Bijlage 4 G Antwoorden persvragen 25 okt ED

Vragen van Twan Linders van ED Wvg Lungendonk (verzonden 25-10-2023) 1. Er zou in maart 2021 een longlist zijn geweest van 13 locaties. Klopt dat? Welke locaties waren dit en in welke gemeenten? Dat klopt. De locaties waren gelegen in alle 6 Peelgemeenten (Laarbeek, Gemert-Bakel, Deurne, Asten, Someren en Helmond). In dit stadium van de besluitvorming kunnen geen gegevens van specifieke locaties worden genoemd. 2. Hoe zijn die locaties op die lijst gekomen? Konden gemeenten zelf locaties aandragen die zij geschikt achtten of is er een onafhankelijk bureau aan te pas gekomen dat een lijst met mogelijke locaties heeft opgesteld? Gemeentes hebben in 2019/2020 zelf via ambtelijke werksessies locaties geïnventariseerd, die allemaal solitair of in combinatie voldeden aan de vraag. Dit was de zogenaamde longlist met een willekeurige volgorde. 3. Klopt het dat die longlist in de zomer van 2021 is teruggebracht tot een shortlist met drie locaties, te weten Varenschut, Achterbroek, Someren-Eind? Zo niet: hoe zit het dan wel? Zo ja: op basis van welke criteria zijn deze drie locaties overgebleven? Toen de longlist was samengesteld is eerst gekeken naar rijks- en provinciaal beleid. Zoals, onder andere, waar stedelijk afweegbare gebieden lagen of bijvoorbeeld wat als groen-blauwe mantel was bestempeld. Dit is in kaart gebracht door een gespecialiseerd en onafhankelijk bureau (Bro).

De grootte van het zoekgebied (bruto 150 ha) was ook een uitgangspunt (de grootte was eerder al vastgesteld op basis van behoefteanalyse). Alle locaties zijn daarna gewogen volgens een objectief model door middel van diverse omgevingsfactoren. Bro had dat model ontwikkeld. Zo ontstond een ranglist van 13 locaties waaruit de shortlist van drie tot vijf locaties is gedestilleerd. De locaties op de shortlist wilden we wel verder verdiepend onderzocht hebben op haalbaarheid. Dat onderzoek heeft zich in eerste aanleg beperkt tot drie locaties. In dit stadium van de besluitvorming kunnen geen gegevens van specifieke locaties worden genoemd. 4. Het terugbrengen van de longlist tot een shortlist: was dat een besluit van de colleges van B & W van de zes Peelgemeenten? Zo nee: wie heeft dat besluit dan wel genomen? Ja, de colleges van de Peelgemeenten hebben daar besluiten over genomen. Dat deden ze op advies van de stuurgroep Regionaal Bedrijventerrein Brainport-Oost. Hier werken, naast de Peelgemeenten, ook de Provincie Noord Brabant, het Stedelijk Gebied Eindhoven (SGE) en het Waterschap Aa en Maas samen. Er is in eerste instantie gekozen voor een shortlist van drie, later is dit uitgebreid tot vijf. 5. In juni 2023 zou die shortlist uitgebreid zijn met twee locaties: Someren-Noord en Lungendonk. Klopt dit?

Ja, bij de start van het verdiepend haalbaarheidsonderzoek in november 2022 is door de stuurgroep opdracht gegeven om de initiële shortlistranking uit te breiden tot vijf. Dit lag ook al in de aanpak van het onderzoek besloten (zie beantwoording vraag 3 en 4). Colleges van de Peelgemeenten hebben in juni 2023 de shortlist van vijf vastgesteld. Zo niet: hoe zit het dan wel? Zo ja: wat was de reden om die shortlist uit te breiden? De reden om uit te breiden naar vijf was om te kunnen werken vanuit een voldoende substantiële shortlist waaruit een voorkeurslocatie of een combinatie van locaties naar voren zou kunnen komen. En waarom uitgerekend met deze twee locaties? Dit waren de volgende locaties op de ranglijst. 6. Hoe kan het dat die shortlist, op Varenschut na, volledig uit Somerense locaties bestaat? Waren locaties in andere gemeenten minder geschikt (en op basis van welke criteria dan) of hebben die gemeenten zich teruggetrokken en geen locaties aangeboden? Bij de start van de zoektocht stonden diverse gemeentes, waaronder Someren, op de longlist met meerdere locaties. Gezien de looptijd van een aantal jaren, zijn om uiteenlopende redenen locaties alsnog afgevallen. Bijvoorbeeld omdat daar toch voorrang werd gegeven aan andere plannen zoals woningbouw of natuur- en waterwingebied.

