Jaarrekening Blink
Tekst van het document
JAARREKENING 2023
Inhoudsopgave 1.
2.
Inleiding en leeswijzer 1.1. Inleiding 1.2. Leeswijzer 1.3. Het resultaat over 2023 Jaarverslag 2.1. Programmaverantwoording 2.1.1. Productgroep Afvalinzameling
3 3 3 4 6 6 6
2.1.2. Productgroep Reiniging
8
Overige dienstverlening Kosten van de overhead (indirecte kosten) Heffing vennootschapsbelasting (VPB) Paragrafen Weerstandsvermogen en risicobeheersing 2.6.1. Kapitaalgoederen
9 10 11 12 12 15
2.6.2. Financiering
15
2.2. 2.3. 2.4. 2.5. 2.6.
2.7. Bedrijfsvoering 2.7.1. Personeel en organisatie
3.
17 17
2.7.2. Veiligheid en arbeidsomstandigheden
18
2.7.3. Archiefwetgeving
20
2.7.4. AVG
20
2.7.5. Rechtmatig werken
20
2.7.6. Rechtmatigheid
21
2.8. Openbaarheidsparagraaf op grond van de Wet Open Overheid (Woo) 2.9. Verbonden partijen Jaarrekening 3.1. Balans en de toelichting 3.1.1. Niet uit de balans blijkende verplichtingen
23 23 25 25 25
3.1.2. Balans per 31 december 2023
25
3.1.3. Toelichting op de balans
27
3.2. Staat van baten en lasten 3.3. Grondslagen 3.3.1. Grondslagen balans
31 35 35
3.4. Schatkistbankieren 3.5. WNT verantwoording 3.6. Rechtmatigheidsverantwoording Bijlage: Productbladen per gemeente
36 37 40 41
1
2
1. Inleiding en leeswijzer 1.1.
Inleiding
Hierbij presenteren we u de programmarekening 2023 van de Gemeenschappelijke Regeling Reiniging Blink. Deze programmarekening (bestaande uit een jaarverslag en een jaarrekening) is ons jaarlijkse verantwoordings-document. Hierin staat wat (en voor welke kosten) we in 2023 gerealiseerd hebben. Dit vergelijken we met de doelstellingen uit de begroting 2023. Zo laten wij zien in welke mate we het voorgenomen beleid hebben kunnen uitvoeren. De jaarrekening 2023 is opgesteld op basis van de per maart 2024 actuele inzichten en voorschriften (Besluit Begroten en Verantwoorden, financiële verordening, etc) en gecontroleerd door accountant Crowe Foederer. Het oordeel van de accountant over onze jaarrekening luidt:
Ten aanzien van de getrouwheid van de jaarrekening en de WNT-verantwoording is ons oordeel goedkeurend. Tevens stemmen wij in met de kostenverdeling en afrekening per gemeente. Vanwege de ‘onrechtmatige’ juridische basis van GR Blink en daarmee samenhangende andere inkopen is het totaal aan financiële onrechtmatigheden in 2023 hoger dan de door het algemeen bestuur vastgestelde tolerantiegrens. Het dagelijks bestuur heeft dit ons inziens juist en volledig verwerkt in de rechtmatigheids-verantwoording en toegelicht in het jaarverslag.
Het jaar 2023 heeft - naast onze “gewone” zorg voor optimale dienstverlening - in het teken gestaan van rechtmatig werken en de aanstaande ontvlechting van Prezero. Deze is voorzien in de loop van 2024, met als harde einddatum 31-12-2024. -
-
-
Voor de dagelijkse aansturing is een kwartiermaker/bestuurssecretaris aangesteld; Er is een aanbestedingskalender opgesteld en deze is in uitvoering genomen; Door BDO is voor de ontvlechting met Prezero een Business case uitgewerkt. Hierin zijn de organisatorische en financiële gevolgen van de ontvlechting nader geduid. Besluitvorming over dit document wordt in 2024 afgerond; In de 2e helft van 2023 is gestart met de permanente invulling van een tweetal belangrijke functies, omdat voor deze taken niet langer gebruik gemaakt kan worden van Prezero. Dit betrof de functie van HR manager en hoofd Financiën & Control/concerncontroller; De aanpassing van het BBV, die inhoudt dat het dagelijks bestuur een eigen verklaring ten aanzien van de rechtmatigheid in de jaarstukken opneemt, is voorbereid en uitgewerkt in een aanpassing van de financiële verordening.
1.2.
Leeswijzer
De indeling van deze jaarstukken voldoet aan de meest recente eisen van het Besluit Begroten en verantwoorden (BBV). Wij hebben gestreefd naar een zo beknopt mogelijk boekwerk. Allereerst geven wij verantwoording over de realisatie van de opgedragen taken en de in de programmabegroting gestelde doelen.
3
De jaarverantwoording bestaat uit het jaarverslag, de paragrafen, de jaarrekening en bijlagen. -
-
-
-
Het jaarverslag geeft een inhoudelijke verantwoording over de programma’s en de geboekte resultaten. We laten zien welke doelstellingen uit de begroting gerealiseerd zijn in 2023. In de paragrafen verantwoorden wij de voor onze GR verplichte onderdelen. De inhoud van de paragrafen voldoet aan de eisen van het BBV en sluit zo goed mogelijk aan op de informatiebehoefte van de deelnemende gemeenten over de behaalde resultaten en de (financiële) risico’s. De jaarrekening geeft een financieel beeld van de gerealiseerde baten en lasten ten opzichte van de begroting en geeft inzicht in de financiële positie van de Gemeenschappelijke Regeling. De gepresenteerde bedragen zijn afgerond op € 1.000,-. Voor- en nadelen zijn aangeduid met een V en N, tenzij in de tabel anders is vermeld. In de bijlagen splitsten wij het behaalde resultaat per afgesproken onderdeel en per deelnemende gemeente, zodat het voor hen duidelijk is welk resultaat zij in hun jaarstukken moeten verwerken.
1.3.
Het resultaat over 2023
In onderstaand overzicht zijn de actuele begroting 2023 en de eindafrekening voor Blink totaal en per gemeente gepresenteerd. Het totale bedrijfsresultaat van de Gemeenschappelijke regeling bedraagt € 215.000 voordelig (zie regel Totaal inclusief indirecte kosten). Begroot 2023 Baten
Lasten
Realisatie 2023 Saldo
Baten
Lasten
Verschil Saldo
Baten
Lasten
Totaal exclusief indirecte kosten Inzameling Reiniging Diensten Project en onvoorzien Kosten buiten begroting
-21.115 -16.193 -4.318 -248 -355 -
21.115 16.193 4.318 248 355 -
0 0 0 0 0 0
-21.101 -15.161 -4.455 -287 -365 -835
21.101 15.161 4.455 287 365 835
0 0 0 0 0 0
-14 -1.033 136 39 10 835
14 1.033 -136 -39 -10 -835
Totaal indirecte kosten Inzameling Reiniging Diensten Project en onvoorzien Kosten buiten begroting
-2.922 -2.093 -779 -35 -15 -
2.922 2.093 779 35 15 -
0 0 0 0 0 0
-2.721 -1.882 -767 -40 -7 -25
2.721 1.882 767 40 7 25
0 0 0 0 0 0
-201 -211 -12 5 -8 25
201 211 12 -5 8 -25
Totaal inclusief indirecte kosten Inzameling Reiniging Diensten Project en onvoorzien Kosten buiten begroting
-24.037 -18.287 -5.097 -283 -371 0
24.037 18.287 5.097 283 371 0
0 0 0 0 0 0
-23.822 -17.043 -5.221 -326 -372 -859
23.822 17.043 5.221 326 372 859
0 0 0 0 0 0
-215 -1.244 124 44 2 859
215 1.244 -124 -44 -2 -859
Dit saldo wordt afgerekend met de deelnemende gemeenten, waardoor het uiteindelijke saldo van baten en lasten € 0,- bedraagt. De eindafrekening is in deze jaarstukken verwerkt als nog te verrekenen bedragen.
4
De realisatie is per saldo binnen de begroting gebleven, per gemeente zijn verschuivingen in bedragen ontstaan. Hiervoor zijn verschillende oorzaken, die bij de programma’s nader worden toegelicht. Niet elke gemeente “deelt” in gelijke mate in het behaalde resultaat. Dit komt door de zeer gespecificeerde afspraken over de doorbelasting van de baten en de lasten van Blink. Elke gemeente draagt bij op basis van een mix van bestede uren en ingezamelde tonnages. Een klein deel van de kosten wordt in gelijke delen door de gemeenten gedeeld. Dit laatste geldt bijvoorbeeld voor de projectkosten en de (eenmalige) kosten voor het strategisch traject en de juridische ondersteuning in het traject van de ontvlechting van Prezero. De loon- en materieelkosten zijn in het boekjaar gestegen. De kosten voor verwerking en transport laten een onderschrijding zien. Deze kosten zijn gekoppeld aan de milieustraten. Gemeenten zonder eigen milieustraat profiteren niet van deze onderschrijding bij Blink. Zij ontvangen het effect van een eventueel lager afval aanbod via de bijdrage die zij aan andere partijen betalen voor de brengvoorzieningen.
