Als onderdeel van de herinrichting Openbare Ruimte CP Someren geldt de ondergrondse infrastructuur; deze is in de ontwerpfase en een eerste systeemtekening is opgeleverd. In 2026 wordt deze systeemtekening verder uitgedetailleerd tot een volwaardig ontwerp voor de ondergrondse infrastructuur voor het gehele centrum van Someren dorp.
25
3.
Acties uitvoeren en opvolgen volgens uitvoeringsprogramma ‘Toeristische visie’. De acties vanuit de toeristische beleidsnota Someren 2030 lopen continue door. De lijntjes met ondernemers onderling en gemeente worden steeds korter waardoor zaken goed opgepakt kunnen worden.
4.
We evalueren het VAB (Vrijkomende Agrarische Bebouwing) / NAF (Niet-Agrarische Functies) beleid. De planning wordt met een maand overschreden. De evaluatie ligt ter afronding voor in de gemeenteraad van 29 januari 2026.
Speerpunt 1.2: Wonen en bouwen Portefeuillehouder: Wethouder van der Broeck Wat wilden we bereiken? We willen voldoende passende woningen realiseren voor alle doelgroepen. In overeenstemming met de "Woondeal" brengen we bestaande plannen tot uitvoer en kijken gericht naar mogelijke woningbouwlocaties voor de toekomst. Wat hebben we hiervoor gedaan? 1.
We onderzoeken de gevolgen voor de gemeente van de flexibilisering van de asielketen. Door de val van het kabinet is de flexibiliseringswet diffuus geworden. Zodra vanuit de landelijke overheid meer duidelijkheid wordt gegeven kunnen we zo nodig uitvoering geven aan dit speerpunt.
2.
We onderzoeken de haalbaarheid van Tiny houses en/of andere flexibele woonvormen Op 12 december 2023 heeft het college van B&W besloten om 1. Tot de vaststelling van de woon-welzijn-zorgvisie flexwoningen enkel toe te passen op percelen en in situaties waarin permanente woningbouw niet geschikt en toepasbaar is. De woonwelzijn-zorgvisie heeft dit standpunt niet doen veranderen.
3.
We blijven inzetten op minimaal twee bouwplannen per kern, zodat de doorstroming gehandhaafd blijft. Dit is een doorlopend speerpunt, dat uitgevoerd wordt op deze wijze.
4.
We voeren het uitvoeringsprogramma Woon-welzijn-zorgvisie uit. Inmiddels zijn een aantal punten uit het uitvoeringsprogramma uitgevoerd en in uitvoering. Denk hierbij aan het arbeidsmigrantenbeleid die in mei 2025 is vastgesteld en de beleidsregel meergeneratiewoningen die in juni 2025 is 26
vastgesteld. Ook aan het woonwagenbeleid, dat nog op de planning staat voor dit jaar, wordt druk gewerkt. Het uitvoeringsprogramma loopt tot en met 2028. Speerpunt 1.3: Veiligheid en handhaving Portefeuillehouder: Burgemeester Blok Wat wilden we bereiken? Iedereen moet zich veilig voelen in zijn woon- en werkomgeving. Wat hebben we hiervoor gedaan? 2.
We continueren de integrale aanpak van ondermijning waarbij ook extra aandacht is voor bewustwording. Een geprioriteerd thema op Peellandniveau in de aanpak van ondermijning is logistiek en transport. Gekozen is hiervoor in te zetten op vergroten weerbaarheid bedrijventerreinen. Er is een plan van aanpak ondermijning bedrijventerrein vastgesteld en uitgevoerd. Er is contact gezocht met OVS en ICAS. Er is datagericht gewerkt en één bedrijventerrein is onder de loep genomen, en er hebben allerlei preventieve activiteiten en controles plaatsgevonden. In 2026 wordt extra ingezet op het vergroten van de weerbaarheid in het buitengebied.
2.
We geven uitvoering aan het Uitvoerings- & Handhavingsprogramma 2025 waarin extra aandacht is opgenomen voor de veiligheid, leefbaarheid en handhaving op en rond vakantieparken. Er is uitvoering gegeven aan het Uitvoerings- & handhavingsprogramma 2025. Daarbij zijn in het bijzonder controles uitgevoerd op en rond vakantieparken waarbij strijdig gebruik, prostitutie en strijdige bewoning zijn aangepakt. Dit thema en aandachtsveld krijgt een vervolg in 2026.
3.
We draaien een project preventie op digitale criminaliteit om de bewustwording te vergroten. Er heeft een onderzoek plaatsgevonden naar handvatten voor het aanpakken van gedigitaliseerde criminaliteit. Hierdoor is meer inzicht gekregen in de mate van en vormen van gedigitaliseerde criminaliteit onder de doelgroepen senioren en jongeren. Hierdoor kan voortaan gerichter worden ingezet op bewustwording. Er hebben voorlichtingsbijeenkomsten plaatsgevonden voor senioren waarin ze geïnformeerd zijn over verschillende vormen van gedigitaliseerde criminaliteit en hoe ze zich hiertegen beter kunnen beschermen.
27
Speerpunt 1.4: Verkeer Portefeuillehouder: Wethouder Kusters Wat wilden we bereiken? Alle verkeersdeelnemers kunnen op een veilige en vlotte manier gebruik maken van de infrastructuur. Wat hebben we hiervoor gedaan? 1.
We voeren de acties uit het mobiliteitsplan uit. Met een aantal wegen, die i.v.m. andere werkzaamheden gepland staan en die binnen mobiliteitsplan zijn aangewezen als GOW 30, wordt gestart met de voorbereidingen van de aanpassingen. Daarnaast is een plan van aanpak opgesteld om versneld inrichten van 30 km wegen mogelijk te maken, dit zal aan de raad worden voorgelegd.
2.
Waar noodzakelijk versneld inrichten van 30 km wegen met incidentele voorzieningen totdat een structurele aanpassing gerealiseerd is.
Speerpunt 1.5: Duurzaamheid, natuur, milieu en energie Portefeuillehouder: Wethouder van Doorn Wat wilden we bereiken? Someren wil in 2050 energieneutraal zijn, waarbij duurzaamheid, natuur en milieu als integraal onderdeel verankerd zijn in het beleid. Wat hebben we hiervoor gedaan? 1.
