Flexibilisering asielketen
Tekst van het document
Raadsvoorstel Onderwerp:
Invulling taakstelling Flexibilisering van de asielketen door de gemeente Someren
Portefeuillehouder:
A.A.H. Swinkels
Documentnummer:
200646489
Zaaknummer: Datum:
0847200631520 9 september 2024
1. Samenvatting voor de burger Het college vindt dat hij een maatschappelijke verantwoordelijkheid heeft in de opvang van asielzoekers, ontheemden uit Oekraïne en statushouders. Het college heeft met de gemeenteraad afgesproken daaraan invulling te geven. Dit raadsvoorstel richt zich op twee sporen: ·
spoor 1: asielzoekers
·
spoor 2: ontheemden uit Oekraïne
Het derde spoor, de opvang van statushouders maakt geen onderdeel uit van dit raadsvoorstel, daar wordt de gemeenteraad op de reguliere wijze, op een ander moment, over geïnformeerd. De opgave voor de gemeente Someren is in de volle breedte als volgt: Taakstelling te Doelgroep asielketen
huisvesten personen
Toelichting
2024 1. Asielzoekers 2. Ontheemden Oekraïne
121
Op grond van flexibilisering asielketen.
121
Inspanningsverplichting 85 reeds gehuisvest.
3. Statushouders
50
Plicht 16 reeds Gehuisvest in 2024
2. Inleiding De gemeenteraad heeft, om invulling te geven aan de taakstelling, in 2023 richtinggevende uitspraken gedaan. Het grote verschil t.o.v. 2023 is dat het aantal te huisvesten asielzoekers en ontheemden uit Oekraïne aanzienlijk is verhoogd. In dit voorstel wordt beschreven welke mogelijkheden wij, rekening houdende met de door u meegegeven richtinggevende uitspraken, hebben onderzocht voor de invulling van de taakstelling voor de gemeente Someren op beide sporen. Op basis hiervan doen wij uw gemeenteraad een concreet voorstel.
Over de taakstelling maken de gemeenten in de regio ook afspraken, zowel in Peelverband, als in MRE verband. Het regioplan dient voor 1 november 2024 via de Commissaris van de Koning in Brabant aangeleverd te worden bij het Ministerie. Realisatie dient voor 1 juli 2025 plaats te vinden.
3. Proces tot nu toe Spoor 1: asielzoekers In 2023 zijn door uw gemeenteraad richtinggevende uitspraken meegegeven aan het college van B&W. Per meegegeven punt zal een korte toelichting gegeven worden op het proces tot nu toe. 1. Als voorkeur de samenwerking met de gemeente Asten gezamenlijk uit te werken voor het huisvesten van de asielzoekers. Deze optie is onderzocht en er zijn diverse gesprekken geweest met de gemeente Asten. Echter door de verhoging van de taakstelling bleek deze samenwerking niet realistisch/haalbaar. 2. Huisvesting op één centrale bestaande locatie. Er zijn diverse mogelijkheden onderzocht, waarbij als uitganspunt is gehanteerd de volledige groep daar te huisvesten. Locatie
Toelichting
Huize Witven
Niet kansrijk Uw raad heeft zich eerder uitgesproken de huisvesting van asielzoekers op deze locatie niet wenselijk te achten.
Heide Hoeve
Niet kansrijk Op dit moment verblijven hier Oekraïners. Wij zetten in op het huisvesten van Oekraïners (verhoogde taakstelling).
De Hoof
Onvoldoende kansrijk Mogelijkheid voor tijdelijke opvang 121 asielzoekers. Echter locatie is te groot. Deze locatie kan in potentie aan veel meer asielzoekers onderdak bieden.
Brabant Bos
Niet kansrijk Niet beschikbaar voor de tijdelijke opvang van asielzoekers.
Varendonck (oude
Niet kansrijk
LTS)
Deze school zal ingezet blijven worden om voor de gehele gemeente in de behoefte aan klaslokalen te voorzien (onderdeel van het IHP).
De Brigantijn
Niet kansrijk Deze school zal ingezet blijven worden om voor de gehele gemeente in de behoefte aan klaslokalen te voorzien (onderdeel van het IHP).
