Bijlage begroting 2026
Tekst van het document
Begroting 2026
1
Inhoudsopgave
Begroting 2026.................................................................................................................................... 1 Inhoudsopgave.................................................................................................................................... 2 Algemeen............................................................................................................................................. 6 Inleiding begroting 2026 – Someren op weg naar haar toekomst....................................................7 Samenstelling College & Portefeuilleverdeling....................................................................................8 P.J.M.G. Blanksma – van den Heuvel (wnd.)......................................................................................8 P.F.C.W. van der Broeck................................................................................................................... 8 K.W.H.M. Kusters.............................................................................................................................. 8 W.M. van Doorn................................................................................................................................ 9 J.
Weekers......................................................................................................................................... 9 Griffier en Raad.................................................................................................................................. 10 Griffier............................................................................................................................................. 10 Gemeenteraad................................................................................................................................ 10 Samenstelling gemeenteraad.........................................................................................................10 Financiële begroting....................................................................................................................... 11 Autorisatie en opzet begroting.......................................................................................................
16 Autorisatie begroting 2026..........................................................................................................16 Opzet begroting (leeswijzer)........................................................................................................16 Prestatie-indicatoren................................................................................................................... 17 Paragrafen................................................................................................................................... 17 Programmaplan................................................................................................................................. 18 Overzicht programma's.................................................................................................................. 19 1. Fysiek domein............................................................................................................................. 19 Speerpunten................................................................................................................................ 19 Speerpunt 1.1: Economie............................................................................................................
19 Portefeuillehouder:...................................................................................................................... 19 Speerpunt 1.2: Wonen en bouwen.............................................................................................. 20 Portefeuillehouder:...................................................................................................................... 20 Speerpunt 1.3: Veiligheid en handhaving....................................................................................21 Portefeuillehouder:...................................................................................................................... 21 Speerpunt 1.4: Verkeer............................................................................................................... 21 2
Portefeuillehouder:...................................................................................................................... 21 Speerpunt 1.5: Duurzaamheid, natuur, milieu en energie...........................................................22 Portefeuillehouder:...................................................................................................................... 22 Speerpunt 1.6: Veilig Publieke Taak............................................................................................22 Portefeuillehouder:...................................................................................................................... 22 Financiën........................................................................................................................................ 23 Verschillenverklaring.................................................................................................................. 25 Investeringsposten...................................................................................................................... 28 Toelichting................................................................................................................................... 29 Indicatoren..................................................................................................................................
35 Verbonden Partijen...................................................................................................................... 35 2. Sociaal domein........................................................................................................................... 36 Speerpunten................................................................................................................................ 36 Speerpunt 2.1 Leefbaarheid, welzijn en gezondheid...................................................................36 Portefeuillehouder:...................................................................................................................... 36 Speerpunt 2.2 Onderwijs............................................................................................................. 36 Portefeuillehouder:...................................................................................................................... 37 Speerpunt 2.3 Cultureel erfgoed.................................................................................................37 Portefeuillehouder:...................................................................................................................... 37 Financiën........................................................................................................................................
37 Verschillenverklaring................................................................................................................... 43 Toelichting................................................................................................................................... 46 Indicatoren.................................................................................................................................. 47 Verbonden Partijen...................................................................................................................... 47 3. Bedrijfsvoering............................................................................................................................49 Speerpunten................................................................................................................................ 49 Speerpunt 3.1 Bestuurskracht.....................................................................................................49 Portefeuillehouder: Burgemeester Blanksma..............................................................................49 Speerpunt 3.2 Personeel............................................................................................................. 49 Portefeuillehouder:......................................................................................................................
49 Speerpunt 3.3 Optimale dienstverlening.....................................................................................49 Portefeuillehouder:...................................................................................................................... 50 Speerpunt 3.4 Financiën..............................................................................................................50 Portefeuillehouder:...................................................................................................................... 50 3
Speerpunt 3.5 Communicatie en participatie..............................................................................51 Portefeuillehouder:...................................................................................................................... 51 Speerpunt 3.6 Informatievoorziening..........................................................................................51 Portefeuillehouder:...................................................................................................................... 51 Speerpunt 3.7 Gemeentehuis van de toekomst..........................................................................52 Portefeuillehouder:...................................................................................................................... 52 Financiën........................................................................................................................................ 53 Verschillenverklaring................................................................................................................... 55 Investeringsposten...................................................................................................................... 56 Toelichting...................................................................................................................................
57 Indicatoren.................................................................................................................................. 58 Verbonden Partijen...................................................................................................................... 59 Paragrafen......................................................................................................................................... 61 Paragraaf: Weerstandsvermogen en risicobeheersing...................................................................61 Weerstandsvermogen................................................................................................................. 62 Beschikbare weerstandscapaciteit..............................................................................................62 Benodigde weerstandscapaciteit.................................................................................................65 Kengetallen.................................................................................................................................. 68 Paragraaf: Lokale heffingen............................................................................................................79 Onroerende-zaakbelasting (OZB)................................................................................................
79 Toeristenbelasting....................................................................................................................... 80 Rioolheffing en rioolaansluitrecht................................................................................................81 Hondenbelasting..........................................................................................................................82 Gemeenteleges........................................................................................................................... 83 Berekening van kostendekkendheid............................................................................................84 Afvalstoffenheffing en reinigingsrechten.....................................................................................85 BIZ............................................................................................................................................... 86 Woonlasten regionaal en kwijtschelding.....................................................................................86 Paragraaf: Verbonden partijen........................................................................................................87 Gemeenschappelijke regelingen.................................................................................................
89 Stichtingen en verenigingen......................................................................................................103 Vennootschappen en coöperaties............................................................................................. 104 Paragraaf: Onderhoud kapitaalgoederen......................................................................................105 Onderhoud Groen...................................................................................................................... 108 4
Onderhoud Gebouwen...............................................................................................................108 Onderhoud Wegen.....................................................................................................................109 Paragraaf: Bedrijfsvoering............................................................................................................ 112 Paragraaf: Financiering.................................................................................................................115 Gemeentefinanciering............................................................................................................... 116 Risicobeheer.............................................................................................................................. 117 Treasury....................................................................................................................................
118 Paragraaf: Grondbeleid.................................................................................................................120 Wat willen we bereiken?............................................................................................................120 Wat doen we hiervoor?..............................................................................................................121 Wat mag het kosten?.................................................................................................................122 Paragraaf: Wet open overheid...................................................................................................126 Financiën.........................................................................................................................................
128 Samenvattend overzicht van baten en lasten..............................................................................129 Presentatie structureel begrotingssaldo.......................................................................................130 Algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien................................................................................130 Structurele toevoegingen en onttrekkingen aan reserves............................................................132 Incidentele baten en lasten per programma................................................................................133 Bijlagen............................................................................................................................................ 141 Geprognosticeerde balans............................................................................................................141 Overzicht lasten en baten per taakveld........................................................................................143 EMU-saldo..................................................................................................................................... 145 Uitgangspunten begroting............................................................................................................