Uiteindelijk bleken volgens de ranking en het wegingsmodel de locaties in Someren het meest geschikt van de locaties die overbleven. 7. Als alle andere gemeenten (Helmond met Varenschut buiten beschouwing gelaten) geen locaties hebben aangeboden, kan er dan in de ogen van college Someren nog sprake zijn van een zorgvuldige afweging? De spoeling is dan dusdanig dun dat veel geschiktere locaties in andere gemeenten buiten beschouwing zijn gelaten. Op de longlist stonden aanvankelijk 13 locaties verspreid over de hele Peelregio. Op basis van objectieve criteria en weging is er een zorgvuldig proces gevolgd. Daaruit kwam uiteindelijk deze locatie als meest geschikt naar voren. Het was een zorgvuldig en gecoördineerd proces waarin sinds 2019 integraal is samengewerkt door 6 Peelgemeenten, de Provincie Noord Brabant, het Stedelijk Gebied Eindhoven (SGE) en het Waterschap Aa en Maas. Het onderzoeksproces is niet door één gemeente in haar voordeel te beïnvloeden. Zie ook het antwoord op vraag 6. 8. Waarom heeft het college van Someren ingestemd met deze eenzijdige shortlist? Het woord ‘eenzijdige’ in de vraag roept een bepaalde framing op. Niet alleen Someren maar alle Peelgemeenten hebben ingestemd met de shortlist. Zonder kennis van het voortraject kan de shortlist misschien een eenzijdige indruk maken.

Het is echter de uitkomst van een zorgvuldig gevoerd onderzoeksproces geweest waarin meerdere deskundige onderzoeksbureaus een rol hebben gehad, en aangestuurd door een breed samengestelde bestuurlijke stuurgroep (zie beantwoording vraag 7). Het gemeentebestuur van Someren ziet de brede ontwikkelingen en grote opgaven in de regio ook. Zij vindt dat de gemeente daar waar kan, waar het verantwoord is en de

2/7

raad mee instemt samengewerkt moet worden buiten de gemeentegrenzen. Dit is niet alleen het standpunt van het huidige bestuur, maar óók dat van het vorige bestuur. Dit proces loopt veel langer dan wordt gesuggereerd en vele bestuurders zijn hier al jaren mee bezig en van op de hoogte. 9. Heeft de gemeente proactief gehandeld om zoveel mogelijk of bijna uitsluitend Somerense locaties op die shortlist te krijgen? Neen. Het onderzoeksproces is niet door één gemeente in haar voordeel te beïnvloeden. Alle locaties zijn onafhankelijk gewogen en in een ranglijst geplaatst op basis van het eerder genoemde wegingsmodel met omgevingsfactoren. Uit die ranking ontstond op natuurlijke wijze de shortlist. 10. Wat is het belang voor de gemeente Someren om het regionaal bedrijventerrein grotendeels binnen de eigen gemeentegrenzen te laten landen? Wederom lijkt dit op enige framing. De gemeente ‘laat’ het RBT niet landen. Niet één van de Peelgemeente kan het onderzoek in haar voordeel beïnvloeden. Ook de gemeente Someren niet. Het is de uitkomst van een zorgvuldig en onafhankelijk onderzoek, objectieve weging en een transparant besluitvormingsproces zoals bij bovenstaande vragen is toegelicht. De gemeente Someren onderschrijft wel het belang van de regio om voor de lange toekomst (30 jaar) te investeren aan en open te staan voor impulsen op economisch, sociaal en maatschappelijk gebied. 11.