3. Flexwoningen en/of units te plaatsen op leegstaande percelen. Er zijn verschillende percelen beoordeeld op de mogelijkheden van het plaatsen van flexwoningen en/of units. Ook hierbij is het uitgangspunt gehanteerd de volledige groep daar te huisvesten. In de bijlage is de lijst van de onderzochte percelen is opgenomen. Hierbij is enkel gekeken naar (pacht)percelen in eigendom van gemeente Someren. Deze locaties zijn op de korte termijn onvoldoende kansrijk vanwege óf problematiek nutsvoorzieningen, milieucirkels dan wel woningbouwontwikkelingen. 2/6
Gerealiseerde aankopen gebied Regionaal Bedrijventerrein Brainport Oost Herselseweg 43 Voor de zomer is de woning in vlammen opgegaan, de overige opstallen (garage en stallen) zijn niet getroffen door de brand. De koopovereenkomsten worden op korte termijn getekend, de levering zal over 4-6 weken plaatsvinden. De termijn van volledige sloop wordt ingeschat op ca. 6 maanden na levering van de grond en opstallen aan de Gemeente Someren. De totale oppervlakte bedraagt ca. 13.140 m². De diverse aansluitingen, gas, water, elektriciteit zijn afgesloten. Middenweg 7 Woning in aanbouw, B&B en gemeenschapsruimte in aanbouw, noodwoning inclusief stallen en paardenbak, repetitieruimte, paardenstal achter repetitieruimte, kantoor en overige bijgebouwen. De gebouwen bevinden zich in redelijke tot goede staat. In totaal bedraagt de aangekochte grond ca. 25.820 m2. De locatie Middenweg 7 heeft de voorkeur van het college. Het is een ruim perceel, er zijn al verschillende gebouwen/opstallen aanwezig. Daarnaast is er geen problematiek met nutsvoorzieningen, deze zijn immers al aanwezig.
Spoor 2: ontheemden uit Oekraïne
Deze vluchtelingen worden, zoals u bekend, op twee locaties opgevangen: De Bungalow en Heide Hoeve. Met de eigenaren en exploitanten van Heide Hoeve is verkend welke mogelijkheden er zijn om de aanzienlijk verhoogde taakstelling te realiseren. Hieruit is gebleken dat, door middel van het plaatsen van extra units op het terrein, kan worden voorzien in de verhoogde opvang van deze doelgroep.
4. Advies 1.
Middenweg 7 aan te wijzen als voorkeurslocatie voor de huisvesting asielzoekers taakstelling gemeente Someren, voor een periode van 2 jaar met een optie tot verlenging met een jaar;
2.
Locatie Heide Hoeve te benutten om te voldoen aan de verhoogde taakstelling ontheemden uit Oekraïne;
3.
Het college van B&W opdracht te verstrekken dit alles in uitvoering te brengen.
5. Beoogd effect Te voldoen aan de taakstelling voor de integrale opvang van asielzoekers, ontheemden uit Oekraïne en statushouders, indachtig de richting die de gemeenteraad heeft geformuleerd.
6. Argumenten Ongeacht de status van de Spreidingswet staat het gemeentebestuur achter de invulling van onze taakstelling. 1.1 Wij voldoen daarmee aan de taakstelling. Wij hebben een taakstelling van 121 asielzoekers. Door het kunnen huisvesten van 121 personen voldoen wij aan onze taakstelling. 3/6
1.2 Bij een locatie met deze omvang is het bespreekbaar dat het COA de regierol neemt in samenwerking met de gemeente. Het COA draagt dan de kosten van de huisvesting en de gezondheidszorg. Tevens wordt de handhaving/beveiliging binnen de opvanglocatie verzorgd. 2.1 Voldoen aan verhoogde taakstelling ontheemden uit Oekraïne Het is mogelijk om bij Heide Hoeve extra units te plaatsen, waar deze doelgroep opgevangen kan blijven worden. Daarmee voldoen we volledig aan de taakstelling voor Oekraïners. Tevens voldoet deze optie aan het kader van uw raad. Het huisvesten op 1 locatie, zoals ook is bepaald voor spoor 1 de asielzoekers. 3.1 Als kerntaak heeft het COA de opvang en begeleiding van vreemdelingen. Met het gemeentebestuur dat bereid is mee te werken aan de opvang van asielzoekers in een opvanglocatie binnen de gemeente wordt een bestuursovereenkomst gesloten. Het doel hiervan is dat het COA en het gemeentebestuur een optimaal functioneren van de opvanglocatie in de plaatselijke gemeenschap en in relatie tot de betrokken diensten en instellingen willen bewerkstelligen door het maken van afspraken en het treffen van de nodige voorzieningen. Denk hierbij aan het maximaal aantal asielzoekers en capaciteitsplaatsen, de gezondheidszorg, het onderwijs, de veiligheid/beveiliging, welzijnsactiviteiten op de locatie.