We onderzoeken de mogelijkheden voor een (regionaal) publiek ontwikkelbedrijf en toetsen dit op haalbaarheid. Onderzoek met Peelgemeenten heeft in Q1 2025 aangetoond dat een publiek ontwikkel bedrijf voor grootschalige opwek niet haalbaar is. Voor de MLOEA aansluiting voor de Diepenhoek zal er wel een publiek ontwikkelbedrijf moeten komen. Voor het ontwikkelen van een zonnepark in dat gebied zal dit als randvoorwaarde worden meegenomen.
28
2.
We stellen de ‘Natuurvisie gemeente Someren’ op en starten met de uitvoering. Planning is dat de Natuurvisie wordt vastgesteld in de raadsvergadering van 29 januari 2026, daarna zal gestart worden met de opzet van het uitvoeringsprogramma.
3.
We streven naar het realiseren van de milieustraat in samenwerking met Asten. Het bestek is bijna klaar, de aanbesteding starten we begin februari op.
4.
We stellen het uitvoeringsprogramma Schone Lucht akkoord op Het uitvoeringsprogramma SLA wordt opgesteld maar loopt vertraging op door personele wisselingen. Wel is gestart met een offerte om metingen uit te voeren voor de luchtkwaliteit, dit als onderdeel van het feit dat Someren wel al is aangesloten bij het SLA.
Speerpunt 1.6: Veilig Publieke Taak Portefeuillehouder: Burgemeester Blok Wat wilden we bereiken? Wij staan voor een weerbare overheid en pakken door op ondermijning, daarnaast willen we een veilige (werk)plek bieden aan onze medewerkers, bestuurders, bezoekers en samenwerkingspartners. Wat hebben we hiervoor gedaan? 1.
We stellen een plan van aanpak weerbaarheid op en geven hier uitvoering aan. Het plan van aanpak weerbare organisatie is opgesteld en een begeleidingsgroep in van start. De openstaande actiepunten worden uitgevoerd. Dit krijgt een vervolg in 2026.
2.
We organiseren workshops en trainingen om de weerbaarheid van organisatie en bestuur te vergroten. Weerbaarheid is een breed onderwerp. Er zijn weerbaarheidstrainingen agressie georganiseerd en het thema integriteit is volop in de aandacht geweest en binnen teams besproken. Dit krijgt in 2026 een vervolg.
29
Wat heeft het gekost? Rekening 2025 per taakveld Taakveld
Bedragen x 1.000 Lasten
Baten
Saldo
1.1
Crisisbeheersing en brandweer
1.531
-80
1.451
1.2
Openbare orde en veiligheid
1.320
-43
1.277
2.1
Verkeer en vervoer
3.961
-375
3.586
2.2
Parkeren
0
0
3.1
Economische ontwikkeling
558
-10
548
3.2
Fysieke bedrijfsinfrastructuur
518
-551
-34
3.3
Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen
8
-17
-9
3.4
Economische promotie
715
-995
-281
5.7
Openbaar groen en (openlucht) recreatie
2.537
-369
2.169
7.2
Riolering
1.312
-2.187
-875
7.3
Afval
1.981
-2.712
-731
7.4
Milieubeheer
2.810
-1.120
1.689
8.1
Ruimte en leefomgeving
2.131
-273
1.858
8.2
Grondexploitatie (niet-bedrijven terr.)
6.137
-6.018
119
8.3
Wonen en bouwen
1.132
-843
290
26.652
-15.593
11.057
Reserves
5.977
-6.429
-452
Totaal
32.629
-22.023
10.606
Totaal baten en lasten 010
Voor een nadere toelichting van de taakvelden verwijzen we u naar de website: https://findo.nl/content/taakvelden-gemeenten
30
tableCell36Saldo van de baten en lasten
Taakveld
Begroting
Begroting
Jaar-
Verschil
2025 voor
2025 na
rekening
saldo
wijziging
wijziging
2025
(*)
1.1
Crisisbeheersing en brandweer
1.405
1.482
1.451
31
1.2
Openbare orde en veiligheid
1.308
1.311
1.277
34
2.1
Verkeer en vervoer
3.493
3.727
3.586
141
2.2
Parkeren
0
0
0
3.1
Economische ontwikkeling
528
615
548
67
3.2
Fysieke bedrijfsinfrastructuur
955
957
-34
991
3.3
Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen
-15
-15
-9
-7
3.4
Economische promotie
98
-307
-281
-26
5.7
Openbaar groen en (openlucht) recreatie
2.011
2.147
2.168
-22
7.2
Riolering
-964
-936
-875
-60
7.3
Afval
-409
-431
-731
300
7.4
Milieubeheer
1.763
1.763
1.689
74
8.1
Ruimte en leefomgeving
1.506
1.895
1.858
37
8.2
Grondexploitatie (niet-bedrijven terr.)
5
-39
119
-158
8.3
Wonen en bouwen
283
376
290
86
Resultaat
11.966
12.546
11.058
1.488
Reserves
-1.833
-1.707
-452
-1.255
Resultaat
10.132
10.839
10.606
233
010
(*)
Saldo = Begroting na wijziging Jaarrekening
In de verschillenanalyse worden per taakveld de afwijkingen tussen de begroting 2025 na wijziging en de jaarrekening 2025 toegelicht. Dat gebeurt alleen voor de belangrijkste mutaties, dat wil zeggen mutaties met voldoende materieel en/of politiek belang. Bij een afwijking per taakveld kleiner dan € 10.000 wordt geen verklaring gegeven. Een aantal mutaties komen bij diverse taakvelden terug en worden met éénzelfde omschrijving weergegeven. Het betreft de volgende mutaties: 1.
Storting saldo Incidentele Projecten naar 2026 via Reserve kredietoverheveling } geen invloed op exploitatieresultaat.
2.
Doorbelasting loon- en inhuurkosten
31
Taakveld 1.1
1.2
2.1
Verklaring voor het verschil
14
V
S
Lagere kosten brandweer
17
V
S
Lagere doorbelasting personeel en inhuurkosten
29
V
S
Lagere kosten overige goederen en diensten
5
V
S
15
V
S
13
N
S
132
V
I
5
N
S
21
V
S
19
N
S
10
V
S
16
V
S
35
V
S
8
V
S
8
V
S
991
V
i
6
N
S
Overige verschillen per saldo
1
N
S
Hogere kosten dan begroot op de af te sluiten IPI Ontw. lok.bedr.ter. Witvr.bergw. II. Deze kosten worden vooralsnog gedekt uit de reserve grondbedrijf. Mogelijk kunnen deze kosten nog gedekt worden uit het plan Someren Noord.
