Hoofddocument omgevingsvisie gemeente Someren

randvoorwaarden overal op orde zijn voor een goed functionerend be-

het bedrijfsleven. Dit doen we afhankelijk van het type en omvang van

drijventerrein. Er ligt een opgave voor de revitalisering van de openbare

de bedrijvigheid op verschillende plekken: onze bedrijventerreinen, het

ruimte op bestaande bedrijventerreinen. Toekomstbestendige bedrijfslo-

centrum, aan huis en in het buitengebied. We stimuleren de wisselwer-

caties willen we zoveel mogelijk de bedrijfsbestemming laten behouden.

king tussen onderwijs, onderzoek en het bedrijfsleven. We juichen het

Dit om een nog verder tekort te voorkomen. Of het nu gaat om be-

starten van nieuwe bedrijven toe en helpen hierbij waar we dat als ge-

staande, of nieuwe bedrijvigheid, we streven ernaar duurzame, kli-

meente kunnen. We hebben er hierbij wel aandacht voor dat nieuwe be-

maatadaptieve en circulaire bedrijventerreinen te hebben in Someren.

drijven zich op de juiste plek vestigen. Daarnaast stimuleren we alle on-

Zo zijn we bijvoorbeeld bezig met het oprichten van parkmanagement

dernemers voor duurzaam en maatschappelijk verantwoord onderne-

op de bestaande bedrijventerreinen. Onlangs is hiervoor het keurmerk

merschap na te streven.

veilig ondernemen (KVO) behaald.

Voor zzp-ers en kleine bedrijvigheid aan huis willen we voldoende mo-

Op dit moment vinden we dat bedrijven met een gebruiksruimte vanaf

gelijkheden bieden. We kijken hierbij wel aandachtig welke vormen van

200 meter niet passen bij Someren. Dit komt overeen met milieucatego-

De schaalsprong van de Brainportregio is een unieke kans om vanuit

bedrijvigheid goed mengen met de woonfunctie. Bedrijven die door wil-

rie 4.1 en hoger uit de systematiek van milieuzonering op basis van ca-

onze kracht en bijzondere (geografische) positie van de Peel hieraan

len groeien of te grote bedrijven in het buitengebied moeten verplaat-

tegorieën van bedrijvigheid. De nieuwe systematiek gaat uit van activi-

een ambitieuze bijdrage te leveren. We willen ons eigen profiel

sen naar een bedrijventerrein. Een knelpunt hierbij is dat de bedrijven-

teiten die onderdeel zijn van bedrijvigheid. Bedrijfsmatige activiteiten die

(door)ontwikkelen binnen de kansen die de Brainport biedt. Tevens

terreinen in Someren op dit moment vol zitten. Daarom denken we na

vormt deze schaalsprong de aanleiding om regionale opgaven aan te

door de emissie van geluid, geur, risico’s of andere belasting voor de

over mogelijke oplossingen. In Someren Noord en aan de Lage Akker-

omgeving een groot ruimtebeslag met zich meebrengen, willen we niet

pakken en samen te werken aan brede welvaart, duurzaamheid en het

weg hebben we al stappen gezet om nieuwe bedrijventerreinen te ont-

direct een locatie bieden. We houden hiervoor vinger aan de pols. Als

imago. Binnen de Brainportregio focussen we ons op onze eigen kracht.

wikkelen. De programmering van bedrijventerreinen geschied regionaal.

blijkt dat er aanleiding is ons standpunt te wijzigen, dan staan we hier-

Onze ambitie In 2040 hebben we in Someren een toekomstbestendige economie en bedrijventerreinen. We benutten de kracht voor en van recreatie en toerisme. Dat doen we in onze natuur, ons landschap en onze kernen. In al onze kernen vinden we economische activiteiten. Maar wel activiteiten die passen bij de maat en schaal van het dorp. Dat betekent dat in Someren Dorp het grootste aanbod te vinden is. Het centrum van Someren ontwikkelt zich tot een onderscheidende winkel- en pleisterplaats voor inwoners en bezoekers. Het centrum van Someren heeft een aantal kernkwaliteiten waarmee het zich blijvend kan onderscheiden: het diverse winkelaanbod met een goede mix van filiaalbedrijven en veel sterke, lokale aanbieders, de trekkracht van de supermarkten in het centrum en concentratie van horeca.

5.4.1

Een stevige positie binnen de Peelregio

Dat betekent Someren als ‘makersdistrict’ en Someren als aantrekkelijk

voor open. Dit zou bijvoorbeeld aan bod kunnen komen in de verken-

woonmilieu voor alle doelgroepen. Met deze focus zorgen we ervoor dat

5.4.3

we een complementaire economische rol pakken binnen de regio de

We hebben in de omgevingsvisie zoekgebieden voor nieuwe bedrijven-

bedrijven die zich nieuw willen vestigen in Someren, maar een hoog ri-

Peel en binnen de Metropoolregio. Samen met de regio denken we na

terreinen aangegeven. Op deze plekken verkennen we de mogelijkhe-

sico hebben, op een veilige plek, zoals een nieuw bedrijventerrein. Idea-

over hoe we kunnen voorzien in voldoende, dynamische en duurzame

den en wenselijkheid om een bedrijventerrein te ontwikkelen. Daarnaast

liter zouden gevestigde bedrijven met een hoog veiligheidsrisico hier

ruimte van hoge kwaliteit voor onze bedrijven. Naast ruimte willen we

verkennen we met de regio een regionaal bedrijventerrein. We hebben

ook naartoe verplaatsen. We begrijpen ook dat bedrijven met een be-

ook ondersteunen in de verbinding tussen samenleving en bedrijfsleven.

hiervoor de locatie Varenschut-Lungendonk in Helmond en Someren op

perktere gebruiksruimte negatieve effecten kunnen hebben op de omge-

Dit doen we door te onderzoeken waar we als gemeente iets kunnen

het oog. De komende tijd gaan we deze ontwikkeling verder verkennen.

ving, bijvoorbeeld op de omgevingsveiligheid. Daarom onderzoeken we

betekenen in het opleiden van praktisch geschoolde mensen te facilite-

In voorbereiding hierop hebben we als gemeente alvast het voorkeurs-

of het ontwikkelen van beleid met een programma voor bedrijven met

ren, maar ook opleidingsplaatsen en stages te bieden bij bedrijven.

recht op het beoogde gebied gevestigd. Dit betekent dat eigenaren hun

een gebruiksruimte tot 200 meter wenselijk is.

Lokale en regionale bedrijvigheid

ning rond een nieuw regionaal bedrijventerrein. Sowieso vestigen we

grond bij verkoop eerst aan de gemeente aan moeten bieden.

Veerkrachtig, onweerstaanbaar & inclusief

23

Voor een toekomstbestendige economie is toegang tot het digitale net-

verplaatsen naar een bedrijventerrein. Om verder vorm te geven aan be-

ten aanzien van recreatie en toerisme. Bezoekers met de lifestyle ‘out-

werk essentieel. Daarom stimuleren we de verbetering van het digitale

drijvigheid in het buitengebied gaan we aan de slag met een beleidseva-

door, samen gezellig en actief’ passen goed bij de kwaliteiten die Some-

netwerk voor het hele grondgebied van de gemeente.

luatie VAB/bedrijfsverzamelgebouwen.

ren te bieden heeft. Daarom richten we erop hen een passend aanbod te bieden. Om het verblijfstoerisme te stimuleren zoeken we aansluiting

5.4.4

Visie glastuinbouw

5.4.6

Een sterke detailhandelshoofdstructuur

bij de extensieve recreatie in De Peel. Waar mogelijk benutten we eco-

We hebben in Someren twee gebieden met glastuinbouw. Deze sector

We hebben een sterke detailhandelsstructuur in Someren. Dat willen we

staat voor een aantal uitdagingen. Denk aan de verduurzamingsvraag,

minimaal behouden en waar mogelijk versterken. Ons uitgangspunt is

de waterhuishouding en de hoge energiekosten. Om goed in te kunnen

het optimaliseren van de lokaal verzorgende functie van de centra. Hier-

5.4.9

spelen op de toekomst van deze gebieden gaan we samen met onze

voor streven we naar een concentratie of clustering van de detailhandel

De recreatieve ambities kunnen ook een keerzijde hebben. Extra bezoe-

buurgemeente Asten aan de slag met een visie op onze glastuinbouw.