146 Verloop van reserves en voorzieningen........................................................................................149 Algemene reserves.................................................................................................................... 151 Bestemmingsreserves............................................................................................................... 152 Voorzieningen............................................................................................................................ 154 De jaarlijks terugkerende arbeidskosten gerelateerde verplichtingen van vergelijkbaar volume 155 Subsidies...................................................................................................................................... 155 Investeringsprogramma 2026...................................................................................................... 156 Lopende Investeringsprojecten.....................................................................................................158 Prestatie-indicatoren.................................................................................................................... 162
5
Algemeen
6
Inleiding begroting 2026 – Someren op weg naar haar toekomst Voor ons ligt de begroting 2026 van Someren. Een gemeente waar wij in korte tijd kennis hebben mogen maken met de sterke wortels, hechte en betrokken gemeenschap en ondernemende geest. Samen staan we voor grote uitdagingen én mooie kansen. De komende periode staat in het teken van verandering. We gaan op weg naar de gemeenteraadsverkiezingen in maart en de daaropvolgende formatie. Dat proces leidt tot een democratische herschikking van de plannen die vormgeven aan de toekomst van onze gemeente. Onderdeel van die toekomst is een gestage groei van Someren. In 2040 verwachten we 23.000 inwoners op basis van onze huidige plannen. Dat is een ontwikkeling die veel vraagt van onze samenleving, voorzieningen en ambtelijke organisatie. Someren ligt in een regio vol dynamiek: de slimste regio van de wereld. Er zijn door Brainport kansen om te (blijven) investeren op het gebied van economie, duurzaamheid en leefbaarheid van onze kernen. Maar de grote ontwikkelingen zorgen ook voor uitdagingen: hoe houden we onze voorzieningen op peil met een begroting die steeds verder op spanning komt te staan, hoe blijven we een aantrekkelijke werkgever, en hoe zorgen we dat we kunnen leveren wat inwoners van ons mogen verwachten? Onze organisatie en bestuurskracht zijn kwetsbaar.
Dat vraagt om creativiteit, nieuwe manieren van werken, een inspirerende werkplek, samenwerking en versteviging. Alleen kunnen we het niet. In alles wat we doen, is samenwerking cruciaal: met inwoners, ondernemers, maatschappelijke organisaties en onze buurgemeenten in de Peel en Metropoolregio Eindhoven. Een heldere blik op de positie van Someren in de regio en duidelijkheid over de bijdrage van Someren in de ontwikkeling van onze regio zijn daarbij van belang. De kracht van onze kernen en de betrokkenheid van onze samenleving bij de vele evenementen, lokale politiek en vele verenigingen zijn ons grootste kapitaal. Die toewijding is niet vanzelfsprekend. Samen kunnen we veel aan, daarom moeten we de inzet koesteren, stimuleren en belonen. De komende jaren vragen om politieke moed. Om keuzes te maken die niet altijd makkelijk zijn, maar wel nodig om Someren toekomstbestendig te houden. Alles wat we doen, doen we voor een Someren dat leefbaar, vitaal, verbonden en financieel gezond blijft. Voor een gemeente waar het goed wonen, werken en leven is – nu en in de toekomst.
De secretaris,
De waarnemend burgemeester,
J. Weekers
P.J.M.G. Blanksma – van den Heuvel
7
Samenstelling College & Portefeuilleverdeling P.J.M.G. Blanksma – van den Heuvel (wnd.) Waarnemend burgemeester Portefeuille ·
Burgerzaken en algemeen bestuur
·
Integriteit
·
Openbare orde en Veiligheid
·
Communicatie
·
Externe betrekkingen en (regionale) samenwerking
·
Integrale handhaving en handhavingsbeleid
P.F.C.W. van der Broeck Wethouder en 1e loco-burgemeester Portefeuille ·
Economische zaken
·
Ruimtelijke ontwikkeling
·
Verenigings- en vrijwilligersbeleid
·
Volkshuisvesting
·
Vrijetijdseconomie
·
Asiel
K.W.H.M. Kusters Wethouder en 2e loco-burgemeester Portefeuille ·
Beheer gemeentelijke gebouwen
·
Financiën
·
Grond- en vastgoedbeleid
·
Verkeer en mobiliteit
·
Maatschappelijke zorg
·
Volksgezondheid en sport
·
Gemeentehuis van de Toekomst
·
Welzijn en doelgroepenbeleid
8
W.M. van Doorn Wethouder en 3e loco-burgemeester Portefeuille ·
Afval
·
Beheer water en riool
·
Beheer buitenruimte
·
Energietransitie
·
Kunst en cultuur
·
Natuur en milieu
·
Onderwijs
·
Participatiewet, werk en inkomen
·
Personeel en organisatieontwikkeling
·
ICT en archief
·
Dienstverlening
J. Weekers Gemeentesecretaris Taken ·
Leidt de gemeentelijke organisatie
·
Inspireert het management en zorgt er als goed werkgever voor dat medewerkers optimaal kunnen presteren
·
Ondersteunt en adviseert het college van B&W en vertaalt politieke ambities in uitvoerbare plannen
·
Schakel tussen wat het bestuur wil en de organisatie kan
9
Griffier en Raad Griffier De griffier van de gemeente Someren is M.A.M. van Arensbergen. Taken ·
Ondersteuning van de gemeenteraad
·
Eerste adviseur aanwezig bij de vergaderingen van de raad, de commissies en het presidium
·
Schakel tussen raad en college en de ambtelijke organisatie
·
Bewaken democratische proces
·
Aanspreekpunt voor vragen over de gemeenteraad en de raadsleden
Gemeenteraad Aan het hoofd van de gemeente staat de gemeenteraad. De raad controleert het college en de burgemeester op de wijze waarop zij de gemeente besturen. Ook stelt de raad de formele en financiële kaders vast. Als volksvertegenwoordiging vertolkt de raad de mening van de bevolking en zet dit om in beleid. U kunt invloed uitoefenen op de raad door in te spreken tijdens de commissievergadering of raadsleden persoonlijk te benaderen. De burgemeester is de voorzitter van de gemeenteraad. U kunt contact opnemen met de raad via de griffier. De Somerense gemeenteraad bestaat nog uit 17 raadsleden. Aangezien de gemeente Someren inmiddels meer dan 20.000 inwoners heeft, zal de gemeenteraad na de verkiezingen in maart 2026, uit 19 raadsleden bestaan. Zie ook het overzicht raadsleden op de website van de gemeente.
Samenstelling gemeenteraad De gemeenteraad telt 6 fracties. De zetelverdeling ziet er als volgt uit:
Partij
Aantal zetels
Gemeenschapslijst
6
CDA Someren
4
Wij zijn Someren / VVD
3
LSH
2
PvdA Someren
1
Vrije Fractie
1
10
Financiële begroting Exploitatie
In onderstaande tabellen wordt de ontwikkeling van het exploitatiesaldo in de jaren 2024-2029 weergegeven. Verslagleggingsjaar 2024 toont de werkelijke resultaten, 2025 de begrote resultaten na wijziging (tot en met de Zomernota 2025) en 2026 tot en met 2029 de begrote resultaten. Tevens is de voorgeschreven uitsplitsing aangegeven van incidentele en structurele lasten. De begroting 2026-2029 laat voor de jaren 2026 en 2027 een positief structureel resultaat zien en voldoet hiermee aan de voorwaarden van de provincie. Het Rijk heeft het 'ravijnjaar' verschoven van 2026 naar 2028. Onderstaande overzichten tonen dan ook een negatief (structureel) resultaat vanaf 2028. In onderstaande tabellen worden ook de onttrekkingen en toevoegingen aan reserves weergegeven. Een positief saldo op de mutaties reserves wil zeggen meer onttrekkingen en dat leidt tot een afname van het eigen vermogen. Voor een nadere toelichting verwijzen we naar de bijlagen, onderdeel 'Verloop van reserves en voorzieningen'.