Begroot 2023 Blink totaal
Werkelijk 2023
Verschil
24.037
23.822
215 Voordeel
Resultaat per gemeente Asten 788 Deurne 1.531 Gemert-Bakel 2.970 Heeze-Leende 882 Helmond 10.472 Laarbeek 1.812 Nuenen 2.341 Someren 1.638 Son & Breugel 1.604
836 1.629 2.773 977 10.298 1.733 2.270 1.669 1.636
-48 Nadeel -98 Nadeel 197 Voordeel -95 Nadeel 173 Voordeel 79 Voordeel 71 Voordeel -31 Nadeel -33 Nadeel
5
2. Jaarverslag 2.1.
Programmaverantwoording
2.1.1. Productgroep Afvalinzameling 2.1.1.1.
Wat hebben we bereikt/gedaan?
Inzameling Nieuw in de inzameling is de GFT route hoogbouw in Helmond, waar we begin 2023 mee begonnen zijn. Rond juni is er ook een start gemaakt met het plaatsen van ondergrondse containers in Helmond en het wisselen van de containers in de hoogbouwlocaties (GFT erin, Rest eruit en eventueel PMD en Papier, als die er nog niet stonden, erbij). Voor de gemeente Son en Breugel zijn de papier- en GFT route toegevoegd. Milieustraten Blink heeft in 2022 een controle gehad van de omgevingsdienst op iedere milieustraat. De meeste vloeren zijn inmiddels gekeurd en waar nodig gerepareerd. De uitzonderingen hierin zijn Son en Breugel, Laarbeek en Deurne in verband met plannen voor een nieuwe inrichting of upgrading van de milieustraat. GRIP-wagen In het afgelopen jaar is vanaf het 2e kwartaal ons mobiele inzamelstation (GRIP-wagen) op vaste tijden aanwezig geweest in de gemeenten Deurne, Helmond en Nuenen. In het 4e kwartaal is de gemeente Someren ook aangesloten. In het GRIP is naast de inzamelmedewerker ook een afvalcoach aanwezig, zodat mensen persoonlijk al hun vragen over afval(scheiding) kunnen stellen. Inwoners ervaren deze service positief. Op basis van de ervaringen in 2023 wordt in 2024 een voorstel gemaakt om hier - voor alle gemeenten - een vaste service van te maken.
Operationele kengetallen: Kengetallen Inwoners Huishoudens Inwoners per huishouden Rest per inwoner (kg/inw.) Bronscheiding (%) Ingezamelde afvalstromen (ton) Restafval (fijn) Restafval (grof) Groente, Fruit- en Tuinafval (GFT) Plastic, Blik en Drankenkartons (PMD) Oud Papier en Karton (OPK) Glas Textiel Klein Chemisch Afval (KCA) Grof tuinafval (GTA) Overige grondstoffen Totaal ingezamelde afvalstromen
Realisatie Realisatie 2022 2023 17.068 17.242 7.332 7.407 2,33 2,33 64 60 80% 81%
838 250 1.333 532 663 427 12 21 471 954 5.502
815 222 1.392 516 684 319 11 24 544 940 5.467
Kg afval per huishouden per jaar (= afval per inwoner/jaar x 2,33)
Kg afval per inwoner per jaar Restafval (fijn) Restafval (grof) Groente, Fruit- en Tuinafval (GFT) Plastic, Blik en Drankenkartons (PMD) Oud Papier en Karton (OPK) Glas Textiel Klein Chemisch Afval (KCA) Grof tuinafval (GTA) Overige grondstoffen Afval per inwoner per jaar
Realisatie 2022
Realisatie 2023
750
742
49 15 78 31 39 25 1 1 28 56 322
47 13 81 30 40 19 1 1 32 55 319
6
2.1.1.2.
Wat heeft het gekost? Begroot 2023 na wijziging
Huis aan huisinzameling mini-containers Huis aan huisinzameling overigen Afval op afroep Inzameling verzamelcontainers Inzameling overigen Transport&overslag restafval Handling&vermarkten PMD Verwerking GFT Milieustraat CMS dienstverlening
3.338 2.891 8 1.265 68 622 0 2.005 5.400 596 16.193
Realisatie 2023 3.442 3.113 3 1.315 74 595 0 1.808 4.211 600 15.161
Afwijking + = voordeel - = nadeel -104 -222 5 -50 -6 27 0 197 1.189 -4 1.033
Toelichting op financiële afwijkingen Conform de financiële verordening geven wij een toelichting op financiële afwijkingen groter dan € 50.000,-. Huis aan huis inzameling minicontainers: Dit nadelig verschil heeft een aantal oorzaken. De belangrijkste zijn: - Er zijn meer uren besteed aan de inzameling van papier en textiel - Het gerealiseerde uurtarief was hoger dan begroot - In de begroting was nog niet verwerkt dat Blink in 2022/2023 het transport van de hele textielinzameling heeft overgenomen van de kringloop in Helmond. Hierdoor waren de kosten hoger dan begroot. Huis aan huisinzameling overige: Door de grote bereidheid om PMD-afval te scheiden, zijn meer zakken uitgegeven dan begroot. Hier staat een daling van de verwerkingskosten tegenover. Daarnaast waren in de begroting niet alle kosten geraamd voor de gemeente Son en Breugel. In de loop van het jaar is de dienstverlening aan deze gemeente uitgebreid. Inzameling verzamelcontainers: - Er zijn meer uren besteed dan begroot - Het gerealiseerde uurtarief was hoger dan begroot Verwerking GFT: Er is minder GFT ingezameld dan begroot. Hierdoor daalde de verwerkingskosten. Milieustraat: Er zijn minder reststromen ingezameld dan begroot. Hierdoor daalde de verwerkingskosten.
€ 104K N
€ 222K N
€ 50K N
€ 197K V € 1.189 V
7
2.1.2. Productgroep Reiniging 2.1.2.1.
Wat hebben we bereikt/ gedaan?
Wijkvegen en onkruidbeheersing Het afgelopen jaar hadden we te maken met afwisselend regen en zon, waardoor het onkruid hard groeide. Daarom is er in de maanden juni en juli veel extra inzet geweest om de gewenste beeldkwaliteit te handhaven. In de gemeente Someren en Asten is dit niet helemaal gelukt: er was daar meer onkruid te zien dan gewenst. Gladheidsbestrijding In het winterseizoen 2022/2023 zijn diverse strooiers vervangen door nieuw materieel. De strooiroutes zijn geoptimaliseerd. Dit is geïmplementeerd in het winterseizoen 2023/2024.
2.1.2.2.
Wat heeft het gekost?
Begroot 2023 na wijziging Wijkvegen Machinaal vegen Onkruidbeheersing Gladheidsbestrijding Calamiteitenbestrijding REINIGEN
1.346 995 1.249 367 363 4.318
Realisatie 2023
Afwijking + = voordeel - = nadeel
1.369 1.081 1.241 422 343 4.455
-23 -86 8 -55 20 -136
Toelichting op financiële afwijkingen De kosten op dit programma zijn per saldo overschreden met een bedrag van € 136.000. Conform de financiële verordening geven wij een toelichting op financiële afwijkingen groter dan € 50.0000,-. Machinaal vegen: Er zijn meer uren besteed aan het vegen, waarvoor ook externe inhuur is ingezet. Door de intensievere inzet is ook meer veegvuil gestort en zijn de onderhoudskosten aan de veegwagens gestegen. Gladheidsbestrijding: De uitvoering van de gladheidsbestrijding is door de grillige weersinvloeden lastig te begroten. Er is meer externe inhuur ingezet voor de gladheidsbestrijding dan in de begroting was opgenomen.
€ 86K N
€ 55K N
8
2.2. 2.2.1.1.
Overige dienstverlening Wat hebben we bereikt/gedaan?
