Bijlage Haalbaarheidsonderzoek milieustraat Asten en Someren

Haalbaarheidsonderzoek Herinrichting milieustraat Gemeente Asten/ Someren

Datum: 11 april 2025

INHOUDSOPGAVE 1

INLEIDING............................................................................................................................................. 3 1.1 1.2

2

Blz.

AANLEIDING.............................................................................................................................................3 OPBOUW RAPPORT...................................................................................................................................3

BELEID EN KADERS................................................................................................................................ 4 2.1 INLEIDING................................................................................................................................................4 2.2 GEMEENTELIJK EN BLINK BELEID...................................................................................................................4 2.2.1 Beleid gemeente Asten................................................................................................................4 2.2.2 Beleid gemeente Someren...........................................................................................................4 2.2.3 Regionale Visie Blink....................................................................................................................4 2.2.4 Uitwerking beleid in kaders.........................................................................................................5

3

VOORLOPIG ONTWERP......................................................................................................................... 6 3.1 INLEIDING................................................................................................................................................6 3.2 HET ONTWERP EN WERKING VAN HET GRONDSTOFFENCENTRUM........................................................................6 3.2.1 Innamepunt kringloop en herbruikbaar (route 1)........................................................................6 3.2.2 De grondstoffenrotonde/ gratis route (route 2)..........................................................................6 3.2.3 Het organische en puinachtige plein (route 3).............................................................................7 3.2.4 De bordesroute (route 4).............................................................................................................7 3.3 DUURZAAMHEID.......................................................................................................................................7 3.4 EXPLOITATIE.............................................................................................................................................8

4

VARIANTEN EN KOSTEN........................................................................................................................ 9 4.1 INLEIDING................................................................................................................................................9 4.2 VARIANTEN..............................................................................................................................................9 4.2.1 Basisvariant.................................................................................................................................9 4.2.2 Verhoogde variant.....................................................................................................................10 4.2.3 Overkapping..............................................................................................................................11 4.3 RANDVOORWAARDEN..............................................................................................................................11

5

VERVOLG EN PLANNING...................................................................................................................... 12 5.1 5.2

VERVOLGSTAPPEN...................................................................................................................................12 PLANNING.............................................................................................................................................12

Bijlagen: Bijlage 1: Ontwerp milieustraat Bijlage 2: Ontwerp verhoogde variant Bijlage 3: Ontwerp met overkapping

2

1

Inleiding

1.1

Aanleiding

De milieustraat gelegen in Someren is al langere tijd aan vernieuwing toe. De huidige milieustraat voldoet niet meer aan de eisen van de tijd en is aan renovatie toe (o.a. vloer, KCA depot, beheerdersruimte voldoen niet meer. Daarnaast is de milieustraat in de huidige vorm niet klantvriendelijk. Daarnaast zijn een aantal van de andere huidige milieustraten in het Blink gebied ook aan vervanging toe. Dit is dan ook het moment om ook te kijken naar de toekomst van het netwerk van milieustraten. Hiermee worden vragen beantwoord zoals: hoe zijn onze milieustraten klaar voor een veranderend afvallandschap, hoe halen we meer synergievoordelen uit de Blink samenwerking, hoe kan het netwerk van de milieustraten het beste voorzien in de behoefte en hoe kunnen we de volgende stap maken naar Circulaire Ambachtcentra. Om keuzes te maken voor de herinrichting van de milieustraat is dit document opgesteld. Dit document is opgesteld door de gemeente Asten en gemeente Someren als eigenaar van de milieustraat en Blink als beheerder van de milieustraat. Dit voorstel is zo opgebouwd dat er keuzes in varianten gemaakt kunnen worden.

1.2

Opbouw rapport

In dit rapport wordt in hoofdstuk 2 ingegaan op het beleid en de kaders. In het hoofdstuk 3 is de beschrijving van de uitwerking in het Voorlopig Ontwerp. Hoofdstuk 4 beschrijft de mogelijkheden in varianten en kosten. Ten slotte gaat hoofdstuk 5 in gaat in op de mogelijke vervolgstappen en planning.

3

2

Beleid en kaders

2.1

Inleiding

In dit hoofdstuk het wordt het beleid van de gemeente Asten, en de gemeente Someren en de regionale ambitie beschreven. Deze onderdelen zijn vertaald naar kaders voor uitwerking van de milieustraat.

