Bijlage 1. Meerjarenproductieprognose 2025 infographic

Meerjaren Productie Prognose (MPP) Verwachtingen voor de toekomst voor de instroom, doorstroom en uitstroom van verschillende onderdelen van de migratieketen

2025 Directoraat-Generaal Migratie

Inleiding MPP 2025

Meerjaren Productie Prognose

Kader

De Meerjaren Productie Prognose (MPP) 2025 heeft als voornaamste doel om een gedeeld toekomstbeeld te schetsen voor de migratieketen. Er wordt een kwantitatief beeld geschetst van de instroom, doorstroom en uitstroom van verschillende onderdelen van de migratieketen. Dit gebeurt in de vorm van verschillende scenario’s (minimum, mediaan, medio en maximum).

De totstandkoming van de prognose MPP 2025 vond plaats in een context van veelvuldige en elkaar snel opvolgende nationale- en internationale ontwikkelingen en beleidsvoornemens. Dat maakt het opstellen van deze prognose extra complex. De inhoud is gebaseerd op de op dit moment best beschikbare informatie en onderliggende kaders, waarin helder is vastgelegd aan welke voorwaarden een prognose moet voldoen. Bij de totstandkoming van de Meerjaren Productie Prognose wordt het volgende kader gehanteerd: • De MPP geeft inzicht in de verwachtingen voor de migratieketen op basis van concrete en vastgestelde plannen en cijfers. • Ten tijde van het opstellen van de MPP 2025 werkt de keten aan de voorbereiding van de implementatie van nieuwe wetgeving (o.a. EU Asiel- en migratiepact). Keteneffecten hiervan zijn in deze MPP niet opgenomen. • Toekomstige (beleids)wijzigingen kunnen leiden tot een ander toekomstbeeld dan hetgeen in deze MPP is opgenomen. • Informatie t.b.v. de analyses bij totstandkoming van deze MPP is meegenomen t/m peildatum mei 2025.

De MPP staat als analytisch product op zichzelf. De analytische uitkomsten kunnen vervolgens ondersteunend zijn aan het vraagstuk rondom de consequenties en handelingsperspectieven die de migratieketen hieraan verbindt. In het algemeen geldt dat hoe verder in de tijd, hoe groter de mate van onzekerheid wordt en hoe meer de cijfers indicatief zijn. In dit overzicht van de uitkomsten van de MPP wordt een verwachtingsbeeld geschetst tot en met 2029.

MPP-werkgroep De MPP-werkgroep is verantwoordelijk voor het periodiek bijstellen van de MPP. Deze werkgroep bestaat uit de volgende leden: • • • • • • • • •

Directoraat-Generaal Migratie (DGM), bestaande uit de afdelingen Analyse Proeftuin Migratieketen (APM) en Ketensturing (KS) Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA) Dienst Terugkeer en Vertrek (DTenV) Politie Nidos Raad voor de Rechtspraak (RvdR) Raad van State (RvS) Ministerie van Buitenlandse Zaken (BZ)

Het herijken van de MPP wordt uitgevoerd op basis van analytische inzichten en verrijkt met beleidsmatige inzichten, in nauwe samenwerking met de (keten)partners in de migratieketen.

Leeswijzer Als er in deze datavisualisatie cijfers worden genoemd, dan wordt - tenzij anders vermeld - gerefereerd aan het MPP mediaan scenario. Waar een visualisatie (werk)voorraden of bezettingsaantallen betreft zijn aantallen weergegeven t/m 1 januari van het genoemde jaar. Waar het instroomaantallen betreft zijn de genoemde aantallen jaartotalen voor het genoemde jaar. Aantallen in deze datavisualisatie zijn afgerond op honderdtallen.

Inherent aan een prognosemodel is dat er een zekere mate van onzekerheid is. De uitkomsten van het rekenmodel van de MPP bieden geen garantie voor de daadwerkelijke realisatie. De prognose is het meest betrouwbaar over de eerste periode van 1,5 à 2 jaar. Hoe verder in de tijd, hoe groter de onzekerheid.