24
N
I
Lagere kosten dan geraamd op het af te sluiten project Realiseren projecten toerisme en recreatie
4
V
S
Lagere opbrengsten toeristenbelasting
12
N
S
Hogere kosten BSOB inzake opleggen en invorderen van de toeristenbelasting. En ook door de kosten voor de controle op de juistheid van de toeristenbelasting.
12
N
S
16
V
S
2
V
S
32
V
S
7
V
S
7
V
S
7
V
S
7
N
S
18
N
S
11
N
S
Hogere leges o.a. parkeervergunningen
Extra vergoeding voor zwerfafval, heeft grotendeels betrekking op nabetaling over de jaren 2023 en 2024 Hogere doorbelasting loon- en inhuurkosten Lagere diverse kosten Hogere electriciteitskosten Lagere stortkosten Lagere doorbelasting loon- en inhuurkosten Lagere bijdrage Innovatiehuis De Peel Lagere bijdrage Stichting Land en de Peel
3.2 3.3
3.4
Terugbetaling aandeel in resultaat 2024 MRE/RHC De kosten en opbrengsten van de grondexploitaties worden volledig verrekend met de reserve Grondbedrijf en hebben geen invloed op het exploitatieresultaat. Zie paragraaf grondbeleid. Lagere inkomsten staangelden
Lagere doorbelasting loon- en inhuurkosten Overige verschillen per saldo 5.7
V/N I/S
Lagere doorbelasting loon- en inhuurkosten
Hogere afschrijvingen
3.1
Verschil
Hogere opbrengsten verkoop hout door hogere prijzen. Deze wordt verrekend met de reserve Bossen. Hogere opbrengst opstalrecht Hogere opbrengsten kapvergunningen Opbrengst schadevergoedingen derden aan bomen Hogere afschrijvingen door hogere investeringen dan geraamd Hogere doorbelasting loon- en inhuurkosten Hogere kosten onderhoud door inzameling bladafval
32
53
N
S
14
V
S
62
V
S
4
V
S
2
V
S
116
V
S
Door lagere kosten en hogere opbrengsten is er geen onttrekking uit de voorziening GRP nodig zoals begroot van 202.000 euro maar kan er een bedrag gestort worden in de voorziening van 45.000 euro.
247
N
S
lagere uitgaven duurzame goederen
10
V
S
7
N
S
14
V
S
46
V
S
20
V
S
102
V
S
Lagere uitgaven op de afvalbegroting, dit valt wegen tegen de storting van het overschot in de egalisatiereserve afval
118
V
S
Voordeel op uitgaven voor energiebeleid door aanvullende ontvangen klimaatgelden Lagere doorbelasting loon- en inhuurkosten
74
V
I
30
V
S
3
V
S
3
V
S
1
V
S
158
N
I
17
V
S
34
V
S
35
V
S
35
N
I
923
N
I
Lagere onttrekking uit de Reserve BIO (Buitengebied in Ontwikkeling) Vanuit de grondexploitatie hebben in 2025 minder grondverkopen plaatsgevonden dan begroot/verwacht.
36
V
I
Bedrag te storten in de egalisatiereserve afval rekening houdende met de bijdrage voor BTW en overhead
185
N
I
Storting saldo IP's naar 2026 als gevolg van uitgestelde en niet afgeronde IP's via reserve kredietoverheveling
128
N
I
20
N
I
Hogere kosten geraamd in verband met het natte voorjaar. En extra inzet vanuit de markt om de achterstanden bij sociaal werkbedrijf weg te werken. Extra kosten door hogere uitbesteding toezicht en directievoering vanwege uitval eigen personeel. Lagere overige kosten 7.2
Lagere afschrijvingen doordat projecten pas later kunnen starten dan geraamd door personeelstekorten bij adviesbureaus en aannemers. Hogere opbrengst rioolheffing Overige verschillen per saldo Lagere doorbelasting loon- en inhuurkosten
Hogere kosten BSOB uitvoering en inning rioolheffing 7.3
Lagere doorbelasting loon- en inhuurkosten Hogere inkomsten milieustraat Hogere inkomsten afvalstoffenheffing Hogere inkomsten op inzamelen glas, oud papier en kunststof
7.4 8.1
Hogere legesinkomsten Hogere ontvangsten BIO fonds
8.2 8.3
Overige verschillen per saldo De voor- en nadelen hebben te maken met de grondexploitaties. Bovenstaande mutaties worden volledig verrekend met de Reserve Grondbedrijf en hebben geen invloed op het exploitatieresultaat. Zie paragraaf Grondbeleid. Hogere huur panden Lagere doorbelasting loon- en inhuurkosten Lagere kosten panden
0.1
Storting in reserve Bossen voor verschil in baten en lasten in exploitatie Bossen 2025 De voor- en nadelen van de diverse grondexploitaties vallen weg tegen de stortingen en onttrekkingen in de Reserve Grondbedrijf en hebben geen invloed op het exploitatieresultaat
Lagere onttrekking Reserve heractivering V = voordeel N = nadeel I = incidenteel S = structureel
Bedragen x € 1.000
33
Voor de prestatie-indicatoren behorende bij programma 1 verwijzen wij u naar bijlage 1. Deze bijlage is afkomstig van: www.waarstaatjegemeente.nl
Verbonden partijen In onderstaande tabel worden de publiekrechtelijke en/of privaatrechtelijke verbonden partijen van dit programma getoond. Publiek verbonden partij Naam
Plaats
Gemeenschappelijke regeling Veiligheidsregio Zuidoost-Brabant (VRBZO)
Eindhoven
Omgevingsdienst Zuidoost-Brabant (ODZOB)
Eindhoven
Metropoolregio Eindhoven (MRE)
Eindhoven
Blink
Helmond
Privaat verbonden partij Naam
Plaats
Stichting Beheer en Exploitatie Veiligheidshuis Brabant Zuidoost
Helmond
Coöperatieve Bosgroep Zuid-Nederland U.A.