Digitale dienstverlening: Projecten, advies en communicatie: E-waste race 2023 In 2023 hebben 9 basisscholen uit Deurne, Gemert-Bakel, Helmond, Laarbeek en Son en Breugel meegedaan met de E-waste race. De negen deelnemende teams gingen vier weken lang de strijd aan met elektronisch afval (ook wel e-waste genoemd). De kinderen verzamelden klein elektronisch afval in zodat dit hergebruikt of gerecycled kan worden. Zo leverden ze een prachtige bijdrage aan de circulaire economie. De prijswinnaar was basisschool de Rakt in Helmond. Samen met de andere scholen hebben zij maar liefst 19.053 apparaten ingezameld, 5 reparaties uitgevoerd en zijn ze 6 keer in de media verschenen. Een superprestatie van alle deelnemers! Ieder jaar tijdens de E-waste Race verzamelen leerlingen mobiele telefoons. De telefoons worden apart gehouden van het overige e-waste. Na de race gaan deze namelijk naar Stichting Opkikker. Wij zijn supertrots op de negen klassen die zo hun best hebben gedaan: samen hebben zij namelijk 1439 telefoons ingezameld! Projectkosten: Waterstofvoertuig: dit voertuig is vrijwel niet ingezet, omdat het tankstation is verplaatst naar Veldhoven, waardoor het tijdelijk buiten gebruik is geweest. Daarnaast heeft het voertuig veel storingen. Hierdoor is vrijwel geen subsidie ontvangen.
Wij beraden ons na de evaluatie van de eerste leaseperiode (medio 2026) over de verdere inzet van dit voertuig.
2.2.1.2.
Wat heeft het gekost?
Bink totaal
Digitale dienstverlening Projecten, advies en communicatie Projectkosten Onvoorzien Taakstelling Kosten extra dienstverlening Totaal overige
Afwijking Begroot 2023 Realisatie + = voordeel na wijziging 2023 - = nadeel 248 96 75 285 -101 0 603
287 47 154 164 0 835 1.486
-39 49 -79 121 -101 -835 -883
Toelichting op financiële afwijkingen De kosten op dit programma zijn per saldo overschreden met een bedrag van € 883K. Conform de financiële verordening geven wij een toelichting op financiële afwijkingen groter dan € 50.0000,-.
9
Projectkosten: Doordat het waterstof voertuig nauwelijks is ingezet als gevolg van storingen, is minder subsidie (die gebaseerd is op gereden km’s) ontvangen. Onvoorzien: De post Onvoorzien was begroot op € 285.000. De extra (niet geraamde) kosten voor het traject Blink 2.0 zijn ten laste van deze post verantwoord. Dit betreft kosten voor werving van onze nieuwe managers HR en Financiën & Control en extern juridisch advies voor inkooptrajecten en de wijzing van de GR-tekst. De totale lasten hiervan bedroegen € 164.000, waardoor € 121.000 van de post Onvoorzien resteert. Taakstelling: Vanuit verschillende deelnemende gemeenten is een bedrag voor een taakstelling in de begroting opgenomen. Deze is in de praktijk ingevuld door de onderschrijding op de post Onvoorzien. Met ingang van de begroting 2024 zijn alle taakstellingen vervallen of ingevuld. Aanvullende dienstverlening: Jaarlijks worden er door de deelnemende gemeenten verschillende verzoeken ingediend voor aanvullende dienstverlening. Deze diensten worden direct (buiten de verdeelsleutels) bij de betreffende gemeente in rekening gebracht. Daarnaast zijn de ontwikkelkosten van het strategisch traject, de kosten voor de bestuurssecretaris (in de 1e helft van 2023) en de ondersteuning door BDO voor het ontwikkelen van de “Business case ontvlechting Prezero” ten laste van deze post gebracht.
Afgesproken is dat de deelnemende gemeenten elk voor een gelijk deel delen in deze kosten (en dus niet conform de standaard verdeelsleutel). Verder is er een nagekomen factuur van € 219.000 over 2020 ontvangen voor de vermarkting van het PMD.
2.3.
€ 79K N
€ 121K V
€ 101 N
€ 216 N € 355 N
€ 219 N
Kosten van de overhead (indirecte kosten)
De kosten van de overhead zijn mede onderdeel van de vergoeding die GR Blink betaalt aan Prezero, de zogenaamde fee. Deze bedroeg over 2023 € 718.000. Daarnaast kent Blink in 2023 ook eigen overheadfuncties: management, managementondersteuning, planning en coördinatie, bedrijfsadministratie, inkoop en juridisch advies. De totale indirecte kosten (= kosten overhead) bedroegen € 2.721.000. Hiervan werden enkele specifieke overheadkosten doorbelast door Prezero. Hieronder geven wij hier een overzicht van: Huur gebouwen en terreinen ICT kosten Personeel en organisatie Directievergoeding Klantenservice
286.000 50.000 45.000 37.000 265.000 1.401.000
De bestuurskosten bedroegen in 2023 ca. € 30.000. Dit betreft kosten van bestuursvergaderingen, ambtelijke ondersteuning en raadsbijeenkomsten.
10
Vanwege het proces van de ontvlechting van Prezero is extra aandacht gegeven aan het betrekken van de gemeenteraden in verschillende raadsbijeenkomsten. De accountantskosten bedroegen ca. €60.000. Hierin zijn de kosten voor de intensieve advisering voor het traject over de jaarrekening 2022 begrepen. Deze kosten zijn, conform het Financieel fundament 2020, als opslag op de uurtarieven (manuren en materieeluren) doorbelast aan de deelnemende gemeenten.
2.4.
Heffing vennootschapsbelasting (VPB)
In 2020 heeft GR Blink contact opgenomen met de deelnemende gemeenten inzake de VPB. GR Blink is een non-profitorganisatie en verrekent na afloop van het boekjaar de werkelijk gemaakte kosten met de diverse gemeenten. De VPB lasten op eventuele PMD opbrengsten worden rechtstreeks door de deelnemende gemeenten in de VPB aangifte opgenomen. Hierdoor hoeven wij geen VPB af te dragen.
11
2.5.
Paragrafen
2.6.
Weerstandsvermogen en risicobeheersing
Het weerstandsvermogen is het vermogen om financiële tegenvallers op te vangen. Voor het weerstandsvermogen zijn de aanwezige weerstandscapaciteit en de risico’s van belang. Blink beschikt niet over een eigen vermogen om niet begrote en onvoorziene kosten te dekken. De risico’s worden door de deelnemende gemeenten opgevangen in de jaarlijkse reguliere exploitatie. Blink communiceert gedurende het boekjaar de onder- en overschrijdingen ten opzichte van de begroting. Deze signalering vindt formeel plaats door middel van kwartaalrapportages. Wanneer er tussentijds ontwikkelingen zijn die financiële impact hebben, dan worden ook deze gecommuniceerd richting de deelnemende Blink-gemeenten.
Risicobeheersing Blink Het jaar 2023 is gekenmerkt door een actieplan gericht op het opheffen van onrechtmatige inkopen. Dit heeft er uiteindelijk toe geleid dat eind 2023 is besloten dat Prezero als deelnemer uit de GR Blink zal terugtreden en dat de Gemeenschappelijke regeling gewijzigd zal worden. Er blijft sprake van een (gewijzigde) GR die wordt gevormd door de huidige 9 gemeenten. Als gevolg van deze ontwikkelingen gaat Blink alle bedrijfsvoeringprocessen in eigen beheer uitvoeren. Per 1 januari 2024 is een nieuwe financiële administratie in gebruik genomen. De personeelsadministratie wordt met ingang van 1 april 2024 zelfstandig vormgegeven en de operationele administratie wordt uiterlijk per 1 januari 2025 losgekoppeld van de systemen van Prezero. Blink neemt met ingang van april 2024 de bedrijfsmiddelen in eigen beheer. Het bestaande wagenpark wordt overgenomen en de huidige locatie blijft beschikbaar tot in ieder geval 1 januari 2026. Door al deze ontwikkelingen zijn de lopende ontwikkelingstrajecten ingehaald door de tijd, in een stroomversnelling geraakt of tijdelijk “on hold” gezet. In 2024 staat het management aan de lat om alle taken zelf te organiseren en in te regelen. Vervolgens en tegelijkertijd zal voldoende aandacht worden gegeven aan gepaste beheersing van de risico’s. 1.
Rechtmatig inkopen > status: onderhanden In 2023 is een aanbestedingskalender opgesteld. Hierin zijn in ieder geval alle inkopen opgenomen waarvan is vastgesteld dat ze onrechtmatig zijn. Door deze in de jaren 2023 en 2024, conform de geldende regelgeving, in de markt te zetten wordt de bestaande inkooponrechtmatigheid opgelost. Vervolgens wordt periodiek een spend-analyse opgesteld, zodat tijdig nieuwe inkoopdossiers aan de inkoopkalender worden toegevoegd. Er zijn strikte interne afspraken gemaakt over de voorwaarden voor bestellingen. Alle betrokken medewerkers zijn op de hoogte gebracht van de bestaande mandaten en tekeningsbevoegdheid.
