Blink Jaarverslag 2024
Tekst van het document
JAARVERSLAG BLINK 2022
Jaarverslag 2022
Blink
VOORWOORD Vanuit het Dagelijks Bestuur en het managementteam van Blink, bied ik u hierbij zowel het jaarverslag als de jaarrekening aan over het jaar 2022. De jaarrekening is opgesteld door het managementteam van Blink en gecontroleerd door Accountant Crowe Foederer, gevestigd in Eindhoven. In het verslag van het Dagelijks Bestuur treft u een algemeen beeld aan over het verloop van de bedrijfsvoering in 2022. Hierbij gaan wij in op ons strategisch onderzoekstraject, waarin inmiddels is aanbevolen om de G.R.R. Blink alleen nog te laten bestaan uit de negen gemeenten, wat een uittreding van PreZero uit de G.R.R. betekent. Op 9 maart 2023 heeft PreZero aangegeven de samenwerking in Blink te willen beëindigen. Met name als gevolg van het huidige juridische construct concluderen wij aanbestedingsonrechtmatigheden. Dientengevolge kan Accountant Crowe Foederer hier geen goedkeurende verklaring op afgeven. In dit jaarverslag nemen wij u mee in de financiën, algemene bedrijfsvoering en overige noemenswaardigheden die zich in het boekjaar 2022 hebben voorgedaan. Namens het Dagelijks Bestuur en managementteam Blink.
MARITA VAN LIEROP Voorzitter Dagelijks Bestuur G.R.R. Blink
2
3
INHOUDSOPGAVE
Blink wil duurzaam verbindend naar een circulaire economie en een kwalitatief hoogstaande participatieve samenleving.
4
VOORWOORD
3
INHOUDSOPGAVE
5
1. G.R.R. BLINK
6
1.1 Missie en Visie 1.2 Profiel 1.3 Activiteiten
8 10 14
2. VERSLAG VAN HET DAGELIJKS BESTUUR
16
2.1 Inleiding 2.2 Onderzoeks- en evaluatietraject Blink 2.3 Beëindiging samenwerking PreZero binnen G.R.R. Blink
19 19 21
3. PROGRAMMAVERANTWOORDING
22
3.1 Programmaverantwoording op totaalniveau 3.2 Beschrijving allocatiemethodiek richting gemeentelijke programma’s 3.3 Toelichting programmaverantwoording
4. PARAGRAFEN 4.1 Risicobeheersing en weerstandsvermogen 4.1.1 Risicobeheersing Blink 4.1.2 Risicobeheersing Blink 2022 en verder 4.1.3 Verzekeringen Blink 4.1.4 Specifieke risico’s 4.2 Investeringen en financiering 4.2.1 Renterisiconorm 4.2.2 Schatkistbankieren 4.2.3 Kasgeldlimiet 4.3 Bedrijfsvoering 4.3.1 Personeel en organisatie 4.3.2 Communicatie
24 25 26
28 30 30 32 32 32 36 37 37 37 38 39 39
4.3.3 Inkoop 40 4.3.4 Bedrijfsbureau, administratieve organisatie en informatiemanagement 41 4.3.5 Projecten en advies 41 4.3.6 AVG 41 4.3.7 HSE 42 4.3.8 Uitvoering Blink 42 4.4 Verbonden partijen 45
5. JAARREKENING 5.1 Balans 5.2 Staat van Baten en Lasten 5.3 Grondslagen 5.3.1 Grondslagen balans 5.3.2 Grondslagen staat van baten en lasten 5.4 Toelichting balans 5.5 Toelichting staat van baten en lasten 5.5.1 Personeelskosten 5.5.2 Materieelkosten 5.5.3 Overige directe kosten 5.5.4 Werk derden 5.5.5 Verwerking & transport 5.5.6 Indirecte kosten 5.5.7 Fee 5.5.8 Projectkosten 5.5.9 Post onvoorzien en taakstelling 5.5.10 Kosten buiten begroting 5.6 WNT verantwoording 5.7 Resultaatbestemming
6. BIJLAGEN Bijlage 1: Fee en Bonus/Malus PreZero Nederland 2022 Bijlage 2: Kostenverdeelstaat Blink 2022 Bijlage 3: Gemeenten – dashboards en programma 2022
46 48 50 52 52 53 54 58 58 59 59 59 59 61 62 62 63 63 64 68
70 72 76 80
5
1. G.R.R. BLINK
6
7
Visie Duurzame publiek-private co-creatie leidt tot het realiseren van hogere, concrete, ambitieuze maatschappelijke en circulaire doelen.
Doelstellingen Om vast te stellen of zij hier in slaagt, moeten doelen worden gesteld die, bij realisatie, invulling geven aan de missie van Blink. Door Blink zijn de volgende doelen in dit kader geformuleerd:
1. Partnerschap met (deelnemende) gemeenten en PreZero.
1.1 MISSIE EN VISIE
2. Efficiënte en effectieve dienstverlening.
Missie van Blink Blink draagt bij aan het realiseren van de ambities en doelstellingen van de deelnemende gemeenten en PreZero, door het (verder) ontwikkelen en leveren van de nu en toekomstig aan haar opgedragen taken op het gebied van afval- en grondstoffenbeheer en duurzaam onderhoud van de openbare ruimte. Blink wil daarvoor een betrouwbare en hechte partner van de deelnemende gemeenten en PreZero zijn in de totstandkoming en uitvoering van afvalbeheerbeleid en duurzame inzet van grondstoffen op een milieubewuste en maatschappelijk gewenste wijze. Tevens wil Blink op dezelfde wijze invulling geven aan haar taken in de openbare ruimte en daarmee een wezenlijke bijdrage leveren aan een hoogstaande leefomgeving en de maatschappelijke aspecten die dat met zich meebrengt. 8
"DUURZAAM VERBINDEND NAAR EEN CIRCULAIRE ECONOMIE EN EEN KWALITATIEF HOOGSTAANDE PARTICIPATIEVE SAMENLEVING." Blink heeft de ambitie om partner te zijn voor de aangesloten gemeenten waarbij meedenken en verbinden centraal staan. Zij wil zich - vanwege de geconstateerde gemeentelijke behoeften verder ontwikkelen als proactieve adviseur met aantoonbare meerwaarde. Daarbij is intensief gebruik kunnen maken van de expertise en faciliteiten, geboden door PreZero, een voordeel.