Resultaten begroting 2026
Rek 2024
2025
2026
2027
2028
2029
Lasten
-70.281
-82.729
-69.004
-66.572
-62.332
-62.404
Baten
73.570
74.593
67.627
65.078
60.270
60.450
Resultaat voor bestemming
3.289
-8.136
-1.377
-1.494
-2.062
-1.954
Onttrekkingen aan reserves
7.439
8.401
1.553
619
510
469
Toevoegingen aan reserves
-7.768
431
-93
1.060
-10
-881
Mutaties reserves
-329
8.832
1.460
1.679
500
-412
Totaal resultaat
2.960
696
83
185
-1.562
-2.366
Incidentele posten
2.005
-161
-999
-156
-127
-1
955
857
1.082
341
-1.435
-2.365
Totaal structureel begrotingsresultaat Bedragen x € 1.000
Resultaten per programma
2026
2027
2028
2029
11
Programma 1 Fysiek domein Lasten
-25.792
-23.919
-19.729
-19.917
Baten
14.328
12.630
9.200
9.868
Onttrekkingen aan reserves
782
269
269
269
Toevoegingen aan reserves
-83
1.070
0
-871
-10.765
-9.950
-10.260
-10.651
Lasten
-29.061
-29.074
-29.239
-29.115
Baten
5.287
5.285
5.303
5.302
Onttrekkingen aan reserves
252
182
182
176
Toevoegingen aan reserves
-3
-3
-3
-3
-23.525
-23.610
-23.757
-23.640
Lasten
-14.151
-13.579
-13.364
-13.372
Baten
48.012
47.163
45.767
45.280
Onttrekkingen aan reserves
519
168
59
24
Toevoegingen aan reserves
-7
-7
-7
-7
34.373
33.745
32.455
31.925
83
185
-1.562
-2.366
Totaal Programma 1 Fysiek domein Programma 2 Sociaal domein
Totaal Programma 2 Sociaal domein Programma 3 Bedrijfsvoering
Totaal Programma 3 Bedrijfsvoering Totaal begrotingsresultaat (+ = positief) Bedragen x € 1.000
Meerjarenperspectief Samenvatting
Voor het incidentele resultaat 2026 wordt verwezen naar het hoofdstuk Financiën onder 'Incidentele baten en lasten per taakveld'. Binnen de programma's worden per taakveld de verklarende verschillen tussen de begroting 2025 en begroting 2026 genoemd.
12
Onderstaand wordt in hoofdlijnen de ontwikkeling van het begrotingssaldo gepresenteerd. Het onderscheid in het incidentele begrotingsresultaat en het structurele begrotingsresultaat wordt ook weergegeven. - = nadelen op de exploitatie, + = voordelen op de exploitatie 2026 Resultaat kadernota 2026 incidenteel IPI Onderzoek huisvesting kleinschalige bedrijven IPI Implementatiekosten nieuw HR-systeem Senzer; nieuwe DVO inzake schuldhulpverlening ondernemers IP Werkbudget Afvalbeleidsplan 2025-2026 Afronding grondexploitaties Geprognosticeerd Incidenteel Resultaat 2026-2029
Resultaat kadernota 2026 structureel Amendement KN 2026: terugdraaien enkele ZBBmaatregelen ZBB meerjarige bijstellingen mutaties Correctie beginbalans grondexploitatie/aanpassingen provincie Geprognosticeerd Structureel resultaat na amendement ZBB + correcties provincie beginbalans
2027
2028
2029
-646
-90
-60
-
-50
-
-
-
-200
-
-
-
-67
-67
-67
-
-34
-
-
-
-2
1
-
-1
-999
-156
-127
-1
831
903
-1.991
-2.024
-1.069
-669
4
4
0
251
143
147
684
128
917
917
446
613
-927
-956
-307
-227
-227
-227
215
215
215
215
-183
-166
-50
39
-123
-123
-
-
-55
-55
-55
-55
217
217
217
217
425
412
482
172
523
523
523
523
Personele lasten (salarissen en tijdelijk personeel): De opgenomen stelpost bij de Kadernota was niet toereikend door periodieke verhogingen en uitbreidingen. Hogere doorbelasting personele lasten naar GREX en IP's Financiële mutaties conform het nieuwe WRP 2025-2029 Bijstelling van de jaarlijkse storting in de pensioenvoorziening wethouders. Deze storting was structureel te laag geraamd (zie jaarrekeningen). Vanaf 1 januari 2028 dienen de pensioenen overgedragen te worden aan het ABP. Hogere lasten generatieregeling (sterfhuisconstructie, regeling wordt per 31-12-2025 beëindigd) Extra toeristenbelastingopbrengsten door fors gestegen aantal overnachtingen (bouw vakantieparken) en stijging van het tarief conform ZBB-maatregel Voordeel kapitaallasten door wijziging afschrijvingstermijnen (ZBB) en uitstel van investeringen. GR Peelgemeenten daling zorgkosten zie extra toelichting Sociaal domein.
13
Ophoging budgetten I&A dienstverleningsmiddelen door o.a. meer licenties door uitbreiding organisaties, hoge indexeringen van meerdere jaren, uitbreiding applicatielandschap en het verplaatsen van software naar de cloud als Saas abonnementen. Bijdrage GR VRBZO naar aanleiding van de bestuursopdracht Hogere cq lagere algemene uitkering cf meicirculaire
-95
-95
-95
-95
-
-61
-93
-93
548
-491
-1.037
-1.663
Kosten leegstaand pand Kanaalstraat 12 (voormalig Varendonck)
-74
-
-
-
Extra stijging kosten DVO Asten inzake UDAS. Deze kosten zijn al enkele jaren niet geïndexeerd.
-75
-75
-75
-75
-50
-50
-50
-50
-51
-
-
-
-37
-37
-37
-37
-242
-259
-226
-280
1.082
341
-1.435
-2.365
-999
-156
-127
-1
1.082
341
-1.435
-2.365
83
185
-1.562
-2.366
Subsidie Stimuleringsregeling Landschap (STILA) Bijstelling LEEF-gelden conform de juiste uitgaven Aansprakelijkheidsverzekering met hoger risicoprofiel Overige kleine mutaties per saldo Geprognosticeerd structureel resultaat 2026-2029 Bedragen x € 1.000
Onderstaande tabel toont de verdeling van het begrotingssaldo: Begroting incidenteel 2026 - 2029 Begroting structureel 2026 - 2029 Begrotingssaldo 2026-2029 Bedragen x € 1.000
Extra toelichting belangrijkste mutaties na vaststelling kadernota 2026
Incidenteel Onderzoek huisvesting kleinschalige bedrijven Op dit moment wordt gewerkt aan een visie voor Someren-Noord met als uitgangspunt woningbouw. Dit betekent dat de bestaande bestemming bedrijventerrein, wat rust op een deel van Someren-Noord, verdwijnt. Met dit in het achterhoofd willen we in 2026 onderzoeken wat de behoefte aan kleinschalige bedrijventerreinen is en waar deze terecht zouden kunnen komen. Implementatiekosten nieuw HR-systeem Om onze organisatie klaar te maken voor de toekomst investeren we in de vervanging van het huidige HR-systeem. Met een nieuw HR-systeem willen we medewerkers en managers een betrouwbare en gebruiksvriendelijke omgeving bieden, waarin HR-processen sneller, eenvoudiger en transparanter verlopen. Daarmee verbeteren we de interne dienstverlening. 14
Voor de implementatie is eenmalig naar schatting € 200.000 nodig. De structurele licentiekosten kunnen hoger uitvallen dan nu, afhankelijk van de uiteindelijke keuze voor het systeem. Met deze investering versterken we de basis voor een moderne en wendbare organisatie. DVO Heroriëntatie en schuldhulpverlening ondernemers In het regionale beleidsplan schuldhulpverlening is schuldhulpverlening aan ondernemers opgenomen als speerpunt. Voor de uitvoering hiervan wordt met Senzer een nieuwe dienstverleningsovereenkomst afgesloten, voor de duur van 3 jaar. De kosten vanaf 2026 zijn voor de gemeente Someren hoger ten opzichte van voorgaande jaren. Dit komt met name doordat het aantal aanmeldingen en de complexiteit van zaken is toegenomen. Door de komst van de wet Deregulering beoordeling Arbeidsrelaties (DBA) is de verwachting dat deze trend zich de komende jaren blijft voortzetten. Structureel Amendement KN2026, terugdraaien enkele maatregelen In het amendement bij de Kadernota 2026 werd aangegeven dat, mocht het totale benodigde bedrag aan bezuinigingen niet nodig zijn enkele maatregelen (OZB, werkbudget toerisme en ophogen tarief zaalhuur) konden vervallen inclusief de onttrekking uit de Algemene reserve vrij aanwendbaar voor de aanvulling op het IP Aanpak Buitengebied. Voor de jaren 2026 en 2027 zijn deze maatregelen teruggedraaid. Personele lasten en doorbelasting ·
Voor de financiële gevolgen van de CAO 2025 en 2026 was bij de kadernota een stelpost opgenomen. Deze was niet toereikend;
·
Gemeente Someren heeft verscheidene nieuwe, jonge medewerkers aangenomen. Deze starten in een aanloopschaal of nog niet in het maximum van de schaal. Per 1 januari stijgt het salaris dan met minimaal één periodiek;
·
Het vaste personeelsbestand is in 2026 met 14 fte toegenomen;
·
Een gedeelte van de salariskosten van de directe teams wordt gedekt uit de grondexploitaties en de investeringskredieten. Als de loonkosten stijgen, stijgt deze dekking ook.