in de bestaande winkelgebieden.

kers geven ook extra druk op de omgeving. Denk aan meer verkeer,

Belangrijk aandachtspunten zijn de water-, warmte- en energievoorzie-

nomische activiteiten voor de versterking van natuur en landschap. In balans met de omgeving

verstoring van de flora en fauna, of zaken die afbreuk doen aan ons Een levendig en aantrekkelijk centrum Someren

kenmerkende landschapsbeeld. Daarom beoordelen we alle nieuwe ini-

Het centrum van Someren Dorp heeft een verzorgende functie voor alle

tiatieven op hun maatschappelijke meerwaarde en bijdrage aan de om-

Van vrijkomende agrarische bebouwing naar kraamkamer voor ondernemers

inwoners van de gemeente en onze bezoekers. Maar het kan zeker be-

gevingskwaliteiten. Tevens gaan we aan de slag met een zonering en

ter. Daarom werken aan de ontwikkeling van ons centrumplan. Met de in

meer uniforme horecacategorieën om meer duidelijkheid te geven aan

We gaan in gesprek met stoppende agrariërs om te bekijken wat er mo-

ontwikkeling zijnde plannen streven we naar een centrum als ontmoe-

nieuwe initiatieven. Rondom evenementen constateren we een span-

gelijk is in de vrijkomende agrarische bebouwing. Hierdoor streven we

tingsplek waar volop ruimte is om te ontmoeten, beleven en genieten.

ningsveld. We gaan daarom op zoek naar een goede balans tussen de

naar het vroegtijdig voorkomen van knelpunten rondom criminaliteit en

We streven naar een compact centrum met een dorpse schaal zoals die

belangen van de organisaties, de bezoekers en de omgeving.

een teruglopende ruimtelijke kwaliteit. We kijken goed of bebouwing op

bij Someren past. Hiervoor bakenen we het compacte centrum duidelijk

een locatie nog wenselijk is gezien de kernactiviteit van een gebied. Zo

af en stimuleren we ondernemers om naar het centrum te verplaatsen.

ja, dan denken we mee over nieuwe kansen in het bouwblok/de bebou-

We zetten in op een complementair aanbod zodat we de aantrekkelijk-

wing, maar als de bebouwing de ontwikkeling van de kernactiviteit in

heid van het centrum vergroten. Ook gaan we investeren in de kwaliteit

een gebied belemmerd, denken we met initiatiefnemers mee over an-

en uitstraling van de publieke ruimte. Deze gaan we inrichten voor een

dere oplossingen.

aantrekkelijk verblijfsklimaat. Een wens die ook veelvuldig in het partici-

ningen voor de kassen. 5.4.5

5.4.7

patieproces van deze omgevingsvisie geuit is. Nieuwvestiging van activiteiten in het buitengebied vinden we in principe niet wenselijk, alleen op locaties met vrijkomende agrarische bebouwing

5.4.8

(VAB’s) willen we hierin meedenken. Hiervoor voeren we een consistent

We hebben een mooie gemeente die volop mogelijkheden heeft voor

VAB-NAF beleid met ruimte voor startende kleinschalige ondernemers.

vrijetijdsbesteding. Dat is belangrijk voor onze inwoners, maar ook de

Hiermee wordt het buitengebied een kraamkamer voor kleine startende

bezoekers van Someren. We willen de recreatief-toeristische kwaliteiten

bedrijven waarbij we wel streng kijken naar de gevolgen voor milieu, na-

nog beter benutten. We streven naar een divers en complementair aan-

tuur en het functioneren van andere activiteiten in het gebied. Deze be-

bod van recreatief-toeristische voorzieningen. Om dat te bereiken stimu-

drijven mogen niet te groot worden. Wanneer ze doorgroeien moeten ze

leren we als gemeente het ondernemerschap in de verblijfs- en dagre-

Benut de kracht voor en van toerisme & recreatie

Aan de slag Dit gaan we als gemeente de komende tijd concreet doen:  Onderzoeken welke locaties geschikt zijn om op termijn werklocaties in gemeente Someren te realiseren.  We gaan verder met het verkennen van de kansen voor een regionaal bedrijventerrein in Someren.  Onderzoeken hoe de gemeente kan bijdragen aan het opleiden van praktisch geschoolde mensen en het hebben van voldoende opleidingsplaatsen en stageplaatsen.  We onderzoeken of het ontwikkelen van veiligheidsbeleid voor bedrijven met een lagere milieu-categorie dan 4.1 wenselijk is  We gaan aan de slag met een beleidsevaluatie VAB/bedrijfsverzamelgebouwen.  We streven naar een concentratie of clustering van de detailhandel in de bestaande winkelgebieden.  We werken verder aan de ontwikkeling van ons centrumplan.  We gaan aan de slag met een zonering en meer uniforme horecacategorieën

creatieve sector en in de horeca en denken mee met kleinere initiatieven

Veerkrachtig, onweerstaanbaar & inclusief

24

5.5

Bereikbaar en toegankelijk

Onze ambitie In 2040 maken we in Someren gebruik van een gebalanceerd verkeers- en vervoersysteem. We gaan uit van fijnmazige mobiliteit. Dat betekent dat we nadenken over hoe we alle plekken in de gemeente het beste bereikbaar kunnen houden. Dit geldt voor onze kernen, maar ook voor het buitengebied. Er is de afgelopen jaren veel aandacht geweest voor de auto, wat ertoe heeft geleid dat de positie van de auto in Someren erg goed is. Met een herijking van de balans in ons verkeerssysteem gaan we ook de positie van o.a. de fietser en de voetganger verbeteren. Trends als nieuwe voertuigen of elektrisch rijden zijn zeer actueel en hebben al aandacht in de gemeente, maar kunnen met een herijking van de balans beter ingebed worden in het verkeer- en vervoerssysteem van Someren. Het streven is om alles wat speelt rondom mobiliteit, aangepast op de Somerense schaal, de aandacht te geven die nodig is om te zorgen voor een veilig, comfortabel, gezond en goed bereikbaar mobiliteitssysteem voor alle inwoners van de gemeente.

5.5.1

Zorgen voor een goede bereikbaarheid

langs de N266/N612 verbeterd moet worden, zal ook de provincie hierOm een gebalanceerd verkeers- en vervoerssysteem te hebben stellen

voor haar verantwoordelijkheid dienen te nemen. Tevens kijken we hoe

we ons een aantal doelen: in 2035 hebben we nog steeds een goede

we het recreatief fietsnetwerk kunnen versterken door bijvoorbeeld vol-

autobereikbaarheid, hebben we het energieverbruik van het verkeer en

doende rustpunten langs deze routes te realiseren en ontbrekende

vervoer verminderd, is de luchtkwaliteit verbeterd en hebben we minder

schakels toe te voegen.

letselslachtoffers in het verkeer. We werken daarvoor aan het waarborgen van de bereikbaarheid van de kernen en het buitengebied via een

5.5.3

eenduidige verkeersstructuur. Bij de doorgaande wegen kijken we sa-

Het openbaar vervoer is een belangrijk element in de leefbaarheid van

men met de welke aanpassingen er wenselijk en mogelijk zijn om de

Someren en wordt door de vergrijzing steeds belangrijker. We zetten in

doorstroming en verkeersveiligheid te verbeteren. We zetten ons in regi-

ieder geval in op het in standhouden van de huidige buslijnen en fre-

onaal verband in om de bereikbaarheid op het hoofdwegennet en de

quentie zodat het openbaar vervoer in alle kernen beschikbaar blijft en

grote lokale invalswegen te verbeteren. De regionale mobiliteitsvisie

het openbaar vervoer een interessant alternatief is voor de auto. Daar-

waarmee we aan de slag gaan moet hierbij helpen. Ook hebben we op

voor is het belangrijk dat het openbaar vervoer toegankelijk is. Om dit te

grond van het provinciaal beleidskader mobiliteit in regionaal verband

realiseren streven we ernaar dat onze inwoners in de bebouwde kom

mobiliteitsagenda’s opgesteld. Als de uitwerking van deze regionale af-

binnen een straal van 500 meter gebruik kunnen maken van een

spraken daar aanleiding toe geeft, passen we hierop onze omgevingsvi-

(buurt)buslijn en dat er goede fiets- en loopvoorzieningen richting de

sie aan bij de eerstvolgende actualisatieronde.

bushaltes zijn.