3. Slanke wendbare organisatie. 4. Adequate en transparante governance en goed functionerend bestuur. 5. Duurzaamheid en arbeidsparticipatie. 6. Bijdrage circulaire economie en afvalbeheerprestaties gemeenten. 7. Regionale verankering, samenwerking en schaalgrootte. 9
1.2 PROFIEL De Gemeenschappelijke Regeling Blink is een intergemeentelijke samenwerking. Blink heeft als doel het uitvoeren van verschillende overheidstaken. Taken die zij uitvoert zijn de inzameling, sortering, vermarkting en verwerking van grof- en fijn huishoudelijk afval. Ook gladheidsbestrijding en reiniging van de openbare ruimte vallen onder de taken van Blink. Daarbij werkt zij in deze G.R.R. samen met private partner PreZero Nederland. Blink voerde haar werkzaamheden in 2022 uit voor negen gemeenten:
10
• Asten • Deurne • Gemert-Bakel • Heeze-Leende • Helmond • Laarbeek • Nuenen • Someren • Son en Breugel
Someren 11
Het Algemeen Bestuur van Blink werd in 2022 gevormd door de wethouders vanuit de deelnemende gemeenten met Afvalbeheer in hun portefeuille. Daarnaast neemt een lid van de centrale directie van PreZero Nederland deel aan zowel het Dagelijks als Algemeen Bestuur van Blink. In persoon zijn dit:
Algemeen Bestuur Blink Controller GR
Secretaris GR Dagelijks Bestuur Blink
Bestuur Naam
Functie
Periode
Mevrouw D. Blok (Someren)
Lid AB
01-2022 tm 07-2022
De heer F. de Win (Heeze-Leende)
Lid AB
01-2022 tm 07-2022
Lid AB/DB
01-2022 tm 07-2022
Lid AB
01-2022 tm 07-2022
Voorzitter AB/DB
01-2022 tm 07-2022
De heer J. Bankers (Asten)
Lid AB
01-2022 tm 12-2022
De heer J. Briels (Laarbeek)
Lid AB
01-2022 tm 12-2022
Lid DB/AB
01-2022 tm 12-2022
De heer M. Bankers (Gemert-Bakel)
Lid AB
07-2022 tm 12-2022
De heer J. Boersma (Son en Breugel)
Lid AB
07-2022 tm 12-2022
De heer J. de Bruijn (Heeze-Leende)
Lid AB
07-2022 tm 12-2022
De heer S. Löwik (Nuenen)
Lid AB
07-2022 tm 12-2022
De heer W. van Doorn (Someren)
Lid AB
07-2022 tm 12-2022
Voorzitter DB/AB
07-2022 tm 12-2022
Lid AB/DB
07-2022 tm 12-2022
De heer J. Pernot (Nuenen) De heer M. Schlösser (Deurne) Mevrouw G. van den Waardenburg (Helmond)
De heer I. te Winkel (PreZero)
Mevrouw M. van Lierop (Helmond) De heer H. Verhees (Deurne)
Directie Blink Personeel & Organisatie
HSE
Management-assistent
AVG
Inkoop
Projecten & Advies
Communicatie
Projectmedewerker
Afvalcoaches
Periode
De heer T. Lemmen
Bestuurssecretaris
12-2022 tm 12-2022
De heer G. van Hal
Controller
01-2022 tm 12-2022
De heer G. Koops
Ambtelijk Coördinator
12-2022 tm 12-2022
Directeur Blink
01-2022 tm 09-2022
Directeur a.i. Blink
12-2022 tm 12-2022
De heer C. Limburg
12
Bedrijfsadministratie
CMS
Uitvoering Functie
De heer M. Vaal
Informatiemanagement
Finance
Adviseurs Dagelijks en Algemeen Bestuur Naam
Bedrijfsbureau
Data-analist / strat.planning
Beheerders milieustraten
Opzichters / teamleiders
Planning
Uitvoering 13
1.3 ACTIVITEITEN Blink kent een bedrijfsvoering zonder winstoogmerk. De organisatie is bedrijfsmatig ingericht met als doel maximale, maatschappelijke meerwaarde te realiseren tegen zo laag mogelijke kosten. Blink kent de volgende kernactiviteiten:
1. Afvalinzameling • Huis aan huisinzameling mini-containers • Huis aan huisinzameling overig • Inzameling verzamelcontainers • Afval op afroep • Milieustraten-beheer, verwerking en transport • GRIP-wagen • Containermanagement-uitvoering
2. Contractmanagement verwerking afvalstromen
3. Reinigingstaken
4. Digitale dienstverlening • Burgerportaal: afvalbalie / afvalkalender / afvalwegwijzer • Containermanagement – systeem
14
• Hand- en machinaal vegen • Bladcampagnes • Onkruidbeheersing • Gladheidbestrijding • Calamiteitenbestrijding
5. Communicatie • Afvalcoaches
6. Projecten (SMP) & Advies
15
2. V ERSLAG VAN HET DAGELIJKS BESTUUR
16
17
2.1 INLEIDING Begin 2022 zaten we in de laatste periode van de Covid-19 crisis. Daarnaast hadden we in 2022 te maken met de voortwoedende oorlog tussen Rusland en Oekraïne en de effecten van de oorlog op onze eigen samenleving. Hoge inflatie, duurdere gas- en elektriciteitsprijzen. Ook de brandstofprijzen hebben een flinke stijging doorgemaakt. De veranderende samenleving die zich meer gaat wapenen tegen pandemieën en buitenlandse agressie staat hoog op de politieke agenda in 2022.
De maatschappelijke opgaven nemen wederom toe in omvang en complexiteit. De bestaande uitdagingen van klimaatadaptie en de verdeling en het gebruik van schaarse energie en grondstoffen bleven ook voor 2022 van kracht. Naast deze mondiale ontwikkelingen is het jaar voor Blink grotendeels gedomineerd door het Onderzoeks- en Evaluatietraject van Blink.
2.2 O NDERZOEKS- EN EVALUATIETRAJECT BLINK Statutair is bepaald dat Blink driejaarlijks een evaluatieonderzoek moet uitvoeren. Dit onderzoek dient om vast te stellen of de Blinkorganisatie qua kosten en tarieven marktconform functioneert en daarbij de na te leven wettelijke kaders respecteert. De evaluatie is in 2021 weer uitgevoerd, waarbij het Algemeen Bestuur van Blink besloot om, in aanvulling op de verplichte aandachtsgebieden, deze keer tevens onderzoek te doen naar: • De toekomst van Blink; • De organisatie die het meeste zicht biedt op het invullen van dat toekomstbeeld; • De vorm van de publiek-private samenwerking die daarbij hoort. Organisatieadviesbureau Berenschot heeft dit onderzoek in 2021 uitgevoerd. In haar vergadering van 20 oktober 2021 heeft het Algemeen Bestuur van Blink het Evaluatierapport van Berenschot vastgesteld. 18
De belangrijkste conclusies uit het Evaluatierapport van Berenschot luiden: • De gemeenten zijn overwegend tevreden over de prestaties van Blink; • De kosten die Blink voor haar diensten rekent zijn marktconform; • De Blink-organisatie heeft in de afgelopen jaren meerdere professionaliseringsslagen gemaakt; • Eén van die verbeteringen betreft de inhaalslag op het gebied van (arbeids)veiligheid; • Ook de Inkooporganisatie is, op basis van een vastgesteld Inkoopbeleid, verder geprofessionaliseerd; • Berenschot stelt verschillen in de ambities vast bij de deelnemers aan de G.R.R. Blink voor wat betreft de toekomst; • Berenschot stelt vast dat de samenwerking tussen de Blink-gemeenten en PreZero groot onderhoud nodig heeft.
19
Op basis van de uitkomsten en aanbevelingen uit het Berenschot-rapport heeft het Algemeen Bestuur van Blink BDO opdracht gegeven tot het uitvoeren van een proces dat moet leiden tot antwoorden op de volgende vragen over de toekomst van Blink: • Wat is Blink in de kern voor organisatie? • Wat is, gezien deze aard van de Blink organisatie, de rol van de private partner in de samenwerking? • Wat is het daarbij gewenste juridische construct? Op 19 april 2023 is het rapport ‘Strategisch advies G.R.R. Blink’, zoals opgesteld door BDO Advisory, door het Algemeen Bestuur van Blink vastgesteld. BDO kwam, samengevat, tot de volgende beantwoording van de onderzoeksvragen: •
1. Wat is Blink in de kern voor organisatie? De G.R.R. Blink is een Gemeenschappelijke Regeling Openbaar Lichaam van negen gemeenten en één private partij (PreZero). Door de huidige constructie waarbij de directeur en de concerncontroller door PreZero worden geleverd én diverse activiteiten door PreZero worden uitgevoerd, heeft PreZero een belangrijke invloed op de uitvoering van de organisatie.
•
2. Wat is, gezien deze aard van de Blink organisatie, de rol van de private partner in de samenwerking? De rol van een private partij in de samenwerking kan verschillend zijn: a. deelnemer aan de G.R.R.; b. ná een aanbestedingsprocedure en gewonnen gunning de uitvoerder van bepaalde taken in opdracht van de G.R.R. Blink. Daarbij is van belang dat het rechtmatig gebeurt en dat een private partij deelnemer kan zijn van de G.R.R. BDO concludeert dat een private partij beide rollen tegelijkertijd zou kunnen vervullen, maar dat vergt een aantal acties die dermate complex én risicovol zijn, dat dit praktisch niet uitvoerbaar is en bestuurlijk onwenselijk is.
20
•
3. Wat is het daarbij gewenste juridische construct? Een Gemeenschappelijke Regeling is het meest voor de hand liggend construct, omdat die de meeste beleidsvrijheid en sturingsmogelijkheden van de individuele gemeente geeft, waarbij tegelijkertijd de schaalvoordelen van de negen samenwerkende gemeenten gelden. Binnen de G.R.R. vormt het Openbaar Lichaam de meest voor de hand liggende vorm, omdat dan alle deelnemende gemeenten ook deel uitmaken van het AB en daarmee directe invloed hebben op de G.R.R.
BDO komt tot de aanbeveling om de G.R.R. Blink alleen nog te laten bestaan uit de negen gemeenten, wat een uittreding van PreZero uit de G.R.R. betekent. Tevens concludeert BDO ten aanzien van de aanbestedingsrechtmatigheid dat de opdrachten die vanuit Blink aan PreZero zijn verleend, dienen te worden aanbesteed. Allereerst moet bekeken worden wat de effecten zijn van beëindiging van de huidige opdracht(en) tussen de G.R.R. Blink en PreZero. Daarbij is de G.R.R. Blink momenteel nog niet klaar voor het uitvoeren van een Europese aanbestedingsprocedure. De G.R.R. Blink moet hiervoor nog een aantal keuzes maken en maatregelen doorvoeren. Het doorvoeren van deze maatregelen kost aanzienlijke inspanning en heeft een onzekere uitkomst. De doorlooptijd van minimaal twee jaren is daarbij een belangrijk aandachtspunt. De onrechtmatigheid duurt tot die periode voort. Op korte termijn kan de noodzakelijke verbetering niet gerealiseerd worden.