2

Reguliere migratie MPP 2025

Bij reguliere migratie gaat het om migranten die voor hun gezin, werk of studie naar Nederland komen. Het kan ook gaan om culturele uitwisseling of verblijf om humanitaire redenen. In de MPP gaat het om prognoses van reguliere instroom van buiten de EU. Reguliere instroom van binnen de EU is geen onderdeel van de MPP. Die personen hebben het recht van vrij verkeer en dienen geen aanvraag in bij de IND.

De IND werkt ook op Bezwaar Regulier de werkvoorraad weg. De grootste daling wordt verwacht in 2027. Het aantal verwachte bezwaren dat naar aanleiding van reguliere aanvragen ingediend zal gaan worden is lager dan in voorgaande MPP. MPP 2025 | Bezwaar Regulier

19.500 15.000

30.500 26.000

2025

37.200 27.000 27.000 26.900

2026

2027

aanbod

De verwachting is dat er vanaf 2026 minder aanvragen TEV (procedure om toegang en verblijf) ingediend zullen worden dan in de voorgaande MPP aan de orde was. Naar verwachting zal het aantal verblijfsvergunning regulier (eerste aanleg; VVR) juist licht stijgen. Vanaf komend jaar zal de IND de instroom op TEV en VVR eerste aanleg bijhouden. MPP 2025 | Toegang en Verblijf (TEV) (mediaan) 66.600 67.900 68.900 66.600 65.700

26.900 26.900 26.900 26.900

2028

2029

2025

2026

67.000 67.000 67.000 67.000

MPP 2025 | VVR eerste aanleg / Wijziging beperking (mediaan)

68.600

74.000 75.200

75.200 75.200 77.400 75.200 75.200 75.200 75.200

MPP 2025 | RvdR-voorraad beroepen regulier (per 1 jan)

2028 productie

2029

MPP 2025 | RvS-voorraad hoger beroepen regulier (per 1 jan)

4.400 3.100

3.100

1.100

2027

2028

De voorraad van reguliere zaken bij de rechtbanken loopt richting 2027 op, mede door het hoge aantal afdoeningen van de IND op Bezwaar Regulier. De instroom bij de Raad van State is sterk afhankelijk van het aantal beroepen dat de rechtbanken kunnen afhandelen: beroepen gaan vooraf aan de hoge beroepen.

600

aanbod

5.000

Beroepen Reguliere zaken bij de Raad voor de rechtspraak en de Raad van State

3.400

2026

2027

5.000

productie

5.100

2025

15.100

Het aantal bezwaren dat wordt ingediend is relevant voor de rechtbanken, vanwege de rechtszaken die kunnen volgen uit deze bezwaren.

Reguliere zaken bij de IND

75.700

MPP 2025 | Bezwaar Regulier voorraad (per 1 jan)

2029

2025

2026 aanbod

2027

2028 productie

800

900

1.000

2027

2028

2029

2029 2025

2026

2027

2028

2029

2025

2026

3

Asielmigratie MPP 2025

De totale asielinstroom in Nederland bestaat uit zowel eerste aanvragen (inclusief geboorten) als herhaalde aanvragen. Ook nareizende gezinsleden van houders van een zelfstandige asielvergunning worden als asielinstroom meegeteld. Tenslotte zijn er nog vluchtelingen die in het kader van hervestiging naar Nederland worden overgebracht. Personen die een asielverzoek hebben ingediend worden veelal opgevangen door het COA. Personen die een eerste asielaanvraag doen, dienen te worden geïdentificeerd en geregistreerd in één van de identificatie & registratie straten. Eerste asielinstroom prognose Het opstellen van de eerste asielinstroom prognose is een analytisch proces waarin (geo)politieke inzichten worden gecombineerd met cijfermatige analyse. Deze analyses worden getoetst bij (inter)nationale expertise. Hieruit blijkt dat er een kans is van 75% dat de eerste asielinstroom in 2026 valt binnen de bandbreedte van 13.000 tot 44.000. Dit betreft een bijstelling naar beneden t.o.v. voorgaande MPP, o.a. vanwege een lagere asielinstroom in 2025 dan was voorzien. De onzekerheid rondom de instroom neemt toe: dat is zichtbaar in de bandbreedte van de scenario’s. MPP 2025 | Prognose eerste asielinstroom 85.000 65.000