5.5.2

De beschikbaarheid en bereikbaarheid van het openbaar vervoer hangt

Gezondheid, duurzaamheid en leefbaarheid

Toegankelijk openbaar vervoer

Een goede balans in het mobiliteitssysteem is cruciaal voor een goed

Veilig en voldoende bewegen vinden we belangrijk. Te voet en op de

echter ook af van de mate waarin we er gebruik van maken. Daarom

functionerende samenleving. We zoeken hierbij naar de balans tussen

fiets bewegen moet daarom voor kleine afstanden een goed alternatief

streven we ernaar dat het gebruik van het openbaar vervoer verhoogd

de individuele wensen van de eindgebruikers en de collectieve ambities

zijn voor de auto. Bij (her)inrichting van wegen proberen we daarom de

wordt. Idealiter hebben we in de toekomst snellere verbindingen met

voor leefbaarheid en klimaat. We hebben de afgelopen jaren al hard ge-

positie van de fietser en de voetganger te verbeteren te opzichte van de

Eindhoven, Helmond en een zuidelijk gelegen treinstation (Weert of

werkt aan het verbeteren van de mobiliteit. Deze investeringen hebben

positie van de auto. We gaan als Someren bijna volledig voor een maxi-

Maarheeze). Ook is er aandacht voor de gebieden waar het openbaar

er onder meer toe geleid dat de verkeersveiligheid verbeterd is. We heb-

mumsnelheid van 30 km/u binnen de bebouwde kom. Zowel binnen, als

vervoer minder wordt gebruikt, zoals het buitengebied, Someren-Eind en

ben de afgelopen jaren veel aandacht gehad voor de auto, waardoor de

buiten de bebouwde komen kijken we naar de mogelijkheden om te zor-

Someren-Heide. Naast de buurtbus zou vraaggestuurd vervoer hier een

positie van de auto in Someren erg goed is. Met een herijking van de

gen voor complete en aantrekkelijke (recreatieve) routes. Ook voor de

kans kunnen bieden. Als gemeente willen we (particuliere) initiatieven,

balans willen we ook de positie van o.a. de fietser en de voetganger ver-

wat langere afstanden willen we goede faciliteiten bieden. We zetten

die haalbaar zijn, ondersteunen. .

der verbeteren. Trends als nieuwe voertuigen of elektrisch rijden zijn

ons in voor een goed (regionaal) fietsnetwerk. Met andere gemeenten in

zeer actueel en hebben al onze aandacht, maar met deze herijking van

de regio werken we samen om diverse gemeentegrensoverstijgende

de balans kunnen we deze innovaties beter inbedden in het verkeer- en

fietsverbindingen te verbeteren. Voor de gemeente Someren gaat het

vervoerssysteem van Someren. Omdat elektrisch rijden steeds meer

daarbij met name om de regionale fiets-verbinding met Helmond en Gel-

toeneemt gaan we een laadpalenbeleid opstellen.

drop-Eindhoven. Er dient hiervoor nog verder onderzoek te worden gedaan. Als zou blijken dat het fietspad tussen Someren en Helmond

Veerkrachtig, onweerstaanbaar & inclusief

26

5.5.4

Ruimte voor innovaties

We willen dat iedereen deel kan nemen aan onze samenleving. Dat be-

Naast het openbaar vervoer hebben we in Someren ook aandacht voor

tekent dat ook onze openbare ruimte voor iedereen goed toegankelijk is.

deelmobiliteit en producten zoals Mobility as a Service (MaaS). We vol-

We kijken hiervoor in de eerste plaats naar de routes tussen de plekken

gen deze ontwikkelingen en passen situaties die voor Someren waarde-

waar veel kwetsbare inwoners wonen en de voorzieningen. Denk aan

vol kunnen zijn toe. Hierbij kijken we ook naar de behoefte aan deze

de route tussen een woon- zorgcentrum en een supermarkt. Ook is er

nieuwe vormen van mobiliteit.

extra aandacht voor school-thuis routes. De verkeersveiligheid voor leerlingen staat voorop, ook als dit ten koste gaan van de doorstroming van

Someren staat open voor (technische) innovaties op het gebied van ver-

auto’s of de economische bereikbaarheid. Daarnaast zetten we ons in

keer en vervoer. Als er nieuwe en bewezen methoden beschikbaar zijn,

om herkenbare schoolzones te realiseren.

bekijken we of deze passen bij de situatie van de gemeente Someren. We hebben aandacht voor bereikbaarheid en infrastructuur op maat. Dit is noodzakelijk bij nieuwe ontwikkelingen. Omdat dit ook in het belang is van de ontwikkelende partij, vinden we het wenselijk dat deze ook een belangrijk deel van de kosten draagt. Om dit te bewerkstelligen werken we een systematiek uit. 5.5.5

Zorg binnen handbereik

Ook hebben we aandacht voor de bereikbaarheid van eerstelijnszorg, zoals de huisarts of de tandarts. Deze zorg is niet in ieder dorp aanwezig, maar nabijheid is wel van belang. Mogelijk kan het openbaar vervoer (waaronder vraaggestuurd vervoer) voor de inwoners een rol spelen bij een betere fysieke bereikbaarheid van de eerstelijnszorg. 5.5.6

Aan de slag Dit gaan we als gemeente de komende tijd concreet doen:  We gaan aan de slag met de Mobiliteitsvisie om onder meer ons wensbeeld voor mobiliteit te realiseren.  We werken mee aan het opstellen van de regionale mobiliteitsvisie.  Bij de herinrichting van wegen kijken we nadrukkelijk hoe we de positie van de fietser en voetganger kunnen verbeteren.  We passen de snelheid van diverse wegen binnen de bebouwde kom aan naar 30km/u  We onderzoeken met diverse gemeenten in de regio de mogelijkheden om regionale fietsverbindingen te verbeteren, waaronder de verbinding van Someren met Helmond en Geldrop-Eindhoven  We stellen laadpalenbeleid op

Werken aan veiligheid en toegankelijkheid

We blijven werken aan een goede en veilige omgeving. We vergroten enerzijds de bewustwording door middel van campagnes en voorlichtingsactiviteiten, anderzijds hebben we aandacht voor de inrichting van de wegen. In het participatieproces voor de omgevingsvisie zijn onder meer door de inwoners van Someren al verschillende aandachtsgebieden aangeduid waar de verkeersveiligheid verbeterd kan worden. We zetten in op een aanpak waarbij we verder kijken dan alleen naar de ongevallen.

Veerkrachtig, onweerstaanbaar & inclusief

27

5.6

Energieneutraal en klimaatadaptief

Onze ambitie In 2040 zijn we goed voorbereid op de uitdagingen die het veranderende klimaat ons biedt. Enerzijds betekent dat adapteren aan de veranderende omstandigheden en anderzijds dragen we via mitigatie ons steentje bij om de klimaatverandering zoveel mogelijk te stoppen. Om dat te bereiken willen we als gemeente elk jaar 2% minder CO2 uitstoten en zorgen we ervoor dat we in 2050 energieneutraal zijn. Dat is geen eenvoudige opgave, maar we moeten er samen voor gaan. Samen met onze partners van de waterschappen Aa en Maas en de Dommel werken we waar mogelijk samen om Someren klimaatbestendig te maken. Dit heeft nu al resultaat opgeleverd, maar deze samenwerking zetten we voort om in 2040 helemaal weerbaar te zijn tegen het klimaat op dat moment. We geloven erin dat we moeten doen waar we goed in zijn en daarvoor samen moeten werken. Voor ons betekent dat we samen met de andere Peelgemeenten willen excelleren in de circulaire economie.