12
2. Veiligheidssysteem opzetten en onderhouden status: onderhanden De afgelopen 2 jaren hebben goede ontwikkelingen plaatsgevonden met een systematische benadering voor Health, Safety & Environment (HSE). Er is een HSE-specialist aangetrokken, procedures zijn beschreven, het HSE-bewustzijn is binnen de organisatie aangewakkerd, er zijn RI&E’s uitgevoerd en er worden nog verdiepende RI&E’s uitgevoerd. 3. Digitale veiligheid status: onderhanden Zolang onze ICT wordt verzorgd door Prezero, leunt Blink op het calamiteitenplan van Prezero voor het geval dat Blink onverhoopt tóch slachtoffer wordt van een hack, ransomware of computervirus. Bij de verzelfstandiging van onze ICT-omgeving zal voldoende aandacht worden geschonken aan digitale veiligheid. Elke medewerker in de binnendienst heeft verplicht een training gevolgd op het gebied van AVG en informatieveiligheid. Alle medewerkers hebben deze met goed gevolg afgerond.
Verzekeringen Blink Veel werkzaamheden die door Blink worden uitgevoerd betreffen intensieve deelname aan het verkeer. De mensen en voertuigen lopen dagelijks het risico betrokken te worden bij een ongeval. Omdat de gevolgschade van ongevallen flink kan oplopen is er voor gekozen om deze risico’s af te dekken via diverse verzekeringen. 1. Aansprakelijkheidsverzekering Blink is vooralsnog meeverzekerd met de aansprakelijkheidsverzekering van PreZero Nederland. Dit is een zogenaamde frontingpolis met een verzekerde som van € 2.000.000. Dit is bestemd voor algemene, product-, letsel-, zaak-en plotseling milieuschade. Ook werkgeversaansprakelijk valt onder deze dekking. Een aanvulling hierop is een afgesloten schadeverzekering voor verkeersdeelnemers. 2. Ongevallenverzekering Blink heeft een eigen ongevallenverzekering. Deze is van toepassing voor alle medewerkers (inclusief directie, stagiaires, personen met een leer- werkovereenkomst en proefgeplaatste personen). In 2022 heeft Blink in samenwerking met PreZero Nederland een risico-inventarisatie uitgevoerd waarbij de nadruk heeft gelegen op de verzekerbare risico’s. Daarbij zijn per categorie (activa, activiteiten en personeel) de verzekerbare risico’s benoemd en beoordeeld.
Risico’s in de bedrijfsvoering Blink beschikt niet over een eigen vermogen om niet begrote en/of onvoorziene kosten te dekken. Als de risico’s zich voordoen worden de kosten hiervan in rekening gebracht bij de deelnemende gemeenten. 1. Ontvlechting private partner PreZero In maart 2023 heeft de private partner van Blink, PreZero, schriftelijk medegedeeld dat de samenwerking met Blink zal worden stopgezet. In de samenwerking levert PreZero naast verwerkings- en transportdiensten ook diensten voor de vorming van de organisatie waarvan de belangrijkste:
13
Wagenparkbeheer en beschikbaar stellen materieel (lease constructie) Backoffice; volledige IT landschap, HR, Salarisadministratie, verzekeringen en facilitair beheer Beschikbaar stellen kantoorpand Beschikbaar stellen milieustraten en overige activa zoals loodsen
De dienstverlening van PreZero, exclusief verwerkingskosten voor de afvalstromen, bedroeg in 2023 afgerond € 4.635K. Blink dient te zorgen dat er tijdig alternatieven voor deze diensten gevonden worden. Niet tijdig alternatieven kunnen vinden brengt een continuïteitsrisico met zich mee en hiernaast ook een prijsrisico - vervangende diensten kunnen een factor duurder zijn en lijden tot structureel hogere exploitatiekosten. De verwachting is niet dat er zich een continuïteitsrisico zal manifesteren. De GR overeenkomst loopt nog tot en met eind 2024. Daarnaast is de huidige inschatting dat er meer dan voldoende alternatieven in de markt zijn die tijdig genoeg geleverd kunnen worden. Er bestaat wel een prijsrisico. 2. Prijsrisico verwerkingskosten/opbrengsten afvalstromen De totale verwerkingskosten voor afvalstromen bedragen afgerond € 4.030K. Een groot deel (42%, € 1.684K) van deze kosten bestaat uit GFT verwerking door leverancier Attero B.V. Er zijn tariefafspraken gemaakt voor het hele jaar 2024, waardoor het prijsrisico nihil is. Iets meer dan de helft (53%, € 2.134K) van deze kosten betreft diverse overige afvalstromen die tot 1-4-2024 verwerkt worden door PreZero. Hiervoor zijn geen vaste afspraken, waardoor hiervoor een prijsrisico bestaat. Gezien de vele afvalstromen, parameters en mogelijke scenario’s kan hiervoor geen betrouwbare risico post worden ingeschat.
Met ingang van 01-04-2024 zullen deze afvalstromen rechtmatig zijn aanbesteed. Wellicht dat het prijsrisico dan daalt, bijvoorbeeld omdat voor sommige percelen wel vaste tarieven vastgelegd kunnen worden. De overige verwerkingskosten (ca. 5%, 212K), veroorzaken geen noemenswaardig prijsrisico. 3. Regelgeving verduurzaming wagenpark Op basis van Europese wetgeving (clean vehicle directive) dient Blink op termijn (2030) haar wagenpark te verduurzamen. Momenteel kosten duurzame voertuigen naar verwachting minstens anderhalf maal zoveel als niet-duurzame alternatieven. Dit betekent dat Blink in de komende jaren te maken krijgt met beduidend hogere investerings- en exploitatiekosten voor materieel. Deze verwachting is verwerkt in de laatste meerjarenraming van de, door het bestuur vastgestelde, begroting 2024, maar in de uitwerking zal moeten blijken of de gehanteerde aannames hiervoor juist zijn. In onze beleidsplanning streven wij er naar om medio 2025 een duurzaamheidsplan door het bestuur vast te laten stellen.
14
2.6.1. Kapitaalgoederen Tot en met het boekjaar 2022 is niet zelf geïnvesteerd in kapitaalgoederen, zoals terreinen, gebouwen en productiemiddelen. Blink heeft een huur/lease-constructie met PreZero voor de kapitaalgoederen die in gebruik zijn. In 2023 is gestart met de voorbereiding van de ontvlechting met PreZero. Hiervoor is de inrichting van een nieuwe financiële administratie en de loon- en salarisadministratie in voorbereiding genomen. Dit betreft een investeringsbedrag van totaal € 105.375 in 2023. Het Algemeen bestuur heeft in december 2023 de investeringsbegroting 2024 goedgekeurd. In 2024 zal het wagenpark in eigendom worden genomen. Er wordt dan een wagenparkbeheerder aangesteld. Het beleid met betrekking tot de in stand houding en de vervanging van de kapitaalgoederen zal in 2024 worden vormgegeven.
2.6.2. Financiering Blink kent per 31 december 2023 geen vreemd vermogen. Tot en met het boekjaar 2023 is niet zelf geïnvesteerd in kapitaalgoederen, zoals terreinen, gebouwen en productiemiddelen. Alleen de kosten voor de ontwikkeling van het burgerportaal van Blink zijn gewaardeerd op de balans.
Renterisiconorm De renterisiconorm is opgesteld met als doel de rentegevoeligheid van de portefeuille van leningen met een looptijd van een jaar of langer te beperken. Dit komt er op neer dat het renterisico (gebaseerd op renteherzieningen, aflossing en herfinanciering) in een bepaald jaar niet meer mag bedragen dan een wettelijk bepaald percentage van het begrotingstotaal. Het wettelijke percentage voor gemeenschappelijke regelingen is in 2023 bepaald op 20% met een minimum van € 2,5 mln. Het renterisico op de vaste schuld in een jaar wordt als volgt berekend: de som van het bedrag aan herfinanciering en het bedrag aan renteherziening op de vaste schuld. Renterisiconorm en renterisico's (bedragen x € 1.000) 1a. Renteherziening op vaste schuld opgenomen gelden 1b. Renteherziening op vaste schuld uitgeleende gelden 2. Netto renteherziening op vaste schuld (1a-1b) 3a. Nieuw aangetrokken vaste schuld 3b. Nieuwe verstrekte lange leningen 4. Netto nieuw aangetrokken vaste schuld (3a-3b) 5. Betaalde aflossingen 6. Herfinanciering (laagste van 4 en 5) 7. Renterisico op vaste schuld (2+6) 8. Begrotingstotaal 9. Percentage vastgesteld per ministeriele regeling 10. Renterisiconorm (8 x 9) Toets renterisiconorm 11. Ruimte(+) Overschrijding (-); (10-7)
Realisatie 2023 0 0 0 0 0 0 0 0 0 24.037 20% 4.807 + 4.807
Blink kent geen langlopende schulden. Hierdoor bedroeg het renterisico in 2023 € 0,-.