44.000

33.000 26.000 22.000 15.000

2025

32.000

50.000 35.000

75% betrouwbaarheidsinterval 40.000 46.000

De MPP-scenario’s voor 2026: → Maximum scenario: 44.000 1e asiel (bovenkant 75% betrouwbaarheidsinterval)

→ Medio scenario: 32.000 1e asiel

25.000

25.000

25.000

13.000

10.000

7.500

2025 2026

2027

2026 2028

5.600

2029

De eerste asielinstroom prognose is onderdeel van de totale asielinstroom. Onderdeel van de totale asielinstroom is de instroom van nareizigers. In de grafiek (onder) is de totale asielinstroom van het mediaan scenario uitgesplitst naar de verschillende instroomcategorieën. MPP 2025 | Totale asielinstroom per categorie (mediaan)

51.000

53.500

54.700

54.900

23.800

26.300

27.500

27.700

22.000

25.000

25.000

25.000

25.000

2025

2026

2027

2028

2029

47.000 22.800

Eerste aanvragen

Nareizigers

Herhaalde aanvragen

Hervestiging

MPP 2025 vs. 2024-2 | Inwilligingspercentages spoor 4

MPP 2024-2

MPP 2025

MPP 2025

voor 2025

voor 2025

voor 2026

Spoor 4AA

85%

44% (-41%)

56% (-29%)

Spoor 4VA

70%

48% (-22%)

56% (-14%)

Inwilligingspercentage spoor 4 AA en VA Het inwilligingspercentage ligt de afgelopen maanden onder eerdere MPP-verwachtingen. O.b.v. analyse is de verwachting voor het gemiddelde inwilligingspercentage naar beneden bijgesteld. Onzeker is wat het daadwerkelijk gemiddelde inwilligingspercentage zal zijn de komende jaren, de afgelopen periode is er sprake van een sterke trendbreuk met vorige jaren.

(33% kans dat de instroom wordt overschreden)

Instroom Oekraïense ontheemden

→ Mediaan scenario: 25.000 1e asiel

Vluchtelingen uit Oekraïne kunnen aanspraak maken op tijdelijke bescherming in Nederland op grond van de Richtlijn Tijdelijke Bescherming. Voor de prognose instroom van ontheemde Oekraïners is eenzelfde aanpak gehanteerd als voor de prognose eerste asielinstroom. Het mediaanscenario voor 2025 voor de weken 24 t/m 52 bedraagt een gem. netto-instroom van ca. 270 per week. Voor 2026 bedraagt deze prognose een gem. netto-instroom van ca. 290 per week.

(50% kans dat de instroom wordt overschreden)

→ Minimum scenario: 13.000 1e asiel 25.000

Totale asielinstroom

(onderkant 75% betrouwbaarheidsinterval)

De benodigde I&R capaciteit voor 2026 bedraagt 25.000 I&R processen per jaar voor eerste asielaanvragen.

De prognose voor deze instroom is op basis van een gem. netto-instroom per week o.b.v. BRP-inschrijvingen. Dit betekent dat het aantal Oekraïners dat vertrekt afgetrokken wordt van het aantal dat per week zich inschrijft.

4

Asielmigratie keteneffecten MPP 2025

Dienst Terugkeer en Vertrek

Binnen de migratieketen is er sprake van keteneffecten. De focus van migratieprognoses is het in beeld brengen van de effecten in de ketenprocessen i.p.v. in individuele organisaties.