5.6.1

Duurzaam Someren

Als gemeente hebben we een belangrijke voorbeeldfunctie, ook op het

ren en in 2050 met 95%. In regionaal verband hebben we hierover al af-

5.6.3

Milieuaspecten: voorwaarde voor gezondheid

spraken om belangrijke stappen te zetten gemaakt. Dit hebben we vast-

We gaan voor een gezonde omgeving en gezonde inwoners. Om dat te

gelegd in de regionale energiestrategie (RES). Deze afspraken nemen

bereiken zijn de verschillende milieuaspecten heel belangrijk. Door min-

we over in deze omgevingsvisie. Dit betekent onder meer dat we tot

der of geen milieuhinder valt gezondheidswinst te halen. Milieu is een

2030 voorlopig 1 windpark realiseren en op zoek gaan naar de mogelijk-

breed thema. Het gaat over natuur, water en bodem, over lucht, geur en

heden om 100 megawatt van zonneparken te realiseren voor de opwek

geluid. Maar ook over duurzaamheid en afval. De gemeente Someren

van duurzame energie. Ook hierbij kijken we, net zoals bij andere ont-

neemt op dit gebied haar verantwoordelijkheid en gaat daarbij voor mili-

wikkelingen, naar de draagkracht van het landschap. In principe gaat

euduurzaamheid. Dit betekent dat we bij alle (milieu)activiteiten ons be-

onze voorkeur uit naar zonnepanelen op daken, maar we weten dat dit

wust zijn van de consequenties voor de huidige en toekomstige genera-

niet voldoende gaat zijn om onze ambities te realiseren. Daarom vinden

ties. We zetten ons in voor het behoud en ontwikkeling van een ge-

we het aanvaardbaar om onder de juiste voorwaarden zonnepanelen op

zonde fysieke leefomgeving. We zien (nog) geen reden om, bovenop op

beschikbare grond in het buitengebied toe te staan. Als we een zonne-

landelijke milieunormen, strengere of andere lokale normen vast te stel-

park realiseren willen we niet dat dit het net overbelast waardoor particu-

len. Over de landelijke normen heeft het Rijk goed nagedacht. Als de

lieren niets meer kunnen opwekken op dak.

praktijk erom vraagt, dan staan we open voor een gesprek hierover.

Samen met de andere gemeenten langs de A67 zetten we in op het om-

5.6.4

vormen van deze snelweg tot een Klimaatcorridor. Daarin integreren we

Bij initiatieven op het gebied van duurzame energie vinden we het be-

de opgaven op het gebied van duurzaamheid, klimaat en circulariteit

langrijk dat er maatschappelijke meerwaarde is. De inwoners van onze

door in te zetten op een reeks van innovatieve oplossingen.

gemeente mogen niet enkel de lasten van deze transitie dragen. Wat

Een beter milieu begint bij jezelf

deze meerwaarde precies is bekijken we per initiatief.

gebied van duurzaamheid. Daarom gaan we aan de slag met het uitwerken van een integrale duurzaamheidsvisie. Daarnaast gaan we duur-

We gaan de mogelijkheden onderzoeken om te investeren in zonnepa-

zaamheid beter verankeren als integraal onderdeel van al ons beleid.

nelen op daken of terreinen van derden, evenals de mogelijkheid van

Naast de grootschalige initiatieven op het gebied van duurzame ener-

We geloven erin dat we beter moeten kijken naar natuurlijke omstandig-

het oprichten van een eigen energiebedrijf. De beperkte netwerkcapaci-

gieopwekking, vinden we het ook belangrijk dat onze inwoners hun

heden bij nieuwe ontwikkelingen. We willen biodiversiteit als integraal

teit is een aandachtspunt is Someren. Dit remt onze ambities naar een

steentje bijdragen. We bekijken daarvoor samen met alle betrokkenen

duurzaamheidsthema in ons beleid verankeren. Bodem en water moe-

duurzamere samenleving. Samen met providers en initiatiefnemers den-

welke individuele oplossingen of collectieve kansen er zijn om tussen nu

ten sturend zijn in ons denken over ruimtelijke ontwikkeling. Om hier

ken we na over oplossingsrichtingen. We gaan bijvoorbeeld onder-

en 2050 het aardgas te vervangen door duurzame warmte. Voor Some-

goed vorm aan te geven werken we een integrale visie op onze onder-

zoeken of energie opslag in combinatie met productie van zon/wind

ren centrum en Someren-Noord brengen we hiervoor als eerste de spe-

grond uit.

kansrijk is. Daarnaast gaan we voor nieuwe en bestaande bedrijventer-

cifieke kansen in beeld. We zetten voor de eerste jaren in op het op

reinen sturen op het creëren van energiehubs. Hierdoor wekken we

gang brengen van het isoleren van woningen en bedrijfsgebouwen.

energie zoveel mogelijk op waar het ook gebruikt wordt.

Daarna kunnen we de stap zetten naar een duurzame (gasloze) warm-

5.6.2

Energieneutraal Someren

We hebben de ambitie om in 2050 energieneutraal te zijn. Daarnaast streven we ernaar om in 2030 onze CO2 uitstoot met 49% te verminde-

Veerkrachtig, onweerstaanbaar & inclusief

tebron. Alle nieuwe woningen moeten sowieso gasvrij zijn. Ook zetten we in op besparen. Dit vraagt een gedragsverandering.

29

5.6.5

Een beter netwerk in de wijk

zijn de eerste aandachtsgebieden in onze aanpak. Via risicodialogen

In 2050 willen we energieneutraal zijn. De energietransitie zorgt ervoor

spreken we met betrokkenen over mogelijk te treffen maatregelen en

dat we het elektriciteitsnetwerk steeds zwaarder gaan belasten. Het net-

waar verantwoordelijkheden liggen om te werken aan een klimaatadap-

werk is daar niet op berekend. Daarom werken onze partners hard om

tief Someren. We zijn ons ervan bewust dat we een bepaalde mate van

het netwerk te verbeteren. De heeft gevolgen voor de inrichting van de

hinder en overlast zullen moeten accepteren. Op plekken waar deze

openbare ruimte, boven en ondergronds. Om iedereen van voldoende

overlast tot schade leidt gaan we aan de slag om te kijken of we dit kun-

stroom te kunnen voorzien moeten we (soms) grotere kabels leggen en

nen verhelpen. Van nieuwe initiatieven vinden we dat deze klimaatadap-

moeten er veel extra trafostations gerealiseerd worden. Deze extra ka-

tief ontwikkeld moeten worden.

bels, of trafostations kunnen niet zomaar overal geplaatst worden, maar ze moeten bijvoorbeeld op een bestaand knooppunt van kabels komen.

Samen streven we naar een waterrijke groene inrichting van de open-

In onze woonwijken zal dit betekenen dat ons elektriciteitsnetwerk zicht-

bare ruimte met voldoende ruimte om water op te vangen en vast te

baarder zal worden. Inwoners willen het liefste geen trafostations voor

houden en de mogelijkheden voor groene beschutting op warme dagen.

de deur van onze woningen, maar we moeten ons realiseren dat het

We geven prioriteit aan gebieden waar nu al overlast is en aan laaghan-

vaak niet anders kan. We zoeken samen met onze partners naar de

gend fruit. Bij(her)inrichting van de openbare ruimte houden we rekening

beste oplossingen en staan open voor innovatie, maar we zijn ons ervan

met de veranderende eisen die aan de openbare ruimte gesteld worden.

bewust dat er voor sommige inwoners negatieve gevolgen zijn.

Daar waar mogelijk zetten we in op regenwaterinfiltratie op eigen terrein.

Als we in straten aan de slag gaan met het elektriciteitsnetwerk, koppe-

5.6.7

len we dit zoveel mogelijk aan andere werkzaamheden, zoals een herin-

Circulair denken en doen vormt in alles ons vertrekpunt om tot toege-

richting. Zo realiseren we meekoppelkansen en beperken we de overlast

voegde waarde(n) te komen. We hebben nu meteen aandacht voor cir-

in de straat. We hebben hierbij specifiek aandacht voor de ondergrond.

culariteit en schuiven dit niet voor ons uit. Afval verwerken we zoveel

Hoe kunnen we de ondergrondse ruimte goed inrichten zodat de bomen

mogelijk via de ‘ladder van Lansink’. Dit betekent dat we werken volgens

die we aanplanten ook ondergronds voldoende ruimte hebben om te

een afval hiërarchie. Onze hoogste prioriteit is te kijken naar preventie

groeien. Hierbij gaat kwaliteit vóór kwantiteit.