2.2

Gemeentelijk en Blink beleid

In het grondstoffenbeleid van beide gemeenten zijn de visie en uitgangspunten voor de milieustraat opgenomen. Hiernaast is er door Blink een regionale visie opgesteld. Hieronder het beleid per gemeente en de visie vanuit Blink, dit is in paragraaf 2.3 vertaald in kaders voor de uitwerking van de milieustraat.

2.2.1 Beleid gemeente Asten In het Grondstoffenbeleid van de gemeente Asten komt terug dat er binnen Blink-verband en met Someren in het bijzonder verkent gaat worden hoe er toegewerkt kan worden een circulair ambachtscentrum of collectief. Om dit te kunnen doen wordt de werkwijze op de milieustraat aangepast. Hiernaast is serviceverhoging een belangrijk onderdeel van de nieuwe milieustraat. De huidige tarieven waarbij de gebruiker betaalt zetten we voort en we gaan met Someren in gesprek over indexering.

2.2.2 Beleid gemeente Someren In het grondstoffenbeleid van de gemeente Someren is opgenomen dat de milieustraat toe is aan renovatie. Dit feit komt terug in de lage tevredenheidsscore van 42% uit een bewonersenquête voor de milieustraat. Uit de enquête zijn de volgende aandachtpunten voor de herinrichting van de milieustraat naar voren gekomen:  Er is een grote wens vanuit inwoners om afval veilig en makkelijk te kunnen deponeren op de milieustraat.  Er is een wens vanuit inwoners om de optie voor hergebruik te verbeteren en kringloopartikelen aan te kunnen bieden op de milieustraat. Vanuit de raad is aangegeven dat de verdeling in betaalde en onbetaalde stromen blijft bestaan. Dit is in lijn met de boodschap dat ‘de aanbieder van afval betaalt’. Daarbij is het van belang aangesloten te blijven bij de landelijke normering omtrent het aantal minimaal aan te bieden stromen op een milieustraat.

2.2.3 Regionale Visie Blink Voorzien in de behoefte van grondstofinname voor nu en in de toekomst met hoog serviceniveau en focus op hergebruik, recycling en circulaire economie. De basisbehoefte is de inname van grondstoffen tegen acceptabele omstandigheden en middels betrouwbare dienstverlening door effectieve en efficiënte uitvoering. De ambitie is meer inzet op meer hergebruik, recycling en circulaire economie. In de Blink regio is het de ambitie om tot een efficiënte maar op de behoefte gericht netwerk van milieustraten te komen. Door samenwerking en openstelling van de regionale infrastructuur kunnen synergievoordelen en inkoopvoordelen behaald worden en kan het serviceniveau 4

worden verhoogd. Hiernaast kan er door het volume van materialen en grondstoffen wat er ontstaat ook invulling worden gegeven aan meer hergebruik en inzet op de circulaire economie door gezamenlijk toe te werken naar Circulair Ambachtcentra in de regio. De ambitie is dan ook een regionaal netwerk van milieustraten met circulaire ambachtscentra. Dit is echter nog geen vastgesteld beleid maar de stip aan de horizon.

2.2.4 Uitwerking beleid in kaders Beleid, behoefte en gebruik met de mogelijkheid om aan sluiten bij de regionale ambitie zijn vertaald naar uitgangpunten voor het ontwerp:  Een volwaardige milieustraat: Een inwoner kan bij de milieustraat terecht voor al de afvalstromen.  Gesitueerd op de huidige locatie: Bestemming, afstand, afmeting, toegangsweg en in bezit van de gemeente Someren.  Toekomstbestendig: Makkelijk en eenvoudig aanpasbaar voor toekomstig gebruik (modulair), klaar voor de circulaire economie.  Innamepunt: Een innamepunt voor minimaal kringloopgoederen en uit te breiden naar meerdere herbruikbare stromen. Startpunt voor circulair ambachtcentrum  Gebruiksvriendelijk: Serviceniveau vergroten zodat mensen zich welkom voelen op de milieustraat.  Gestandaardiseerd: Efficiënt gebouwd, uniforme uitstraling binnen de Blink gemeenten Wanneer we deze onderdelen en de huidige locatie als uitgangspunt hanteren komen we tot een indeling met een verhoogd bordes, een “drive through”, optimalisatie van de route en vervanging van verschillende onderdelen. Een milieustraat neemt in en geeft door. Een milieustraat is daarom ook veel meer dan een milieuvriendelijke plek om afval- en grondstoffen af te geven. Het is een grondstoffencentrum als circulatiepunt waar mensen spullen en materiaal nieuwe gebruiksmogelijkheden geven. Uit het oude groeit het nieuwe.