2.3 B EËINDIGING SAMENWERKING PREZERO BINNEN G.R.R. BLINK Het bestuur van Blink heeft 9 maart 2023 een bericht ontvangen van PreZero, waarin zij aangeeft de samenwerking met Blink te willen beëindigen. De bestuursvoorzitter heeft PreZero aansluitend uitgenodigd om op korte termijn het overleg te starten om nadere invulling te geven aan de ontvlechting. Qua tijdspad en vorm is de inhoud van de gemeenschappelijke regeling leidend om de gevolgen van de beëindiging te duiden (waarbij beëindiging voor het eerst kan plaatsvinden tegen 31 december 2024), maar onderzocht wordt of een zorgvuldige ontvlechting wellicht spoediger kan worden gerealiseerd.
Daarbij is het streven om te komen tot werkafspraken over de invulling van de samenwerking tot het moment van de ontvlechting, ten aanzien van zowel de dienstverlening, de invulling van rollen en posities en de financiële afspraken. Voorop staat dat de continuïteit van dienstverlening voor medewerkers en inwoners van de Blink-gemeenten geborgd blijft. De onderzoeksresultaten van BDO en het besluit vanuit PreZero zullen in 2023 worden vertaald in een strategische koers met bijbehorende concrete acties.
21
3. P ROGRAMMAVERANTWOORDING
22
23
3.2 B ESCHRIJVING ALLOCATIEMETHODIEK RICHTING GEMEENTELIJKE PROGRAMMA’S 3.1 P ROGRAMMAVERANTWOORDING OP TOTAALNIVEAU Primaire begroting 2022
Realisatie 2022
Verschil
Directe kosten
19.908
19.096
-812
17.292
Inzamelen Reinigen Digitale dienstverlening Projecten, onvoorzien en taakstelling Kosten buiten begroting
15.556 3.859 225 268 0
14.415 4.111 303 69 198
-1.141 253 78 -199 198
9.744 2.775 1.739 182 2.852
Indirecte kosten Inzamelen Reinigen Digitale dienstverlening Projecten, onvoorzien en taakstelling Kosten buiten begroting
2.542 1.830 680 32 0 0
2.427 1.671 697 38 0 21
-115 -159 17 6 0 21
2.100 1.386 335 379 0 0
Totaal kosten
22.450
21.523
-926
19.392
Inzamelen Reinigen Digitale dienstverlening Projecten, onvoorzien en taakstelling Kosten buiten begroting
17.386 4.539 257 268 0
16.087 4.808 341 69 219
-1.299 270 84 -199 219
11.130 3.110 2.118 182 2.852
Bijdragen gemeenten* Resultaat
22.450 0
21.523 0
-927 0
19.392 0
* Blink kent geen eigen reserves, het jaarrekening resultaat wordt verrekend met de gemeentelijke deelnemers. 24
Realisatie 2021
De kostenallocatie omvat het toewijzen van directe en indirecte kosten aan de gemeentelijke programma’s door Blink. In het huidige model geldt als uitgangspunt dat uitgaven en de inkomsten waar mogelijk en zoveel mogelijk ‘direct’ worden gemaakt en worden toegerekend aan de gemeentelijke programma’s op basis van het principe ‘activity based costing’. Gedurende het boekjaar hanteert Blink het hele jaar dezelfde, uniforme tarieven op basis van voorcalculatie. Aan het eind van het jaar wordt er afgerekend op basis van de formule Prijs (werkelijk) x Q (kwantiteit, werkelijk). Onder de directe kosten Blink vallen: • Direct personeel • Eigen direct personeel (via Personeel Blink B.V.) • Inhuur direct via derden • Materieel • Overige directe kosten • Verwerking & transport De indirecte kosten binnen de Blink exploitatie zijn: • Indirect personeel • Staffuncties PreZero • Eigen indirect personeel (via Personeel Blink B.V.) • Inhuur indirect via derden • Huisvesting • IT • Overige indirecte kosten De Indirecte kosten worden verdeeld op basis van opslagpercentages per kostencomponent op basis van de begroting. De volgende drie kostencomponenten worden onderscheiden: eigen productie (direct personeel en direct materieel), overige directe kosten en verwerking en transport.
Eventuele over- of onderdekking wordt in beginsel naar rato over de gemeenten verdeeld op basis van de begrote indirecte kosten
per kostencomponent. Blink is een overheid gedomineerde organisatie en is daarom verplicht te voldoen aan de randvoorwaarden, zoals door de gemeenten gesteld en moet daardoor haar diensten en producten categoriseren op basis van de BBV. Daarmee ontstaat een 1:1 aansluiting tussen de gemeentelijke begrotingen en die van Blink. In de administratie van Blink worden daarom drie productgroepen en de producten onderscheiden:
1.
Afvalinzameling
1.1 Huis aan huisinzameling / milieustraten / verwerking & transport BBV 7.3 Afval
2.
Reiniging
2.1 Handmatig & Machinaal vegen / onkruidbestrijding BBV 2.1 Verkeer en vervoer 2.2
Kolkenreiniging BBV 7.2 Riolering
3.
Overige diensten
3.1 Calamiteitenbestrijding / gladheidbestrijding BBV 2.1 Verkeer en vervoer 3.2 Containermanagement BBV 7.3 Afval 3.3 Openbaar Groen BBV 5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie
25
Inzamelen
Digitale dienstverlening
De kosten voor inzameling blijven €1.299k onder de begroting. In 2022 heeft Blink twee milieustraten aan haar exploitatie toegevoegd: milieustraten Helmond en Son en Breugel.
De dienst digitale dienstverlening is +€84k hoger dan begroot. Door de toetreding van de gemeente Son en Breugel zijn hier eenmalige kosten gemaakt om burgers van pasjes te voorzien. (+€26k). De overige stijging wordt veroorzaakt door meerdere, onderliggende factoren waaronder: meer kosten dan begroot, Inovim klantenservice en ontwikkeling van de website Blink.
Op de milieustraten was minder personele inzet nodig voor beheer dan begroot (-€146k). Verder zijn aangeleverde tonnages op de milieustraten in totaliteit in 2022 met 26% afgenomen in vergelijking met de in de begroting opgenomen tonnages, wat tevens zorgde voor minder aftransport (-€1.356k). Ook in de dienst ‘Verwerking GFT’ blijven de tonnages ingezameld GFT 18% onder de begroting. (-€551k) Er is ook uitbreiding van diensten; dit zorgt voor verhoogde kosten die niet in de begroting zijn meegenomen. De uitgifte van zakken, zowel PMD als ook de incontinentiezakken, is structureel hoger dan begroot: er zijn 37% meer zakken uitgegeven en inkoopprijzen stegen harder dan verwacht (+€209k). Binnen de inzameling speelde verder mee dat er uitbreiding was van de dienstverlening, met sterk verhoogde brandstofprijzen en hogere materieeltarieven als gevolg plus verhoogde spend inzet derden door indexaties (+€544k).
3.3 T OELICHTING PROGRAMMAVERANTWOORDING Resultaat Het totale resultaat voor 2022, exclusief kosten buiten begroting, bleef €927k onder de begroting. Op aanvraag van de deelnemers (gemeenten) zijn er aanvullende (niet-begrote) diensten geleverd voor €219k. Hieronder zal het resultaat uiteengezet worden per dienst, inclusief indirecte kosten. Per dienst worden alleen de belangrijkste, 26
onderliggende effecten benoemd die het merendeel van het resultaat vormen, zowel tekstueel als met (afgeronde) financiële impact. Tevens zal het resultaat op de indirecte kosten separaat benoemd worden, alsmede de post ‘buiten begroting’.
Reinigen De kosten voor de dienst ‘Reinigen’ overschrijden de begroting met (+€270k). Een grote kostenpost is de calamiteitenbestrijding (+€168k). Er zijn 35% meer calamiteiten te melden dan waarmee in de begroting rekening werd gehouden. In de dienstverlening was er sprake van een uitbreiding in dienstverlening ‘Bladcampagne’ (€+42k). Door de onrust in de wereld zijn voornamelijk grondstofprijzen met 25% gestegen. Met name voor voertuigkosten hebben de verhoogde brandstofkosten hierop een negatief resultaat. Ook was er sprake van onverwachte verhogingen in tarieven voor ingehuurde diensten: waaronder inhuur derden voor de dienst ‘Onkruidbeheersing’ (+€60k).