IND-doorstroom In 2025 en komende jaren zijn er verscheidene type zaken waarop de IND werkvoorraden wegwerkt. In het mediaan scenario is de instroom van asielverzoeken kleiner dan het aantal afdoeningen, en zal de IND-doorstroom (oftewel: de voorraad van te behandelen zaken) de komende jaren afnemen. Ook hier is er sprake van onzekerheid en bevat de prognose dus een bandbreedte. De onzekerheidsmarge van de doorstroom neemt toe over de jaren, te zien aan de toenemende bandbreedte.

MPP 2025 | IND-werkvoorraad asielaanvragen (per 1 jan)

2025

Personen die een asielverzoek hebben ingediend hebben veelal recht op opvang. De COAbezetting is afhankelijk van de hoogte van de instroom en de uitstroom (vertrek en huisvesting). Ondanks de dalende INDdoorstroom in het mediaanscenario, is er een oplopende bezetting bij het COA. Ook hier is sprake van een onzekerheidsmarge: deze neemt toe over de jaren. De capaciteitsbehoefte van het COA is hoger dan de verwachte COA-bezetting vanwege snijverlies.

40.300

32.500 25.000

2026

Maximum

COA-bezetting

66.500

53.400 43.200 40.800 35.400

45.300

2027 Medio

97.200

76.600

35.300 23.900

30.900 11.700 9.600

9.600

2028

Mediaan

2029 Minimum

Wanneer een afwijzing volgt op een asielverzoek wordt een zaak overgedragen aan de Dienst Terugkeer en Vertrek. De verwachting van een lager aantal inwilligingen leidt tot een verhoogde instroom bij de DTenV. De hoogte van deze DTenV-instroom blijft afhankelijk van het aantal zaken waarop de IND een beslissing doet. Daarnaast worden er ook personen vanuit o.a. de Koninklijke Marechaussee en de Politie overgedragen aan de DTenV t.b.v. vertrek.

2025 Maximum

2026 Medio

89.700 81.000 53.800

2027

7.100

7.100

12.000

12.800

12.500

13.200

2025

2026

2027

2028

Instroom vanuit IND

6.000

94.400

34.300

18.000

7.100

10.900

2029

Instroom overig

MPP 2025 | Nidos-caseload (per 1 jan) 11.800 10.900

87.200

Mediaan

7.100

10.400

7.700

103.500

2028

7.200

10.000

121.400

39.600

19.600

MPP 2025 | Instroom amv in COA-opvang

142.400

86.400 79.500 76.200 66.300

19.900

Onderdeel van de asielinstroom zijn alleenstaande minderjarig vreemdelingen: amv. In totaal worden er volgens het mediaan scenario resp. 2.700 en 3.100 amv in 2025 en 2026 verwacht in de COA instroom. Dit aantal is lager dan voorgaande prognoses, vanwege de lagere verwachtingen rondom de eerste asielinstroom. Nidos verzorgt voogdij voor amv, evenals opvang van amv met verblijfsstatus. Het aantal amv in de caseload bij Nidos zal volgens het mediaanscenario dalen, hoewel ook hier sprake is van een bandbreedte.

186.100

72.500

20.300

19.200

Amv

MPP 2025 | COA-bezetting (per 1 jan)

111.600

MPP 2025 | DTenV-instroom (mediaan)

5.300 4.000 3.900 4.200 3.200 2.700 3.100 3.100 1.900 1.700 1.300

2029

2025

Minimum

Minimum

2026

2027

Mediaan

4.800 3.100

3.100

1.000

800

2028 Medio

9.500 9.100 8.200

5.500

2029

2025

Maximum

Maximum

2026 Medio

14.100

11.000 9.200 8.100 6.100

2027

9.100 7.300 4.600

2028 Mediaan

9.700 7.100 3.600

2029 Minimum

5

Asielberoepen en huisvesting MPP 2025

De Raad voor de rechtspraak (rechtbanken) en de Raad van State zijn (in)direct afhankelijk van de afdoening van zaken vanuit de IND. Een hoger aantal afdoeningen leidt (in het geval van afwijzingen) vaak tot een hogere instroom bij de rechtbanken en de Raad van State.