(zorgen dat er geen afval ontstaat) en hergebruik. Vervolgens recycling

Aan de slag Dit gaan we als gemeente de komende tijd concreet doen:  We stellen een integrale duurzaamheidsvisie op  We stellen een integrale visie op de ondergrond op  We stellen een programma energietransitie op  We stellen een programma warmtetransitie op  Samen met de andere gemeenten langs de A67 zetten we in op het omvormen van deze snelweg tot een Klimaatcorridor  We realiseren voorlopig één windmolenpark conform afspraken in de RES  We onderzoeken welke locaties geschikt zijn voor een zonnepark. Daarnaast onderzoeken we de mogelijkheden om te investeren in zonnepanelen op daken of terreinen van derden.  We onderzoeken de mogelijkheid voor het oprichten van een eigen energiebedrijf.  We onderzoeken hoe we de netwerkcapaciteit in Someren kunnen verbeteren, bijvoorbeeld door te kijken naar mogelijkheden voor energieopslag of energiehubs.  We brengen per wijk in kaart welke mogelijkheden er zijn om over te stappen van aardgas naar een duurzame bron.

Circulair Someren

en hoogwaardige energiewinning. Onze minste voorkeur heeft het ver5.6.6

Klimaatadaptief Someren: Someren onweerstaanbaar

branden of storten van afval. Deze aanpak hanteren we onder meer in

Samen met onze partners van de waterschappen Aa en Maas en de

ons streven om in te zetten op hightech productie en verwerking van ge-

Dommel zijn we al aan de slag gegaan met het weerbaar maken van

zond en kwalitatief hoogwaardig voedsel (circulaire voedselproductie).

Someren voor klimaatadaptatie. Dit heeft al de eerste resultaten opgele-

We gaan ook met onze milieustraat aan de slag. We gaan kijken hoe we

verd. Deze aanpak hebben we ondertussen geïncorporeerd in onze or-

hier toekomstgericht het beste mee aan de slag kunnen gaan. We kijken

ganisatie en willen we voortzetten om nog meer resultaat te bereiken.

of we de milieustraat moeten verplaatsen, of anders inrichten.

De klimaatstresstest laat zien dat vooral in Someren Dorp en SomerenEind er risico’s op wateroverlast aanwezig zijn. Risico’s op hittestress zijn er met name in sterk versteende gebieden in de bebouwde kom. Dit

Veerkrachtig, onweerstaanbaar & inclusief

30

6

Gebieden

Veerkrachtig, onweerstaanbaar & inclusief

31

De belangrijkste ambities en doelstellingen van de omgevingsvisie werken we uit op deelgebiedskaarten. Dit is een belangrijke stap in het integraal werken. Niets werkt namelijk integrerender dan een kaart. Niet zelden blijkt dat wanneer doelstellingen en ambities in confrontatie komen op een ruimtelijk beeld, ze onverenigbaar zijn met elkaar. Een opeenstapeling van opgaven en waarden in tekst maakt nog geen omgevingsvisie. Soms kunnen complexe vraagstukken in een gebied alleen opgelost worden door ruimtelijk te denken. Om het detailniveau behapbaar te maken hebben we de gemeente Someren verdeeld in zes deelgebieden. Elk deelgebied heeft een naam die past bij de identiteit van dat gebied: 

Bruisend Hart - Someren Dorp



Aangenaam Dorps - Someren Eind



Veelzijdig Samen - Someren Heide



Bijzonder Groen – Lierop



Natuurlijk genieten - Buitengebied Noord



Buitengewoon pionieren - Buitengebied Zuid

De visiekaarten zijn als volgt opgebouwd:  Visiekaart – met een kaartbeeld van het deelgebied 

Opgaven op de kaart – legenda met alle opgaven die op de kaart



getekend zijn Opgaven voor het hele gebied – opgaven die niet op een plek op de kaart getekend zijn omdat deze voor het hele gebied gelden

Verdieping Wil je meer weten? Dit is er te vinden in het achtergronddocument:  Om de omvang van voorliggend hoofddocument behapbaar te maken zijn de legenda’s van de kaarten te bereiken via interactieve knoppen in de pdf. Mocht u behoefte hebben aan een legenda op een separate pagina, bijvoorbeeld om deze te printen, dan zijn deze te vinden in het achtergronddocument.

Veerkrachtig, onweerstaanbaar & inclusief

32

6.1

Bruisend Hart – Someren Dorp

punt is in ieder geval het voormalige beekdal. De hydrologische kenmerken van dit gebied en de overgang naar het kampenlandschap moeten

Someren Dorp is de grootste kern binnen onze gemeente. Met de vele

sturend zijn in het maken van de keuzes.

voorzieningen heeft het dorp een verzorgende functie voor alle inwoners van de gemeente en de bezoekers van buiten de gemeente. Om deze

De wijk Someren Noord verdient onze aandacht. Hier liggen kansen om

functie verder te verbeteren gaan we aan de slag met het opknappen

de leefbaarheid sterk te verbeteren. Deze kansen willen we grijpen.

van ons centrum. We willen toe naar een geconcentreerd centrum met een complementair aanbod aan winkels en horeca. Het centrum moet

Op korte termijn zien we op twee plekken mogelijkheden voor de uitbrei-

ontmoeten en beleven uitstralen en we willen dat de auto een minder

ding van onze bedrijventerreinen, namelijk nabij de Witvrouwenbergweg

prominente plek inneemt. Dit nieuwe centrum moet ervoor zorgen dat

en de Lage Akkerweg. Daarnaast denken we dat de grootste winst be-

Someren Dorp het bruisende hart van onze gemeente is, met ook een

haald kan worden in de bestaande gebieden, namelijk door revitalisering

aantrekkingskracht op de recreanten die onze gemeente bezoeken.

van het bestaande bedrijventerrein en door samen met Asten een visie

Daarom zorgen we voor een goede recreatieve verbinding tussen het

te maken op onze glastuinbouw.

centrum en de Heihorsten. Voor deze route verkennen we in de eerste plaats de Dellerweg.

Met onder meer de voltooiing van de rondweg hebben we het doorgaand verkeer in ons centrum verminderd en de verkeersveiligheid ver-

Someren Dorp is deels gebouwd in een voormalig beekdal. Dit betekent

beterd. Er blijven plaatsen waar de verkeersveiligheid nog beter kan.

dat de grond hier lager is en we bij zware regenval met wateroverlast te

Deels willen we dat oppakken met ons in ontwikkeling zijnde centrum-

maken hebben. We werken daarom aan het weerbaar maken van de

plan. Maar ook wegen zoals de Witvrouwenbergweg hebben onze aan-

wijken voor het veranderende klimaat. Omdat we bij nieuwe plannen de

dacht.

principes van ‘water en bodem sturend’ gebruiken zullen we in de toekomst de afweging om hier te bouwen anders maken. Als we het aantal woningen uitbreiden kijken we in de eerste plaats naar de plekken binnen de bebouwde kom. We weten dat dit niet voldoende is om aan de woningvraag te voldoen. We willen namelijk ook een goede balans met het groen in de kern behouden. Daarom kijken we ook naar plekken buiten de kom. We willen daarvoor het gebied ten noorden van het dorp onderzoeken. Dit gebied is door de provinciale weg goed bereikbaar en ligt op relatief korte afstand van het centrum. In combinatie met de bedrijvigheid nabij de Kanaaldijk kan hier tot een passende afronding van de kernrand gekomen worden. Een aandachts-

Veerkrachtig, onweerstaanbaar & inclusief

33

Klik hier voor de legenda van de iconen voor het hele gebied

Klik hier voor de legenda van de iconen voor op de kaart

6.2

Aangenaam Dorps - Someren Eind

In kwetsbare gebieden waar waterschade ontstaat gaan we aan de slag. Met hevige regenbuien zijn er plekken waar wateroverlast ontstaat. Een

Someren Eind is ‘Aangenaam Dorps’. Het is hier prettig wonen in een

bepaalde mate van hinder en overlast zullen we moeten accepteren,

dorp met een mooi centrumplein en een aangename omgeving met

maar waterschade willen we doelmatig voorkomen. Hier zijn we al mee

mooie natuur, zoals het Starkriet. Er is een sterk verenigingsleven. Het

aan de slag gegaan en dat heeft al goede resultaten opgeleverd. Die lijn

bepekte aantal voorzieningen, dat we in het dorp hebben, willen we

willen we voortzetten.