Indirecte kosten De indirecte kosten blijven €115k onder de begroting. De kosten voor directievoering zijn lager dan begroot. De directeursfunctie werd in 2022 drie maanden niet ingevuld (+€81k). Tevens was er sprake van her-allocatie van indirect personeel naar directe kosten, omdat deze voor een aantal directe taken was ingezet, onder andere magazijnfunctie (+€87k). De overige mutatie (-€53k) is met name te wijten aan het feit dat er in de begroting geen rekening was gehouden met lease voertuigen voor indirect personeel.
Kosten buiten begroting De kosten buiten begroting bedragen (+€219k). Dit komt met name doordat er in 2022 twee maal een uitzetactie is geweest met betrekking tot papiercontainers; dit betreft een eenmalige actie en heeft geen structureel karakter. Overige kosten buiten begroting betreft voornamelijk uitgezet meerwerk.
27
4. PARAGRAFEN
28
29
als de dienstverlening ten behoeve van die gemeenten. De interne organisatie is de afgelopen periode uitgebreid waardoor er meer balans is gekomen tussen de operationele en indirecte organisatie. Verdere ontwikkelmogelijkheden voor met name de indirecte organisatie, hebben echter nog gewacht op de uitkomsten van het strategisch traject over de toekomst van Blink. Blink beschikt niet over een adequaat, bedrijfsbreed ondersteunend informatiesysteem. Deze situatie wordt al enkele jaren erkend, maar de verbetermogelijkheden zijn beperkt gebleven tot enige standaardisatie van de gegevensverwerking binnen het bestaande applicatielandschap. Het in 2021 uitgevoerde onderzoek naar de knelpunten in het huidige IT-landschap en mogelijke toekomstscenario’s is in 2022 stilgelegd in afwachting van de besluitvorming over de strategisch toekomst van Blink.
4.1 R ISICOBEHEERSING EN WEERSTANDSVERMOGEN Het weerstandsvermogen is het vermogen om financiële tegenvallers op te vangen. Voor het weerstandsvermogen zijn de aanwezige weerstandscapaciteit en de risico’s van belang. Blink beschikt niet over een eigen vermogen om niet-begrote en onvoorziene kosten te dekken. De risico’s worden door de deelnemende gemeenten opgevangen in de jaarlijkse reguliere exploitatie. Blink communiceert gedurende het boekjaar de onder- en overschrijdingen ten opzichte van de begroting. Deze signalering vindt formeel plaats door middel van kwartaalrapportages. Wanneer er tussentijds ontwikkelingen zijn die financiële impact hebben, dan worden ook deze gecommuniceerd richting de deelnemende Blinkgemeenten. 30
4.1.1 Risicobeheersing Blink Eind 2021 heeft Blink de status en effectiviteit van de beheersmaatregelen geëvalueerd, die waren opgesteld op basis van de risicoanalyse en -beoordeling in voorjaar 2020. Daarnaast zijn er nieuwe risico’s opgesomd door Blink, waarbij ook nieuwe beheersmaatregelen zijn opgesteld. De volgende ontwikkelingen hebben plaatsgevonden binnen de beheersmaatregelen met de hoogste prioriteit. Doorontwikkeling Blink-organisatie en processen > status onderhanden Blink heeft de afgelopen jaren een groei doorgemaakt in zowel uitbreiding van gemeenten
Door het ontbreken van een bedrijfsbreed ondersteunend informatiesysteem kent het genereren van stuur- en verantwoordingsinformatie zijn beperkingen. Binnen deze beperkingen is het afgelopen jaar wel enige voortgang geboekt in het efficiënter inrichten van bedrijfsprocessen en controlewerkzaamheden. Mede door bovengenoemde situaties is er al langere tijd sprake van een hoge werkdruk bij enkele sleutelfunctionarissen. Bij (langdurige) uitval van deze sleutelfunctionarissen dreigen continuïteitsrisico’s in control, in compliance en in tijdigheid en kwaliteit van aansturing. Tot op heden heeft dit niet direct tot een negatieve financiële impact geleid. Opvolging advies project ‘financieel fundament’ > status: onderhanden In 2020 is een nieuw financieel allocatiemodel van directe en indirecte kosten vastgesteld. Dit model is per januari 2022 geïmplementeerd. De ontwikkeling van DVO’s en productbladen is onderhanden. Het onderdeel ‘Governance en incentives PreZero’ was onderdeel van het onderzoeksen evaluatietraject, waarbij de rol van de Gemeenschappelijke Regeling Blink diende te worden beschreven in combinatie met welke organisatie daar het beste bij past. Dit moet uiteindelijk ook leiden tot duidelijkheid in de
governance-structuur van de Gemeenschappelijke Regeling. Inmiddels is bekend dat dit een Gemeenschappelijke regeling wordt waar PreZero niet in zal deelnemen. Afvalstroommanagement in combinatie met inkoop aanscherpen > status: onderhanden De aanvankelijk geplande aanbestedingen zijn in de eerste drie kwartalen van 2022 niet opgestart, omdat in afstemming is gekozen om de uitkomsten van het strategisch traject in 2022 eerst af te wachten. Doordat de uitkomsten van het strategisch traject vervolgens echter pas in 2023 mochten worden verwacht, is er voor gekozen om de uitgestelde aanbestedingen in Q4 2022 te starten. Te denken valt aan PMDzakken, 2- en 4-wielscontainers, ondergrondse containers en calamiteitenbestrijding. Daarnaast heeft in 2022 een nauwkeurige spendanalyse plaatsgevonden, waarbij drie categorieën zijn ontstaan. De categorieën zijn: 1. PreZero afspraken conform de Gemeenschappelijke regeling; 2. Uitnutting van andersoortige contracten van PreZero; 3. Blink eigen leveranciers/contracten. Uit het in maart 2023 vastgestelde onderzoeksrapport van BDO blijken de uitgaven met betrekking tot de categorieën 1 en 2 grotendeels aanbestedingsonrechtmatig te zijn uitgevoerd. Binnen categorie 3 zijn uitgaven gedaan in verband met het schrijnend tekort aan uitzendkrachten, waarbij twee uitzendbureaus niet voldeden aan de eisen vanuit de aanbestedingswetgeving.
De noodzakelijke verbeteringen om tot aanbestedingsrechtmatigheid worden geïnventariseerd en gestructureerd opgepakt, maar zijn te omvangrijk en complex om in kortere tijd dan twee jaar af te ronden. Post onvoorzien opnemen in de begroting > status: afgerond Sinds boekjaar 2021 is een post ‘Onvoorzien’ begroot voor niet-beïnvloedbare operationele en maatschappelijke risico’s zoals bijvoorbeeld het wegvallen van sleutelfunctionarissen en significante tariefstijgingen. Bij gebruik van de post ‘Onvoorzien’ zal het MT Blink gedurende het jaar verantwoording afleggen aan het Dagelijks en Algemeen Bestuur van Blink. Voor het boekjaar 2022 is de post ‘Onvoorzien’ niet benut. 31
4.1.2 R isicobeheersing Blink 2022 en verder De beheersmaatregelen die in 2020 en 2021 zijn opgesteld blijven aandacht krijgen van het MT van Blink. Naast de bestaande beheersmaatregelen zal het MT van Blink ook continue aandacht geven aan de nieuwe beheersmaatregelen: Veiligheidssysteem opzetten en onderhouden De afgelopen twee jaren hebben goede ontwikkelingen plaatsgevonden met een systematische benadering voor HSE. Er is een HSE-specialist aangetrokken, procedures zijn beschreven, het HSE-bewustzijn is binnen de organisatie aangewakkerd, er zijn risico inventarisaties en evaluaties (RI&E’s) uitgevoerd en er zullen nog verdiepende RI&E’s worden uitgevoerd. Calamiteitenplan opstellen en information Security Management System PreZero auditen In het geval dat Blink onverhoopt tóch slachtoffer wordt van een hack, ransomware of computervirus moet aan de hand van een op te stellen calamiteitenplan de opgelopen gevolgschade worden beperkt. Samenwerking en kennisdeling tussen IT PreZero en Blink verbeteren Tussen Blink en IT-PreZero vindt (project)overleg plaats, om aan de hand van de huidige ITinfrastructuur, de IT-agenda van PreZero en haar moedermaatschappij Schwarz, én de wensen vanuit Blink tot een optimale ondersteuning te komen.