Heeze
34
2. Sociaal Domein Speerpunten Speerpunt 2.1: Leefbaarheid, welzijn en gezondheid Portefeuillehouder: Wethouders Kusters en van Doorn Wat wilden we bereiken? Leefbare en levendige dorpskernen. Het stimuleren van gezondheid, sport en bewegen, cultuurparticipatie, en het versterken van de sociale basis. Wat hebben we hiervoor gedaan? 1.
Het uitvoeren van het plan van aanpak brede Specifieke Uitkering (SPUK) 2024-2026. Onder de brede SPUK vallen drie (hoofd)thema's; Hoofdthema Sport, Bewegen en Cultuur met 2 programma's, Hoofdthema Gezondheid en Sociale basis met 11 programma's, thema Ondersteunende onderdelen met 2 programma's In 2025 en 2026 geven we lokaal uitvoering aan het gezond en actief leven akkoord (GALA) middels een specifieke uitkering. Vanuit de GALA doelen versterken we zo de sociale basis in Someren. Afgelopen jaar hebben we geïnvesteerd op het gebied van sport en gezondheid, in een kansrijke start voor jonge kinderen, in valpreventie van ouderen, het verbeteren van mentale gezondheid en de gezonde leefomgeving en het bestrijden van overgewicht en eenzaamheid.
2.
Het opstellen van een integrale sportvisie (met meer jaren onderhoudsplanning) De behandeling van de Sport(accommodatie)nota vindt plaats na de gemeenteraadsverkiezingen. De nota bevat nog geen onderliggende meerjarenonderhoudsplanning, aangezien de kosten hiervan niet binnen het beschikbare budget konden worden gedekt. Het moet nader worden bekeken wanneer de opstelling van deze meerjarenonderhoudsplanning kan worden opgepakt. Voor de uitvoering hiervan worden aanvullende middelen geraamd binnen de reguliere P&Ccyclus.
3.
Het opstellen van het nieuw gezondheidsbeleid Eind 2025 hebben we na een intensief participatieproces een nieuw breed gezondheidsbeleid vastgesteld. Het beleid ‘Heel Someren Gezond’ vormt de integrale visie en koers hoe we de komende jaren de gezondheid van onze inwoners willen beschermen en bevorderen.
35
4.
Bij een positieve pilot 2024 interactieve klimrekken aanbrengen in sporthallen en gymnastiekzalen. Tot op heden is pilot Microhal positief ontvangen. Dit geldt voor multiball-wand, interactief klimrek alsmede wandtrampoline. Inmiddels is interactief klimrek ook geplaatst bij gymzaal Someren-eind. Voornemen bestaat om klimrekken op vervangingsmoment ook toe te passen bij Postel. Voor 2026 wordt verdere ontwikkeling op sportgebied ingezet mogelijk wordt dit breder getrokken in afstemming van nieuwe ontwikkelingen op sportgebied.
Speerpunt 2.2: Onderwijs Portefeuillehouder: Wethouder van Doorn Wat wilden we bereiken? We zorgen voor passend onderwijs om de kansengelijkheid van jongeren te bevorderen. We verbeteren het onderwijs door te zorgen voor goede huisvesting van onze scholen. Wat hebben we hiervoor gedaan? 1. We voeren het nieuwe Integraal Huisvestingsplan uit. Volgens planning 2. We dragen bij aan een veilige schoolomgeving op scholen. Afgerond. Uit gesprekken met het Varendonck college is vastgesteld dat er voldoende wordt voorzien in een veilige schoolomgeving. Speerpunt 2.3: Cultureel erfgoed Portefeuillehouder: Wethouder van Doorn Wat wilden we bereiken? Onze cultuurhistorie en -erfgoed is beschermd en in stand gehouden. Wat hebben we hiervoor gedaan? 1. We zetten een cultureel erfgoednetwerk op. Externe rapportage inmiddels opgeleverd, intern advies document in de maak. i.v.m. naderende verkiezingen, wordt eventuele besluitvorming geparkeerd voor nieuwe college/raad.
36
2. We stellen een cultuurnota op. De cultuurnota is vastgesteld door de gemeenteraad.
37
Wat heeft het gekost? Rekening 2025 per taakveld Taakveld
Bedragen x 1.000 Lasten
Baten
Saldo
4.2
Onderwijshuisvesting
850
0
850
4.3
Onderwijsbeleid en leerlingenzaken
982
-307
675
5.1
Sportbeleid en Activering
602
-189
413
5.2
Sportaccommodaties
1.652
-618
1.033
5.3
Cult,presentatie, -productie en -partic.
386
0
385
5.4
Musea
66
-29
36
5.5
Cultureel erfgoed
99
-7
92
5.6
Media
592
-42
550
6.1
Samenkracht en burgerparticipatie
9.200
-7.001
2.198
6.2
Toegang en eerstelijnsvoorzieningen
218
-68
150
6.21
Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Wmo
1.079
0
1.079
6.22
Toegang en eerstelijnsvoorz. Jeugd
1.524
0
1.524
6.3
Inkomensregelingen
6.487
-3.952
2.535
6.4
WSW en beschut werk
1.887
0
1.887
6.5
Arbeidsparticipatie
40
0
40
6.60
Hulpmiddelen en diensten (Wmo)
842
-21
821
6.711
Huishoudelijke hulp (Wmo)
1.693
-62
1.631
6.712
Begeleiding (Wmo)
625
0
625
6.713
Dagbesteding (Wmo)
415
0
415
6.71A
Hulp bij het huishouden (Wmo)
0
0
6.71B
Begeleiding (Wmo)
0
0
6.71C
Dagbesteding (Wmo)
0
0
6.71D
Overige maatwerkvoorzieningen (Wmo)
0
0
6.72A
Jeugdhulp begeleiding
0
0
6.72B
Jeugdhulp behandeling
0
0
6.72C
Jeugdhulp dagbesteding
0
0
6.72D
Jeugdhulp zonder verblijf overig
0
0
6.73A
Pleegzorg
0
0
6.73B
Gezinsgericht
0
0
6.73C
Jeugdhulp met verblijf overig
0
0
6.74A
Jeugd behandeling GGZ zonder verblijf
0
-2
6.74B
Jeugdhulp crisis/LTA/GGZ-verblijf
0
0
6.74C
Gesloten plaatsing
0
0
6.752
Jeugdhulp ambulant regionaal
2.113
0
2.113
6.753
Jeugdhulp ambulant landelijk
289
0
289
6.762
Jeugdhulp met verblijf regionaal
923
0
923
-2
38
6.763
Jeugdhulp met verblijf landelijk
955
0
955
6.791
PGB Wmo
56
0
56
6.792
PGB Jeugd
228
0
228
6.812
Maatschappelijk- en vrouwenopvang (Wmo)
19
0
19
6.81A
Beschermd wonen (Wmo)
0
0
6.81B
Maatschappelijk- en vrouwenopvang (Wmo)
-843
0
-843
6.821
Jeugdbescherming
126
0
126
6.822
Jeugdreclassering
8
0
8
6.82A
Jeugdbescherming
0
0
6.82B
Jeugdreclassering
0
0
6.91
Coördinatie en beleid Wmo
29
0
29
6.92
Coördinatie en beleid Jeugd
148
0
148
7.1
Volksgezondheid
1.037
-85
953
34.326
-12.381
21.941
821
-1.438
-617
35.147
-13.819
21.327
Totaal baten en lasten 010
Reserves Totaal
Voor een nadere toelichting van de taakvelden verwijzen we u naar de website: https://findo.nl/content/taakvelden-gemeenten tableCell36Saldo van de baten en lasten
Taakveld
Begroting
Begroting
Jaar-
Verschil
2025 voor
2025 na
rekening
saldo
wijziging
wijziging
2025
(*)
4.2
Onderwijshuisvesting
820
827
850
-23
4.3
Onderwijsbeleid en leerlingenzaken
733
727
675
52
5.1
Sportbeleid en Activering
444
411
413
-2
5.2
Sportaccommodaties
1.036
701
1.033
-333
5.3
Cult,presentatie, -productie en -partic.