koesteren, maar we zijn ons ervan bewust dat de omvang van het dorp te klein is voor voorzieningen zoals een supermarkt. Daarvoor kan het centrum van Someren Dorp worden bezocht.. We staan open voor initiatieven vanuit de samenleving voor voorzieningen die passen bij het dorp. Tijdens het participatieproces is bijvoorbeeld een ophaalpunt voor boodschappen benoemd of meer activiteiten voor de jeugd. Woningbouw heeft lang stil gelegen in Someren-Eind en we vinden een inhaalslag essentieel om een levendige samenleving te kunnen behouden. Daarvoor zijn er een aantal inbreidingslocaties waar we kansen zien voor woningbouw binnen de bestaande bebouwde kom, maar we moeten ook verder kijken. Momenteel wordt aan de oostzijde van het dorp het plan Goede Vaart gerealiseerd. Verder zien we ruimte in het centrum (Nieuwendijk) en aan de noordzijde (Korteweg en Boerenkamplaan). Voor de korte termijn zien we dit als de belangrijkste gebieden om te onderzoeken of hier woningbouw mogelijk is. Met een transformatie naar wonen kan hier mogelijk een kwaliteitsimpuls ontstaan. Het Starkriet is een mooi natuurgebied en een aantrekkelijke plek voor bijvoorbeeld een korte wandeling. Voor de inwoners van Someren Eind vinden we het belangrijk dat de route naar het Starkriet aantrekkelijk is.

Net zoals in de andere kernen kijken we ook in Someren Eind naar de mogelijkheden om het groen binnen de kern te behouden en waar mogelijk te versterken. De entrees en doorgaande wegen verdienen daarbij extra aandacht. Dit zijn de visitekaartjes voor het dorp en vanuit het participatieproces is gebleken dat hier plekken zijn waar winst te behalen is.

Veerkrachtig, onweerstaanbaar & inclusief

35

Klik hier voor de legenda van de iconen voor het hele gebied Klik hier voor de legenda van de iconen voor op de kaart

6.3

Veelzijdig Samen – Someren Heide

In regionaal verband hebben we afspraken gemaakt over de bijdrage die Someren levert aan de opwekking van duurzame energie. Hiervoor

Someren Heide is veelzijdig. Een klein ontginningsdorp midden in het

hebben we een gebied aangewezen in de Regionale Energiestrategie

agrarische landschap. De hechte dorpsgemeenschap krijgt samen veel

(RES) waar deze opgave een plek moet krijgen. De begrenzing die we

voor elkaar. De dorpswinkel de SHop is hiervan misschien wel het beste

afgesproken hebben nemen we over in deze omgevingsvisie. De uitwer-

voorbeeld. Met een grote groep vrijwilligers houden ze een winkel draai-

king van de RES verloopt via een separaat proces. Dit loopt reeds.

ende die voor levendigheid in het dorp zorgt. Aan dit ‘veelzijdig samen’ willen we ook in de toekomst voortbouwen. Someren Heide is een klein dorp. Daarom weten we hoe lastig het is om het voorzieningenniveau op peil te houden, laat staan te vergroten. We streven naar ruimte voor horeca, ontmoeting en sport. Mochten initiatieven zich aandienen vanuit de samenleving om het voorzieningenaanbod te versterken, dan denken we als gemeente hierin mee. Voor het in stand houden van de voorzieningen, maar ook voor leefbaarheid in bredere zin zijn nieuwe woningen en dus meer mensen belangrijk. Daarvoor willen we bouwen in het dorp. De inbreidingslocaties zijn beperkt, maar aan de oostrand van het dorp liggen een tweetal gebieden die met transformatie naar woningbouw een stevige kwaliteitsimpuls kunnen krijgen. Het gaat om twee zoekgebieden nabij de Groeneweg. Hiermee kan de kern een fraaie afronding krijgen. Een aandachtspunt voor deze zoekgebieden is de beschermingszone van de hoge druk gasleiding. Grootschalige uitbreiding aan de westzijde van de Kerkendijk vinden we minder wenselijk. Dit gebied houden we graag open en groen. Hier zien we meer kansen voor de landbouw. Bij het maken van nieuwe plannen voor woningbouw houden we rekening met voldoende ruimte voor groen. Dit zorgt ervoor dat het aantrekkelijk wonen is in het dorp.

Veerkrachtig, onweerstaanbaar & inclusief

37

Klik hier voor de legenda van de iconen voor het hele gebied Klik hier voor de legenda van de iconen voor op de kaart

6.4

Bijzonder Groen – Lierop

die geschikt zijn voor de opwekking van energie, kijkend naar het landschap. Maar ook kijken we naar welke andere invulling mogelijk is op

Lierop is bijzonder en groen. Bijzonder vanwege elementen zoals de

gebied van biodiversiteit, klimaatadaptatie, mobiliteit, innovatie etc.

Heilige Naam Jezuskerk en de Laan ten Boomen. Groen vanwege de ligging nabij de Strabrechtse Heide, maar ook het kleinschalige kampenlandschap. Dit bijzondere groen is typerend voor Lierop. Een klein dorp in het groen, maar goed bereikbaar aan de afrit van de A67, op een steenworp afstand van Helmond. Net zoals in de andere kernen van Someren is woningbouw belangrijk voor de leefbaarheid van het dorp en om de jeugd in het dorp te behouden. Daarom gaan we op een aantal locaties zoeken naar de mogelijkheden om extra woningen te bouwen. Op de korte termijn kijken we hiervoor naar het gebied ten zuiden van de Groenstraat. Dit sluit goed aan bij de andere nieuwbouwwijken en binnen het gebied wat in het huidige beleid al aangewezen is als bebouwingsconcentratie. Zodra we deze zoeklocaties verder gaan verkennen hebben we in ieder geval aandacht voor de bolle akkers en het zicht op de Heilige Naam Jezuskerk. In het algemeen, maar zeker ook in relatie tot nieuwe woningen is het verkeer door Lierop een aandachtspunt. Er wordt veel verkeershinder ervaren door het (doorgaande) verkeer. Dit is niet eenvoudig op te lossen. Omdat er voor dit verkeer niet altijd een goede alternatieve route beschikbaar is. We kijken wel welke maatregelen mogelijk zijn om de hinder te verminderen. De ligging nabij de snelweg brengt voordelen op het gebied van bereikbaarheid, maar ook nadelen.

De leefbaarheid in de zone dicht bij de snelweg staat onder druk. We gaan aan de slag om dit te verbeteren. Zo wordt er een geluidsscherm langs de A67 bij Lierop gerealiseerd. Daarnaast zijn er mogelijk verbindingen te leggen met de regionale verkenning om invulling te geven aan de A67 als klimaatcorridor. Voor de klimaatcorridor kijken we samen met onze stakeholders naar de locaties

Veerkrachtig, onweerstaanbaar & inclusief

39

Klik hier voor de legenda van de iconen voor het hele gebied

Klik hier voor de legenda van de iconen voor op de kaart

6.5

Natuurlijk genieten - Buitengebied Noord

In het noorden van de gemeente ligt het gebied waar we willen verkennen of we hier een regionaal bedrijventerrein kunnen realiseren. In voor-

Het noordelijke deel van het Somerense buitengebied mag zeker na-

bereiding hierop hebben we alvast het voorkeursrecht gevestigd op het

tuurlijk genoemd worden. Het natuurgebied de Strabrechtse Heide be-

beoogde gebied. Dit betekent dat eigenaren hun grond bij verkoop eerst

slaat hier een groot deel van het gebied. Vanwege de hoge natuurwaar-

aan de gemeente aan moeten bieden.

den wordt deze natuur met een aanduiding Natura 2000 en Natuurnetwerk Brabant beschermd. Tevens is dit natuurgebied, maar ook delen

Om de kwaliteiten van het buitengebied verder te verbeteren zoeken we

van het landschap en de kernen populair bij recreanten. Vandaar de titel

naar de mogelijkheden om verschillende verbindingen te realiseren. Zo

‘Natuurlijk Genieten’.

willen we aan de slag gaan met het realiseren van ecologische verbindingszones tussen de natuurgebieden. Willen we in overleg met regio-

Met de gebiedsgerichte aanpak stikstof werken de provincie, gemeen-

gemeenten de kansen verkennen voor het verbeteren van de regionale

ten, het waterschap en het ZLTO samen aan het verbeteren van de con-

fietsverbindingen tussen Someren en Helmond, tussen Someren en

dities in de zone direct rondom 14 stikstofgevoelige Natura 2000-gebie-

Geldrop-Eindhoven en willen we de zone rond de A67 transformeren tot

den in Brabant. ‘Strabrechtse Heide en Beuven’ is één van deze 14 ge-

een klimaatcorridor.

bieden. Wat deze aanpak betekent voor de functies in de omgeving van dit natuurgebied is op dit moment nog onduidelijk. We streven er als ge-

Het watersysteem in het buitengebied heeft onze aandacht. Vanuit de

meente naar om de inwoners en ondernemers die gevolgen van deze

gedachte water en bodem sturend en teelt volgt peil denken we na over

aanpak ondervinden zo goed mogelijk te ondersteunen.

de beste manieren om bijvoorbeeld wateroverlast en droogte te kunnen voorkomen. We streven naar een klimaatrobuust watersysteem.