15
Schatkistbankieren De Wet Financiering Decentrale Overheden (FIDO) verplicht alle decentrale overheden, in verband met het rentedragend aanhouden van liquide middelen in ‘s Rijks schatkist, om hun overtollige (liquide) middelen aan te houden in de schatkist. Gedurende het jaar is door Blink aan deze norm voldaan.
Kasgeldlimiet De kasgeldlimiet stelt dat de gemiddelde netto-vlottende schuld van een decentrale overheid (ofwel openbaar lichaam) in een bepaald kwartaal niet hoger mag zijn dan een wettelijk bepaald percentage van het begrotingstotaal. Het wettelijke percentage voor Blink is in 2023 bepaald op 8,5%, met een minimum van € 300.000. Dit betekent dat het kasgeldlimiet per kwartaal maximaal 8,5% van € 24.037.000 = € 2.043.145 mag zijn. Overzicht kasgeldlimiet (x€1.000,-) Omvang begroting 2023 Toets kasgeldlimiet Omvang vlottende korte schuld Vlottende middelen Totaal netto vlottende schuld Ruimte (+)/overschrijding (-) =
24.037 Q1 Q2 Q3 Q4 8,50% 2.043 2.043 2.043 2.043 5982 8093 10214 3788 6286 9232 10480 3604 -304 -1139 -266 184 2.347
3.182
2.309
1.859
16
2.7.
Bedrijfsvoering
2.7.1. Personeel en organisatie Personeelsverloop Om de bezetting voor beladers en chauffeurs voor de zomerperiode rond te krijgen is er gebruik gemaakt van 11 uitzendbureaus om in deze vraag te kunnen voorzien. In Q4 is er een aanbestedingstraject opgestart om de vraag naar chauffeurs en beladers onder te brengen bij één uitzendorganisatie. In 2023 is er geïnvesteerd in het optimaliseren van het management van de organisatie. Zo is er een nieuwe kwartiermaker aangesteld, een manager HRM en er is vervanging gevonden voor het hoofd Finance & Control. In het jaar 2023 zijn er in totaal 11 nieuwe medewerkers in dienst gekomen, 6 medewerkers hebben de organisatie verlaten. Hiervan is 1 medewerker met pensioen gegaan.
Ontwikkeling personeelsbestand, loonkosten en kosten inhuur 2022 FTE Direct personeel (chauffeurs/beladers, groenonderhoud, bedrijfsbureau) Indirect personeel (administratie, inkoop, ICT, HR, management, projectmedewerkers) Totaal Loonkosten eigen personeel (x € 1.000) Direct personeel (chauffeurs/beladers, groenonderhoud, bedrijfsbureau) Indirect personeel (administratie, inkoop, ICT, HR, management, projectmedewerkers) Totaal Kosten inhuur derden (x € 1.000) Direct personeel (chauffeurs/beladers, groenonderhoud, bedrijfsbureau) Indirect personeel (administratie, inkoop, ICT, HR, management, projectmedewerkers) Totaal
2023
60,78
61,78
19,80
22,35
80,58
84,13
2.943
3.405
1.263
1.566
4.206
4.971
2.239
2.995
313
746
2.552
3.741
Ziekteverzuim Het verzuimpercentage over het jaar 2023 is 9,11% exclusief WAZO/ZW. De gemiddelde verzuimduur bedraagt 15,8 dagen waarvan 122 verzuimgevallen vallen onder kort verzuim, 16 verzuimgevallen onder middellang en 18 die tot het lang verzuim behoren.
17
2.7.2. Veiligheid en arbeidsomstandigheden Meldingen van incidenten In 2023 zijn er 21 incidenten gemeld. Hierin wordt geen onderscheid gemaakt van incidenten met vaste medewerkers of flexkrachten.
Incidenten worden met een incidentenformulier gemeld. Er is ook de ‘Veiligwerk’-app. Bij de incidentmeldingen ging het in nagenoeg alle gevallen om een melding van een incident met letsel.
Bij 5 gevallen werd er EHBO toegepast. Dat varieert van een pleister en wond schoon maken tot aan het stelpen van bloed. In 4 gevallen ging het om een medische ingreep. Daarbij ging het in al deze gevallen om het plaatsen van hechtingen.
In ongeveer 50% van de ongevallen was er ook sprake van 1 of meer dagen verzuim.
Fysieke belasting beladers De fysieke belasting van beladers is landelijk reeds jaren onderwerp van onderzoek en discussie. Waar we decennialang gewerkt hebben met de erkende P90 norm, is die later achterhaald gebleken. In 2022 is daaruit ‘Leidraad Fysieke Belasting’ ontstaan. Echter die is tot op heden niet erkend. Omdat de werkgever verantwoordelijk blijft voor de gezondheid van zijn medewerkers wordt bij Blink de concept-leidraad als indicatie van fysieke belasting aangehouden. Door de data-analist en de HSE adviseur wordt onderzocht of een betrouwbare koppeling van data en praktijk gemaakt kan worden, zodat gestuurd kan worden op de belasting per medewerker.
Milieustraten Door de beide opzichters van de milieustraten is in 2023 veel aandacht besteed aan het veilig werken. Hiervoor zijn regelmatig toolbox-bijeenkomsten gehouden over de relevante onderwerpen. Door het jaar heen zijn verschillende praktijkoefeningen gehouden. Zo is een demo-AED gebruikt en is er een oefening gehouden met een fictief slachtoffer.
18
Tussendoor zijn regelmatig audits op de milieustraat in het algemeen en in de KCA in het bijzonder, uitgevoerd. De gevonden tekortkomingen zijn opgepakt.
Inzameling van lachgas Vanaf 1 januari 2023 valt het in bezit hebben, transporteren of verhandelen van lachgascilinders onder de Opiumwet en is dus verboden. Ook is per die datum de statiegeldregeling op deze gasflessen vervallen, waardoor ze massaal gedumpt werden. De wijkvegers komen regelmatig gedumpte cilinders tegen. In Helmond gaat het om tientallen per maand. In het begin is met de politie en gemeente Helmond overleg geweest om transport van deze lege cilinders door Blink naar de milieustraten toe te staan. Dat is ook oogluikend toegestaan totdat in de zomer, vooral door tussenkomst van de branchevereniging, definitief landelijk goedkeur werd gegeven voor de afvoer van lege cilinders door afvalinzamelaars. In 2023 is dit een wisselende (grote) stroom gebleken.
Veiligheidsinstructie vrijwilligers Verschillende gemeentes stimuleren dat verenigingen in hun gemeente een zakcent bij kunnen verdienen met het inzamelen van papier. Blink levert dan de wagen met een chauffeur waarmee de vrijwilligers het papier inladen. In 2023 zijn alle verenigingen waar Blink in faciliteert, aangeschreven dat dit werk niet zonder risico’s is. Zeker gezien het zware ongeval dat eind 2023 voorviel bij een collega-inzamelaar. Aan al deze verenigingen is daarom een veiligheidsinstructie aangeboden. Tot op heden hebben 2 hiervan gebruik gemaakt, een derde is gepland in 2024. Er staan er, na herhaalde oproep, nog 4 open waarvan één heeft aangegeven geen interesse te hebben.
Veiligheidskleding Oranje wordt in de toekomst de standaard kleur voor medewerkers met 'werkzaamheden langs de weg'. Hier valt ook het ophalen van afval en reiniging onder. Uniforme uitstraling wordt steeds belangrijker. Hierin heeft de Koninklijke Vereniging voor Afval- en Reinigingsmanagement (NVRD) een aanbeveling gedaan. De aankomende tijd testen medewerkers de kleding. Naast veiligheid is een goede pasvorm belangrijk. Immers, onze mensen moeten de hele dag comfortabel hun werk kunnen doen.
Hitteprotocol Het hitteprotocol is ingevoerd voor alle medewerkers van Blink die buiten werken bij hoge temperaturen. Op hete dagen zijn de werktijden aangepast en er zijn richtlijnen gecommuniceerd over het beschermen tegen de zon. In de warme maanden ontvangen medewerkers bij aanvang van hun werkdag informatie over weersverwachting en worden richtlijnen voor het handelen voor die dag aangegeven.
19
2.7.3. Archiefwetgeving Na aanlevering van het tweede jaarverslag informatie- en archiefbeheer, inclusief verbeterplan, heeft Blink ook in het afgelopen jaar contact gehouden met de toezichthouders van Regionaal Historisch Centrum Eindhoven (RHCe) en provincie Noord-Brabant. Er is sindsdien veel aandacht gegeven aan het opzetten van de instrumenten om de mate van compliance aan de archiefwet te meten. Zoals het overzicht archiefbescheiden, het handboek Vervanging en het handboek Kwaliteit. Uiteraard wordt blijvend aandacht besteed aan de bevindingen van de toezichthouders en de punten uit het verbeterplan.