Als Lungendonk daadwerkelijk in juni 2023 is toegevoegd aan de shortlist, is de tijd tot het aanwijzen als locatie slechts drie maanden. Welke stappen zijn er in die drie maanden gezet om tot dit besluit te komen, graag zo concreet en gedetailleerd mogelijk? Na het formuleren van het advies door de stuurgroep in november 2022 is gestart met het verdiepend haalbaarheidsonderzoek. Ook dit onderzoek is door een deskundig onderzoeksbureau uitgevoerd. Dat onderzoek heeft een klein half jaar geduurd. Daaruit kwam naar voren dat Lungendonk, dat als solitaire locatie steeds al op de longlist stond, maar te klein was, als combinatie locatie wel geschikt bleek. Het onderzoeksbureau heeft hierover geadviseerd aan de brede bestuurlijke stuurgroep. Deze stuurgroep heeft op basis daarvan de uitkomst van de voorkeurslocatie bekrachtigd. 12. Welke onderzoeken zijn er gepleegd, welke criteria zijn beoordeeld? Er zijn door de jaren verschillende onderzoeken uitgevoerd en meerdere behoeftepeilingen gedaan. De concrete start van de zoektocht naar een regionaal terrein vindt zijn oorsprong in het rapport van BMC; ‘bedrijventerrein programmering De Peel 2020’.

Hierin is de ten aanzien van een onderzoek naar een regionaal terrein te citeren: “In december 2019 is voor de ontwikkeling van een regionaal terrein opdracht gegeven een locatiekeuze onderzoek uit te voeren en om de gewenste samenwerkingsvorm te duiden. De opdracht luidt op hoofdlijnen als volgt: 1. Het in kaart brengen van een of meerdere zoekgebieden

3/7

2. Totale initiële omvang van totaal circa 150 ha bruto, voor 50-70 ha uitgeefbare grond (netto) plus eventuele bijkomende functies en ruimte voor uitbreiding op lange termijn. 3. Kwaliteitseisen zoals: goede bereikbaarheid voor logistiek en werknemers, strategische ligging t.o.v. o.a. Brainport, Noordoost Brabant en Greenport Venlo, rekening houdend met opbouw en inrichting van het landschap. 4. Organisatie- en verdienmodel. Er is een onderzoek uitgevoerd naar de longlist van 13 locaties. Hierin zijn de locaties gewogen en onderzocht aan de hand van de volgende hoofdthema’s / criteria: • Ruimtelijke kwaliteit; • Milieu; • Infrastructuur; • Natuur; • Duurzaamheidspotentie. Vervolgens is een verdiepend onderzoek uitgevoerd naar een shortlist van 5 locaties. In het verdiepende haalbaarheidsonderzoek zijn de locaties verder onderzocht, onder meer op de effecten en haalbaarheid aan de hand van de volgende aspecten: • Beleid & regelgeving; • Milieu – Bodem; • Milieu – Natuur & ecologie; • Milieu – Stikstofdepositie en luchtkwaliteit; • Milieu – Klimaat en water; • Milieu – Externe veiligheid; • Milieu – Wegverkeerslawaai; • Milieu – Geur en geluid; • Verkeer; • Landschap. 13.

Was de gemeenteraad van Someren op de hoogte van de shortlist met drie én die met vijf namen? Zo ja, wanneer is die daarvan op de hoogte gebracht? Op 13 september 2023 is de raad onder geheimhouding geïnformeerd over de locaties op de shortlist en de voorkeurslocatie. De gemeenteraden zijn eerder via raadsinformatiebrieven op hoofdlijnen geïnformeerd over de voortgang van het proces, zonder informatie over specifieke locaties. De geheimhouding heeft te maken met het belang om grondspeculatie te voorkomen. 14. Wanneer is de gemeenteraad op de hoogte gebracht van de uiteindelijke keuze voor Lungendonk als locatie voor het regionaal bedrijventerrein? Zie vraag 13. Van belang te vermelden is dat het Lungendonk én Varenschut in combinatie is. 15. Is de gemeenteraad ook meegenomen in de afwegingen die de colleges gemaakt hebben en die tot de keuze voor Lungendonk hebben geleid?