315
385
385
-1
5.4
Musea
66
45
37
8
5.5
Cultureel erfgoed
86
88
92
-4
5.6
Media
449
556
551
6
6.1
Samenkracht en burgerparticipatie
2.703
2.409
2.199
211
6.2
Toegang en eerstelijnsvoorzieningen
0
64
150
-86
6.21
Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Wmo
1.198
1.174
1.079
95
6.22
Toegang en eerstelijnsvoorz. Jeugd
1.681
1.579
1.524
55
6.3
Inkomensregelingen
2.646
2.569
2.535
33
6.4
WSW en beschut werk
1.769
1.792
1.887
-95
6.5
Arbeidsparticipatie
204
86
40
46
6.60
Hulpmiddelen en diensten (Wmo)
973
891
821
70
6.711
Huishoudelijke hulp (Wmo)
1.700
1.627
1.631
-4
39
6.712
Begeleiding (Wmo)
846
621
625
-4
6.713
Dagbesteding (Wmo)
467
443
415
28
6.71A
Hulp bij het huishouden (Wmo)
0
0
0
6.71B
Begeleiding (Wmo)
0
0
0
6.71C
Dagbesteding (Wmo)
0
0
0
6.71D
Overige maatwerkvoorzieningen (Wmo)
0
0
0
6.72A
Jeugdhulp begeleiding
0
0
0
6.72B
Jeugdhulp behandeling
0
0
0
6.72C
Jeugdhulp dagbesteding
0
0
0
6.72D
Jeugdhulp zonder verblijf overig
0
0
0
6.73A
Pleegzorg
0
0
0
6.73B
Gezinsgericht
0
0
0
6.73C
Jeugdhulp met verblijf overig
0
0
0
6.74A
Jeugd behandeling GGZ zonder verblijf
0
0
-2
6.74B
Jeugdhulp crisis/LTA/GGZ-verblijf
0
0
0
6.74C
Gesloten plaatsing
0
0
0
6.752
Jeugdhulp ambulant regionaal
2.070
1.975
2.113
-138
6.753
Jeugdhulp ambulant landelijk
0
0
289
-289
6.762
Jeugdhulp met verblijf regionaal
1.224
977
923
54
6.763
Jeugdhulp met verblijf landelijk
571
1.314
955
359
6.791
PGB Wmo
74
67
56
11
6.792
PGB Jeugd
191
200
228
-28
6.812
Maatschappelijk- en vrouwenopvang (Wmo)
18
18
19
-1
6.81A
Beschermd wonen (Wmo)
0
0
0
6.81B
Maatschappelijk- en vrouwenopvang (Wmo)
0
-809
-843
34
6.821
Jeugdbescherming
117
111
126
-15
6.822
Jeugdreclassering
6
6
8
-2
6.82A
Jeugdbescherming
0
0
0
6.82B
Jeugdreclassering
0
0
0
6.91
Coördinatie en beleid Wmo
25
54
29
25
6.92
Coördinatie en beleid Jeugd
33
181
148
33
7.1
Volksgezondheid
1.008
991
953
38
23.472
22.081
21.945
136
-617
-706
-617
-88
22.855
21.375
21.327
48
Resultaat 010
Reserves Resultaat (*)
2
Saldo = Begroting na wijziging Jaarrekening
40
Taakveld 4.2
Verklaring voor het verschil 1 2
4.3
Overige verschillen per saldo
V/N I/S
49
N
I
26
V
S
1
De kosten vervoersvoorzieningen bij leerlingenvervoer is toegenomen omdat ouders gestimuleerd worden zelf te rijden en hier een vergoeding voor krijgen. Hierdoor zijn kosten via vervoersbedrijf gedaald. Leerlingenvervoer is een open-eind financiering die op voorhand niet exact is vast te stellen.
19
N
S
2
Er hebben minder peuters gebruik gemaakt van voorschoolse educatie aanbod dan vooraf ingeschat, waardoor het Onderwijs achterstanden budget (OAB) minder is ingezet
86
V
S
3
Per abuis waren doorgeschoven middelen OAB 2024 naar 2025 niet meegenomen. Deze zijn gecorrigeerd.
21
N
S
6
V
S
10
N
S
8
V
S
26
V
S
Hogere inkomsten Rijk door aanvullende verlening bij vaststelling SPUK stimulering sport 2023.
66
V
I
Terug te betalen regeling SPUK Sport 2024 en 2025 na vaststellen subsidie. Door de wijziging van de regeling zijn bepaalde lasten niet meer declarabel. Daarbij werd deze SPUK in 2025 bijgeraamd in de Zomernota, maar de uitgaven en/of de terugbetalingsverplichting niet
369
N
S
33
N
S
18
N
I
20
N
S
15
V
S
14
N
I
13
V
S
8
V
S
4
N
S
6
V
S
4 5.1
Afwaardering voormalig schoolgebouw na afronding en activering vernieuwbouw schoolgebouw voortgezet onderwijs
Verschil
Overige verschillen per saldo
1 Hogere uitgaven op subsidie LEEF en uitbreiding project "Het bewegend kind". Hier staan ook inkomsten van gelijke hoogte tegenover. 2
5.2
1 2
3 4 5 6 7 5.3
1 2
Overige verschillen per saldo Hogere inkomsten huur Sporthal de Postel.
