Gelijktrekken regeling bijgebouwen monumentale panden

Raadsvoorstel Onderwerp:

Gelijktrekken regeling bijgebouwen monumentale panden

Portefeuillehouder:

A.A.H. Swinkels (ruimtelijke ontwikkeling)

Documentnummer:

200635197

Zaaknummer:

0847200603510

Datum:

8 oktober 2024

1. Samenvatting voor de burger Bij monumentale panden is doorgaans minder oppervlakte bijgebouw toegestaan dan bij reguliere woningen. Dit heeft te maken met vergunningvrij bouwen. Die regeling is niet van toepassing op monumentale panden. De regeling voor vergunningvrij bouwen was tot 31 december 2023 een Rijksregeling. Sinds de nieuwe Omgevingswet kan iedere gemeente zelf bepalen welke regels er gelden voor vergunningvrij bouwen. Dit voorstel beoogt daarom om de regels voor monumentale panden alvast gelijk te trekken met die van reguliere woningen.

2. Inleiding De afgelopen periode hebben zich enkele situaties voorgedaan met betrekking tot bijgebouwen bij monumentale panden in deelgebied 5. Deze monumentale panden mogen op basis van een woonbestemming maximaal 100 m2 aan bijgebouwen realiseren. Daarnaast hebben zij de mogelijkheid om, net als reguliere woningen, hun bijgebouwen “op te plussen” tot maximaal 350 m2 met behulp van de sloopbonusregeling. Zij moeten op basis van de Monumentenwet daarbij wel een advies opvragen bij de Monumentencommissie. Waar de bouwmogelijkheden tussen reguliere woningen en monumentale woningen echter niet meer gelijkloopt is bij de regeling voor vergunningvrij bouwen. Reguliere woningen mogen, mits hun achtererfgebied groter dan 900 m2 is, tot 150 m2 aan vergunningvrije bijgebouwen realiseren. Monumentale woningen zijn hier, op basis van de landelijke regeling voor vergunningvrij bouwen, van uitgezonderd. Sinds de nieuwe Omgevingswet van kracht is maakt deze regeling voor vergunningvrij bouwen echter deel uit van de zogeheten bruidsschat. De bevoegdheid om de regels van deze bruidsschat aan te passen ligt nu bij de gemeente. Vooralsnog was het voornemen om deze bruidsschat ongewijzigd over te nemen in omgevingsplan deelgebied 5. In deelgebied 5 liggen veruit de meeste monumentale panden, met name aan de Laan ten Boomen.

Om alvast tegemoet te komen aan enkele situaties in deelgebied 5 wordt voorgesteld dit onderdeel van de bruidsschat alvast te wijzigen.

3. Advies 1. De mogelijkheden voor vergunningvrij bouwen van bijgebouwen voor monumentale panden gelijk te trekken met de mogelijkheden voor reguliere woningen.

4. Beoogd effect Dit voorstel draagt bij aan gelijke bouwmogelijkheden voor monumentale panden ten opzichte van reguliere woningen.

5. Argumenten 1.1 De bevoegdheid ligt bij de gemeenteraad Sinds de nieuwe Omgevingswet van kracht is maakt deze regeling voor vergunningvrij bouwen echter deel uit van de zogeheten bruidsschat. De bevoegdheid om de regels van deze bruidsschat aan te passen ligt nu bij de gemeente. 1.2 De monumentale kwaliteit blijft geborgd door de adviesplicht van de Monumentencommissie Ook in geval van vergunningvrije bouwwerken dient een advies opgevraagd te worden bij de Monumentencommissie. Het blijft dus geborgd dat het bijgebouw zich dient te verhouden tot de kwaliteit van het monument en haar omgeving.

6. Kanttekeningen 1.1 Dit zorgt voor extra bouwmogelijkheden en dus verstening in het buitengebied Met deze regeling is het makkelijker voor eigenaren van monumentale panden om meer dan 100 m2 aan bijgebouw te realiseren. Nu is dat ook mogelijk met behulp van de sloopbonusregeling maar de sloopbank is doorgaans leeg. De bouwmogelijkheden worden echter met slechts 50 m2 (bovenop de 100 m2 die direct mogelijk zijn in het bestemmingsplan) verruimd. 1.2 Slechts één monumentale locatie kan geen gebruik maken van de verruimde bouwmogelijkheden Er is geïnventariseerd hoeveel monumentale locaties meer bouwmogelijkheden krijgen door het gelijktrekken van de regeling voor vergunningvrij bouwen. Alle locaties, op één na, hebben een achtererfgebied groter dan 900 m2 en krijgen dus direct meer bouwmogelijkheden met deze regeling.

7. Financiën Voor het bouwen van vergunningvrije bouwwerken hoeft geen leges te worden betaald. Voor het bouwen van bouwwerken met behulp van de sloopbonusregeling wordt wel leges gerekend. Mogelijk worden er dus legesinkomsten misgelopen door de regeling voor vergunningvrij bouwen te verruimen. Voor een advies van de monumentencommissie moet wel gewoon leges worden betaald.

8. Communicatie Indien de raad instemt met dit voorstel zullen alle eigenaren van een monumentale woning een brief ontvangen met de toelichting dat hun bouwmogelijkheden worden verruimd na aanpassing van de regeling.

2/3

9. Uitvoering De aanpassing van de regeling voor vergunningvrij bouwen zal worden verwerkt in omgevingsplan deelgebied 5. Aangezien dit plan reeds in ontwerp is gepubliceerd zal dit tussen ontwerp en vaststelling worden verwerkt. Het werkingsgebied voor deze regeling zal echter alle locaties van monumentale woningen betreffen en dus het werkingsgebied van deelgebied 5 overtreffen.

Burgemeester en wethouders van Someren, de secretaris,

de burgemeester,

W. Uland (interim)

D. Blok

Bijlage(n)

O

Concept raadsbesluit

X

NO

3/3