Toeristenbelasting In 2024 en 2025 zijn er binnen de gemeente Someren twee grote vakantieparken gerealiseerd. Hierdoor is het aantal overnachtingen sterk gestegen. Daarnaast zijn naar aanleiding van het ZBBproject de tarieven met 10% gestegen. GR Peelgemeenten zorgkosten Aan de GR Peelgemeenten worden zorgkosten betaald. Deze zijn begroot op basis van de verstrekte prognose van de GR Peelgemeenten. De kadernota 2026 was gebaseerd op de Q4 rapportage 2024. De begroting is gebaseerd op de concept Q2 rapportage 2025. Voor een nadere onderbouwing verwijzen we naar de toelichting bij de verschillenverklaring van programma 2 Sociaal Domein.
15
Bijdrage GR Veiligheidsregio Brabant Zuid-Oost (VRBZO) In 2024 is er een bestuursopdracht (fase 1) verstrekt aan de veiligheidsregio om te voldoen aan wet- en regelgeving, de basis op orde te brengen en te komen tot een strategische visie met als focus het jaar 2035. Naar aanleiding van deze opdracht zijn diverse stappen ondernomen waarvoor extra middelen nodig zijn. Deze extra middelen zijn reeds toegezegd. Fase 2 en fase 3 volgen nog. Hiervoor zijn nog geen extra middelen toegezegd. Kosten leegstaand pand Kanaalstraat 12 (Varendonck) In 2025 is de nieuw- cq verbouwing van het Varendonck gerealiseerd. Het gebouw aan de Kanaalstraat 12 heeft de school niet meer nodig en overgedragen aan de gemeente, waardoor de gemeente verantwoordelijk is voor de exploitatiekosten van het pand. Subsidie Stimuleringsregeling landschap (STILA) Het toekennen van deze subsidie heeft zichtbare impact op de omgevingskwaliteit in het buitengebied. Daarnaast verdubbelt de provincie deze subsidie. Bijstelling LEEF Voor het sportakkoord ontvangen we een specifieke uitkering vanuit het Rijk. Naar aanleiding van de beschikking voor 2025 is de raming voor 2026 ook aangepast op basis van voorwaarden voor de co-financiering.
Autorisatie en opzet begroting Autorisatie begroting 2026 Met het vaststellen van de begroting 2026 autoriseert de gemeenteraad het college van Burgemeester en Wethouders (voortaan college) voor het realiseren van de baten en lasten per hoofdtaakveld per programma. Daarnaast wordt het college geautoriseerd voor het investeringsbudget per programma, inclusief bijbehorende mutaties in reserves. Het college is daarmee bevoegd uitvoering te geven aan de doelstellingen van het betreffende programma. Over deze uitvoering legt het college verantwoording af aan de raad middels de zomernota, de decemberrapportage en de jaarstukken. De raad stelt de begroting als geheel vast. Opzet begroting (leeswijzer) Het programmaplan van de gemeente Someren bestaat uit drie programma's:
16
01
Fysiek domein
02
Sociaal domein
03
Bedrijfsvoering
De programma's worden conform onderstaande tabel gevuld. Bij ieder programma worden per speerpunt de volgende onderdelen in beeld gebracht: ·
Wat willen we bereiken?
Hieronder wordt de doelstelling opgenomen. ·
Wat gaan we hiervoor doen?
Hieronder worden de activiteiten voor 2026 opgenomen, inclusief de dekking (regulier of een IP). Financiën: In deze begroting zijn de realisatiecijfers van de jaarrekening 2024 verwerkt. In de ramingen van het jaar 2025 zijn de begrotingswijzigingen tot en met de Zomernota 2025 opgenomen. Investeringsposten: Hieronder is de recapitulatie opgenomen van lopende investeringsprojecten en nieuwe investeringen voor 2026 en verder. Per investeringspost is een toelichting opgenomen.
Prestatie-indicatoren Conform het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (voortaan BBV) wordt een basisset van beleidsindicatoren in de begroting opgenomen, aan te vullen met eigen indicatoren. Hiermee wordt de raad beter in staat gesteld te sturen op de gewenste maatschappelijke effecten. Tevens wordt de vergelijkbaarheid met andere gemeenten mogelijk gemaakt. De opgenomen gegevens zijn ontleend aan landelijk beschikbare bronnen. Gemeente Someren werkt vooralsnog alleen met de voorgeschreven set indicatoren. Presentatie geschiedt in de begroting en in de jaarstukken. De indicatoren van het gemeentelijk domein worden tevens digitaal beschikbaar gesteld op de website www.waarstaatjegemeente.nl. Het betreft een groeimodel.
Paragrafen Doel van de paragrafen is de raad een instrument te geven om de beleidskaders van deze diverse onderdelen vast te stellen en om de uitvoering te kunnen controleren. In dit hoofdstuk zijn de onderstaande paragrafen opgenomen: 1. Weerstandsvermogen en risicobeheersing In deze paragraaf geeft de gemeente aan hoe robuust de begroting is wanneer zich een financiële tegenvaller voordoet. Hierin zijn ook de voorgeschreven kengetallen verwerkt zoals deze in het Besluit Begroting en Verantwoording zijn opgenomen. 2. Lokale heffingen 17
Deze paragraaf geeft een beeld van het beleid op alle heffingen, de inkomsten daaruit en de effecten voor burgers en bedrijven. 3. Verbonden partijen In deze paragraaf wordt aangegeven op welke wijze (beleidsmatig en financieel) de gemeente verbonden is met externe partijen om bepaalde beleidsdoelen te verwezenlijken. 4. Onderhoud kapitaalgoederen Deze paragraaf geeft een dwarsdoorsnede van het beleid en het beheer en onderhoud van de verschillende kapitaalgoederen (riolering, groen, gebouwen en wegen). 5. Bedrijfsvoering Deze paragraaf beschrijft de stand van zaken en beleidsvoornemens ten aanzien van de bedrijfsvoering. Het college maakt met deze beschrijving inzichtelijk dat er doelmatig, doeltreffend en klantgericht wordt gewerkt aan de uitvoering van de programma’s. 6. Financiering Deze paragraaf geeft weer hoe de treasuryfunctie van de gemeente is ingericht. 7. Grondbeleid Deze paragraaf geeft de visie aan op het grondbeleid in relatie tot de uitvoering van de programmadoelen, bijvoorbeeld op het gebied van volkshuisvesting en economische ontwikkelingen. 8. Wet open overheid Deze paragraaf geeft aan hoe de gemeente invulling geeft aan de Wet open overheid die per 2022 is ingegaan als opvolger van de Wet Openbaarheid Bestuur.