2.7.4. AVG AVG/Privacy heeft de afgelopen jaren veel aandacht gekregen binnen de Blink organisatie. Het uiteindelijke doel is om wet- en regelgeving op dit thema na te leven. Dit geldt voor de gehele bedrijfsvoering van Blink, op alle niveaus. Alle verwerkingen zijn nageleefd zoals omschreven in het register en het verwerkingsregister is actueel gehouden. Er is in 2023 één datalek geconstateerd; dit was binnen de eigen organisatie, er is geen data naar buiten gelekt. Vanwege de ontvlechting met PreZero en de vele aanbestedingen zullen veel verwerkingen en verwerkersovereenkomsten moeten worden herzien.
2.7.5. Rechtmatig werken Om het rechtmatig werken te ondersteunen is bij de keuze van het nieuwe financiële systeem rekening gehouden met de informatiebehoefte die nodig is om taken en verantwoordelijkheden te ondersteunen en tijdig te kunnen rapporteren. De mandaatregeling is aangepast aan de huidige situatie (met een kwartiermaker/ bestuurssecretaris aan het hoofd van de organisatie). Tevens is vastgesteld waarvoor ondermandaat kan worden gegeven. Voor de financiële beheersing zal dit medio 2024 worden uitgewerkt in een budgethoudersregeling. Daarnaast zal een (interne) planning en control kalender worden opgesteld, zodat periodiek intern wordt gerapporteerd over mogelijke/dreigende onrechtmatigheden en tijdige bijsturing mogelijk is. De huidige werkwijze voor de sturing en beheersing op bestuurlijk niveau (met kwartaalrapportages) wordt ongewijzigd voortgezet. In 2022 is reeds geconstateerd dat binnen GR Blink sprake is van het veelvuldig niet naleven van normen uit de gids proportionaliteit en/of slechte documentatie of naleving hiervan. In 2021 maakte Blink een start met de invoering van een nieuw inkoopbeleid. In 2022 is een aanbestedingskalender opgesteld. In 2023 is op planmatige wijze deze kalender afgewerkt. Dit loopt door in het jaar 2024.
20
2.7.6. Rechtmatigheid Vanaf verslagjaar 2023 neemt het Dagelijks Bestuur van GR Blink een rechtmatigheidsverantwoording op in de jaarrekening. Hiermee legt zij verantwoording af over de naleving van de regels op dit onderwerp. Om met een bepaalde mate van zekerheid vast te stellen dat de financiële handelingen hebben plaatsgevonden binnen de kaders van wet- en regelgeving hebben wij getoetst op een drietal criteria: -
Voorwaardencriterium Begrotingscriterium Misbruik en oneigenlijk gebruik (M&O)
Daarnaast rapporteren wij over de niet-financiële onrechtmatigheden in verband met het niet naleven van bepalingen in de wet Fido en bijbehorende Regelingen. Voorwaardencriterium Het voorwaardencriterium heeft voor GR Blink vooral betrekking op de aanbestedingsrechtmatigheid. De controlewerkzaamheden op inkopen en aanbestedingen zijn gericht op het voldoen aan de Europese aanbestedingswetgeving. Dit betekent dat intern is gecontroleerd op inkopen boven de Europese drempel (€ 215.000 over de afgelopen 4 jaar bij diensten en leveringen) en dat alleen constateringen op het gebied van Europese aanbestedingswetgeving een effect hebben op het rechtmatigheidsoordeel. PreZero afspraken conform de Gemeenschappelijke regeling 2023 Bedragen Waarvan Waarvan Spend Spend x € 1.000 rechtmatig onrechtmatig Totaal 8.026 229 7.797 8.300
2022 Waarvan rechtmatig 400
Uitnutting van andersoortige contracten van PreZero 2023 Bedragen Waarvan Waarvan Spend x € 1.000 rechtmatig onrechtmatig Totaal 2.551 0 2.551
2022 Waarvan Waarvan rechtmatig onrechtmatig 0 1.900
Spend 1.900
Waarvan onrechtmatig 7.900
Blink eigen leveranciers/contracten Bedragen x € 1.000
Spend
Totaal
6.297
Totaal generaal
16.874
2023 Waarvan Waarvan rechtmatig onrechtmatig 4.382 1.915 4.611
12.263
Spend 6.400 16.600
2022 Waarvan Waarvan rechtmatig onrechtmatig 5.400 1.000 5.800
10.800
Zoals in de jaarrekening 2022 al is aangegeven is het niet mogelijk gebleken om de inkoop rechtmatigheid binnen het boekjaar 2023 te verbeteren, ondanks dat het grootste deel van het jaar veel tijd is geïnvesteerd in het opzetten en volgen van de juiste aanbestedingsprocedures. Aanbestedingsprocedures kosten tijd. Daarnaast is in veel gevallen gekozen voor 1 april 2024 als ingangsdatum van nieuwe contracten, omdat dit ook de datum is waarop de bedrijfsvoering wordt losgekoppeld van Prezero. Dit betreft in ieder geval de nieuwe contracten voor inzamelmiddelen, het verwerken van afvalstromen en voor inhuur personeel in de operatie.
21
Inhuur van indirect personeel is met ingang van 2023 anders georganiseerd (via een DAS), zodat deze inkopen in het boekjaar 2023 wel rechtmatig zijn. Begrotingscriterium Er is interne controle verricht op overschrijdingen van de totale lasten, totale baten, en investeringen ten opzichte van de begrotingswijziging 2023. Op totaalniveau is er geen sprake van een overschrijding van de lasten en/of van de baten. De gerealiseerde kosten 2023 bedragen € 23.822K, ten opzichte van € 24.037 in de gewijzigde begroting 2023, een onderschrijding van € 215K. Het Algemeen bestuur heeft bij het vaststellen van de begroting 2023 de baten en de lasten per productgroep geautoriseerd. a. b. c. d. e.
Bij de productgroep Inzameling is sprake van een onderschrijding van € 1.033K. Bij de productgroep Reiniging is sprake van een overschrijding van € 136K. Bij de productgroep Diensten is sprake van een overschrijding van € 39K. Bij de productgroep Projecten en onvoorzien is sprake van een overschrijding van € 10K. Bij de “Kosten buiten begroting” (aanvullende dienstverlening) is sprake van extra baten van € 835K. De hierbij behorende kosten zijn verantwoord binnen de overige productgroepen.
Conform Artikel 12, lid 4 van de financiële verordening zijn overschrijdingen acceptabel als direct gerelateerde inkomsten de overschrijding compenseren, als sprake is van een openeinde regeling of door vaststelling door het Algemeen bestuur van een tussentijdse rapportage. Wij hebben geconstateerd dat de afwijkingen in de kwartaalrapportages zijn gemeld. Voor wat betreft de investeringen is vastgesteld dat in 2023 een bedrag van € 105K als vooruitbetaalde kosten op de balans is verantwoord. Deze investering is opgenomen in de door het Algemeen Bestuur op 20 december 2023 vastgestelde investeringsbegroting 2024 en past binnen het toegestane budget van € 385K. Misbruik en oneigenlijk-gebruik In het boekjaar 2023 is er binnen GR Blink geen sprake van enige vorm van overheidssubsidies en/of -uitkeringen. Ook hebben er geen betalingen plaatsgevonden aan overheidsheffingen. Op basis van deze constatering zijn op dit criterium geen risico’s ingeschat en zijn er geen specifieke werkzaamheden uitgevoerd. Uit de algehele maatregelen van interne controle zijn verder geen zaken van M&O gebleken. Niet-financiële onrechtmatigheden in verband met het niet naleven van bepalingen in de wet Fido en bijbehorende Regelingen In 2023 is geen vreemd vermogen aangetrokken.
22
2.8.
Openbaarheidsparagraaf op grond van de Wet Open Overheid (Woo)
De Wet open overheid (Woo) is 1 mei 2022 in werking getreden. Met deze nieuwe wet is een belangrijke stap gezet naar een opener overheid. De Woo vergroot voor iedereen de toegang tot overheidsinformatie, bevordert de actieve openbaarmaking en actualiseert de regels voor openheid en openbaarheid. Blink heeft alle voor de wet relevante stukken (dit betreft de vergaderstukken van het Algemeen Bestuur en de documenten van de planning en controlcyclus) gepubliceerd op haar website. Medio 2024 zal onder begeleiding van “Daadkracht Bekendmaken” de aansluiting met Decentrale Regelgeving en Officiële Publicaties (DROP) gerealiseerd worden en zullen ook alle verordeningen en overige relevante stukken op de voorgeschreven wijze openbaar gemaakt worden. In 2023 is 1 Woo verzoek ontvangen. De vraag is in tweede instantie gegrond verklaard en de vraag is conform afgehandeld.
