Bijlage 1.1 Verslag Participatiebijeenkomst 10 september 2025

Participatiebijeenkomst – Praat mee over het buitengebied van Someren (VAB/NAF beleid) Locatie: De Ruchte Someren, Laan ten Roode 71, Someren Datum & Tijd: Woensdag 10 september van 15:00-20:00 Aanwezig:

Barry van Horrik (ZLTO / Summers Landschap)

Mark van Mierlo (ICAS)

Guido Hesselmans (OVS)

Adrie van der Einden (Green Specialties)

Arian Linders

Mireille Winkelmolen (Dorpsoverleg Someren

Jan Steenbakkers

Heide)

Sander Leenders

Jo Louwers (Dorpsoverleg Someren Heide)

Hendrik Swinkels

Toon van den Hurk (Lierop Leeft) Toon van de Ven (Lierop Leeft)

Patrick van der Broeck (Wethouder Someren)

Petra Thijs (Dorpsraad Someren Eind)

Willem van Doorn (Wethouder Someren)

Gerard Loomans (Parkmanagement)

Roel de Greef (Gemeente Someren)

Roland van Bussel (Parkmanagement)

Judith Franssen (Gemeente Someren)

Inge Keltjens (Recreatie)

Maaike Coolen (Gemeente Someren)

Wendry Adriaans (Recreatie)

Jasper Blaauw (Gemeente Someren)

Mark Hikspoors (Recreatie)

Sandra Claessens (Gemeente Someren)

Floortje Aben (Recreatie)

Milou van den Boogaart (Gemeente Someren)

Harrie Welten (Recreatie)

Meike Rutten (Gemeente Someren)

Albert van Dijk (Moorsel)

Loïs Camp (Gemeente Someren)

Gerrit Claassen (IVN Asten Someren)

Loes van Rooij (Gemeente Someren)

Wim Steenbakkers (IVN Asten Someren) Jan Meeuws (IVN Asten Someren)

Joost Gommans (Viduro)

Stefan Thelosen (ZLTO)

Mayke van der Hoff (Viduro)

Introductie / Welkomstwoord - Patrick De Gemeente Someren wil graag samen op zoek naar waar er wat zou kunnen in het buitengebied. Idealiter beginnen we met een omgevingsvisie, werken we die uit in een omgevingsplan en daar zoeken we dan instrumenten bij. Hier valt het VAB/NAF-beleid onder. Vandaag willen we samen kijken hoe deze instrumentenkoffer gevuld kan worden. De oproep wordt gedaan om te denken vanuit: ‘Wat zou jij aan de raad willen vertellen?’ / ‘wat zou jij doen vanuit de stoel van de wethouder?’. Dus niet alleen denken vanuit eigen belang, maar samen denken vanuit het algemeen belang: niks is fout, vul elkaar aan. Introductie VAB/NAF - Roel Wat is het VAB/NAF beleid? Dit wordt uitgelegd aan de hand van verschillende cijfers in Nederland en in Gemeente Someren. Er wordt kort ingegaan op de verschillende landschapstypes die in steeds meer stukken van de gemeente gebruikt worden, en de oproep om deze in het achterhoofd mee te nemen. Er wordt toegezegd dat het verslag van deze bijeenkomst wordt gedeeld en dat er een vervolgslag zal volgen bij de klankbordgroep op 7 oktober.

2/8

Wat gaat er goed in het huidige VAB/NAF beleid? •

Er is minder ‘rommel’ in bebouwing en er komt minder ‘rommel’ bij in vergelijking met andere gemeentes. Andere gemeenten lijken meer moeite te hebben met wat er met vrijkomende bebouwing wordt gedaan en dat zorgt voor ‘rommel’. Het blijft er netjes uitzien.

•

Het herstel van het landschap en de natuur gaat goed (bijv. voedselbos). De landschapswaarde komt hierdoor terug.