Programmaplan
18
Overzicht programma's 1. Fysiek domein Het programma Fysiek domein bestaat uit een breed takenpakket, gericht op de planning, ontwikkeling en inrichting, het beheer en het toezicht van de fysieke leefomgeving van onze gemeente. Het omvat ruimtelijk ordening, gebiedsontwikkeling, infrastructurele werken, verkeersplanning, rioolbeheer, afvalverwerking, openbare verlichting, groenvoorzieningen, bouwen woningtoezicht, openbare orde en veiligheid, wonen en vergunningverlening. Betrokkenen binnen het fysieke domein zijn burgers, bedrijven, overheden en diverse maatschappelijke actoren (zoals milieuorganisaties, projectontwikkelaars en architecten). Beleidskeuzes op dit gebied beïnvloeden de aantrekkingskracht van burgers, bedrijven en toeristen met betrekking tot wonen, leven, ondernemen en vrije tijd. Speerpunten Speerpunt 1.1: Economie Portefeuillehouder: Wethouder van der Broeck Wat willen we bereiken?
1.
We willen dat Someren goed aangehaakt blijft in de regio die een hogere economische groei kent dan het landelijk gemiddelde. Voor de economie van Someren is het zaak om Someren nader te positioneren in de Peelregio en Brainport.
2.
We realiseren een sfeervol, levendig en vitaal centrum in Someren-dorp, waar we allemaal van kunnen genieten en elkaar kunnen ontmoeten.
3.
We willen de toeristische potentie van Someren optimaal benutten en verder uit bouwen.
4.
We stellen een vervangende regeling op voor het eerdere Ruimte voor Ruimte beleid.
5.
We zorgen voor de verdere ontwikkeling van het Regionaal Bedrijventerrein.
6.
Uitvoering VAB-NAF beleid.
Wat gaan we hiervoor doen?
1.1 Verhogen van de organisatiegraad op bedrijventerreinen en meer leden bij Parkmanagement. Mogelijkheden onderzoeken om parkmanagement te professionaliseren. 1.2 Samen met Parkmanagement bijdragen aan het realiseren van een Energy HUB. In samenwerking met de ondernemers wordt er naar de mogelijkheden gekeken om bij de Netbeheerder op de prioriteitenlijst te komen. 1.3 Revitaliseren van bedrijventerreinen. Er zijn ontwikkelingen voor het vernieuwen van de wegstructuur en mogelijkheden onderzoeken om groenonderhoud over te dragen aan het Parkmanagement.
19
2.1 In 2026 streven we naar de afronding van de definitiefase voor de Noord-plot met het sluiten van een samenwerkingsovereenkomst. Daarnaast werken we in 2026 verder aan de stedenbouwkundige plannen voor zowel de Noord en de Oostplot en de ontwerpen voor de herinrichting van het openbaar gebied. Dit alles doen we samen met onze inwoners en ondernemers. 3.1 Reisprofiel van de bezoekers aan Somerense en Strabrechtse heide wordt opgesteld om inzicht te krijgen in hoe we bezoekers goed kunnen spreiden. 3.2 De samenwerking met gemeente, toeristische partijen (Land van de Peel, Stichting Someren Natuurlijk) en ondernemers blijven versterken door onderling contact. 3.3 De huidige toeristische bewegwijzering in de gemeente evalueren en indien nodig herzien. 4.1 Opstellen van een regeling die aansluit bij de provinciale maatwerkregeling omgevingskwaliteit voor het toevoegen van woningen in het buitengebied, als vervanging van de Ruimte voor Ruimte regeling. Door de provincie worden geen nieuwe titels meer worden uitgegeven en komt provinciaal de Ruimte voor Ruimte regeling te vervallen. 5.1 Indien de Raad instemt met de kaders voor het Regionaal Bedrijventerrein wordt ingezet op het oprichten van een Gemeenschappelijke Regeling (GR) voor het realiseren van het Regionaal Bedrijventerrein (RBT).
5.2 Uiterlijk eind 2026 zorgen we voor een Omgevingsvisie of Programma zodat het geldende voorkeursrecht voor het RBT wordt verlengd. 6.1 Uitvoering geven aan het opgestelde VAB/NAF-beleid dat naar verwachting eind 2025 wordt vastgesteld. Speerpunt 1.2: Wonen en bouwen Portefeuillehouder: Wethouder van der Broeck Wat willen we bereiken?
1.
We willen voldoende passende woningen realiseren voor alle doelgroepen. In overeenstemming met de “Woondeal” en de ''Woon-welzijn-zorg-visie" brengen we bestaande plannen tot uitvoer en kijken gericht naar mogelijke woningbouwlocaties voor de toekomst.
Wat gaan we hiervoor doen?
1.1
We zorgen voor voldoende harde plancapaciteit en stimuleren een consistente bouwstroom in alle dorpskernen van de gemeente Someren.
20
1.2
De gemeente legt primair de focus op permanente woningbouw. In aanvulling daarop stimuleren we tijdelijke woonvormen zoals meergeneratiewoningen, om op korte termijn de druk op de woningmarkt te verlichten. Daarnaast voeren we gesprekken met partijen om andere woonvormen te onderzoeken.
1.3
We onderzoeken de gevolgen voor de gemeente van de flexibilisering van de asielketen.
1.4
Bekijken in hoeverre IT-oplossingen en slimme werkmethodes voor versnelling kunnen zorgen (bv. parallel plannen).
1.5
Onderzoek naar de behoefte van huisvesting van kleinschalige bedrijven.
Speerpunt 1.3: Veiligheid en handhaving Portefeuillehouder: Burgemeester Blanksma Wat willen we bereiken?
Iedereen moet zich veilig voelen in zijn woon- en werkomgeving. Wat gaan we hiervoor doen?
1.
Door het verrichten van preventieve activiteiten de weerbaarheid van ondernemers tegen ondermijning vergroten.
2.
We voeren het Uitvoerings- & Handhavingsprogramma 2026 uit. Het accent ligt op leefbaarheid, ruimtelijke ordening, erfgoed en alcoholwet.
3.
Door het verrichten van preventieve activiteiten de digitale weerbaarheid van senioren versterken.
4.
We stellen een kadernota integrale veiligheid 2027-2030 op.
5.
In de Veiligheidsregio Brabant-Zuidoost (VRBZO) wordt in 2026 de strategische visie en een meerjarig beleidsplan vastgesteld. De uitdagingen voor de VRBZO zijn groot en hebben ook financiële consequenties.
Speerpunt 1.4: Verkeer Portefeuillehouder: Wethouder Kusters
Wat willen we bereiken?
Alle verkeersdeelnemers kunnen op een veilige en vlotte manier gebruik maken van de infrastructuur.
21
Wat gaan we hiervoor doen?