Uitbesteed werk sportterreinen. Opstellen nieuwe bestekken groot onderhoud en maaien Hogere doorbelasting loon- en inhuurkosten Overige verschillen per saldo Betreft extra afschrijving Kiosk Wilhelminaplein Overige verschillen per saldo
5.4
1
5.5
1
5.6
1
6.1
1
Voordeel kinderopvang. De bijraming in de zomernota was achteraf niet nodig.
14
V
S
2
Begroting van huur kinderopvang was positiever ingeschat omdat inkomsten vanuit de kinderopvang voor het Rendal al waren meegenomen, terwijl de bouw nog niets is afgerond.
25
N
S
3
Subsidie voor welzijnswerk is gedeeltelijk gefinancierd vanuit SPUK inkomsten, die niet verwerkt zijn in de begroting
13
V
S
4
Het aantal mantelzorgcomplimenten is lager als verwacht en daarnaast zijn er SPUK middelen ingezet om kosten te dekken
19
V
S
5
Positiever saldo op collectieve voorzieningen en preventie door de ontvangst van extra SPUK middelen en minder verstrekte subsidies
32
V
S
71
V
S
23
V
I
11
V
S
11
V
S
6 7 8 9
Overige verschillen per saldo Overige verschillen per saldo Overige verschillen per saldo
Lagere doorbelasting loon- en inhuurkosten Door het opstappen van WMO adviesraad in 2025 en het overhouden van middelen is er eenmalig resultaat. Minder declaraties ten behoeve van cliëntenondersteuning Voor de opvang van vluchtelingen uit Oekraïne ontvangen wij extra inkomsten door het opvangen van 1 extra persoon.
41
6.2
10 Correctie op ten onrechte overgehevelde kredieten van SPUK Versterken sociale basis 11 Overige verschillen per saldo 1 Hogere doorbelasting loon- en inhuurkosten
2 Overige verschillen per saldo 6.21
1 2
6.22
Overige verschillen per saldo
V
I
20
V
S
95
N
S
9
V
S
87
V
S
8
V
S
1
Terugbetaalde subsidie vanwege tijdelijk minder geleverde diensten eerstelijnsvoorziening Jeugd
18
V
S
2
De uitvoeringskosten Peelgemeenten waren verschoven tussen taakvelden, maar niet verwerkt in de begroting. De totale uitvoeringskosten zijn gedaald met €41.366,- voor 2025.
41
V
S
4
N
S
23
N
S
11
V
S
9
V
S
9
V
S
27
V
S
3 6.3
Lagere doorbelasting loon- en inhuurkosten
22
1 2 3 4 5
Overige verschillen per saldo De baten voor de Financiering Bijstandsbesluit zelfstandigen ontvangen wij in 2026 na verantwoording specifieke uitkering. Minder bijzondere bijstand verstrekt als begroot Afname kosten individuele inkomenstoeslag bijzondere bijstand Lager lasten op BMS SMI (Sociaal Medische Indicatie) kinderopvang Overige verschillen per saldo
6.4
1
In de septembercirculaire hebben wij extra geld ontvangen voor de sociale werkvoorziening, maar niet verwerkt in de begroting. Deze worden doorgezet naar Senzer.
95
N
S
6.5
1
Minder diensten geleverd door participatiecoach aan de doelgroep met een arbeidspotentieel van 0 tot 30%
46
V
S
6.60
1
Het aantal verstrekte rolstoelen is licht gedaald tov 2024 waardoor zorgkosten WMO afnemen
22
V
S
2
Het aantal uitstaande vervoersvoorzieningen is gestegen. De kosten zijn gedaald omdat in het nieuwe contract lagere tarieven staan.
23
V
S
3
Het aantal voor maatwerk woonvoorziening is lager dan de toekenningen in de voorgaande jaren.
24
V
S
1
V
S
4
N
S
4
N
S
De kosten voor begeleiding dagbesteding WMO zijn lager dan de kosten in 2024 en als begroot. Overige verschillen per saldo
28
V
S
2
V
S
4 6711
1
6712
1
Overige verschillen per saldo Overige verschillen per saldo Overige verschillen per saldo
6713
1
6.74A
1
6.752
1
De zorgkosten bij begeleiding jeugd had een tijdelijke piek op het moment dat er onderbezetting in het team was. Hierdoor kon minder eigen inzet worden geleverd.
79
N
S
2
De zorgkosten behandeling Jeugd zijn onder andere toegenomen door stijging dyslexietrajecten.
46
N
S
13
N
S
289
N
S
3
Overige verschillen per saldo Kosten op 6.753 waren begroot op 6.763
6.753
1
6.762
1
Afname jeugdhulp met verblijf regionaal met name door minder hoogcomplexe zorg
54
V
S
6.763
1
Kosten op 6.753 waren begroot op 6.763
289
V
S
2
Het aantal ingezette voorzieningen landelijk ingekochte zorg is iets lager.