2.9.
Verbonden partijen
Beleid: In de gemeenschappelijke regeling is het volgende vastgelegd over het beleid ten aanzien van verbonden partijen (art.4, lid 5-7): -
-
-
Het Algemeen bestuur is bevoegd met het oog op het in artikel 3 benoemd belang en na verkregen toestemming van de raden van de deelnemende gemeenten tot het vaststellen of wijzigen van een gemeenschappelijke regeling tussen het openbaar lichaam en andere openbare lichamen, alsmede het toetreden tot en het uittreden uit een dergelijke regeling. Het Algemeen bestuur is bevoegd te besluiten tot de oprichting van of deelname in stichtingen, maatschappen, vennootschappen en coöperaties en verenigingen, dan wel de ontbinding daarvan of beëindiging van deelneming daaraan op voorwaarde dat de raden van de deelnemende gemeenten vooraf in de gelegenheid zijn gesteld hun wensen en bedenkingen met betrekking tot het voorgenomen besluit aan het Algemeen bestuur kenbaar te maken. Het Dagelijks bestuur is bevoegd met een of meer al dan niet deelnemende gemeenten of met privaatrechtelijke rechtspersonen samenwerkingsovereenkomsten te sluiten met betrekking tot ondersteunende dienstverlening voor taken waarmee het openbaar lichaam belast is.
Tot en met 2023 is Personeel Blink B.V. de enige verbonden partij. Deze verbonden partij valt onder de categorie Vennootschappen en coöperaties. Personeel Blink B.V. Vestigingsplaats Helmond Doel
De activiteiten van de vennootschap betreffen: -
werkgever zijn voor personeelsleden van Blink en het detacheren van personeelsleden; het doen van pensioenuitkeringen, stamrecht- en/of lijfrente- en/of andere periodieke uitkeringen; het uitvoeren van afvalinzamelings- en reinigingstaken in de ruimste zin, alsmede het verrichten van al hetgeen met het vorenstaande verband houdt of daartoe bevorderlijk kan zijn, alles in de ruimste zin van het woord.
23
Betrokkenen
De vennootschap is een volledige dochtermaatschappij van de Gemeenschappelijke Regeling Reiniging Blink.
Bestuurlijk belang
De Gemeenschappelijke Regeling Reiniging Blink is enig aandeelhouder van de BV. De directeur/bestuurder is van de Gemeenschappelijke Regeling Reiniging Blink is tevens de directeur/bestuurder van de BV.
Financieel belang
De totale lasten van de BV worden doorbelast aan de Gemeenschappelijke Regeling Reiniging Blink.
Risico's
Alle personeelsleden van de BV worden gedetacheerd naar de Gemeenschappelijke Regeling Reiniging Blink. Binnen Personeel Blink B.V. bestaan normale werkgeversrisico’s. Deze worden beheerst door het management van de Gemeenschappelijke Regeling Reiniging Blink, die de werkgeversrol invult.
Eigen vermogen, vreemd vermogen en resultaat
De laatst bekende gegevens zijn: Eigen vermogen begin 2023 € 18.000, eind 2023 € 18.000 Vreemd vermogen begin 2023 € 369.403 eind 2023 € 421.130 Resultaat 2023 € 0.
24
3. Jaarrekening 3.1.
Balans en de toelichting
3.1.1. Niet uit de balans blijkende verplichtingen De niet uit de balans blijkende verplichtingen bedragen € 1.100K en betreffen verplichting aan PreZero Nederland welke voortvloeien uit de gemeenschappelijke regeling.
3.1.2. Balans per 31 december 2023 Bedragen x € 1.000
ACTIVA
31 december 2023
31 december 2022
Vaste activa Kosten van onderzoek en ontwikkeling voor een bepaald actief Totaal immateriële vaste activa (1)
23 23
41 41
Kapitaalverstrekking aan deelnemingen Totaal Financiele vaste activa (2)
18 18
18 18
Totaal vaste activa
41
59
143 143
117 117
1.748 47
1.221 47
2.873
4.630
4.667
5.898
Liquide middelen Totaal Liquide middelen (5)
294 294
101 101
Vooruitbetaalde kosten Totaal overlopende activa (6)
128 128
28 28
Totaal vlottende activa
5.232
6.144
Totaal Activa
5.273
6.203
Vlottende activa Voorraad Totaal voorraden (3) Vorderingen Openbare Lichamen Overige vorderingen Uitzettingen in 's Rijks schatkist met een rentetypische looptijd korter dan 1 jaar Uitzettingen met een rentetypische looptijd korter dan één jaar (4)
25
31 december 2023
31 december 2022
Reserves - Algemene reserves - Resultaatbestemming Totaal eigen vermogen (7)
0 0 0
0 0 0
Overige voorzieningen Totaal Voorzieningen (8)
0 0
41 41
Totaal vaste passiva
0
41
5.126 5.126
5.979 5.979
146 146
184 184
Totaal vlottende passiva
5.273
6.163
Totaal Passiva
5.273
6.203
PASSIVA Vaste passiva
Vlottende passiva Overige schulden Totaal netto-vlottende schulden (9) Overlopende passiva Nog te ontvangen facturen Totaal overlopende passiva (10)
26
3.1.3. Toelichting op de balans Activa
31 december 2023
31 december 2022
23
41
Immateriële vaste activa (1) Kosten van onderzoek en ontwikkeling Burgerportaal
31-12-2023 31-12-2022
Boekwaarde per 01-01-2023
41
58
(des)investeringen
0
0
Afschrijvingen
-17
-17
Boekwaarde per 31-12-2023
23
41
Dit betreft de ontwikkelingskosten van het Burgerportaal. De kosten worden in vijf jaar afgeschreven tot een restwaarde van nihil.
Financiële vaste activa (2) Kapitaalverstrekking aan deelnemingen
18
18
Dit betreft het gestort aandelenkapitaal van Personeel Blink B.V. Dit is een 100% dochteronderneming van de Gemeenschappelijke Regeling Blink.
Voorraad (3) Voorraad handelsartikelen
143
117
De voorraad handelsartikelen bestaat uit afvalzakken, mini en rolcontainers en kroonringen, die in voorraad gehouden worden.
Uitzettingen met een rentetypische looptijd korter dan één jaar (4) Vorderingen op openbare lichamen uit voorschotnota's Afrekeningen openbare lichamen
1.414
1.132
334
89
1.748
1.221
Vorderingen op openbare lichamen uit voorschotnota's: op balansdatum waren nog niet alle voorschotnota’s voor januari 2024 voldaan. Afrekeningen openbare lichamen: eind januari 2024 is het voorlopig resultaat 2023 bepaald en de voorlopige eindafrekening 2023 opgesteld en aan de deelnemende gemeenten verzonden.
27
Overige vorderingen: - Debiteuren
0
47
- BTW te vorderen
0
0
- Nog te factureren bedragen
0
0
0
47
2.873
4.630
Per balansdatum stonden er geen overige vorderingen open. Uitzettingen in 's Rijks schatkist met een rentetypische looptijd korter dan 1 jaar
Overheidsorganisaties zijn verplicht om overtollige liquide middelen aan te houden op een rekening-courant bij het ministerie van financiën. In paragraaf 3.3 hebben wij het verplichte verantwoordingsmodel voor het schatkistbankieren opgenomen.
Liquide middelen (5) Bank Nederlandse Gemeenten (BNG)
248
59
ING Bank
46
42
294
101
De gepresenteerde bedragen zijn de saldi van de bankrekeningen per 31 december van het betreffende jaar.
Overlopende activa (6) Vooruitbetaalde kosten
128
28
Dit betreft nota’s die in 2023 zijn betaald, maar betrekking hebben op 2024. Hierin zijn ook de reeds betaalde kosten opgenomen voor de aanschaf van nieuwe software (€ 105). Deze lasten zijn geautoriseerd in het investeringsplan 2024 dat op 20-12-2023 door het algemeen bestuur is vastgesteld. Deze software wordt in 2024 in gebruik genomen.
28
Passiva
31 december 2023
31 december 2022
0
0
Reserves (7) Algemene reserve
Blink heeft geen reserve(s). De deelnemende gemeenten passen een eventueel jaarrekening tekort bij. Voordelige jaarrekening resultaten worden terugbetaald aan de deelnemende gemeenten.
Voorzieningen (8) Overige voorzieningen
0
Jubileum-voorziening
31-12-2023
31-12-2022
Stand per 01-01-2023
39
39
Dotatie
0
2
-39
0
0
41
Onttrekking / aanwending Stand per 31-12-2022
41
In 2023 is de noodzaak tot het aanhouden van een jubileumvoorziening geëvalueerd. Hierbij is ook getoetst aan de BBV verslaggevingsregels. Op basis hiervan is vastgesteld dat deze voorziening niet langer aangehouden kan worden. De jubileumkosten worden voortaan jaarlijks begroot en in de realisatie verantwoord.