We voeren de acties uit het mobiliteitsplan uit: 1. Een belangrijk uitgangspunt in het Mobiliteitsplan is dat binnen de rondweg in Someren overal een maximumsnelheid van 30 km/u gaat gelden. Op basis van een plan van aanpak voor invoering 30 km/u op de wegen waar nu een maximumsnelheid geldt van 50 km/h in het najaar van 2025 en het beschikbaar stellen van een budget voor de inrichting van een Gebiedsontsluitingsweg (GOW)30, zal in 2026 het eerste project uit het plan van aanpak worden opgepakt. Met deze aanpak zorgen we voor veiligere straten en een leefbare woonomgeving. 2. Daarnaast is in 2026 de uitvoering van enkele projecten gepland, waarmee we het fietsen aantrekkelijker maken en de verkeersveiligheid vergroten binnen de gemeente Someren. Het gaat om:
de aanleg van een fietspad langs de Lage Akkerweg,
de herinrichting van de Laan ten Boomen (binnen de bebouwde kom) met fietsstroken,
de herinrichting van de Bennenbroekstraat (binnen de bebouwde kom) met fietssuggestiestroken (start uitvoering eind 2025).
Speerpunt 1.5: Duurzaamheid, natuur, milieu en energie Portefeuillehouder: Wethouder van Doorn Wat willen we bereiken?
Someren wil in 2050 energieneutraal zijn, waarbij duurzaamheid, natuur en milieu als integraal onderdeel verankerd zijn in het beleid. Wat gaan we hiervoor doen?
1.
We realiseren de nieuwe milieustraat in samenwerking met Gemeente Asten.
2.
We stellen het uitvoeringsprogramma Schone Lucht Akkoord op.
3.
In 2026 werken we de natuurvisie uit in een concreet uitvoeringsprogramma.
Speerpunt 1.6: Veilig Publieke Taak Portefeuillehouder:
22
Burgemeester Blanksma Wat willen we bereiken?
Wij staan voor een weerbare overheid en pakken door op ondermijning, daarnaast willen we een veilige (werk)plek bieden aan onze medewerkers, bestuurders, bezoekers en samenwerkingspartners. Wat gaan we hiervoor doen?
Het werken aan een weerbare organisatie blijft structureel aandacht vragen en wordt programmatisch opgepakt. Eind 2025 stellen we het jaarplan Weerbare organisatie op. Dit voeren we in 2026 uit waarbij de activiteiten (workshops, trainingen, bewustwording) gericht zullen zijn op het structureel weerbaar (integriteit, agressie en geweld, ondermijning, informatieveiligheid) houden van de medewerkers.
Financiën In onderstaande tabel zijn de lasten en baten per taakveld opgenomen, die aan dit programma verbonden zijn. De begroting 2025 toont het cijfer van de primaire begroting inclusief de wijzigingen tot en met de zomernota.
Jaarrek.
Begroting
2024
2025
2026
2027
2028
2029
26.944
28.269
25.792
23.919
19.729
19.917
Nr. Taakveld omschrijving Lasten 1.1
Crisisbeheersing en brandweer
1.382
1.532
1.561
1.621
1.653
1.654
1.2
Openbare orde en veiligheid
1.137
1.320
1.306
1.294
1.294
1.294
2.1
Verkeer en vervoer
3.976
7.241
3.885
4.082
4.182
4.521
2.2
Parkeren
0
0
0
0
0
0
3.1
Economische ontwikkeling
433
644
531
425
425
425
3.2
Fysieke bedrijfsinfrastructuur
2.689
24
22
22
95
95
3.3
Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen
17
6
6
6
6
6
3.4
Economische promotie
842
748
412
413
384
385
5.7
Openbaar groen en (openlucht) recreatie
2.310
2.678
2.730
2.496
2.553
2.554
7.2
Riolering
1.352
1.551
1.499
1.562
1.714
1.851
7.3
Afval
1.937
2.381
2.468
2.407
2.407
2.407
7.4
Milieubeheer
2.675
2.605
2.064
2.252
2.252
2.252
8.1
Ruimte en leefomgeving
1.815
2.166
2.129
1.274
1.174
1.174
8.2
Grondexploitatie (niet-bedrijven terr.)
5.078
4.124
6.023
4.982
506
215
23
8.3
Wonen en bouwen
Baten
1.301
1.249
1.156
1.082
1.084
1.086
-17.620
-11.604
-14.327
-12.630
-9.200
-9.868
1.1
Crisisbeheersing en brandweer
-78
-77
-77
-77
-77
-77
1.2
Openbare orde en veiligheid
-18
-34
-4
-4
-4
-4
2.1
Verkeer en vervoer
-322
-967
-160
-160
-160
-160
3.1
Economische ontwikkeling
67
-10
0
0
0
0
3.2
Fysieke bedrijfsinfrastructuur
-2.091
933
144
0
0
0
3.3
Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen
-16
-21
-21
-21
-21
-21
3.4
Economische promotie
-761
-532
-799
-799
-799
-799
5.7
Openbaar groen en (openlucht) recreatie
-297
-321
-308
-308
-308
-308
7.2
Riolering
-2.120
-2.363
-2.517
-2.706
-2.822
-2.911
7.3
Afval
-2.448
-2.617
-2.994
-2.973
-2.973
-2.973
7.4
Milieubeheer
-1.407
-674
-568
-798
-658
-658
8.1
Ruimte en leefomgeving
-604
-170
-110
-110
-110
-110
8.2
Grondexploitatie (niet-bedrijven terr.)
-6.533
-3.924
-5.936
-3.698
-291
-871
8.3
Wonen en bouwen
-991
-826
-976
-976
-976
-976
Saldo
9.325
16.665
11.464
11.288
10.529
10.048
Toevoeging aan reserve
5.732
-441
83
-1.070
Onttrekking aan reserve
-5.408
-5.373
-782
-269
-269
-269
Saldo
324
-5.814
-699
-1.339
-269
602
Totaal
9.649
10.852
10.765
9.950
10.260
10.650
871
Bedragen x € 1.000 Voor een nadere toelichting van de taakvelden verwijzen we u naar de website: vraagbaakiv3gemeenten
Saldo per taakveld Jaarrekening Taakveld
Begroting
Verschil
2024
2025
2026
2025/2026
1.1
Crisisbeheersing en brandweer
1.304
1.454
1.483
-29
1.2
Openbare orde en veiligheid
1.119
1.286
1.303
-16
24
2.1
Verkeer en vervoer
3.654
6.274
3.725
2.549
3.1
Economische ontwikkeling
500
634
531
103
3.2
Fysieke bedrijfsinfrastructuur
598
957
166
791
3.3
Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen
1
-15
-15
0
3.4
Economische promotie
81
215
-387
602
5.7
2.012
2.357
2.421
-64
7.2
Openbaar groen en (openlucht) recreatie Riolering
-768
-812
-1.018
207
7.3
Afval
-511
-236
-527
291
7.4
Milieubeheer
1.268
1.931
1.497
434
8.1
Ruimte en leefomgeving
1.211
1.996
2.019
-23
8.2
Grondexploitatie (niet-bedrijven terr.)
-1.455
200
87
113
8.3
Wonen en bouwen
310
423
180
243
324
-5.814
-699
-5.115
9.649
10.852
10.765
86
RESERVEP1 Mutaties reserves prog 01 Totaal Bedragen x € 1.000
Verschillenanalyse In de verschillenanalyse worden per taakveld de afwijkingen tussen de begroting 2026 en 2025 toegelicht. Dat gebeurt alleen voor de belangrijkste mutaties, dat wil zeggen mutaties met voldoende materieel en/of politiek belang. Bij een afwijking per taakveld kleiner dan € 25.000 wordt geen verklaring gegeven. Een aantal mutaties komen bij diverse taakvelden terug en worden met éénzelfde omschrijving weergegeven. Het betreft de volgende mutaties: 1.