70
V
S
6.791
1
Overige verschillen per saldo
11
V
S
6.792
1
Extra uitgaven PGB jeugd
28
N
S
42
6.812
1
Overige verschillen per saldo
1
N
S
6.81B
1
De verwachte kosten voor project Aanpak dak- en thuisloosheid blijven uit. Bij het afsluiten van de investeringspost is er incidenteel resultaat
31
V
I
2
Overige verschillen per saldo
3
V
S
6.821
1
Afwijking Jeugdbescherming
15
N
S
6.822
1
Overige verschillen per saldo
2
N
S
6.91
1
Lagere doorbelasting loon- en inhuurkosten
25
V
S
6.92
1
Lagere doorbelasting loon- en inhuurkosten
33
V
S
V = voordeel N = nadeel I = incidenteel S = structureel
Bedragen x € 1.000
Voor de prestatie-indicatoren behorende bij programma 2 verwijzen wij u naar bijlage 1. Deze bijlage is afkomstig van: www.waarstaatjegemeente.nl
Verbonden partijen In onderstaande tabel worden de publiekrechtelijke en/of privaatrechtelijke verbonden partijen van dit programma getoond. Publiek verbonden partij Naam
Plaats
Gemeenschappelijke regeling Peelgemeenten
Deurne
Senzer
Helmond
GGD Brabant Zuidoost
Eindhoven
Jeugdregio Een 10 voor de Jeugd
Deurne
43
3. Bedrijfsvoering Speerpunten Speerpunt 3.1: Bestuurskracht Portefeuillehouder: Burgemeester Blok Wat wilden we bereiken? We willen de samenwerking met de regio verder versterken om de belangen van Someren zo goed mogelijk te behartigen. Wat hebben we hiervoor gedaan? 1. We analyseren de impact en onze mogelijkheden vanuit de MRE Brainport-ontwikkelingen en bepalen daarmee onze visie. Deze insteek geldt voor diverse (ruimtelijke) ontwikkelingen op de verschillende thema's waarbij we steeds de vertaling maken naar lokale kansen/impact.
2. We zetten in op intensieve bestuurlijke en ambtelijke samenwerking binnen de sub-regio De Peel om onze belangen efficiënt en effectief te kunnen presenteren. Deze activiteit geeft een manier van samenwerken weer die doorlopend is. Speerpunt 3.2: Personeel Portefeuillehouder: Wethouder van Doorn Wat wilden we bereiken? We willen in 2026 de beste werkgever van Nederland (World-class Workplace) zijn in de categorie gemeenten onder 50.000 inwoners. Wat hebben we hiervoor gedaan? 1.
We voeren het organisatie-ontwikkelplan 2023 ‘Voor elkaar!’ uit: hierbij is aandacht voor het geheel, van structuur tot en met cultuur
2.
We stellen het strategische personeelsbeleid op om de ambitie ‘beste werkgever van Nederland’ te realiseren.
44
We zijn gestart met het opstellen van het strategisch personeelsbeleid. De besluitvorming vindt plaats Q1 2026. 3.
Als onderdeel van het strategisch personeelsbeleid actualiseren we het loongebouw om onder andere onze positie op de arbeidsmarkt te versterken. We zijn in 2025 gestart met het onderzoek naar het loongebouw. De resultaten hiervan worden in Q1 2026 gerapporteerd. Daarna moeten de adviezen door vertaald worden naar de daadwerkelijke wijzigingen in het loongebouw.
4.
We stellen een actieplan op om de kracht van stagiaires beter te gaan benutten voor nieuwe ontwikkelingen. In het afgelopen jaar hebben we actief aandacht gevraagd binnen de organisatie voor het belang van stagiaires. We hebben laten zien welke toegevoegde waarde stagiaires kunnen hebben voor vernieuwing en ontwikkeling binnen de gemeente. Door deze bewustwording zijn collega’s vaker gaan kijken naar mogelijkheden om stagiaires in te zetten. Dit heeft ertoe geleid dat er meer stageplaatsen zijn aangeboden en dat er ook daadwerkelijk meer stagiaires bij onze gemeente zijn gestart. Dit speerpunt is hiermee afgerond.
Speerpunt 3.3: Optimale dienstverlening Portefeuillehouder: Burgemeester Blok Wat wilden we bereiken? 1.
Gemakkelijk en efficiënt contact met de gemeente. Inwoners, ondernemers en organisaties communiceren met de gemeente via meerdere kanalen. Zij verwachten dat ze op elk kanaal herkend worden en de inhoud overal gelijk is.
2.
De meest passende wijze van telefonische bereikbaarheid. Passend wil zeggen een kwalitatief en vlot antwoord bij telefonisch contact. We bellen terug binnen de afgesproken termijn.
3.
In onze dienstverlening aansluiten bij de vraag van onze inwoners, ondernemers en organisaties.
45
Wat hebben we hiervoor gedaan? 1.1. We ontwikkelen stapsgewijs naar een naadloze afstemming tussen de kanalen die we inzetten voor onze dienstverlening. In 2025 is de Wet modernisering elektronisch bestuurlijk verkeer geïmplementeerd. Onderdeel daarvan is het voor elk product of dienst bieden van een digitaal kanaal binnen onze dienstverlening. Daarmee is de eerste stap gezet richting meer afstemming tussen de kanalen. In 2026 wordt dit voortgezet met onder andere een nieuwe kanaalstrategie. 1.2. We onderzoeken de haalbaarheid van een kanaal voor het snel en simpel beantwoorden van de meest voorkomende vragen. Door prioriteitstelling en het ontbreken van afdoende financiële middelen is deze activiteit doorgeschoven naar 2026. De benodigde financiële middelen zijn meegenomen in de begroting 2026. 1.3. We richten een beveiligde Persoonlijke Internetpagina (PIP) in waar de status van een lopende aanvraag, vraag of melding 24/7 gevolgd kan worden. Via het PIP kan ook een vraag gesteld worden en kunnen documenten veilig gedeeld worden. Start stond gepland voor eind 2025, maar door uitloop van andere projecten is het niet gelukt om dit project te starten. 2.1 We voeren onderzoek uit naar de kwaliteit van de telefonische dienstverlening. Op basis van de uitkomsten wordt bepaald waar de kansen liggen tot verbetering.