4/7

Op 13 september 2023 is de gemeenteraad daarover geïnformeerd. Eerdere betrokkenheid zou het noodzakelijk maken de informatie langdurig geheim te houden. Met als risico dat de voorkeurslocatie(s) voortijdig bekend zou(den) worden. 16. Waarom is Dorpsoverleg Lierop tot op heden niet op de hoogte gebracht en bijgepraat door het college? Het persbericht over de Wvg vestiging is per abuis door de vakambtenaar niet naar het Dorpsoverleg Lierop gegaan. Dat is te betreuren. We hebben een samenwerkingsconvenant dat toeziet hoe met elkaar gecommuniceerd wordt in dit soort situaties. Maar soms gaat er wat fout helaas. Wij hebben het Dorpsoverleg Lierop inmiddels gesproken en uitgenodigd voor een gesprek met het college op zeer korte termijn. 17. Er is sinds de bekendmaking van Lungendonk als locatie geen enkele openbare bijeenkomst geweest waarin het college aan inwoners toelicht hoe die keuze tot stand gekomen is. Waarom niet? Er is voor gekozen de informatie in eerste instantie te richten op de eigenaren in het Wvg-gebied. De focus is in dit stadium gericht op de vaststelling en bekrachtiging van het voorkeursrecht door de raad. Vanuit de Wvg bestaat de wettelijke verplichting om de betreffende perceelseigenaren met een aangetekende brief op de hoogte te brengen van de vestiging van het voorkeursrecht. Dit is een omvangrijk schrijven met diverse bijlagen met Wvg bepalingen.

Dat is al veel informatie in één keer. Met de bewoners van het Wvg-gebied zijn we momenteel op meerdere manieren in gesprek en we bieden hen verschillende mogelijkheden voor vragen of een persoonlijk onderhoud; Zo hebben wij nog een gerichte begeleidende bewonersbrief gestuurd over dit onderwerp. In die brief is de mogelijkheid geboden vragen te stellen of een individueel gesprek aan te gaan met de gemeente voor nadere toelichting. Daarvan wordt goed gebruik gemaakt. Er is tevens een inloopbijeenkomst voor inwoners en perceeleigenaren van Lungendonk georganiseerd met tekst en uitleg door het projectteam en wethouder. Daarnaast was er uitgebreid ruimte voor persoonlijke vragen. De informatie en diverse stukken zijn ook nog eens beschikbaar op de website van de gemeente (www.someren.nl/wvglungendonk), op Facebook en op LinkedIn. Het voornemen is om in november nog een bredere informatieavond te organiseren waarop iedereen welkom is. Zodra hier meer over bekend is, communiceren we hierover. Na het voorlopig vestigen van de Wvg door het college, kan de raad van de gemeente drie maanden nadenken om dit besluit al of niet te bekrachtigen. Dit gebeurt op 14 december. Pas daarna wordt gestart met de feitelijke ruimtelijke planontwikkeling, dus het hoe, wat, waar en wanneer. Onderdeel daarvan is een brede omgevingsdialoog of regietafel of iets dergelijks.

Dat proces duurt drie jaar met ruimte voor inspraak en persoonlijke afwegingen. Na die drie jaar wordt langzaam opgestart met de uitrol van percelen en mogelijke aan-verkoop van gronden. Eigenaren die dat sneller willen kunnen dat aangeven en dan volgt een taxatie.

5/7

18. Is het college in haar eigen ogen tekortgeschoten in de communicatie richting Dorpsoverleg Lierop en de inwoners? We begrijpen de reactie van het Dorpsoverleg en de zorgen bij de inwoners. Voor veel mensen heeft dit bericht grote impact, is onbekende materie en kan dus rauw op het dak vallen. We betreuren het dat tijdens het versturen van het persbericht naar de media het Dorpsoverleg is gemist. Evenwel waren wij door de geheimhouding gebonden tot het moment van vestiging van de Wvg. Wij hebben vervolgens gekozen voor een informatievoorziening in meerdere fasen en sporen; Eerst werd de focus gericht op de individuele perceelseigenaren, wat vanuit de Wvg nodig en verplicht is. Dan het aanbieden van aanvullende individuele gesprekken en de mogelijkheid tot vragen. Vervolgens, is er een inloopbijeenkomst voor inwoners en perceeleigenaren van Lungendonk geweest. Tenslotte zullen wij in november nog een bredere informatiebijeenkomst houden voor bewoners én omwonenden. Parallel hieraan loopt een proces met de raad van de gemeente Someren. Zij hebben hier zelf om gevraagd en wij willen hen zo goed mogelijk meenemen in het proces tot nu toe, maar vooral in het proces wat voor ons ligt de komende jaren. Daarvoor zijn inmiddels meerdere data gepland.

