Bijlage 2 Landschapsanalyse Onderbouwing Beekdallandschap Someren

Onderbouwing beekdallandschap Someren(landschapsanalyse) Zonnepark Heikantstraat 2323704_RvS.220323

Someren 07/07/2022

Aanleiding De gemeente Someren heeft op 29 oktober 2019 een omgevingsvergunning verleend voor de duur van 25 jaar voor het realiseren van een zonnepark op het perceel Heikantstraat 33a te Someren. Tegen dit besluit is een beroep bij de rechtbank en later een hoger beroep bij de Raad van State ingesteld. De Raad van State heeft dit hoger beroep gegrond verklaard en daarmee de omgevingsvergunning vernietigd, omdat de grond waarop het zonnepark is voorzien in het gemeentelijk beleid voor zonneparken niet als zoekgebied voor zonneparken is aangewezen en/of omdat onvoldoende onderbouwd was (in een verslag of rapport) dat de voorgenomen ontwikkeling geen negatieve effecten zal hebben op het aanwezige beekdallandschap. De gemeente dient, met in achtneming van de overwegingen van de Raad van State, een nieuw besluit te nemen op de omgevingsvergunningaanvraag van Zonneparken Someren B.V. Onderhavige landschapsanalyse voorziet in de door de Raad van State gevraagde analyse en onderbouwing van de effecten van het plan. Achterliggend Beleid In december 2017 heeft de raad van de gemeente Someren het "Beleid zonneparken in het buitengebied 2017" (hierna: Beleid 2017) vastgesteld.

In dit beleid wordt als uitgangspunt gehanteerd dat het realiseren van zonnevelden in beekdalen niet wordt toegestaan vanwege het gevaar dat landschapswaarden onherstelbaar worden aangetast en vanwege de kwetsbaarheid van het landschap. In de "Evaluatie beleid zonneparken en windmolens 2018" (hierna: Evaluatie beleid 2018), door de raad vastgesteld op 18 september 2018, wordt dit uitgangspunt nog steeds onderschreven. Maar daaraan is toegevoegd (paragraaf 3.1.3) dat beekdalen, die weinig waarde vertegenwoordigen, wel kunnen worden aangemerkt als zoekgebied voor zonneparken. De gronden in de zone langs de Kanaaldijk kunnen volgens de raad als zoekgebied worden aangeduid. Daartoe moet een inventarisatie plaatsvinden om de feitelijk aanwezige natuur- en landschapswaarden in beeld te brengen. Als uit de inventarisatie naar voren komt dat er feitelijk geen waarden aanwezig zijn of dat de wel aanwezige waarden niet worden aangetast door het plaatsen van zonnepanelen, dan, zo staat in paragraaf 3.1.3, kunnen de betreffende gronden worden toegevoegd aan het zoekgebied. De overige beekdalen binnen het grondgebied van de gemeente worden vooralsnog niet aan het zoekgebied toegevoegd. Om als zoekgebied aangemerkt te worden dient een inventarisatie uitgevoerd te worden om de feitelijk aanwezige natuur- en landschapswaarden in beeld te brengen.

Als uit de inventarisatie naar voren komt dat er feitelijk geen waarden aanwezig zijn of dat de wel aanwezige waarden niet worden aangetast door het plaatsen van zonnepanelen, kan de locatie als zoekgebied worden aangewezen. In de "Evaluatie beleid zonneparken en windmolens 2020, onderdeel uitmakend van het beleid zonneparken in het buitengebied 2017" (hierna: Evaluatie beleid 2020) is het zonnepark aan de Heikantstraat aangemerkt als een van de zeven vergunde of in vergaande fase van vergunningprocedure zijnde zonneparkprojecten. In deze Evaluatie beleid 2020 is aan de hand van deze 7 projecten onder 2.2. een “Puntsgewijze evaluatie” beschreven, waarbij ook het beleid uit 2017 en 2018 voor zoekgebieden (onveranderd) is

benoemd, In de daarop volgende paragrafen 3 en 4 wordt een vooruitblik gegeven voor het (aangepast) beleid voor de vergunningverlening van nieuwe zonneparken. Dit aangepaste beleid heeft betrekking op toekomstige vergunningverlening voor zonneparken en is (dus) niet op het al vergunde zonnepark aan de Heikantstraat van toepassing. Beschrijving landschapswaarden plangebied i.r.t. beekdallandschap De locatie waar de ontwikkeling van een zonnepark aan de Heikantstraat te Someren is, zoals blijkt onder navolgende locatieaanduiding (zie afbeelding 1), voor een (heel) klein deel gepland binnen als landschapstype “Beekdal en broekontginning” aangeduide gronden. Het (verreweg) grootste deel ligt binnen het landschapstype “Oude zandontginning”.

Afbeelding 1: Landschapstypen Het Beekdallandschap/de Broekgebieden zijn laag gelegen, natte en kleinschalige landschappen. Omdat de beekdalen gevoelig zijn voor hoog water, zijn deze gebieden van oudsher minder voor bebouwing geschikt. De meeste beken in de gemeente Someren zijn tot rechte sloten en watergangen gegraven. In tegenstelling tot vroeger komt ook nog maar weinig beplanting voor. Wel zijn nog veel beekbegeleidende bosstructuren aanwezig.