5

3

Voorlopig Ontwerp

3.1

Inleiding

In dit hoofdstuk volgt de beschrijving van het ontwerp.

3.2

Het ontwerp en werking van het Grondstoffencentrum

Hieronder is de opzet van het basisontwerp beschreven. De opzet van de milieustraat bestaat in hoofdlijn uit vier routes: 1. Innameput kringloop en herbruikbaar 2. De grondstoffenrotonde (route 1), de gratis route 3. Het organische en puinachtige plein (route 2), zware stromen route 4. De bordesroute (route 3) Na iedere route kan de bezoeker de milieustraat verlaten of kan men de volgende route nemen. Door deze opzet is het gemakkelijk om routes te combineren, is er een goede doorstroming en wordt er voorzien in een hoog serviceniveau. De bezoeker rijdt de milieustraat op en kiest de eerste route.

3.2.1 Innamepunt kringloop en herbruikbaar (route 1) Bij het oprijden van het grondstoffencentrum komt de bezoeker eerst bij een bemand innamepunt. Bij dit bemand innamepunt worden te hergebruiken, repareren, demonteren materialen en grondstoffen ingenomen. De materialen en grondstoffen worden verzameld in dichte containers. De bezoeker rijdt daarna door naar de slagboom en wordt middels bebording geïnformeerd over de werking en de spelregels van de milieustraat. De bezoeker stopt bij de slagboom waar hij/zij geadviseerd wordt over een adequate scheiding van de afval- en grondstofstromen en de werking/routing van de milieustraat.

3.2.2 De grondstoffenrotonde/ gratis route (route 2) De bezoeker kan op de gratis route een rotonde nemen met 2 rijbanen waarbij er een rijbaan is om te parkeren bij de juiste innamepunten. Daarna kan men de rotonde vervolgen waaraan diverse gratis in te leveren materialen en grondstoffen staan. Na het bezoek aan de grondstoffenrotonde kan de bezoeker de milieustraat verlaten of doorrijden naar route 3 of 4. Er is nader onderzocht of het mogelijk is om voor de gratis route een aparte ingang aan te leggen. Dit zodat deze route apart bezocht kan worden zonder in de algemene rij voor de milieustraat te staan. Een voorbeeld hiervan is hieronder ingetekend. Echter zou dit dan ook echt een aparte ingang moeten zijn, omdat we bij een combinatie langs de reguliere ingang in de knel komen met te veel kruisend verkeer. Na onderzoek blijkt dat deze extra ingang echter niet haalbaar en werkbaar is. Er moet een extra fte worden ingezet voor de controle aan de 2de poort (er is en blijft controle op deze stroom nodig). Maar buiten deze extra kosten is het logistiek niet haalbaar. De stromen van bezoekers die gratis en betaald hebben kunnen niet goed bij elkaar komen in de afwikkeling richting de betaalde routes. Voorbeeld: Iemand die de gratis route ingang neemt en ook betaalde stromen bij heeft moet daarna in kunnen voegen bij de slagboom voor betaalt.

Iemand die voor de algemene poort staat en eerst de gratis route neemt moet daarna rechtstreeks door kunnen naar de betaald route. 6

Door deze combinatie kun je het niet inrichten omdat er twee uitritten van de gratis route naar de betaalde routes zijn. Dit is niet te handhaven. Zie hieronder ook het plaatje.