4.1.3 Verzekeringen Blink De werkzaamheden die door Blink worden uitgevoerd kenmerken zich door een intensieve deelname aan het verkeer. De mensen en voertuigen lopen dagelijks het risico betrokken te worden bij een ongeval. Het risico dat een van de medewerkers betrokken raakt bij een verkeersongeval is financieel afgedekt door middel van diverse verzekeringen. Aansprakelijkheidsverzekering Blink is vooralsnog meeverzekerd met de aansprakelijkheidsverzekering van PreZero Nederland. Dit is een zogenaamde ‘fronting’ polis met een verzekerde som van €2.000k. Dit is bestemd voor algemene, product-, letsel-, zaak- en plotselinge milieuschade. Ook werkgeversaansprakelijk valt onder deze dekking. Een aanvulling hierop is een afgesloten schadeverzekering voor verkeersdeelnemers. Ongevallenverzekering Blink heeft een eigen ongevallenverzekering. Deze is van toepassing voor alle medewerkers (inclusief directie, stagiaires, personen met een leer- werkovereenkomst en proefgeplaatste personen). Een verzekerd bedrag van €50k bij overlijden en €100k bij invaliditeit. Het afgelopen jaar heeft Blink in samenwerking met PreZero Nederland een risico-inventarisatie uitgevoerd waarbij de nadruk heeft gelegen op de verzekerbare risico’s. Daarbij zijn per categorie (Activa, Activiteiten en personeel) de verzekerbare risico’s benoemd en beoordeeld.
4.1.4 Specifieke risico’s In deze sub paragraaf worden de meest significante specifieke risico's voor Blink uiteengezet en waar mogelijk gekwantificeerd. Blink monitort onderstaande specifieke risico’s: indien risico’s veranderen of materialiseren, dan zal Blink hier tijdig over rapporteren, bijvoorbeeld via de vaste kwartaalrapportage. In overleg wordt bepaald of gematerialiseerde risico’s opgevangen 32
33
kunnen worden via de post ‘Onvoorzien’ of dat een begrotingswijziging moet worden ingediend. Blink beschikt niet over een eigen vermogen om niet begrote en onvoorziene kosten te dekken. De risico’s worden door de deelnemende gemeenten opgevangen in de jaarlijkse reguliere exploitatie. Prijsrisico verwerkingskosten/opbrengsten afvalstromen De totale verwerkingskosten voor afvalstromen bedragen afgerond €4.488k. Afgerond 33% (€1.464k) van deze kosten bestaat uit GFT verwerking door leverancier Attero B.V. die is geselecteerd door middel van een EU aanbesteding. Voor deze stroom is voor boekjaar 2023/2024 geen prijsrisico, want de prijzen zijn vastgelegd tot en met 31-12-2024. Voor afgerond 61% (€2.741k) van deze kosten worden diverse overige afvalstromen verwerkt door partner PreZero. Hiervoor zijn geen vaste afspraken, waardoor een prijs risico bestaat - mede beïnvloed door marktomstandigheden maar óók door interne omstandigheden binnen PreZero. Gezien de vele afvalstromen, parameters en mogelijke scenario’s kan hiervoor geen betrouwbare risico post worden ingeschat. De overige verwerkingskosten, afgerond 6% (€283k), 34
vormen geen significant noemenswaardig risico. Voor de opbrengsten van de afvalstromen bestaat er voor de resultaten van Blink geen prijsrisico gezien alle opbrengsten buiten de exploitatie van Blink vallen en 1-op-1 worden doorbelast aan de deelnemende gemeentes. Voor de deelnemende gemeentes bestaat er wel een prijsrisico in de opbrengsten sfeer; deze zijn immers onderhevig aan marktprijzen. Gezien de vele afvalstromen, parameters en mogelijke scenario’s kan hiervoor geen betrouwbare risico post worden ingeschat. Voldoen regelgeving verduurzaming wagenpark Op basis van Europese wetgeving (clean vehicle directive) dient Blink op termijn haar wagenpark gefaseerd te verduurzamen. Momenteel kosten duurzame voertuigen naar verwachting minstens anderhalf maal zoveel als niet-duurzame alternatieven. Dit betekent dat Blink in de komende jaren te maken krijgt met significant hogere exploitatiekosten voor materieel. Deze verwachting is verwerkt in de laatste meerjarenraming van de door het bestuur vastgestelde begroting 2024.
Ontvlechting private partner PreZero In maart 2023 heeft de private partner van Blink, PreZero, schriftelijk medegedeeld dat de samenwerking met Blink zal worden stopgezet. In de samenwerking levert PreZero naast verwerkings- en transport diensten ook diensten voor de vorming van de organisatie waarvan de belangrijkste zijn: • Wagenpark beheer en beschikbaar stellen materieel (lease constructie); • Backoffice: volledige IT landschap, HR, Salarisadministratie, verzekeringen en facilitair beheer; • Beschikbaar stellen kantoorpand; • Beschikbaar stellen milieustraten en overige activa zoals loodsen. De opzegging van de samenwerking betekent formeel dat er nog een doorlooptijd van de overeenkomst (gemeenschappelijke regeling) is tot en met eind 2024. Blink dient te zorgen dat er tijdig alternatieven voor deze diensten gevonden worden. Niet tijdig alternatieven kunnen vinden brengt een continuïteit risico met zich mee en hiernaast ook een prijs risico: vervangende diensten kunnen een factor duurder zijn en leiden tot structureel hogere exploitatiekosten.
De verwachting is niet dat er zich een continuïteitrisico zal manifesteren. De samenwerkings overeenkomst loopt nog tot en met eind 2024 en daarnaast is de huidige inschatting dat er meer dan voldoende alternatieven in de markt zijn die tijdig genoeg geleverd kunnen worden. Er bestaat dan wel nog een prijsrisico. De dienstverlening van PreZero, exclusief verwerkingkosten voor de afvalstromen, bedroegen in 2022 afgerond €5.933k. In de gemeenschappelijke regeling staat dat PreZero diensten tegen kostprijs levert. Een nieuwe leverancier zal deze diensten dus met een winstoogmerk leveren en indien Blink alles in-house zal regelen kan ze vermoedelijk niet profiteren van dezelfde schaalvoordelen die PreZero geniet. Met als aanname dat de goedkopere in-house productie zonder schaalvoordelen minimaal 10% duurder is en uitbesteding 50%, dan is er een risico op structurele kostprijsverhoging tussen de €593k en €3.000k per jaar. De risico post betreft alleen de structurele kostprijsverhoging en geen eenmalige kosten voor herinrichting van de organisatie. 35
4.2.1 Renterisiconorm De renterisiconorm is opgesteld met als doel de rentegevoeligheid van de portefeuille van leningen met een looptijd van één jaar of langer te beperken. Dit komt er op neer dat het renterisico (gebaseerd op renteherzieningen, aflossing en herfinanciering) in een bepaald jaar niet meer mag bedragen dan een wettelijk bepaald percentage van het begrotingstotaal. Het wettelijke percentage voor gemeenschappelijke regelingen is in 2022 bepaald op 20% met een minimum van €2,5 mln. Blink kent geen langlopende schulden. Hierdoor loopt Blink geen risico ten aanzien van deze norm en is het overzicht verder niet opgenomen.
4.2.2 Schatkistbankieren
met het rentedragend aanhouden van liquide middelen in ‘s Rijks schatkist, om hun overtollige (liquide) middelen aan te houden in de schatkist. Zie voor dit overzicht de toelichting op de balans. Gedurende het jaar is door Blink aan deze norm voldaan.
4.2.3 Kasgeldlimiet De kasgeldlimiet stelt dat de gemiddelde nettovlottende schuld van een decentrale overheid (ofwel Openbaar Lichaam) in een bepaald kwartaal niet hoger mag zijn dan een wettelijk bepaald percentage van het begrotingstotaal. Het wettelijke percentage voor Blink is in 2022 bepaald op 8,2%. Dit betekent dat het kasgeldlimiet per kwartaal maximaal 8,2% van €22.598.000 = €1.853.036 mag zijn.
De Wet Financiering Decentrale Overheden (FIDO) verplicht alle decentrale overheden, in verband
4.2 INVESTERINGEN EN FINANCIERING Omvang begroting 2022 Blink kent geen vermogen en investeert zelf niet in nieuwe kapitaalgoederen, zoals terreinen, gebouwen en productiemiddelen. Alleen de kosten voor de ontwikkeling van het burgerportaal van Blink zijn gewaardeerd op de balans. Alle Investeringen worden gefinancierd door de private partner PreZero Nederland. Dit is ook conform de gemeenschappelijke regeling. Blink heeft een huur/lease-constructie met haar private partner. In 2022 zijn de volgende investeringsbehoeften ingediend en geleverd door PreZero Nederland: • LM-track + weedsteam(Adler); • Veegmachine; • Peugeot Boxer; • Peugeot Expert. 36
Daarnaast is er voor 2022 een aanvraag gedaan voor vervanging van 5 à 6 kraakperswagens die vanwege het strategisch traject naar achteren geschoven is. In het tweede halfjaar 2021 is vanuit Europese regelgeving de wettelijke verplichting opgelegd dat aanbestedende diensten, dus publieke diensten, in de komende jaren deels moeten overstappen op emissieloze voertuigen. Blink heeft deze regelgeving in het vizier en gaat hier nog nader invulling aan geven.