Bij de inwilliging van een asielverzoek, wordt de asielzoeker statushouder en dient vervolgens gehuisvest te worden door een gemeente.

Beroepen Asiel bij de rechtbanken en de Raad van State

Statushouders

Door een hoog aantal afdoeningen door de IND, zal de instroom van beroepszaken bij de rechtbanken hoog blijven. De instroom van de RvS is afhankelijk van de uitstroom bij de rechtbanken.

De komende periode staan gemeenten voor een grote uitdaging om naast de opvang van asielzoekers en Oekraïners ook voldoende woningen te vinden voor statushouders. Dit zorgt de komende jaren voor uitdagingen in het vinden van voldoende huisvesting door gemeenten, mede vanwege de krapte op de woningmarkt.

MPP 2025 | RvdR-voorraad beroepen asiel* (mediaan)

4.700

2025

4.900

2026

5.100

2027

MPP 2025 | RvS-voorraad hoger beroepen asiel (mediaan)

5.100 4.700

2028

2029

1.000

1.200

1.200

1.200

1.100

2025

2026

2027

2028

2029

*AA-, VA- en Dublin beroepen

Beroepen niet tijdig beslissen Er wordt een hoog aantal beroepen niet tijdig beslissen (BNTB) bij de IND en de rechtbanken verwacht.

Door de hoeveelheid aan zaken kan een verdringingseffect optreden bij de Rvdr met mogelijke impact voor de RvS.

Taakstelling en gehuisveste statushouders

Door een hogere instroom (o.a. vanwege de instroom van nareizigers) en een achterblijvende uitstroom naar gemeenten zal het aantal statushouders in de opvang toenemen. Omdat het verwachte inwilligingspercentage lager is dan in voorgaande prognoses het geval was, neemt het aantal statushouders in de opvang minder snel toe. Op dit moment is ca. 1 op 4 van de COAbewoners statushouder. Bij gelijkblijvende trend zal dit aantal toenemen naar ca. 1 op de 2 COAbewoners.

Taakstelling

Gehuisveste statushouders

De taakstelling voor de huisvesting van statushouders bedraagt 15.000 voor de eerste helft en 13.000 voor de tweede helft van 2025.

6

Bijlage MPP 2025

Begrippenlijst amv APM BNTB BZ COA DGM DT&V EU I&R IND KS MPP Nidos NL Rvdr RvS TEV VVR

Alleenstaande minderjarige vreemdeling Analyse Proeftuin Migratieketen Beroepen niet tijdig beslissen Ministerie van Buitenlandse Zaken Centrale Orgaan opvang asielzoekers Directoraat-Generaal Migratie Dienst Terugkeer en Vertrek Europese Unie Identificatie & Registratie Immigratie- en Naturalisatiedienst Ketensturing Meerjaren Productie Prognose Voogdijinstelling voor alleenstaande minderjarige vreemdelingen Nederland Raad voor de rechtspraak Raad van State Toegang en Verblijf Verblijfsvergunning Regulier (bepaalde en onbepaalde tijd)

Meer weten over ons werk? Meer informatie over de migratieketen is te vinden op onderstaande websites. Staat van migratie Kerncijfers Asiel en Migratie Gegevenswoordenboek IND COA DT&V

https://www.rijksoverheid.nl/documenten/rapporten/2025/07/04/ek-bijlage-staat-van-migratie-2025 https://www.rijksoverheid.nl/documenten/rapporten/2016/12/13/kerncijfers-asiel-en-migratie https://data.overheid.nl/dataset/gegevenswoordenboek-migratieketen https://ind.nl/nl/over-ons/cijfers-en-publicaties https://www.coa.nl/nl/cijfers-en-rapportages https://www.dienstterugkeerenvertrek.nl/over-dtv/cijfers

7