3.2.3 Het organische en puinachtige plein (route 3) Het organische en puinachtige plein is een aparte route omdat dit de “zware” afvalstromen betreffen die veelal apart met een aanhangwagen worden gebracht. Voor het manouveren en lossen met de aanhanger is voldoende ruimte nodig. Hiernaast zijn deze afvalstromen de zogenaamde “langzame” stromen waarvoor de bezoeker relatief meer tijd nodig heeft om te lossen en er zijn “lage” losfaciliteiten gecreëerd. Er zijn stortvakken voor grond, groenafval en compost. Voor de puinachtige stromen zijn er op dit plein 2 lage containers geplaatst. Na het bezoek aan het organische en puinachtige plein kan de bezoeker het grondstoffencentrum verlaten door om het bordes heen te rijden of door te rijden naar route 4.

3.2.4 De bordesroute (route 4) Het grondstoffencentrum wordt ingericht met een verhoogd bordes. Hierdoor kunnen grote, hoge containers worden gebruikt voor o.a. hout, oud papier, harde kunststoffen, tapijten, metalen en grof huishoudelijk afval. Dit beperkt het aantal aftransporten en daarmee de logistieke kosten. Na het verlaten van het bordes, rijdt de bezoeker direct naar de uitgang.

3.3

Duurzaamheid

Het grondstoffencentrum wordt zo veel mogelijk volgens de circulaire uitgangspunten gebouwd. Dit om de volgende redenen:  De flexibiliteit naar de toekomst, doordat de elementen verplaatsbaar zijn (denk bijvoorbeeld aan veranderingen in wetgeving, het aantal te scheiden fracties, mutaties binnen de Blink gemeenten, etc.);  Circulair gaat bouwen, omdat de milieustraat 100% herbruikbaar is;  De totale levensduurkosten (TCO) zijn lager;  Kortere realisatietijd door de snelle wijze van bouwen;  Gemaakt van secundaire grondstoffen;  Minder grondverzet en inzet van materieel (CO2 mitigatie) 7

In het kader van duurzaamheid wordt er aanvullend gekeken of het grondstoffencentrum energieneutraal kan draaien door toepassing van zonnepanelen op het dak. Hiernaast wordt het grondstoffencentrum zo ontworpen, gebouwd en ingericht dat er minimale belasting op de omgeving wordt veroorzaakt. Dit door toepassing van uitstoot beperkende maatregelen op het gebied van geluid, lucht, geur en stof.

3.4

Exploitatie

Door de toevoeging van een innamepunt voor minimaal kringloop is het nodig om afspraken met een kringloopwinkel te maken. Het bemensen van het innamepunt vergt 1 extra fte.

8

4

Varianten en kosten

4.1

Inleiding

In dit hoofdstuk worden de verschillende varianten en bijhorende kostenramingen uitgelegd.

4.2

Varianten

De basis van het ontwerp bestaat uit een innamepunt, de beschreven routes, stortvakken en bordes. Echter zijn keuzes te maken in de opzet/hoogte en inzet van het bordes en is het een optie om een overkapping over het bordes toe te passen. Deze varianten zijn hieronder beschreven.

4.2.1 Basisvariant Het bordes bestaat uit een modulaire opstelling met U-elementen van beton. Het bordes heeft een hoogte van 1,60 meter. Containers zijn circa 2,60 hoog waardoor er een inworphoogte is van circa 1 meter. Op een bordes is het verplicht een valbeveiliging te plaatsen van 1 meter hoog. Dit komt dan overeen met de hoogte van de container vanaf bovenkant bordes.

Deze variant heeft als voordelen dat het goed pas op het beschikbare grondstuk en de op- en afrit in lengte beperkt is. In onderstaande tabel de kostenraming met totale investeringskosten en kapitaallasten van deze basisvariant. Basisvariant Onderdeel

Investeringskosten

Kapitaallasten

Civieltechnische werk

€ 770.000,00

€ 30.800,00

Opbouw modulaire deel

€ 490.000,00

Inrichting

€ 370.000,00

€ 19.600,00 € 14.800,00

Totaal

€ 1.630.000,00

€ 65.200,00

9

Deze kapitaallasten zijn hieronder per gemeente vertaald naar kosten per woonhuisaansluiting (wha). Basisvariant Gemeente Kapitaallast per gemeente Aantal wha Verhoging vastrecht

Asten € 30.644,00

Someren € 34.556,00

7.230 € 4,24

8.273 € 4,18

4.2.2 Verhoogde variant Het bordes bestaat uit een modulaire opstelling met U-elementen van beton. Het bordes heeft een hoogte van 2,60 meter. Door deze hoogte is er iets aangepaste indeling van milieustraat. Maar door deze hoogte is de ruimte onder het bordes te gebruiken als opslagruimte.