22.598
Q1
Q2
Q3
Q4
8,20%
1.853
1.853
1.853
1.853
Omvang vlottende korte schuld
7117
8763
10182
4292
Vlottende middelen
7418
9568
10925
4116
Totaal netto vlottende schuld
-301
-805
-743
176
Ruimte (+) / overschrijding (-) =
2.154
2.658
2.596
1.677
Overzicht kasgeldlimiet (x €1.000,-) Toets kasgeldlimiet
37
4.3.1 Personeel en organisatie Personeelsverloop Over het gehele jaar 2022 zijn er vijftien medewerkers in dienst gekomen bij Blink. Negen medewerkers hebben de organisatie verlaten. Eind 2022 staat de vacature ‘Projectmedewerker’ nog open. Aantal FTE 2022 2021 80,58 74,80 Ziekteverzuim Het ziekteverzuim over het jaar 2022 is 8,2%. Dit is ten opzichte van vorig jaar verbeterd. In 2021 lag het ziekteverzuim op 11,3%. Het kort verzuim blijft met 3,5% binnen de norm die is vastgesteld op 5,5%.
4.3.2 Communicatie Voor de communicatieafdeling zijn verschillende doelen opgesteld om deze groei in 2023 door te zetten. Kernwaarden communicatie De communicatie afdeling van Blink staat voor kennis delen, verbinden en gedragsbeïnvloeding. Door gerichte en eenduidige communicatie zorgt Blink ervoor dat inwoners het gewenste gedrag laten zien: het op de goede manier scheiden van afval. De inzet van de afvalcoaches speelt hierin een belangrijke rol.
4.3 BEDRIJFSVOERING In hetgeen hierna volgt, legt Blink rekenschap en verantwoording af van alle ontwikkelingen, de door ons uitgevoerde dienstverlening en andere behaalde resultaten. Zij hebben het beeld en de activiteiten van het bestuur, de organisatie, haar adviseurs, leveranciers van de G.R.R. Blink in 2022 vooral bepaald. De bedrijfsvoering wordt per onderdeel in de resterende hoofdstukken van ‘4.3 Bedrijfsvoering’ nader toegelicht. 38
Daarbij een woord van bijzondere dank aan allen die in 2022, in welke rol of hoedanigheid dan ook, hebben bijgedragen aan het realiseren van de in omvang en diepgang toenemende opgaven waarvoor Blink zich graag gesteld ziet.
In 2022 is het volgende bereikt: • Verhogen van de betrokkenheid van gemeenten en overige doelgroepen; • Versterken samenwerking tussen gemeenten; • Oplevering nieuwe website en aanpassing gebruiksvriendelijkheid Blink Afvalapp; • Aandacht voor landelijke afvalprojecten zoals de elk jaar succesvolle E-waste Race; • Doorontwikkeling professionele fotografie en aanleg beeldbank; • Doorontwikkeling van het huisstijlhandboek om eenheid en herkenbaarheid te behouden in visuele communicatie. Dit geldt voor online en offline communicatie; • Succesvolle inzet afvalcoaches; • Aandacht voor educatie via workshops en rondleidingen; • Vergroten van de interne betrokkenheid.
De afvalcoaches Er is steeds meer vraag naar de afvalcoaches. Gemeenten en inwoners weten hen te vinden voor hulp bij afvalscheidingsvragen. Ze zijn het eerste aanspreekpunt voor inwoners en een grote bron van informatie voor gemeenten. In 2022 zijn educatiepakketten opgezet waar steeds meer scholen van de Blink gemeenten gebruik van maken. Met de tips en informatie die zij geven, dragen ze bij aan het overhouden van zo weinig mogelijk restafval. Dit is in lijn met de VANG doelstelling. Een aantal successen die zij het afgelopen jaar hebben behaald zijn: • Aanwezig bij het Grondstoffen Inleverpunt (het GRIP) en geven input voor de verbetering hiervan; • Er is steeds meer vraag naar educatielessen zoals workshops en voorlichting op scholen. In 2023 is educatie een belangrijk punt op de agenda; • Rondleidingen op de milieustraten van Blink zijn onderdeel van de educatiepakketten en worden goed ontvangen door scholen; • Inzet tijdens landelijke campagnes zoals de Opschoon-dag, draagt bij aan de bekendheid van de coaches; • Hun kennis draagt bij aan de communicatie voor de website, sociale media kanalen en de nieuwsbrief van Blink; • Ze zijn een grote bron van informatie en ondersteunen daarmee projecten zoals de invoering van GFT+E bij hoogbouw en dumpingen bij afvalvoorzieningen.
VANG doelstelling Blink gemeenten streven de VANG doelstelling ‘Nederland volledig circulair in 2050’ na. Deze doelstelling zit verweven in alle communicatie naar gemeenten en de inwoners. De inwoner staat hierin centraal. MijnBlink communicatiekanalen De website en de Blink Afvalapp is er voor het eenvoudig regelen van alle afvalzaken. Van een melding van grof afval tot het doen van een pasaanvraag via een aantal simpele stappen. Daarnaast geeft MijnBlink toegang tot een persoonlijke afvalkalender. Hierop staan de actuele ophaaldagen van het afval en de locaties om afval te brengen. Naast het gebruik van MijnBlink kan de inwoner ook contact zoeken met de klantenservice. Dit kan via telefoon en e-mail. 39
4.3.4 B edrijfsbureau, administratieve organisatie en informatiemanagement
4.3.3 Inkoop In 2021 maakte Blink een start met de invoering van een nieuw inkoopbeleid. Deze implementatie heeft in 2022 een stap voorwaarts gemaakt. De spendanalyse Het doel van de spendanalyse is duidelijk in beeld te hebben wie, wat, waar inkoopt. De informatie die uit deze analyse voortkomt, gebruikt Blink om mogelijke besparingen te realiseren. De spendanalyse is in 2022 verder gedetailleerd. Daarmee zijn afspraken van de grote leveranciers op EU-aanbestedingsniveau inzichtelijk gemaakt en verder vastgelegd. Onrechtmatigheid Er is onderscheid gemaakt in drie categorieën inkoopuitgaven: 1. PreZero afspraken conform de Gemeenschappelijke regeling; 2. Uitnutting van andersoortige contracten van PreZero; 3. Blink eigen leveranciers/contracten. Naar aanleiding van het BDO-onderzoeksrapport is geconcludeerd dat het merendeel van de inkoopuitgaven uit categorie 1 en 2 in 2022 aanbestedingsonrechtmatig is: van de €8,3 mln inkoopuitgaven in categorie 1 is €7,9 mln als onrechtmatig aangemerkt, van categorie 2 zijn de volledige inkoopuitgaven ad €1,9 mln als onrechtmatig aangemerkt. Daarnaast heeft het nijpende tekort aan uitzendkrachten er in 2022 40
toe geleid dat Blink meerdere uitzendbureaus heeft moeten benaderen, waarvan de uitgaven bij twee bureaus de EU aanbestedingsdrempel hebben overschreden. In categorie 3 is daardoor €1,0 mln van de totale inkoopuitgaven ad €6,4 mln als onrechtmatig aangemerkt. Blink geeft prioriteit aan het gestructureerd en planmatig nemen van maatregelen om weer tot volledig rechtmatige inkopen te komen. Gezien de aanzienlijke inspanningen die hiermee gepaard zullen gaan, en mede gezien de nog te nemen besluiten rondom de ontvlechting met PreZero en het toekomstige juridische construct, zal de doorlooptijd hiervan echter minimaal twee jaar vergen. EU-aanbestedingen In 2022 stonden diverse EU-aanbestedingen op de planning. De voorbereiding op het strategisch traject in Q1 en Q2 heeft ervoor gezorgd dat deze zijn uitgesteld. In de tweede helft van 2022 is een start gemaakt met aanbesteden. In 2023 en volgend moet dit alsnog leiden tot het uitzetten en gunnen van de vereiste aanbestedingen. Aflopen contracten PreZero Blink heeft in de afgelopen jaren gebruik gemaakt van contracten van haar samenwerkingspartner PreZero. De betreffende diensten en producten zijn eind 2022 opgenomen in de aanbestedingskalender voor 2023. Na gunning via EU-aanbesteding(en) zal Blink geen gebruik meer maken van de contracten van PreZero.