Netto-vlottende schulden (9) Crediteuren
3.365
3.116
538
857
Te betalen vennootschapsbelasting Personeel Blink B.V.
2
1
BTW te betalen
2
144
Rekening-courant Personeel Blink B.V.
439
387
Afrekening PreZero Nederland
-62
418
Rekening-courant PreZero Nederland
403
538
Overige schulden
438
517
5.126
5.979
Schuld Openbare Lichamen
Crediteuren: Dit betreft grotendeels openstaande facturen van PreZero waarvan de betalingstermijn 60 dagen is, waardoor deze in 2024 zijn betaald. Daarnaast zijn facturen van januari 2024 die betrekking hebben op kosten gemaakt in 2023, nog in 2023 geboekt ivm de overgang naar een nieuw financieel pakket.
29
Schuld Openbare Lichamen: Het verschil tussen de betaalde voorschotten door de deelnemende gemeenten en de realisatie wordt na afloop van het jaar berekend en vervolgens op de balans opgenomen als schuld of vordering. Rekening-courant Personeel Blink B.V.: Er is geen rente in rekening gebracht. Er zijn geen aflossingsverplichtingen en zekerheidsstellingen. Afrekening PreZero Nederland: Gedurende het jaar zijn er door Blink voorschotten betaald voor de fee aan PreZero. Als gevolg van het eind van de samenwerking is er een vast (lager) bedrag afgesproken voor de fee. Prezero zal het teveel betaalde voorschot terugbetalen aan Blink. Rekening-courant PreZero: Deze post heeft met name betrekking de door PreZero uitbetaalde netto-loon, de loonheffingen en pensioenen van Personeel Blink B.V. In 2023 werd de salarisadministratie door Prezero verzorgd, waarna de uitbetaalde salariskosten met Blink verrekend werden. Overlopende passiva (10) Nog te ontvangen inkoopfacturen
146
184
Dit betreft facturen die betrekking hebben op 2023 maar in 2024 zijn ontvangen.
30
3.2.
Staat van baten en lasten
(bedragen x €1.000)
Begroting Realisatie 2023 2023
Verschil
Realisatie 2022
Baten (doorbelasting aan gemeenten)
-24.039
-23.822
-215
-21.523
Lasten Personeelskosten Materieelkosten Overige directe kosten Werk derden Directe kosten
6.662 3.287 1.451 2.125 13.526
7.076 3.280 1.472 2.332 14.160
-414 7 -21 -206 -634
5.814 3.166 1.335 2.172 12.487
Verwerking & Transport
6.449
5.140
1.309
5.666
Indirecte kosten
2.922
3.014
-92
2.427
Fee
882
718
164
718
Taakstelling
-100
0
-100
0
Totaal lasten
23.679
23.032
647
21.298
Projectkosten Post onvoorzien
75 285
149 0
-74 285
66 0
24.039
23.181
858
21.363
0
642
-642
160
24.039
23.822
215
21.523
0
0
0
0
Totaal lasten incl projecten en onvoorzien Aanvullende dienstverlening Totaal lasten, incl. aanvullende dienstverlening Resultaat bedrijfsvoering
Het resultaat ten opzichte van de begroting De begroting kan gedurende het jaar aangepast worden op grond van besluiten van het algemeen bestuur. De gerapporteerde afwijkingen zijn ten opzichte van de laatst vastgestelde begroting/begrotingswijziging. Het resultaat wijkt ten opzichte van de laatst vastgestelde wijziging € 215.000 voordelig af. Dit resultaat wordt veroorzaakt door verschillende positieve en negatieve afwijkingen ten opzichte van de begroting. De gerealiseerde directe lasten, en daarmee de uurtarieven voor personeel en materieel, zijn hoger dan begroot. Dit komt door stijging van lonen en prijzen en het hoge ziekteverzuim. Daarnaast zijn er meer uren besteed dan begroot. Gedeeltelijk komt dit door uitbreiding van dienstverlening voor de gemeente Son en Breugel, maar ook omdat onze urencalculatie nog verbeterd kan worden. De overschrijding van de directe kosten wordt ruimschoots gecompenseerd door een onderschrijding op de kosten van verwerking en transport. Dit wordt grotendeels veroorzaakt
31
doordat minder huisvuil wordt aan geboden (in de bijlage “Productbladen per gemeente” zijn de hoeveelheden per gemeente gepresenteerd). De indirecte kosten zijn hoger dan begroot. Dit wordt veroorzaakt door hogere personeelslasten. Vooruitlopend op de verzelfstandiging is ad interim een kwartiermaker/bestuurssecretaris aangesteld en zijn per november een HR manager en hoofd Financiën en Control in vaste dienst genomen. Vooruitlopend op de beoogde beëindiging van de samenwerking is door Prezero een (lager) bedrag in rekening gebracht voor de fee en is verder geen uitvoering gegeven aan de bonus/malusregeling. De projectkosten zijn per saldo hoger omdat door technische mankementen het waterstofvoertuig vrijwel niet is ingezet. Hierdoor is ook minder subsidie ontvangen. De meeste afwijkingen zijn structureel, dat wil zeggen dat zij worden verwerkt in de begroting 2024 (via een begrotingswijziging) en verder (via de meerjarenraming 2025-2028). In het jaarverslag is, conform de financiële verordening, per programmaonderdeel een toelichting gegeven op alle financiële afwijkingen groter dan € 50.000. In de productbladen is meer gedetailleerde informatie opgenomen over de tonnages van de diverse afvalstromen.
Verloop post onvoorzien Op grond van het BBV wordt in de jaarrekening aangegeven welke aanwending in de loop van het jaar aan de stelpost voor onvoorziene uitgaven is gegeven. De bevoegdheid voor het aanwenden van het budget onvoorzien ligt bij het Algemeen Bestuur. In 2023 zijn geen kosten ten laste van de post onvoorzien gebracht. De kosten van het Strategisch traject en het opstellen van de Business Case voor de ontvlechting van Prezero zijn verantwoord onder de post “aanvullende dienstverlening”.
Overzicht van incidentele baten en lasten Met het overzicht van incidentele baten en lasten wordt een onderbouwing gegeven van het structurele begrotingsevenwicht. Hiermee wordt een bijdrage geleverd aan het inzicht in de financiële positie van de gemeenschappelijke regeling. Van een structureel begrotingsevenwicht is sprake als structurele lasten in de begroting worden afgedekt door structurele baten. Hoewel door de aard van de afspraken over de financiële afwikkeling van de gemeenschappelijke regeling er geen risico is op het ontbreken van begrotingsevenwicht (de deelnemende gemeenten nemen de totale begroting voor hun rekening), is het voor de deelnemende gemeenten wel van belang om inzicht te hebben in de omvang van de incidentele baten en lasten. Bij het opstellen van de tabel incidentele baten en lasten zijn de volgende uitgangspunten gehanteerd: • Het betreft baten en lasten die zich voordoen in de begroting en de jaarrekening. • Het betreft baten en lasten opgenomen met een drempel vanaf € 10.000. • Het betreft baten en lasten die zich maximaal drie jaar voordoen of waarvan de eindigheid vastligt in een bestuursbesluit. Hierna volgt een overzicht van de incidentele baten en lasten.
32
Programma
Overige Overige Overige
Incidentele budgetten
Meerkosten ontvlechting PreZero Vermarkting PMD 2020 Strategisch traject
Baten
Lasten
Begroting 2023
Rekening 2023
Begroting 2023
Rekening 2023
285
91
285
91
285
219 341 651
285
219 341 651
Toelichting op incidente baten en lasten: Meerkosten in verband met ontvlechting PreZero: Afgesproken is dat deze incidentele kosten in het begrotingsjaar in rekening worden gebracht bij de deelnemende gemeenten, volgens de verdeelsleutel: 1/9 per gemeente. Dit betreft de volgende kosten: € 46.000 kosten werving eigen personeel HR, inkoop, IT € 45.000 kosten aanbestedingstrajecten (inhuur, juridisch advies, etc) Vermarkting PMD 2020: Dit betreft de afrekening over het jaar 2020. De regeling is in deze vorm inmiddels vervallen, reden om deze kosten en opbrengst als incidenteel te beschouwen. Strategisch traject: Afgesproken is dat deze incidentele kosten in het begrotingsjaar in rekening worden gebracht bij de deelnemende gemeenten, volgens de verdeelsleutel: 1/9 per gemeente. Dit betreft de volgende kosten: BDO Advisory: juridisch advies strategisch traject € 173.000 BDO Advisory: opstellen Business Case € 95.000 Flux: juridisch advies ontvlechting en wijzigen GR € 73.000