Mutaties investeringsprogramma Elk jaar worden er investeringsposten toegekend. Echter deze horen niet elk jaar bij hetzelfde taakveld. Dit veroorzaakt verschillen bij de taakvelden.
2.
Doorrekening personele lasten Per team wordt jaarlijks bekeken hoeveel procent van de salarislasten, afhankelijk van de werkzaamheden, toegerekend wordt aan de specifieke taakvelden. Dit geldt niet voor de teams van bedrijfsvoering, deze behoren tot de overhead.
Verschillenverklaring
Taakveld
1.1
Verklaring voor het verschil
Verschil
V/N
I/S
Bijstelling van de bijdrage aan de Veiligheidsregio Zuid Oost Brabant 1 conform de begroting 2026, in verband met de bestuurlijke opdracht.
51
N
S
2 Overige kleine verschillen
22
V
S
25
1.2
We houden in de primaire begroting geen rekening met de 1 ontvangst van dwangsommen. Vanwege realisatie van ontvangen dwangsommen in 2025 is de Begroting 2025 hierop wel aangepast.
30
N
I
2 Mutatie lagere doorbelasting personele lasten
14
V
S
Mutatie investeringsprogramma (heeft met name betrekking op de verwerking van het Centrumplan Someren in 2025)
2.716
V
I
In 2025 is een budget voor tijdelijk personeel op het gebied van verkeersveiligheid ingezet voor vaste formatie. Betreft een 2 budgetneutrale wijziging; hierdoor is de doorberekening personele lasten hoger.
30
V
S
68
N
S
111
V
S
In 2025 zijn de verwachte uitgaven aan beheer civiele kunstwerken hoger omdat deze activiteiten werden verschoven van 2024 naar 5 2025. De uitgaven aan gladheidsbestrijding zijn in 2025 ook hoger als gevolg van extra strooibeurten in Q1.
40
V
S
6
Mutatie hogere doorberekening personele lasten, onder andere als gevolg van omzetten budget tijdelijk personeel in vaste formatie
98
N
S
7
De kapitaallasten voor investeringen in wegen en openbare verlichting stijgen in 2026 als gevolg van geplande investeringen.
199
N
S
8 Overige kleine verschillen
17
V
S
1 Mutatie investeringsprogramma
100
V
I
3
V
S
791
V
I
45
N
S
2 Mutatie hogere doorbelasting personele lasten
25
N
S
3 Mutatie investeringsprogramma
406
V
I
4 Verhoging toeristenbelasting conform ZBB maatregel 78
50
V
S
217
V
S
5 Overige kleine verschillen
1
N
S
1 Mutatie investeringsprogramma
86
V
I
33
N
S
50
N
S
116
N
S
5 Mutatie hogere doorberekening personele lasten
9
V
S
In 2025 is de begroting incidenteel opgehoogd voor het opstellen 6 van een nieuw beheerplan voor bossen
29
V
I
7 Overige kleine verschillen
10
V
S
1 Mutatie investeringsprogramma
129
V
I
Aanpassing van beheer- en onderhoudsbudgetten voor riolering 2 (drukriolen, riolering en kolken, rioolgemalen) op basis het nieuwe WRP 2026-2030.
159
N
S
25
V
I
1
Mutatie hogere doorberekening personele lasten team UDAS als gevolg van toename bijdrage aan Gemeente Asten. De dotatie aan de voorziening onderhoud wegen is aangepast op 4 basis van ZBB maatregelen 11 en 26 3
2.1
3.1
3.2
2 Overige kleine verschillen Mutaties die betrekking hebben op de grondexploitatie. Jaarlijks brengen we op basis van actuele ontwikkelingen en ramingen de 1 grondexploitaties in beeld. Deze mutaties hebben geen effect op het saldo, omdat er een verrekening plaatsvindt met de Reserve Grondbedrijf. Taakveld 3.2 wordt gedekt uit de Reserve Grondbedrijf 1
3.4
De bijdrage voor regiomarketing aan Stichting Land van de Peel is structureel in de begroting opgenomen
De toeristenbelasting is bijgesteld op basis van prognose aantal overnachtingen en actuele tarieven
De kapitaallasten voor investeringen stijgen als gevolg van 2 investeringen Benodigd budget voor regulier onderhoud bomen. Betreft een 3 reparatie van de begroting, zie ook Kadernota 2026 5.7
7.2
4
3
Aanpassing van budgetten voor bestek en incidenteel onderhoud voor oppervlaktewater op basis het nieuwe WRP 2026-2030.
In 2025 is incidenteel budget opgenomen voor het opstellen van een nieuw WRP 2026-2030
26
De kapitaallasten voor riolering zijn in 2026 lager als gevolg van uitgestelde en/of vertraagde investeringen Bijstelling van de rioolheffing op basis van het nieuwe WRP 20265 2030 4
6 Mutatie lagere doorbelasting personele lasten 7 Overige kleine verschillen
V
S
40
V
S S
V
I
40
N
S
3 Afname opbrengsten kunststof vanwege nieuw systeem Verpact
30
N
S
Bijstelling van de afvalstoffenheffing als gevolg van i) stijgende 4 kosten op afvalbegroting (begroting Blink), ii) dalende opbrengsten voor oud papier en kunststof en iii) stijging overheadpercentage
381
V
S
Verhoging van de bijdrage van gemeente Asten voor het beheer en 5 onderhoud van de milieustraat als gevolg van hogere kosten (begroting 2026 Blink)
74
V
S
Stijgende kosten voor beheer en onderhoud van de milieustraat op basis van de begroting van Blink voor 2026
152
N
S
Stijgende kosten voor het inzamelen en storten van overige 7 afvalstromen (kunststof, OPK, glas, textiel en luiers) op basis van de begroting van Blink voor 2026
24
N
S
Stijgende kosten voor het inzamelen en storten van huisvuil op basis van de begroting van Blink voor 2026
87
N
S
9 Overige kleine verschillen
21
N
S
1 Mutatie investeringsprogramma
482
V
I
Bijstelling van de bijdrage aan de gemeenschappelijk regeling 2 Omgevingsdienst Zuidoost Brabant (ODZOB) op basis van de begroting 2026
43
N
S
3 Overige kleine verschillen
5
N
S
1 Mutatie investeringsprogramma
7
V
I
2 Mutatie hogere doorberekening personele lasten
44
N
S
3 Overige kleine verschillen
14
V
S
1 Mutatie investeringsprogramma
180
V
I
Mutaties die betrekking hebben op de grondexploitatie. Jaarlijks brengen we op basis van actuele ontwikkelingen en ramingen de 2 grondexploitaties in beeld. Deze mutaties hebben geen effect op het saldo, omdat er een verrekening plaatsvindt met de Reserve Grondbedrijf.