Bedrijfsbureau De kerntaak van het bedrijfsbureau is de administratieve organisatie. Hieronder vallen de begroting, jaarrekening en de interne controle. Om de dienstverlening te verbeteren heeft het bedrijfsbureau haar structuur aangepast. De functie van controller is gesplitst in een financial controller en een business controller. Hier zal naar verwachting in 2023 meer resultaat uit behaald worden. In het laatste kwartaal van 2022 is de functie hoofd bedrijfsbureau vrij gekomen. Deze is vanaf begin 2023 ad interim ingevuld, wat zorgt voor de continuïteit op de afdeling. Verwacht wordt dat deze functie in 2023 weer vast is ingevuld. Informatiemanagement Op initiatief van Blink worden verbeteringen gerealiseerd in processen en IT-functionaliteiten. Dit gebeurt in werkgroepen met de betrokken softwareleveranciers, Blink en PreZero. Hierdoor is onder andere de kwaliteit van diftar gegevens beter geborgd. Ook verbetert dit een aantal andere processen voor alle Blink gemeenten. Ondanks de huidige beperkingen om het bestaande applicatielandschap aan te passen, neemt Blink deel aan een initiatief van zeven Brabantse overheids-gedomineerde afvalinzamelaars. Zij verkennen de mogelijkheden van applicaties die op de markt beschikbaar zijn. De applicaties dienen ter ondersteuning van de integrale dienstverlening rondom het beheer van huishoudelijk afval.
Dit helpt bij het voldoen aan de standaard die Blink hiervoor hanteert. Archiefwetgeving Blink heeft in 2022 nauw contact gehouden met de toezichthouders RHCe en provincie Noord-Brabant. Er is veel energie gestoken in een eerste jaarverslag ‘Informatie- en archiefbeheer’. Provincie Noord-Brabant
heeft Blink complimenten gegeven over de duidelijkheid en volledigheid van dit verslag en het bijbehorende verbeterplan. Op basis van het proces van verslaglegging en de kwaliteit van het verbeterplan heeft Blink het toezichtsoordeel ‘voldoet’ ontvangen. Uiteraard zal blijvend aandacht besteed worden aan de bevindingen vanuit de toezichthouders en de punten uit het verbeterplan.
4.3.5 Projecten en advies Afdeling Project en Advies is betrokken bij een 30tal projecten. Van het opzetten van een Circulair Ambachtscentrum in Helmond en Nuenen tot vragen rondom de plaatsing van ondergrondse containers binnen verschillende gemeenten. Functie projectmedewerker De projectmedewerker is een ondersteunende functie. Deze ondersteuning is nodig bij de uitvoering van wetgeving bij gemeentelijke projecten en Blink specifieke projecten. De functie van projectmedewerker is korte tijd ingevuld geweest, sinds eind 2022 loopt een nieuwe vacatureronde.
4.3.6 AVG AVG/Privacy heeft de afgelopen jaren veel aandacht gekregen binnen de Blink organisatie. Het uiteindelijke doel is om alle wet- en regelgeving op dit thema na te leven. Dit geldt voor de gehele bedrijfsvoering van Blink, op alle niveaus. Met de ondertekening van het dataoverdracht-convenant met de deelnemende gemeenten is Blink weer een stap verder met de implementatie van de AVG. De uitgevoerde Data Protection Impact Assessments (DPIA’s) en interne audit bij leveranciers bevestigen dat de organisatie bewust omgaat met persoonsgegevens. Er zijn in 2022 geen datalekken geweest. 41
4.3.7 HSE
4.3.8 Uitvoering Blink
Het jaar 2022 heeft in het teken gestaan van een aantal belangrijke projecten over veiligheid.
Vanaf het begin van 2022 hebben we problemen gehad met het invullen van de open plaatsen van beladers. Hierin speelde de eerste maanden van 2022 de Covid-19 crisis een grote rol. Door deze tekorten zijn medewerkers van kantoor bijgesprongen. Ook zijn er voertuigen solo weggegaan. Standaard is dat er twee beladers en een chauffeur op een vrachtwagen werken. Solo houdt in dat er maar één belader is die al het werk verzet.
Veiligheidskleding Oranje wordt in de toekomst de standaard kleur voor medewerkers met 'werkzaamheden langs de weg'. Hier vallen ook het ophalen van afval en reiniging onder. Uniforme uitstraling wordt steeds belangrijker. Hierin heeft de Koninklijke Vereniging voor Afval- en Reinigingsmanagement (NVRD) een aanbeveling gedaan. Desondanks blijft vooralsnog de kleur van de veiligheidskleding bij Blink geel. Mocht Blink in de toekomst overstappen naar oranje veiligheidskleding zullen de medewerkers de kleding eerst gaan testen. Hitteprotocol ingevoerd Het hitteprotocol is ingevoerd voor alle medewerkers van Blink die buiten werken bij hoge temperaturen. Op hete dagen zijn de werktijden aangepast en er zijn richtlijnen gecommuniceerd over het beschermen tegen de zon. In de warme maanden ontvangen medewerkers bij aanvang van hun werkdag informatie over weersverwachting en richtlijnen voor hun handelen op die dag aangereikt. Bedrijfsnoodplannen voor 7 milieustraten In 2022 is het beheer van het aantal milieustraten van Blink van vijf naar zeven uitgebreid. Dat was het moment om de bedrijfsnoodplannen voor elk van die milieustraten onder de loep te nemen. In de tweede helft van het jaar zijn de eerste scenario-oefeningen, met fictieve calamiteiten, gehouden. Leidraad Fysieke Belasting ingevoerd Vanaf 2022 geldt de P90-norm niet meer als officiële belastingnorm voor beladers.
Hiervoor in de plaats is een ‘Leidraad Fysieke Belasting’ ingevoerd. Het is belangrijk om de norm voor beladers inzichtelijk te hebben om uitval te voorkomen. Blink heeft hiervoor een dashboard ontwikkeld waarop de fysieke belasting bij de inzameling inzichtelijk is. Met deze informatie kan op individueel niveau en op wijkniveau bijgestuurd worden. Ongevallen in cijfers 8 incidenten (totaal) 5 directe ongevallen rondom het beladen van de vuilniswagen 0 ongevallen met langdurig verzuim In 2023 extra aandacht voor veiligheid van beladers 42
Belangrijkste ontwikkeling binnen de uitvoering in 2022: • Integratie milieustraat Helmond per 1 januari 2022; • Integratie gemeente Son en Breugel per 1 januari 2022; • Overnemen oud papierroutes van Stichting Kringloopwinkel Helmond door Blink; • Overnemen haakwagen auto door Blink van PreZero; • Start route voor ophalen incontinentiemateriaal in Helmond en Deurne; • Uitbreiding Grondstoffen Inleverpunt (GRIP) naar Nuenen.
Inzameling Toetreding gemeente Son en Breugel Vanaf januari 2022 is gemeente Son en Breugel onderdeel van de Gemeenschappelijke Regeling Blink. De toetreding van gemeente Son en Breugel zorgt voor 2022 dat de begrotingswaarde van Blink is toegenomen (+€1.599k). De inzameling van het huishoudelijk afval hoort binnen de uitvoerende taken. Restafval en GFT+E-afval gaat naar Renewi in Acht. PMD-afval gaat naar Remondis in Veldhoven. Overnamen oud papierroutes van Stichting Kringloopwinkel Helmond De overgenomen papierroutes zijn vanaf april verder geïntegreerd. Personele bezetting De personele bezetting blijft een structureel probleem. Er is vooral een tekort aan beladers, wat een probleem is in de vakantieperiode. Ook het aanhouden van beladers het hele jaar door is lastig. Om de kansen te vergroten is de pool verdeeld over vijf tot zes uitzendbureaus. Er worden echter nog steeds inzamelvoertuigen met een solo-bezetting ingezet. Blink heeft aan het eind van het tweede kwartaal de inschaling van beladers kritisch bekeken. Op basis van de bevindingen is de salarisinschaling in juli aangepast.
Huurvoertuigen ingezet In de maanden april t/m juni kreeg Blink te maken met veel storingen aan voertuigen tijdens het uitvoeren van de werkzaamheden. Ook duurde het langer voor een voertuig gemaakt is. In overleg met PreZero heeft Blink besloten om twee huurvoertuigen in te zetten. Dit zorgt voor meer stabiliteit in de planning. Inzameling incontinentiemateriaal Maart 2022 is Blink begonnen met het inzamelen van incontinentiemateriaal via kinderdagverblijven in gemeente Helmond. In juli breidde de incoinzameling verder uit met gemeente Deurne. Hier staan de containers ook bij verschillende kinderdagverblijven. GFT+E inzameling bij hoogbouw Eind april, begin mei is voor de eerste keer GFT+E-afval ingezameld bij +/-40 appartementencomplexen in Helmond. In 2023 zal uitbreiding plaatsvinden naar de rest van Helmond.