Deze variant heeft als voordelen dat er meer ruimte bij de gratis route ontstaat en onder het bordes het KCA depot en extra opslag kan worden gecreëerd. Echter levert de extra lengte van met name de oprit van het bordes een zeer beperkte manoeuvreerruimte en wordt het moeilijk om de bocht naar deze oprit te maken. In onderstaande tabel de kostenraming met totale investeringskosten en kapitaallasten van deze verhoogde variant.

Onderdeel Civieltechnische werk Opbouw modulaire deel Inrichting Totaal

Verhoogde variant Investeringskosten Kapitaallasten € 30.800,00 € 770.000,00 € 27.600,00 € 690.000,00 € 14.800,00 € 370.000,00 € 73.200,00 € 1.830.000,00

10

Deze kapitaallasten zijn hieronder per gemeente vertaald naar kosten per woonhuisaansluiting. Verhoogde variant Gemeente Kapitaallast per gemeente Aantal wha Verhoging vastrecht

Asten € 34.404,00

Someren € 38.796,00

7.230 € 4,76

8.273 € 4,69

4.2.3 Overkapping Door het bordes te voorzien van en overkapping wordt er meer service geboden doordat de bezoekers en medewerkers droog staan. Ook worden afvalstromen in de container niet nat en kunnen er zonnepalen op het dak worden geplaatst. Overkapping Onderdeel

Investeringskosten

Kapitaallasten

Dak

€ 465.000,00

€ 18.600,00

Gemeente

Asten € 8.742,00

Someren € 9.858,00

Kapitaallast per gemeente Aantal wha Verhoging vastrecht

4.3

7.230

8.273

€ 1,21

€ 1,19

Randvoorwaarden

Bij iedere variant geldt dat er eenmalige voorbereidingskosten zijn. Deze kosten bestaan uit twee delen. De reeds aan €160.000, - gemaakte kosten voor de eerder gemaakte ontwerpen en reeds gedane onderzoeken. En de nog te maken kosten voor de uitwerking Definitief ontwerp, opstellen bestek, aanbesteding, directievoering en toezicht. Deze nog te maken eenmalige voorbereidingskosten zijn geraamd op € 120.000, -. Ook deze zullen als kapitaallast vertaald worden naar de kosten per woonhuisaansluiting.

Hiernaast is de financiële impact beschreven met de volgende uitgangspunten:  De ramingen in de rapportage zijn opgesteld met een nauwkeurigheid van +/- 10%;  De ramingen zijn gebaseerd op uitvoering in één fase;  15.503 Woonhuisaansluitingen;  Bedragen excl. BTW. De in rekening gebrachte BTW is 100% compensabel.

11

5

Vervolg en planning

In dit hoofdstuk zijn de vervolgstappen en planning nader uitgewerkt.

5.1

Vervolgstappen

Het beleid van de gemeenten en regio is uitgewerkt in kaders. Op basis hiervan is een Voorlopig ontwerp opgesteld. Naast dit basisontwerp is een verhoogde variant en optie tot toepassing van een overkapping. De gemeenteraad worden deze kaders en uitwerking met keuzes te besluitvorming voorgelegd. Na deze keuze wordt de gekozen variant verder uitgewerkt tot een Definitief ontwerp en omgezet in een bestek en aanvraag omgevingsvergunning. Voor deze aanbesteding strategie wordt samen met BIZOB een inkoopstrategie opgesteld. Nadat de inkoopstrategie is opgesteld en het bestek is afgerond kan de aanbestedingsprocedure worden opgestart. Zie onderdeel planning voor het tijdspad.

5.2

Planning

De planning voor de vervolgstappen is als volgt:      

Definitief ontwerp: Aanvraag omgevingsvergunning Inkoopstrategie: Bestek: Aanbesteding: Realisatie:

Q3 2025 Q3 2025 Q3 2025 Q3 2025 Q4 2025 Q2 2026

12

Bijlage 1: Ontwerp basisvariant

13

14

Bijlage 2: Ontwerp verhoogde variant

15

Bijlage 3: Ontwerp met overkapping

16