3.2 Onderdeel van het concreet uitwerken vormt ook het zorgen voor de benodigde vergunningen t.b.v. het COA Voor het realiseren van de opvanglocaties zijn verschillende vergunningen benodigd. Het proces rondom deze vergunningen is transparant en biedt ruimte voor bezwaar en beroep.
7. Kanttekeningen Dit zijn slechts de voorkeurslocaties, de voorbereidingen zullen nog starten en ook verschillende uitdagingen met zich meebrengen. Denk hierbij aan overeenkomsten, vergunningen, afstemming met belanghebbende(n) enzovoorts. De locatie is nog niet geschouwd door het COA. De capaciteit bij Onis (en onderdeel Vluchtelingenwerk) voor ondersteuning en het organiseren van welzijns- en sportactiviteiten zal op niveau dienen te zijn. Daarover zullen nadere afspraken met Onis worden gemaakt. In de Nederlandse leerplichtwet is opgenomen dat alle kinderen in de leerplichtige leeftijd naar school moeten. De gemeente is verantwoordelijk voor de huisvesting en inrichting van de onderwijsvoorzieningen en handhaving van de leerplicht. De leerplicht geldt dus ook voor kinderen in de opvanglocatie. Vanaf het moment dat deze kinderen staan ingeschreven in de BRP heeft de gemeente de wettelijke taak de leerplicht van deze kinderen te handhaven. Op grond van artikel 5a van het Faciliteitenbesluit kan de gemeente aanspraak maken op een uitkering verstrekt door het COA voor huisvesting van het basisonderwijs voor kinderen van de opvanglocatie. Gebruik van de regionale onderwijsvoorziening in Helmond, mits er plaatsen beschikbaar zijn, behoort ook tot de mogelijkheden.
4/6
De openbare orde is de verantwoordelijkheid van de lokale/regionale autoriteiten burgemeester en politie. Het COA staat daarmee in nauw contact. Communicatie is een belangrijk onderdeel van dit beleidsproces. Een zekere mate van onzekerheid onder de Somerense inwoners is niet geheel uit te sluiten. De bestuursovereenkomst met het COA zal nader uitgewerkt dienen te worden. Het afgeven van de benodigde vergunningen gaat gepaard met de wettelijke voorbereidingstermijnen en rechtszekerheid voor de direct betrokkenen.
8. Financiën De kosten voor de huisvesting, evenals de kosten voor gezondheidszorg en de handhaving/beveiliging binnen de opvanglocatie zijn voor rekening van het COA. De extra kosten die de gemeente maakt, denk aan extra inzet voor Onis en andere aanvullende kosten kunnen worden gedekt uit de jaarlijkse uitkering, die wordt verstrekt op grond van het Faciliteitenbesluit voor gemeenten alwaar een opvanglocatie is gevestigd. De jaarlijkse uitkering wordt berekend op basis van het aantal door asielzoekers en ontheemden uit Oekraïne permanent te bezetten capaciteitsplaatsen, verminderd met het aantal op 1 januari van het uitkeringsjaar daadwerkelijk in de basisregistratie personen ingeschreven bewoners van de opvanglocatie.
9. Communicatie Communicatie is een belangrijk onderdeel van dit beleidsproces. Doelen communicatie:
We willen zorgen dat het besluit goed landt in de directe omgeving (informeren);
de omwonenden/belanghebbenden informeren wat er op 12 september 2024 over het vervolg;
we willen samen met de raad optrekken om zo collectiviteit en (bestuurlijke) eenheid uit te stralen richting inwoners;
laten zien dat de gemeente aanspreekbaar is en gesprekspartner blijft gedurende de opvang.
10. Uitvoering Er zijn een aantal ijkmomenten in het mogelijk maken en de daadwerkelijk realisatie van de opvanglocaties. Wij geven deze in onderstaand overzicht weer. Wij zullen U van de voortgang telkens op de hoogte houden via het Griffienieuws.
5/6
Onderwerp
Wanneer
Commissie B&B.
26 september 2024
Raadvergadering besluitvormend.
10 oktober 2024
Start communicatietraject.
13 september 2024
Nadere voorbereidingen en gebruik gereedmaken
Medio oktober 2024 – juni 2025
opvanglocaties, zoals vergunningverlening (ver)bouw accommodatie en plaatsen units. Regionaal opvangplan gereed en aanleveren door
1 november 2024
CDK-provincie Brabant aan Ministerie. Opvanglocaties Someren operationeel.
1 juli 2025
Burgemeester en wethouders van Someren, de waarnemend secretaris,
de burgemeester,
W. Uland
D. Blok
Bijlage(n)
O
1. Percelen Someren 2024 Onderzoek Taakstelling Asiel.
X
NO
6/6