In Q2 2025 zijn de resultaten gepresenteerd van het telefonisch onderzoek dat in Q4 2024 is uitgevoerd. De conclusie was dat bereikbaarheid en de opvolging van terugbelverzoeken beter moest. En dat er meer gestuurd moet worden op de afhandeling van terugbelverzoeken. Elk kwartaal wordt gerapporteerd aan het management. Dit sturen heeft resultaat. Het aantal openstaande contacten is gehalveerd. Om de telefonische bereikbaarheid verder te verbeteren gaan we in 2026 over op teams-calling. 3.1 We zetten een (online) testpanel op dat bevraagd wordt bij het invoeren van nieuwe dienstverleningsmiddelen of aanpassingen in onze (digitale) dienstverlening. Door prioriteitstelling en het ontbreken van afdoende financiële middelen is deze activiteit doorgeschoven naar 2026. De benodigde financiële middelen zijn meegenomen in de begroting 2026. 3.2 We gaan instrumenten inzetten om de tevredenheid te meten op contactkanalen, producten/diensten en processen. Door prioriteitstelling en het ontbreken van afdoende financiële middelen is deze activiteit doorgeschoven naar 2026. De benodigde financiële middelen zijn meegenomen in de begroting 2026. 46
Speerpunt 3.4: Financiën Portefeuillehouder: Wethouder Kusters Wat wilden we bereiken? De gemeentefinanciën zijn meerjarig, structureel in balans. Wat hebben we hiervoor gedaan? 1. We voeren een onderzoek uit naar Zero Based Budgetting. We hebben het onderzoek afgrond met de definitieve besluitvorming in de begroting 2026. Speerpunt 3.5: Communicatie en participatie Portefeuillehouder: Burgemeester Blok Wat wilden we bereiken? Op open en passende wijze communiceren naar en betrekken van alle doelgroepen. Wat hebben we hiervoor gedaan? 1. We stellen beleid op voor onze social media kanalen. We hebben de communicatiebehoefte van de inwoners onderzocht. We werken hierna het beleid uit voor onze social media, zodat de behoefte van de inwoners hierin is meegenomen. 2. We voeren het beleidsplan ‘Doelgroepgericht communiceren’ uit. Een belangrijk element is het onderzoek naar de communicatiebehoefte van inwoners. Deze actie is hiermee afgerond. 3. We verbeteren de digitale toegankelijkheid van onze website door middel van het toegankelijk maken van PDF bestanden. Bij nieuwe PDF's op de website maken we deze digitaal toegankelijk. Verder is de website gescand en hebben we een digitale toegankelijkheidsverklaring ontvangen. Deze actie is hiermee afgerond.
47
4. We voeren het projectplan ‘Geschreven Externe Communicatie’ uit, waarbij we inzetten op het meer begrijpelijk maken van onze geschreven communicatie naar buiten toe. Nieuwe technologie is een belangrijk element om de geschreven externe communicatie te verbeteren. We hebben onderzocht hoe een AI-tool hierin kan ondersteunen. Hoewel de onderzochte tool niet aan de wensen voldeed zien we in de toekomst wel mogelijkheden om met AI teksten begrijpelijker te schrijven.
Speerpunt 3.6 Informatievoorziening Portefeuillehouder: Wethouder van Doorn Wat wilden we bereiken? Wij zorgen dat onze gegevens en informatie duurzaam toegankelijk blijven, zorgvuldig beschermd worden tegen oneigenlijk gebruik en open en transparant beschikbaar zijn. Wat hebben we hiervoor gedaan? 1. We gaan de informatie categorieën vanuit de Wet open overheid actief op een toegankelijke manier publiceren. De eerste categorieën worden vanaf januari openbaar gemaakt via OpenInfo van Someren. Dit jaar worden stapsgewijs andere categorieën opgepakt tot dit via regulier werk verder vorm gegeven kan worden. 2. Wij onderzoeken, of en zo ja, welke aanvullende middelen nodig zijn om te voldoen aan de volgende fase van de wet- en regelgeving rondom de informatiewetten. Volgens onderzoek zullen in 2027 extra middelen nodig zijn om de organisatie aan de nieuwe wet- en regelgeving te laten voldoen. Dit zal meegenomen worden in de P&C cyclus voor 2027. 3. Wij verbeteren de datakwaliteit over de Openbare Ruimte door het goed beheren van de basisregistraties BAG, BGT en BRO en de verschillende onderdelen van de openbare ruimte, zoals wegen, water en groen. De basisregistraties zijn verbeterd door het uitvoeren van mutatiesignaleringen en beter geïntegreerd in de vak applicaties.
Er zijn afspraken gemaakt over het beheer BRO en binnen Openbare ruimte zijn stappen gezet om de kwaliteit van de vast te leggen gegevens te verbeteren. Daarnaast is een nieuwe kaartviewer geselecteerd om de vak afdelingen beter te faciliteren. De kaartviewer wordt in 2026 geïmplementeerd.
48
Speerpunt 3.7 Gemeentehuis van de Toekomst Portefeuillehouder: Wethouder Kusters Wat wilden we bereiken? Een open, flexibel, innovatief, duurzaam en toekomstbestendig gemeentehuis. Een huis van de gemeente dat past bij onze manier van denken en werken en de eisen die de huidige tijd stelt, waar de transparante overheid de relatie met haar burgers kan vormgeven. Wat hebben we hiervoor gedaan? Uitvoering geven aan de besluitvorming (Q1 2025) van de verkenningsfase Gemeentehuis van de Toekomst. In 2025 is het scenario-onderzoek, de aanvullende locatiestudie en onderzoek naar een vierde scenario uitgevoerd. Besloten is de besluitvorming naar aanleiding van de onderzoeken over de gemeenteraadsverkiezingen 2026 heen te tillen.
49
Wat heeft het gekost? Rekening 2025 per taakveld
Bedragen x 1.000
Taakveld
Lasten
Baten
Saldo
0.1
Bestuur
2.654
-1
2.653
0.2
Burgerzaken
925
-435
490
0.3
Beheer overige gebouwen en gronden
14
-55
-42
0.4
Overhead
9.097
-12
9.084
0.5
Treasury
354
-986
-632
0.61
OZB-woningen
184
-3.777
-3.593
0.62
OZB niet-woningen
69
-1.410
-1.341
0.64
Belastingen overig
8
-113
-105
0.7
Algemene uitkering & overige uitkeringen
-41.852
-41.852
0.8
Overige baten en lasten
0
0
0.9
Vennootschapsbelasting
214
0
214
999
Hulpkostenplaatsen
69
-69
0
13.587
-48.710
-35.124
Reserves
3.657
-4.395
-738
Totaal
17.244
-53.106
-35.862
Totaal baten en lasten 010
Voor een nadere toelichting van de taakvelden verwijzen we u naar de website: https://findo.nl/content/taakvelden-gemeenten
50
tableCell36Saldo van de baten en lasten
Taakveld
Begroting
Begroting
Jaar-
Verschil
2025 voor
2025 na
rekening
saldo
wijziging
wijziging
2025
(*)
1.523
1.927
2.653
-726
0.1
Bestuur
0.2
Burgerzaken
423
485
490
-5
0.3
Beheer overige gebouwen en gronden
-43
-43
-42
-1
0.4
Overhead
9.042
9.747
9.084
663
0.5
Treasury
-363
-316
-632
316
0.61
OZB-woningen
-3.458
-3.617