Ter plaatse van het deel van het plangebied dat is gelegen binnen het landschapstype “Beekdal en broekontginning” en waar zonnepanelen zijn gepland, zijn in de bestaande situatie geen kenmerken en/of waarden aanwezig die behoren tot een beekdallandschap. Het plangebied is al langer dan 5 jaar in agrarisch gebruik in de vorm van akkerbouw. Enkel aan de randen van het plangebied zijn landschappelijke houtsingels aanwezig. Deze houtsingels zijn in het verleden aangelegd als kwalitatieve verplichting met een instandhoudingsplicht ten dienste van een functieveranderingsproject. De ontwikkeling van dit zonnepark op deze locatie zal daar dan ook geen verandering in brengen.

Afbeelding 2: luchtfoto huidige situatie

Afbeelding 3: aanwezige landschapselementen In het verleden zijn er ter plaatse van het plangebied tevens kassen gesitueerd geweest. Geconcludeerd wordt dat er ter plaatse van het plangebied al geruime tijd geen landschapswaarden (anders dan de houtsingels die behouden blijven) van een beekdallandschap aanwezig zijn en dat het gebied als zoekgebied kan worden aangemerkt als bedoeld in de Evaluatie beleid 2018 ofwel het beleid voor zonneparken van de gemeente Someren.

Afbeelding 4: Luchtfoto situatie 2011 Beschrijving effecten realisatie zonnepark Het deel van het plangebied waar zonnepanelen zijn gepland, gelegen binnen het landschapstype “Beekdal en broekontginning”, is al langer dan 5 jaar landbouwkundig in gebruik. (B.) Dat betekent dat zeker gedurende deze 5 jaar meststoffen en bestrijdingsmiddelen zijn aangewend welke, zoals algemeen bekend, voor een deel uitspoelen in het oppervlakte/grondwater. Op het moment dat een zonnepark wordt gerealiseerd binnen dit landschapstype, zullen gedurende de levensduur van dit zonnepark geen meststoffen en of bestrijdingsmiddelen meer worden ingezet en vindt dus ook geen uitspoeling meer plaats. Het toekomstige gebruik heeft – uit ecologisch perspectief - derhalve een positief effect op de bodemkwaliteit en het grondwater.

Afbeelding 5: grondgebruik plangebied Als onderdeel van de beoogde ontwikkeling zullen, naast de te behouden houtsingels, een aantal landschapselementen worden toegevoegd (zie afbeelding 6). Binnen het plangebied wordt naast de aanleg van het zonnepark op de huidige akker voorzien in omvorming van een overig deel akkerland en grasland naar meer biodiverse natuurvlakken, waarin al een tweetal bosjes en een poel bestaan. Ten behoeve van het onderhavige plan zijn ecologische inrichtingsmaatregelen opgesteld in het rapport ‘Ecologische inrichtingsmaatregelen zonnepark Heikantstraat’, dit rapport is als bijlage 1 bij de ruimtelijke onderbouwing bijgevoegd. In het kort zien de inrichtingsmaatregelen op het volgende: • • • •

De ontwikkeling van meerjarig bloemrijk grasland en een struweelsingel; De aanleg van extra (amfibieën)poel; Vegetatieontwikkeling met een diversiteit aan streekeigen soorten, en Habitatversterking door faunavoorzieningen, waaronder een bijenrand.

De inrichtingsmaatregelen voor het plangebied sluiten aan bij de gebiedskenmerken van het Beekdallandschap zoals beschreven in het beeldkwaliteitsplan buitengebied 2011.

Conclusie: Op basis van de uitgevoerde analyse kan geconcludeerd worden dat: • •

• • •

•

In het verleden waren er ter plaatse kassen aanwezig, het huidige grondgebruik is akkerbouw; Ter plaatse van het deel van het beekdallandschap waar zonnepanelen voorzien zijn, zijn geen landschapskenmerken en/of -waarden aanwezig (anders dan houtsingels die behouden blijven) en dus ook geen beekdallandschapwaarden; De voorgenomen (tijdelijke) functieverandering en realisatie van zonnepanelen heeft geen negatief effect ten aanzien van het beekdallandschap; De voorgenomen ontwikkeling heeft een positief effect op de bodemkwaliteit en het grondwater; De landschappelijke maatregelen die als onderdeel van de ontwikkeling worden gerealiseerd, dragen bij aan het herstellen en versterken van de waarden en kwaliteiten van het beekdallandschap; Het zonneparkgebied kan worden aangemerkt als zoekgebied voor zonneparken.

Gelet op de uitgevoerde analyse wordt geconcludeerd dat de voorgenomen ontwikkeling ter plaatse van het perceel Heikantstraat 33a te Someren voldoet aan de voorwaarden voor zoekgebieden ter plaatse van beelkdallandschappen uit het gemeentelijke beleid “Evaluatie beleid zonneparken en windmolens 2018” en derhalve in zoverre aanmerking komt voor de realisatie van een zonnepark.

Colofon: Dit rapport is tot stand gekomen met ondersteuning van Aveco de Bondt.