22
N
I
Mutatie hogere doorberekening personele lasten, dit betreft een 3 planeconoom in vaste formatie die gedekt wordt door de actieve grondexploitaties en de faciliterende plannen (kostenverhaal)
45
N
I
46
V
I
100
V
S
50
V
S
4 Mutatie lagere doorberekening personele lasten
39
V
S
5 Overige kleine verschillen
8
V
S
Mutatie onttrekking uit de algemene reserve vrij aanwendbaar ter 1 dekking van de incidentele investeringsposten
606
N
I
Mutatie onttrekking uit de reserve buitengebied in ontwikkeling (BIO-fonds) ter dekking van investeringen in het buitengebied en bijstelling verwachte storting vanuit grondverkopen in grondexploitaties, per saldo
101
N
I
35
N
I
918
N
I
8
8.2
156
N
6
8.1
S
2
2
7.4
V
190
1 Mutatie investeringsprogramma
7.3
18
Afname van opbrengsten vanwege verwachte terugloop volume oud papier
Taakveld 8.2 wordt gedekt uit de Reserve Grondbedrijf 1 Mutatie investeringsprogramma
8.3
RESERVEP1
Conform ZBB maatregel 29 wordt de kostendekkendheid van leges 2 verhoogd. Conform ZBB maatregel 28 worden met ingang van 2026 3 milieuleges in de begroting opgenomen
2
Mutatie onttrekking uit de egalisatiereserve afval ter dekking van de incidentele investeringen op het gebied van afval Mutatie reserve grondbedrijf, afhankelijk van de activiteiten binnen 4 het grondbedrijf. 3
27
Mutatie reserve groenbeheer. Betreft correctie voorwaarde Provincie; dit is geen incidentele taak Mutatie reserve kredietoverheveling ivm doorgeschoven incidentele 6 investeringsposten 5
7 Mutatie reserve kapitaallasten/herijking Totaal programma 1
45
N
I
3.517
N
I
107
V
I
86
V
Bedragen x € 1.000
Investeringsposten In dit overzicht is de recapitulatie opgenomen van lopende investeringsprojecten vanuit het bestaande beleid voor het programma Fysiek domein. Vervolgens zijn ook de nieuwe investeringen voor 2026 e.v. in dit overzicht opgenomen. De investeringen met een afschrijvingstermijn worden geactiveerd en via de kapitaallasten in de exploitatie opgenomen. Alle investeringen zonder afschrijvingstermijn worden volledig rechtstreeks in de exploitatie verantwoord. Deze eenmalige lasten kunnen uit de reserves gedekt worden.
Taakveld
Afschr. Naam investering
term
Investering 2026
2027
2028
2029
Programma 1 Fysiek domein 2.1
Rehabilitatie wegen (kostendekkingsplan 23-26)*
35
3.644
3.644
3.644
3.644
2.1
Fysieke maatregelen mobiliteitsplan*
35
463
463
463
463
2.1
Bereikbaarheidsagenda*
35
43
43
43
28
2.1
Herinrichting wegen tot GOW30
3.1
Ontwikkelstrategie De Peel*
56
3.1
Onderzoek huisvesting kleinschalige bedrijven
50
5.7
Vervanging speeltoestellen*
5.7 5.7
Vervangingsinvestering groen (kostendekkingsplan 23-26)* Vervangingsinvestering groen tbv klimaat (kdp 2326)*
35
102
578
15
50
35
886
886
886
886
35
74
74
74
74
5.110
5.067
7.3
Hotspot aanpak zwerfvuil
23
7.3
Adaptatie onrechtmatige afval inzameling en verwerking door derden
23
7.3
Onderzoek GFT voorziening hoogbouw
16
7.3
Juridische check op afvalbeleid Someren
20
7.3
Ondergrondse containers
15
7.3
Uitv. Afvalbeleidsplan 2024-2026*
34
7.4
Sanering woningen tegen geluidshinder
30
7.4
Schone lucht akkoord (uitvoering)
43
8.1
Omgevingsplan
350
8.1
Voorzieningenvisie kerkdorpen Someren
23
8.1
Pilot functionaris planjurist Ruimtelijke Ontwikkeling
75
30
Inzet Reserve Buitengebied in ontwikkeling (BIO-fonds): 5.7
Opwaarderen MTB routes en verbeteren biodiversiteit t.p.v. deel Herselse Bossen
25
5.7
Realisatie bloemrijke perken
50
5.7 5.7 5.7 5.7 5.7
Versterken biodiversiteit laanstructuren ("groenblauwe dooradering") Mildere overgang tussen industrie/kern/buitengebied Aanpak zandwegen gemeente breed Realisatie Tiny forrest bij waterberging Laan ten Boomen Opzetten landschappelijke (cultuurhistorische) waardenkaart
Totaal programma
10 10 25 74 40 6.254
5.718
Bedragen x € 1.000 * Bestaande IP waarvan kredieten meerjarig reeds toegekend zijn.
Toelichting Rehabilitatie wegen (kostendekkingsplan 23-26) In 2023 is een nieuwe kostendekkingsplan met bijbehorende investeringen vastgesteld. Hierin is in beeld gebracht welk bedrag jaarlijks nodig is voor rehabilitatie van wegverharding. Deze investeringen worden jaarlijks geïndexeerd.
29
Fysieke maatregelen mobiliteitsplan In 2023 is een nieuwe kostendekkingsplan met bijbehorende investeringen vastgesteld. Hierin is in beeld gebracht welk bedrag jaarlijks nodig is voor fysieke maatregelen ten behoeve van verkeersveiligheid. Deze investeringen worden jaarlijks geïndexeerd. Bereikbaarheidsagenda In MRE verband wordt gewerkt aan een bereikbaarheidsagenda als gezamenlijke strategie voor mobiliteit in de periode 2016-2030. In het kader van de bereikbaarheidsagenda wordt gewerkt aan generieke maatregelen (voor alle regiogemeenten), relatiegerichte maatregelen en maatregelen gerelateerd aan provinciale wegen. Voor 2026 is, net als in voorgaande jaren, een bedrag van € 43.000 opgenomen. Herinrichting wegen tot GOW30 In het vastgestelde Mobiliteitsplan gemeente Someren is een Uitvoeringsprogramma opgenomen met diverse uit te voeren maatregelen. Het herinrichten van de route Kanaalstraat (vanaf Witvrouwenbergweg)-Dorpsweg-Laan ten Roode-Kerkstraat-Loovebaan (tot rotonde Hooghoefweg) naar GOW30 maakt daarvan onderdeel uit. Voor een aantal maatregelen, waaronder deze, is in het Uitvoeringsprogramma nog geen dekking voorzien. Op alle bovengenoemde wegen (m.u.v. Kerkstraat) zijn de komende jaren onderhoudswerkzaamheden voorzien, waarvoor middelen worden gereserveerd.
Daarnaast ontvangen we een aanzienlijke subsidie vanuit het Rijk voor de herinrichting tot GOW30 van de Kanaalstraat, Dorpsweg en Laan ten Roode (€ 367.600,-). Om de subsidie voor de herinrichting van de Kanaalstraat, Dorpsweg en Laan ten Roode tot GOW30 te kunnen benutten, is nog een aanvullend budget nodig van € 680.000,-. Hiervan is een gedeelte in 2026 als voorbereidingskrediet benodigd, waarna van het resterende deel in 2027 de uitvoering kan plaatsvinden. De inrichting van het resterende gedeelte van de route (gedeelten van Kerkstraat en Loovebaan) tot GOW30 zal later worden opgepakt en voor aanvullend budget worden voorgelegd. Ontwikkelstrategie De Peel Voor de periode tot en met 2026 wordt gezamenlijk met de Peelgemeenten een Peelprogramma manager ingehuurd voor het opstellen en uitvoeren van de ontwikkelstrategie voor de Peel. Voor de Peelsamenwerking is aanvullend werkbudget nodig, onder andere voor de invulling van de peelprogramma manager. Deze investering wordt door alle peelgemeenten gedaan. Bij Peelsamenwerking binnen het ruimtelijke domein is meer (concreet) resultaat, snelheid en samenhang nodig om de vrijblijvendheid voorbij te gaan.