Ten derde loopt er een communicatiespoor naar de Peelgemeenten, Waterschap en Provincie om hen te informeren en op de hoogte te houden. Ook met de gemeente Helmond – als mede grondgemeente – vindt nauw overleg en afstemming plaats. In deze sporen is het Dorpsoverleg Lierop helaas niet goed meegenomen. Dat betreuren we en zoals gezegd is er inmiddels contact met het Dorpsoverleg opgenomen en staat een afspraak met hen gepland. 19. Er zou onderzoek zijn geweest waaruit blijkt dat er behoefte is aan een regionaal bedrijventerrein van 60 hectare. Klopt dit en zo ja, kan ik dat onderzoek krijgen? Nee, dat klopt niet. Helmond heeft de Peelgemeenten in 2019 gevraagd om medewerking voor het ontwikkelen van een regionaal bedrijventerrein van 60 ha ter vervanging van het, binnen het Stedelijk Gebied Eindhoven (SGE), afgesproken regionale bedrijventerrein Zuidoost Brabant - Oost (BZOB-oost), waarvoor in Helmond op dit moment geen maatschappelijk haalbare locatie beschikbaar is. De gemeente Helmond maakt, naast Peelgemeente, óók deel uit van het Stedelijk Gebied Eindhoven (SGE). Helmond kon die 60 Ha niet accommoderen en heeft zich gewend tot de peelgemeenten om gezamenlijk de zoektocht naar een groter Regionaal Bedrijventerrein aan de oostkant van Brainport waar al langere tijd behoefte aan was te vervolgen. De Peelgemeenten hebben daarmee ingestemd. 20.

Heeft het college van Someren in zijn ogen de belangen van de bewoners van Lungendonk en de natuur voldoende in de afweging betrokken? Waaruit blijkt dat?

6/7

Aan de keuze voor de voorkeurslocatie is een zorgvuldig onderzoek vooraf gegaan, geïnitieerd door de 6 Peelgemeenten, de Provincie Noord Brabant, het Stedelijk Gebied Eindhoven (SGE) en het Waterschap Aa en Maas. Daarin zijn ook de belangen van bewoners en de natuur betrokken. Als de gemeenteraad op 14 december 2023 het voorkeursrecht bekrachtigt, dan is dat het startmoment om te gaan werken aan eerste het ontwerp van het terrein, een milieueffectrapportage (MER) en een omgevingsplan. Dat kan nog wel zo’n 3 jaar in beslag nemen. Bij die stappen worden bewoners, inwoners, bedrijven, organisaties en betrokkenen nadrukkelijk betrokken. De belangen van de inwoners worden altijd meegenomen en afgewogen. Dat streven is er bij nagenoeg alle ruimtelijke ontwikkelingen als het aan de gemeente ligt. Dat gaat niet altijd even soepel, maar de opgaven zijn dan ook groot en complex. Alles overwegende is het standpunt van het college dat het onderzoek naar de mogelijkheden, de kansen voor het gebied op macroeconomisch gebied, tot micro-economisch gebied goed in kaart moeten zijn om een weloverwogen besluit te kunnen nemen voor de lange termijn toekomst. Dat onderzoek kan pas gestart worden als de gemeenteraad óók vindt dat de belangen voor de gemeente en haar inwoners eerst goed in kaart moeten worden gebracht en dus de Wvg bekrachtigt.

Daarmee ontstaat ruimte voor de echte planvorming en kunnen alle belangen op een open en transparante manier besproken worden

7/7