In het buitengebied is een mix te vinden van wonen, niet-agrarische bedrijvigheid, veehouderij, landbouw en recreatie. Vanwege het kleinschalige landschap is het gebied meer divers dan het zuidelijke buitengebied. Nabij de Provinciale Weg ligt de ontwikkelzone recreatieve functies. In dit gebied bieden we ruimere mogelijkheden voor recreatieve functies dan elders in het buitengebied. Dit gebied is in het verleden al aangewezen als ontwikkelzone en er zijn ook al verschillende functies gerealiseerd, zoals een aantal bungalowparken. Deze aanduiding is dus niets nieuws in deze omgevingsvisie. Maar een voortzetting van vigerend beleid. In de toekomst willen we bij het toestaan van nieuwe functies goed kijken naar de draagkracht van het landschap en functies in de omgeving.

Veerkrachtig, onweerstaanbaar & inclusief

41

Klik hier voor de legenda van de iconen voor het hele gebied Klik hier voor de legenda van de iconen voor op de kaart

6.6

Buitengewoon pionieren - Buitengebied Zuid

Deze regionale afspraken nemen we over in de omgevingsvisie. Het traject om dit verder uit te werken loopt momenteel.

Het zuidelijke deel van het Somerense buitengebied kent een relatief jonge ontstaansgeschiedenis. Pas laat werd dit gebied ontgonnen. Dit

Net als in het Buitengebied Noord kijken we in dit gebied naar het reali-

zie je terug in de structuur van het landschap met veelal grote rechthoe-

seren van ecologische verbindingszones en een klimaatrobuust water-

kige percelen, een grote openheid, grote (agrarische) bedrijven en wei-

systeem. We willen ook hier overlast en droogte zoveel mogelijk voorko-

nig landschapselementen. Buitengewoon Pionieren slaat op de historie

men.

waarin men relatief laat en in korte tijd de woeste gronden ontgonnen heeft en dorpen gesticht. Deze mentaliteit van pionieren zie je terug in het gebied. Mensen zetten de schouders eronder en maken er samen iets moois van. Net zoals in het noordelijk buitengebied vinden we het belangrijk dat de agrarische sector een duurzaam toekomstperspectief heeft. Dit kan een ontwikkeling in de agrarische sector zijn, maar ook een andere functie. In het zuidelijk buitengebied zien we meer perspectief voor de agrarische sector. Daarom nemen we bijvoorbeeld het landbouw concentratiegebied over uit het vigerende beleid. We weten dat actief concentreren in de agrarische sector lastig is, maar we leggen primair de focus hier op de agrarische sector en zijn voorzichtig met het toestaan van functies die mogelijk minder goed samengaan met de agrarische functie. Een belangrijk structuurdrager van het landschap zijn de bomenlanen van Amerikaanse Eik. Omdat deze lanen veelal in dezelfde periode aangeplant zijn, komt het einde van de levensduur ook gelijktijdig. Het moment dat deze lanen vervangen moeten worden komt steeds dichterbij. Daarom gaan we nadenken hoe we hier op een passende wijze mee om kunnen gaan. We dragen ons steentje bij aan een duurzame gemeente. Regionaal hebben we afspraken gemaakt in de regionale energiestrategie (RES).

Ten zuiden van Someren Heide en Someren Eind hebben we in de RES afspraken gemaakt voor (een deel van) onze bijdrage in de energietransitie. We zijn van plan hier voorlopig één windmolenpark te realiseren.

Veerkrachtig, onweerstaanbaar & inclusief

43

Klik hier voor de legenda van de iconen voor het hele gebied Klik hier voor de legenda van de iconen voor op de kaart

7

Vervolg en verantwoording

Veerkrachtig, onweerstaanbaar & inclusief

45

7.1

Raad stelt de omgevingsvisie vast

Wanneer het college van B&W aan de slag gaat met een nieuw pro-

7.3

De gemeenteraad stelt de Omgevingsvisie vast. Hiermee geeft de raad

gramma c.q. nieuwe beleidsopgave betrekt het college de gemeen-

Bij nieuwe (beleids)opgaven gaan we uit van de Omgevingsvisie. Als er

de grote lijnen aan voor de toekomstige ontwikkelingen. De uitwerkingen

teraad hierbij. Het college zal de raad vooraf informeren en de voor-

hierbij nieuwe inzichten ontstaan, bekijken we of we de Omgevingsvisie

ervan komen in programma’s. Dat gaat zo volgens de nieuwe structuur

genomen aanpak agenderen. De raad bepaalt per programma op

moeten aanpassen. Het bijwerken van de Omgevingsvisie naar de actu-

van de Omgevingswet. Het college van B&W stelt die programma’s vast.

welk niveau zij wil participeren. Als minimum niveau van participatie

aliteit kan het gevolg zijn van:

Dat staat expliciet in de wet. Doel is om gemeenteraden te ontlasten en

stuurt het college in elk geval het concept ter informatie.





te helpen om op hoofdlijnen te sturen.

Omgevingsvisie dagvers houden

nieuwe inzichten in uitwerkingstrajecten rondom thema’s en gebieden; nieuwe opgaven die nog niet in de Omgevingsvisie staan;



het niet meer aansluiten op opgaven in de samenleving en de be-

De juridische vertaling van de Omgevingsvisie (en de programma’s) komt aan bod in het Omgevingsplan. Dat is de vervanger van de be-

Someren werkt samen met inwoners, ondernemers en organisaties aan

stemmingsplannen. De raad stelt het Omgevingsplan vast. Het college

een veerkrachtig, onweerstaanbaar en inclusief Someren. We maken

De gemeenteraad buigt zich minimaal een keer per raadsperiode over

van B&W weegt af en neemt besluiten rondom omgevingsvergunningen

samen de keuzes voor de toekomst en dus is ook deze omgevingsvisie

de evaluatie en actualisatie van de omgevingsvisie.

omdat het daarbij gaat om de ‘dagelijkse uitvoering’. Dat staat zo in de

tot stand gekomen door het voeren van veel gesprekken met belang-

Omgevingsvisie en het Omgevingsplan.

hebbenden. We hebben de volgende gesprekken gevoerd:

Wanneer een idee niet in het Omgevingsplan past, maakt het college van B&W een keuze. Daarbij gebruiken ze de Omgevingsvisie en de programma’s. Als er grote verschillen zijn met het Omgevingsplan waaraan het college wil meewerken, kan de raad een bindend advies geven. Door de nieuwe structuur van de Omgevingswet kunnen de raad en het college van B&W anders gaan samenwerken. Het hóeft niet te veranderen. Het kan wél helpen om de taken beter te verdelen. De Omgevingswet is dé aanleiding om hierover met elkaar het gesprek aan te gaan.

   

Uitgebreide participatie en inspraak



7.2



De gemeenteraad hoeft volgens de Omgevingswet de programma’s niet meer officieel vast te stellen. Dat doet het college. De gemeenteraad en het college maken nog nadere afspraken over de be-

Er kan dus sprake zijn van een kleine aanpassing als gevolg van een

Gesprekken met stakeholders (zoals dorpsraden, ondernemersver-

nieuw inzicht. Het kan ook gaan om een ingrijpendere aanpassing. Dat

eniging, corporatie, ZLTO, zorg- en onderwijspartijen)

gebeurt als blijkt dat de Omgevingsvisie niet meer actueel is. We hou-

Gesprekken met ketenpartners (GGD, veiligheidsregio/brandweer,

den dat constant in de gaten. Bij de aanpassing van de Omgevingsvisie

Omgevingsdienst en Waterschap)

laten we altijd zien hoe we de participatieprocedure hebben ingepast.