Waterstofvoertuig De inzet van één van de waterstofvoertuigen (H2-voertuigen) stond gepland voor eind december. Door verschillende oorzaken is de inzet verder doorgeschoven richting eind januari 2023. Parkeren van het H2-voertuig gebeurt op de milieustraat in Son en Breugel. Tanken gebeurt in Veldhoven. Het voertuig zal in de toekomst ingezet worden voor PMD-inzameling in gemeenten Son en Breugel en Nuenen. Het Grondstoffen Inleverpunt (het GRIP) Het inzamelen van grof huishoudelijk afval met de GRIP-wagen startte in Helmond en Deurne. De GRIP-wagen rijdt sinds 2022 in Helmond samen met de KCA-wagen. De afvalcoaches zijn aanwezig bij het GRIP om afvalscheidingstips te geven. In 2023 gaan zij op zoek naar mogelijkheden om meer mensen kennis te laten maken met het GRIP. Uitbreiding van de routes van de GRIP-wagen vindt plaats in het tweede kwartaal met de gemeente Nuenen. 43
Milieustraten Twee extra milieustraten in beheer In 2022 heeft Blink twee extra milieustraten in beheer erbij gekregen. Dit zijn de milieustraten van gemeente Son en Breugel en gemeente Helmond. Hierdoor ligt de werklast hoger en is in het eerste kwartaal een nieuwe opzichter milieustraten in dienst genomen. Om de milieustraten zo goed mogelijk te kunnen bedienen, wordt na het inwerktraject een verdeling gemaakt van de milieustraten tussen de twee opzichters. De implementatie van beide milieustraten is zonder grote problemen verlopen. Transport In april is er vervanging qua personeel gevonden voor de tweede haakarmwagen. Het transport van de milieustraten wordt verder verbeterd, maar zal in het begin bij PreZero blijven. In september wordt er een derde auto overgenomen van PreZero. Hiermee worden de transporten van milieustraat Helmond en Son en Breugel overgenomen. Bezetting voor de derde haakarmwagen was al beschikbaar binnen Blink. Vanaf oktober zijn ook de andere wisselcontainers overgenomen door Blink. Milieustraat Helmond op zaterdag, alsmede ook de wisselbakken papier op zaterdag, laten we vooralsnog vanwege de synergie bij PreZero qua transport. Eind 2022 zaten we in de laatste fase van re-branding van de containers op de milieustraat. Dit geldt ook voor de levering van 40 m3 containers voor milieustraat Helmond.
Controle omgevingsdienst Blink heeft in 2022 controle gehad van de omgevingsdienst op iedere milieustraat. Het belangrijkste onderdeel was het vaststellen of de vloeistofdichte vloeren op de verschillende milieustraten daadwerkelijk vloeistofdicht waren. Ingezamelde tonnages De hoeveelheid tonnages op de milieustraten is gedaald in vergelijking met het voorgaande jaar.
Reinigingstaken vegen In 2022 zijn twee kleine veegwagens vervangen voor nieuwe wagens. Vanwege storingen zijn beide veegwagens kort na het leveren 44
teruggegaan naar de leverancier. Op de planning voor 2022 stond de vervanging van één kleine veegwagen. Deze werd uiteindelijk in oktober geleverd.
Reinigingstaken onkruidbeheersing Op de planning voor 2022 stond de vervanging van een LM Trac voertuig met weedsteam. Deze werd in juni/juli geleverd. Onkruidseizoen en invulling taken Het onkruidseizoen komt eind maart langzaam op gang. Het aantal gerealiseerde uren blijft achter op het budget en er is een duidelijke verschuiving zichtbaar van borsteluren naar bosmaaieruren. De doelstelling is om de bosmaaier werkzaamheden volledig in te vullen door personeel van Senzer. Uiteindelijk is dit voor ongeveer 45% gelukt. Ondanks het groeizame weer is de beeldkwaliteit en daarmee ook de schouw redelijk tot goed. Niettegenstaande een duidelijke piek in ziekteverzuim, is bezetting vanuit Senzer binnen de reiniging op orde. In de piekperiode zijn externe partijen zoals Adriaans en Elco ingezet. Het contract met de onderaannemer Panhuijzen is met een jaar verlengd tot en met 2024. Bladcampagnes Voor gemeente Helmond ging de bladcampagne anders als de voorgaande jaren. In Heeze-Leende zetten wij voor het tweede jaar weer bladkorven in en dat verliep goed.
Calamiteiten en containermanagement
4.4 VERBONDEN PARTIJEN Gemeenschappelijke Regeling Reiniging Blink (G.R.R. Blink) kent enkel de 100% dochteronderneming Personeel Blink B.V. te Helmond als zijnde verbonden partij.
Realisatie beleidsvoornemens De gehele beleidsvoornemens liggen bij de G.R.R. Blink en haar deelnemende gemeenten en de private partner PreZero NL.
Taal/doelstelling De aard van de activiteiten van de verbonden partij is het uitlenen en verlonen van de personeelsleden van de G.R.R. Blink.
Risico’s Een terugloop van activiteiten van de G.R.R. Blink met als noodzakelijkheid het afbouwen van lopende arbeidscontracten.
Bestuurlijke betrokkenheid Het beleid wordt bepaald door de enige aandeelhouder: G.R.R. Blink.
Financiering Personeel Blink B.V. heeft uitsluitend personele kosten die tegen kostprijs doorberekend worden aan G.R.R. Blink.
Strooiseizoen De strooiactiviteiten zijn niet zo intensief geweest als in het voorgaande jaar. Containermanagement In het tweede kwartaal vindt er een grote wisselactie plaats voor minicontainers papier in de gemeente Laarbeek. Deze wisselactie wordt in het vierde kwartaal herhaald. Het aantal calamiteiten groeit gestaag. In 2022 zijn vaak brandstoflekken bij geparkeerde auto’s vanwege brandstofdiefstal.
Vermogen en resultaat Personeel Blink B.V. (x €1.000,-)
31-Dec-22
31-Dec-21
Eigen vermogen (aandelenkapitaal)
18
18
Vreemd vermogen
369
334
Exploitatieresultaat
0
0
45
5. JAARREKENING
46
47
5.1 BALANS Balans per 31 december 2022 (x €1.000)
ACTIVA
31-Dec-22
31-Dec-21
Vaste activa 41
58
Totaal immateriële vaste activa (1)
41
58
Kapitaalverstrekking aan deelnemingen
18
18
Totaal Financiele vaste activa (2) Totaal vaste activa
18 59
18 76
Vlottende activa
31-Dec-21
Reserves Algemene reserves Resultaatbestemming Totaal eigen vermogen (7)
0 0 0
0 0 0
Overige voorzieningen
41
39
Totaal Voorzieningen (8)
41
39
5.979 5.979
4.812 4.812
184 184
204 204
117 117
127 127
1.221 4.630 47 5.898
1.055 2.802 17 3.874
Liquide middelen Totaal Liquide middelen (5)
101 101
946 946
Nog te ontvangen facturen Totaal overlopende passiva (10)
Vooruitbetaalde kosten Totaal overlopende activa (6)
28 28
32 32
Totaal vlottende passiva
6.163
5.016
Totaal vlottende activa
6.144
4.979
Totaal Passiva
6.203
5.055
Totaal Activa
6.203
5.055
Vorderingen Openbare Lichamen Uitzettingen in 's Rijks schatkist met een rentetypische looptijd korter dan 1 jaar Overige vorderingen Uitzettingen met een rentetypische looptijd korter dan één jaar (4)
48
31-Dec-22
Vaste passiva
Kosten van onderzoek en ontwikkeling voor een bepaald actief
Voorraad Totaal voorraden (3)
PASSIVA
Vlottende passiva Overige schulden Totaal netto-vlottende schulden (9)
Overlopende passiva
49
5.2 STAAT VAN BATEN EN LASTEN Staat van baten en lasten per 31 december 2022 (x €1.000)
BATEN EN LASTEN Bedrijfsbaten (8)
Primaie begroting 2022
Realisatie 2022
Verschil (2022 tov 2021)
Realisatie 2021
Verschil
-22.450
-21.523
-927
-19.392
-2.131
Personeelskosten (9) Materieelkosten (10) Overige directe kosten (11) Werk derden (12)
6.030 2.879 1.135 1.743
5.814 3.166 1.335 2.172
216 -287 -200 -429
4.916 2.621 1.034 1.518
-898 -545 -301 -653
Directe kosten
11.787
12.487
-700
10.090
-2.396
Verwerking & Transport (13)
7.035
5.666
1.369
3.472
-2.194
Indirecte kosten (14)
2.542
2.427
115
2.100
-327
819
718
101
794
76
0
0
0
0
0
22.183
21.298
886
16.456
-4.841
150 117
66 0
85 117
175 175
80 175
22.450
21.363