Intrekken verordeningen Sloop-, Blijvers, en Duurzaamheidslening Someren

Raadsvoorstel Onderwerp: Portefeuillehouder: Documentnummer: Zaaknummer: Datum:

Voorstel inz. afschaffen sloop-, blijvers-, duurzaamheidsleningen K.W.H.M. Kusters 200855826 0847200812905 19 mei 2026

1. Samenvatting voor de burger Op grond van dit voorstel komen de gemeentelijke Slooplening, Blijverslening en de Duurzaamheidslening te vervallen. Voor de eerste twee leningen geldt dat hier in de praktijk geen enkele behoefte voor is (geweest). Burgers kunnen voor wat betreft het vervallen van de Duurzaamheidslening in de toekomst een beroep doen op leningen vanuit het Nationaal Warmtefonds.

2. Inleiding De Gemeente Someren biedt momenteel vier leningen aan via het Stimuleringsfonds Volkshuisvesting (hierna: SVn): de starterslening, de slooplening, de blijverslening en de duurzaamheidslening. De sloop- en blijverslening zijn in 2016/2017 ingevoerd als financiële instrumenten ter ondersteuning van respectievelijk sloop/nieuwbouw, en het levensloopbestendig maken van woningen. De duurzaamheidslening is in 2016/2017 ingevoerd voor de financiering van maatregelen om woningen binnen de gemeente Someren energiezuiniger te maken. De maatregelen waarvoor de duurzaamheidslening ingezet kan worden betreffen: warmtepompen, zonnepanelen, zonneboilers, gevelisolatie, dakisolatie, vloerisolatie, raamisolatie, installaties voor warmteterugwinning en maatwerkadvies.

Bij de invoering van de duurzaamheidslening werd in 2016 opgemerkt: ‘’ Nederland zet stevige stappen op weg naar verduurzaming van de bebouwde omgeving. Met name op het vlak van de bestaande woningvoorraad valt nog veel te winnen met het realiseren van energiebesparing. Hiermee kan een belangrijke stap gezet worden richting een energieneutrale gebouwde omgeving. Het verduurzamen van een woning heeft ook een positief effect op de kwaliteit en dus de waarde van de woning. Met de verduurzaming van de bestaande woningvoorraad kunnen deze blijven concurreren met nieuwbouw. Tot slot heeft het stimuleren van energiebesparing ook een positief effect voor de werkgelegenheid in de bouwsector.’’

Duurzaamheidsleningen Someren SvN: -Hanteert momenteel een vast rentepercentage van circa 1,7%, ongeacht de hoogte van het inkomen van de aanvrager, de hoogte van de lening en de looptijd; -De hoogte van de lening bedraagt minimaal EUR. 2.500,- en maximaal EUR. 25.000,-Voor leningen tot EUR. 7.499 is de looptijd 10 jaar, voor leningen vanaf EUR. 7.500,is de looptijd 15 jaar. Duurzaamheidsleningen Nationaal Warmtefonds: -Hanteert een rentepercentage van 0% voor verzamelinkomens tot EUR. 60.000,-Indien sprake is van een verzamelinkomen van boven de EUR. 60.000,- geldt voor leningen met een looptijd tot 10 jaar een rentepercentage van 3,61%, en voor leningen met een looptijd van 15 tot 20 jaar een rentepercentage van 4,11%. -De hoogte van de lening bedraagt minimaal EUR. 1.000,- en maximaal 28.000,Het voornaamste verschil tussen de duurzaamheidsleningen van SVn en de leningen vanuit het Nationaal Warmtefonds zit hem aldus in de gehanteerde rentepercentages.

De raad van de gemeente Someren heeft in de vergadering d.d. 11 december 2025 het college verzocht om de sloop- en blijverslening af te schaffen, en te onderzoeken of de duurzaamheidslening ook afgeschaft kan worden, gelet op de ruime mogelijkheden en gunstige voorwaarden die het Nationaal Warmtefonds biedt. Hiertoe dient dit voorstel. Op grond van dit voorstel trekt de Raad de Verordening Slooplening Someren 2016, de Verordening Blijverslening Someren 2017 en de Verordening Duurzaamheidslening Someren 2017 in.

3. Voorstel 1. De Verordening Slooplening Someren 2016 en de Verordening Blijverslening Someren 2017 in te trekken per 1 augustus 2026 en daarmee de sloop- en blijversleningen af te schaffen. 2. De Verordening Duurzaamheidslening Someren 2017 in te trekken per 1 augustus 2026, en daarmee de duurzaamheidslening af te schaffen.

