Bijlage presentatie BMC
Tekst van het document
Op de grens Review bestuurskrachtonderzoek Someren 2025 1
Achtergrond bestuurskracht
Review bestuurskrachtonderzoek Someren 2025
2
Kernboodschap 01
02
03
04
De condities voor bestuurskracht zijn in de afgelopen periode verder onder druk komen te staan. Someren heeft last van externe omstandigheden, met name de financiële opgaven van gemeenten en de gemeentelijke arbeidsmarkt. Ten aanzien van regionale samenwerking en bewonersparticipatie ontbreekt het aan een strategie en gerichte implementatie. De verwachting is dat, bij ongewijzigde koers, de voorwaarden de komende jaren verder onder druk zullen komen. Gelet op de nationale, regionale en lokale opgaven is juist een kwaliteitssprong noodzakelijk, zowel in bestuur als in organisatie. Om zelf aan het stuur te blijven adviseren we de gemeente verder te investeren in de uitvoerings- en besliscapaciteit en een bestuurlijke toekomstverkenning uit te voeren ‘met de blik naar buiten’.
Review bestuurskrachtonderzoek Someren 2025
3
Kernboodschap Ontwikkeling condities voor bestuurskracht Someren Omvang / opgave Bestuurscultuur Motivatie
Hulpbronnen
Samenwerking en participatie
2022
2025
2030
▪ Omvang van gemeente ▪ Opgave van gemeente ▪ Bestuursstijl en omgangsvormen ▪ Bestuurlijke slagvaardigheid ▪ Medewerkers betrokkenheid ▪ Organisatorische gezondheid ▪ Financiële gezondheid ▪ Bewonersparticipatie ▪ Regionale samenwerking
Review bestuurskrachtonderzoek Someren 2025
4
HULPBRONNEN | ORGANISATORISCHE GEZONDHEID Onderdeel
2022
2025
2030
Toelichting
→
→
De formatie is gegroeid van 6,22 naar 6,82 fte per 1.000 inwoners. De bezetting beweegt zich rond 6,1.Die kerngegevens liggen lager dan in gemeenten van vergelijkbare omvang. In Someren is sprake van veel eenpitters, wat leidt tot kwetsbaarheid en discontinuïteit.
Formatie en bezetting
→
Het verzuim bevindt zich rond het gemiddelde van referentiegemeenten (percentage, frequentie en duur).
Uitstroom
→
Verloop is gegroeid in de afgelopen periode. Uit de exitinterviews komt een diversiteit aan vertrekredenen naar voren.
Instroom
→
→
Veel vacatures, in lijn met andere gemeenten in de regio. Gelet op structurele krapte op de regionale arbeidsmarkt verwachten we dat deze situatie niet zal veranderen.
Aantrekkelijkheid
→
→
Het lukt doorgaans om vacatures op te vullen. Vooral starters en zij-instromers zonder ervaring. Gemeentehuis voldoet niet meer.
↓
↑
Na het bestuurskrachtonderzoek zijn de al hoge kosten voor externe inhuur verder gestegen. Gericht beleid is ingezet waardoor de inhuur in 2024 is gedaald. Nog altijd liggen de kosten evenwel boven de referentiegemeenten.
Verzuim
Externe inhuur
De begrote kosten voor opleidingen zijn de afgelopen periode
5
MOTIVATIE Onderdeel
Bestuursstijl en omgangsvormen
2022
2025
Toelichting
↓
Someren heeft bestuurlijk-politiek een roerige periode achter de rug. Er was sprake van een interne gerichtheid van bestuur en politiek. Met de komst van een waarnemend burgemeester en externe wethouder is het politiek spel verbeterd. Momenteel is er meer ontspanning in de verhoudingen.
→
Besluitvorming bij controversiële onderwerpen is op basis van kleinst mogelijke meerderheden. Bij andere onderwerpen is tegenwoordig veelvuldig sprake van unanieme besluitvorming of meerderheidsbesluiten in wisselende samenstellingen. Het lukt om ook lastige besluiten te nemen. De gemeenteraad worstelt met de afweging tussen lokale (kern) en regionale belangen. Het college heeft een focusagenda geformuleerd met grote onderwerpen voor het restant van de bestuursperiode. Dat geeft duidelijkheid over de agenda en helpt de organisatie in prioriteren en (ervaren) werkdruk.
→
Basiskwaliteit op orde. Groot beroep op loyaliteit en betrokkenheid om zaken voor elkaar te boksen (hetgeen doorgaans lukt). Nog altijd een loyale en gemotiveerde organisatie. Uit de WerkvermogensMonitor komt een positief beeld naar voren. Over het algemeen is sprake van een positief werkklimaat; wel met signalen van verandermoeheid.
Bestuurlijke slagvaarheid
Medewerkers betrokkenheid
2030
6
SAMENWERKING Onderdeel
2022
2025
2030
Toelichting
→
→
Besef ontbreekt dat participatie een hulpmiddel is voor versterking uitvoeringskracht. Er is een participatie-toolbox, maar toepassing is mondjesmaat. Medewerkers zijn onvoldoende geschoold in participatie (wordt ‘erbij gedaan’). Contact met dorpsraden is er niet of nauwelijks, bestuurlijk en ambtelijk. Wel korte lijnen tussen raadsleden en inwoners. Voorbereidingen voor verplichte participatieverordening moeten nog worden opgestart. Burgerpanel in ontwikkeling. Betere benutting van gemeenschapskracht is een traject van jaren.
Bewonersparticipatie
↓ Regionale samenwerking
De regionale dynamiek in Brainport is enorm. Someren is qua opgaven veel meer onderdeel geworden van het regionaal speelveld. In het college is het besef gegroeid dat Someren een actieve bijdrage moet leveren aan de regionale opgaven. De gemeenteraad worstelt met de afweging tussen lokale en regionale belangen. Het ontbreekt aan een strategie op samenwerking. Er is te weinig (gekwalificeerd) personeel om mee te kunnen doen in de regio. 7
HANDELINGSPERSPECTIEF 01
Start een bestuurlijke toekomstverkenning, waarbij bestuurlijke zelfstandigheid geen doel maar een variabele is.
02
Ontwikkel de organisatie door met een focus op ontwikkeling van medewerkers.
03
Ontwikkel een aanpak om de gemeenschapskracht beter te benutten.
04
Ontwikkel in overleg met regionale partners een strategie op de aanpak van regionale opgaven.
Review bestuurskrachtonderzoek Someren 2025