Digitale enquête onder inwoners (2 november tot 2 december 2022).

Hoe we inwoners en betrokken partijen laten meedenken en meebeslis-

In totaal hebben 489 mensen de enquête ingevuld.

sen bij een eventuele aanpassing is afhankelijk van hoe ingrijpend de

Een tour langs de kernen, waarbij straatgesprekken georganiseerd

aanpassing is.

zijn. 

Gesprekken/activiteiten met de jeugd via de Kinderraad.



Bewonersavonden met inwoners per dorp.

7.4



Formele inspraakperiode.

Het voorkomen van aantasting van het milieu vinden wij een groot maat-

Wel of geen plan-m.e.r.-procedure

schappelijk belang. Daarom hebben we het milieubelang intensief be-

Nádat de Omgevingswet ingaat, betekent dit voor de gemeente Someren het volgende:

oogde strategie daarbij.

Verdieping Wil je meer weten? Dit is er te vinden in het achtergronddocument:  Overzicht participatiebijeenkomsten  Verslagen participatiebijeenkomsten

trokken bij de totstandkoming van deze omgevingsvisie. Wij hebben dit in de omgevingsvisie gedaan door vanaf het begin de milieubelangen in beeld te houden bij het maken van keuzes en bij alle belangrijke keuzes na te denken over de mogelijke nadelige gevolgen voor het milieu. Een

voegdheid per (type) programma. Ook maken ze afspraken over de

milieu effect rapportage (m.e.r.) is een formele procedure voor het mee-

wijze waarop inwoners en gemeenteraad kunnen participeren bij de

wegen van de milieubelangen. We hebben ervoor gekozen het meewe-

totstandkoming van programma’s.

gen van de milieubelangen binnen deze omgevingsvisie niet middels een plan-m.e.r. te doen.

Veerkrachtig, onweerstaanbaar & inclusief

46

Het gebeurt dat een plan (zoals een Omgevingsvisie) kaderstellend is

bepaalde ontwikkelingen. Een aantal voorbeelden van hoe we de milieu-

7.6

Kostenverhaal

belangen bewust meegenomen hebben in onze omgevingsvisie:

Met deze omgevingsvisie zetten we de stip op de horizon en schetsen we het publiekrechtelijk kader. Daarbinnen kunnen zich ontwikkelingen

voor toekomstige m.e.r.-plichtige activiteiten. In dat geval is een planm.e.r. een verplicht element voor de totstandkoming van de visie. Een

In de huidige situatie zijn Natura 2000-gebieden in de omgeving van de

voordoen. Gemeenten zijn onder de Omgevingswet verplicht om alle

plan-m.e.r. is verplicht als het plan/de visie kaderstellend is voor m.e.r.-

gemeente Someren al overbelast door stikstofdepositie. Een toename

kosten en investeringen, die ze moeten maken voor planontwikkeling, te

(beoordelings)plichtige besluiten, of als we een passende beoordeling

van stikstofdepositie in deze gebieden zal leiden tot aantasting van de

verhalen op partijen. Namelijk de partijen die daardoor nieuwe bouw-

moeten maken op grond van de Wet natuurbescherming.

natuurlijke kenmerken van deze gebieden. Hier spelen we in deze om-

rechten krijgen. Het kostenverhaal verzekeren wij in Someren bij voor-

gevingsvisie op in door bijvoorbeeld samen te werken in de gebiedsge-

keur privaatrechtelijk met een anterieure overeenkomst. Het kostenver-

richte aanpak stikstof (Brabants Programma Landelijk Gebied).

haal moet voldoen aan de wettelijke kaders en is redelijk en billijk. Als

De Omgevingsvisie Someren bevat geen nieuwe (grote) ontwikkelingen.

het niet mogelijk is om met een anterieure overeenkomst tot overeen-

Daarom kiezen we ervoor om voor de Omgevingsvisie zelf geen planm.e.r.-procedure te doorlopen. Nieuwe ontwikkelingen hebben we alleen

We kennen een aantal aandachtsgebieden op het gebied van milieu in

stemming te komen over onder andere het kostenverhaal, dan dient de

agenderend opgenomen. Zoals het voornemen om op te zoek gaan

Someren. Denk hierbij aan geur, geluid en bodem. Deze aandachtsge-

gemeente het kostenverhaal publiekrechtelijk te verankeren: in het om-

naar nieuwe woningbouwlocaties. De omgevingsvisie biedt hiermee in-

bieden verbeteren we niet direct met deze omgevingsvisie. Daar is meer

gevingsplan of de omgevingsvergunning voor buitenplanse omgevings-

terpretatieruimte en mogelijkheid tot maatwerk. De feitelijke milieueffec-

tijd en werk voor nodig. Wat we wel doen is een eerste stap zetten in de

planactiviteiten. Onder kostenverhaal vallen binnen de Omgevingswet

ten zijn afhankelijk van de mate en manier waarop deze interpretatie-

richting van een verbetering in de toekomst. Dit is bijvoorbeeld terug te

ook de vrijwillige en afdwingbare financiële bijdragen. De gemeente So-

ruimte nader ingevuld wordt. Het uitvoeren van een plan-m.e.r. op der-

lezen in de visie op de ondergrond die we agenderen in deze omge-

meren zal de aanvullende regels, die buiten het wettelijk verplichte kos-

gelijke globale ambities zou ook een globale plan-m.e.r. opleveren. Zo-

vingsvisie. Daarnaast beschrijven we vooralsnog in Someren geen

tenverhaal vallen, op basis van artikel 13.22 van de Omgevingswet na-

dra dergelijke ambities concreter worden kan een plan-m.e.r. noodzake-

strengere milieunormen dan de wettelijke normen te hanteren (met uit-

der uitwerken in een programma over het kostenverhaal. Het vereve-

lijk zijn. In dat geval dragen we er op dat moment zorg voor.

zondering van endotoxine, onderdeel van stof van veehouderijen).

ningsfonds is een financieel instrument wat mogelijk interessant is voor

Maar, wanneer de GGD of de Omgevingsdienst aanleiding zien om dit

ons als gemeente Someren. Het al dan niet oprichten daarvan dient in

aan te passen, staat we open voor het gesprek.

het kader van het programma onderzocht en bekeken te worden.

7.5

Toepassing milieubeginselen

Dat er geen plan-m.e.r. procedure is doorlopen betekent niet dat milieu

We kennen een aantal belangrijke risicobronnen binnen onze ge-

geen onderdeel was van de uitwerking van deze omgevingsvisie. Bij het

meente, zoals de Rijksweg A67, de provinciale wegen N266 en N612,

uitwerken van de Omgevingsvisie is het milieu in elke stap meegeno-

de Zuidwillemsvaart, meerdere hoge druk aardgasleidingen en meer-

men. Dat gebeurde vanaf het begin. We hebben hierbij aandacht voor

dere risicovolle inrichtingen. De belangen van deze risico’s hebben we

de milieubeginselen zoals die in de Omgevingswet (artikel 3.3.) staan.

nadrukkelijk meegenomen in deze omgevingsvisie. Denk bijvoorbeeld

Dat zijn de beginselen van:

aan de ambitie voor het verbeteren van de leefbaarheid nabij de A67 bij



voorzorg;



Lierop en de zoekgebieden wonen die in Someren Heide afgestemd zijn

preventief handelen;



op de risicocontour van de nabijgelegen buisleiding.

bestrijding aan de bron;



de vervuiler betaalt.

Milieu weegt niet altijd het zwaarst. We maken steeds een afweging met andere zaken. Zoals de maatschappelijke behoefte en de noodzaak van

Veerkrachtig, onweerstaanbaar & inclusief

47

Amsterdam Rhijnspoorplein 38 1018 TX Amsterdam +31 (0)20 506 19 99

Boxtel Bosscheweg 107 5282 WV Boxtel +31 (0)411 850 400

Venlo Industriestraat 94 5931 PK Tegelen +31 (0)77 373 06 01 info@bro.nl www.bro.nl Veerkrachtig, onweerstaanbaar & inclusief

48