4. Beoogd effect Met het afschaffen van de sloop- en blijverslening worden twee regelingen beëindigd waarvan nimmer gebruik is gemaakt, en daarmee geen beleidsmatige meerwaarde hebben (gehad). Met het afschaffen van de duurzaamheidslening wordt het instrumentarium van leningen op het gebied van duurzaamheid geüniformeerd; op dit vlak wordt aldus aansluiting gezocht bij de bestaande alternatieve regeling van het Nationaal Warmtefonds. Pagina 2 van 6

5. Argumenten 1.1 Sinds de invoering is geen gebruik gemaakt van de sloop- en blijverslening; Uit de administratie blijkt dat er sinds 2016/2017, ondanks een uitgebreide omschrijving op de gemeentelijke website, geen enkele aanvraag is ingediend voor een sloop- of blijversregeling. De regeling is daarmee op dit moment en in de afgelopen jaren geenszins effectief en doelmatig te noemen. 1.2 Afschaffen van de sloop- en blijverslening verlaagt de administratieve en beleidsmatige lasten voor de gemeente; Door het intrekken van de verordeningen en het afschaffen van de sloop- en blijversleningen vervallen eveneens de nodige administratieve en beleidsmatige lasten voor de gemeente, waaronder verplichtingen jegens SVn en het jaarlijks instellen van plafonds.

2.1 De vraag naar gemeentelijke duurzaamheidsleningen is de afgelopen jaren aanzienlijk teruggelopen; Het aantal verstrekte duurzaamheidsleningen is de afgelopen jaren aanzienlijk afgenomen. *Over 2022 waren dit eenenvijftig (51) duurzaamheidsleningen; *Over 2023 waren dit vijfentwintig (25) duurzaamheidsleningen; *Over 2024 waren dit zestien (16) duurzaamheidsleningen; *Over 2025 waren dit acht (8) duurzaamheidsleningen; De hierboven waarneembare trend zou onder andere gelegen kunnen zijn in het feit dat men door de jaren heen ‘meer bekend’ is geraakt met de (voor inkomens t/m EUR. 60.000,-) veel gunstigere financieringsmogelijkheid vanuit het Nationaal Warmtefonds. Daarnaast zijn er de afgelopen jaren reeds veel stappen gezet in de verduurzaming van bestaande woningen. Een andere oorzaak kan dus gelegen zijn in het feit dat gewoonweg een veelvoud aan woningeigenaren inmiddels duurzaamheidsmaatregelen heeft getroffen aan hun woningen. Dit geldt zowel op het gebied van duurzame opwekking van energie (zonnepanelen, warmtepompen) als ook voor isolerende maatregelen. Een derde oorzaak van de afname is vermoedelijk gelegen in het feit dat enkele maatregelen - voor zover deze door woningeigenaren nog niet getroffen zijn - door de jaren heen financieel minder aantrekkelijk zijn geworden.

Zo zijn enkele (landelijke) isolatiesubsidies afgebouwd en is het plaatsen van zonnepanelen met het verdwijnen van de salderingsregeling per 2027 ook minder aantrekkelijk dan voorheen.

Pagina 3 van 6

2.2 Een aanzienlijk deel van de huidige aanvragen schiet voorbij aan het initiële doel van de duurzaamheidslening, het te lenen bedrag per lening neemt steeds vaker toe; De afgelopen periode is zichtbaar dat een groter aantal aanvragers een beroep doet op het maximaal te lenen bedrag ad. EUR. 25.000,-. In veel van deze situaties heeft de aanvrager een (oudere) woning aangekocht welke ofwel zeer grondig verbouwd, ofwel integraal gesloopt- en herbouwd wordt. Veelal lopen de bouwkosten met betrekking tot verduurzaming in dergelijke gevallen alleen al boven de honderdduizend(en) euro(‘s), zo blijkt uit verstrekte offertes. Het is denkbaar dat de meeste van deze investeringen óók zonder het instrument van de gemeentelijke duurzaamheidslening worden verricht door de (nieuwe) eigenaar. De duurzaamheidslening (ad. EUR. 25.000,-) vormt echter een aantrekkelijk en goedkoop stukje financiering (ca. 1,7% vs marktrente van ca. 4%) voor deze groep. Het verstrekken van dergelijke leningen schiet deels voorbij aan het initiële doel waarvoor de duurzaamheidslening in het leven is geroepen.

2.3 De regeling van het Nationaal Warmtefonds vormt een valide alternatief, zeker vanuit het oogpunt van nivellering; Met het afschaffen van de gemeentelijke duurzaamheidslening worden inwoners gewezen op de financieringsmogelijkheden die het Nationaal Warmtefonds kent. Voor een gedeelte van de aanvragen (verzamelinkomens t/m EUR. 60.000,-) heeft te gelden dat het Nationaal Warmtefonds een wezenlijk gunstiger financieel regime kent. Voor de hogere inkomens heeft te gelden dat deze eveneens een lening via het Nationaal Warmtefonds aan kunnen gaan; zij het tegen een rentepercentage dat ca. 1.9% hoger ligt dan de regeling van SVn. De regeling van het Nationaal Warmtefonds biedt daarnaast financieringsmogelijkheden voor een breder scala aan te nemen maatregelen, waaronder de thuisbatterij.

2.4 Eerder aangehaalde positieve aspecten van de duurzaamheidslening zijn in de huidige markt deels achterhaald; Bij het invoeren van de duurzaamheidslening werd aangehaald dat de regeling, die leidt tot investeringen aan woningen, als positief effect heeft dat de waarde van deze woningen meestijgt. Dit positieve effect is in de huidige (oververhitte) woningmarkt wellicht wat achterhaald. Dit geldt ook voor een eventuele impuls van de bouwsector die de regeling met zich mee zou brengen.

Pagina 4 van 6

2.5 Afschaffen van de duurzaamheidslening verlaagt de financiële, administratieve en beleidsmatige lasten voor de gemeente; De duurzaamheidsleningen zijn in het leven geroepen in een periode dat de gemeente over ‘overtollige’ liquiditeiten beschikte. Inmiddels is dit niet meer het geval en trekken we als gemeente zelf geld aan ten behoeve van allerhande investeringen. Het handhaven van het instrument kost de gemeente aldus geld naar de toekomst toe. Het afschaffen van de duurzaamheidslening gaat tegelijkertijd gepaard met een verlaging van interne administratieve en beleidsmatige lasten welke de regeling met zich meebrengt.

6. Kanttekeningen 2.1 Het afschaffen van de duurzaamheidslening leidt ertoe dat het financieren van duurzaamheidsmaatregelen voor een bepaalde doelgroep duurder wordt; Zoals eerder opgemerkt zullen inwoners (met een verzamelinkomen van boven de EUR. 60.000,-) die toekomstig duurzaamheidsmaatregelen wensen te financieren middels een lening, ca. 1,9% duurder uit zijn via het Nationaal Warmtefonds dan via de regeling van SVn.

7. Financiën Het vervallen van de sloop-, blijvers- en duurzaamheidsleningen heeft geen effect op de gemeentelijke begroting. In de (meerjaren)begroting houden we rekening met een neutraal resultaat, dat wil zeggen de begrote baten (€10.250) zijn van hetzelfde niveau als de lasten (€10.250) De baten betreffen de ontvangen rente op de leningen. De lasten hebben betrekking op de beheersvergoeding die we SVn betalen. Jaarlijks laat de realisatie ook nauwelijks afwijkingen zien op de begroting. Bij het vervallen blijven de huidige leningen onder dezelfde condities en voorwaarden doorlopen, daarop blijven de rentebaten en de beheersvergoeding van kracht. Aanpassen van de begroting is vooralsnog niet nodig. Uiteindelijk zullen beide posten wel teruglopen naarmate de leningen worden afgelost. Deze bijstelling op de begroting zal dan verwerkt worden in de P&C cyclus. Het vervallen van de sloop-, blijvers- en duurzaamheidsleningen heeft een beperkte impact op de balans. De balanspositie duurzaamheidsleningen loopt niet verder op als er geen nieuwe leningen meer verstrekt worden. De tussen burgers en SVn reeds lopende leningen blijven doorlopen en worden uiteindelijk afgelost.

Pagina 5 van 6

8. Communicatie Het intrekken van de verordeningen c.q. het afschaffen van de leningen zal officieel bekend worden gemaakt via de gebruikelijke kanalen (Gemeenteblad) en verwijdering van ‘DROP’. De bestaande webpagina’s waar aanvraagmogelijkheden ten aanzien van de duurzaamheidslening beschreven staan zullen worden aangepast – met een verwijzing naar het (alternatieve) Nationaal Warmtefonds. Ook SVn zal worden geïnformeerd.

9. Uitvoering -Intrekken Verordening Slooplening Someren 2016, Verordening Blijverslening Someren 2017 en Verordening Duurzaamheidslening Someren 2017 per 1 augustus 2026 -Verwerking in de begroting 2027 -Vaststellen en communiceren SVn

Burgemeester en wethouders van Someren, de secretaris, de burgemeester

J. Weekers

D. Blok

Bijlage(n)

O

Raadsbesluit

X

Motie schrappen blijverslening en slooplening, documentnr. Djuma 200812824

X

Verordening Slooplening Someren 2016, documentnr. Djuma 200855849

X

NO

Verordening Blijverslening Someren 2017, documentnr. Djuma X 200855845 Verordening Duurzaamheidslening Someren 2017, documentnr. Djuma 200855846

X

Pagina 6 van 6