•

Het is goed dat er op een andere manier naar het buitengebied wordt gekeken. Nu leeft er het gevoel dat alle vrijkomende agrarische bebouwing wordt omgebouwd naar recreatie of wonen. Er moet ook ruimte zijn voor ondernemers. Zo kan men ‘plek maken’ voor elkaar.

•

De openheid en ruimte worden vaak als aantrekkelijk ervaren door toeristen. Zelf zien we dit misschien niet meer, maar het is er wel. Er is dus nog veel ruimte voor initiatieven, misschien wel meer dan we denken. Dit biedt nog vele kansen.

Wat kan er beter in het huidige VAB/NAF beleid? •

Er zou meer gekeken kunnen worden naar maatwerk. En vaak mist een goede en duidelijke onderbouwing waarom er iets niet kan.

•

Op dit moment is de sloopbankregeling alleen voor bedrijven die stoppen, terwijl er ook andere – niet stoppende - bedrijven zijn die gebouwen zouden willen afbreken. Hierdoor blijft bebouwing staan die anders misschien gesloopt zou worden.

•

Een van de aanwezigen ervaart overlast bij een recreatie- en horecabedrijf, zowel van geluid als van rook. Er moet meer rekening gehouden worden met de omgeving en omwonenden bij het veranderen van een functie.

•

Er is veel verloop bij ambtenaren. Op die manier is het moeilijk om goed vast te leggen en bij te houden wat er is afgesproken. Het verhaal moet dan vaak opnieuw en opnieuw worden verteld en dat kost veel tijd. De continuïteit in aanvragen mist.

•

Een visie mist. Wat voor gemeente willen we zijn en waarom komen er steeds weer nieuwe ideeën? Er wordt veel beleid geschreven, maar soms wordt het ingewikkelder gemaakt dan nodig is. In het VAB/NAF beleid zou vaker teruggegrepen moeten worden naar een visie, dit maakt het beter te begrijpen.

•

Er kan beter worden gekeken naar wat er past op een locatie. Hiermee voorkom je dat andere problemen het gevolg zijn van een initiatief op een bepaalde plek. En je voorkomt dat er versnippering ontstaat. Je zou een stoppende ondernemer kunnen helpen met onderzoeken of hij op een andere plek zijn ambitie uit zou kunnen oefenen, omdat zijn idee daar bijvoorbeeld beter past bij het landschap of locatie. Eigenlijk een soort ruimte voor ruimte maar dan op een andere manier. Of kijken naar de mogelijkheid om meerdere bebouwing samen te nemen en ergens op te bouwen. Er kan meer gestuurd worden met het oog op de toekomst.

•

Volgens IVN moet de natuurvisie eigenlijk leidend zijn, dit moet het vertrekpunt zijn. Dit wordt gemist, nu is het mosterd na de maaltijd.

•

Trajecten lopen heel lang. In de tussentijd kunnen er dan al belemmeringen in de omgeving zijn ontstaan wat natuurlijk niet wenselijk is. Er moet daarom meer integraliteit zijn tussen verschillende ontwikkelingen/initiatieven, zodat ze geen last van elkaar ondervinden.

3/8

•

Slopen staat voorop en is vaak het uitgangspunt. Slopen hoeft geen doel op zich te zijn. Er kan soms ook een goede andere invulling voor het gebouw zijn bij een nieuwe bestemming.

Overige vragen voorafgaand aan de werksessie: •

Er staat al langere tijd een oud bedrijf leeg. Verschillende potentiele kopers zijn hier al komen kijken, maar de gemeente werkt niet mee. Ligt dit aan het VAB/NAF-beleid?  Soms ligt het aan het milieubeleid van de gemeente en het Rijk, en kan er simpelweg geen medewerking worden er verleend.

•

Wat is de status van het deelgebieden project? Is dit de visie na de deelplannen of is dit met elkaar verweven?  Het deelgebieden project in het buitengebied staat los van de herziening van het VAB/NAF beleid. Het is wel een kader waaraan getoetst wordt bij het deelgebieden project.

•

Wat voor inzichten heeft de gemeente op dit moment al voor het nieuwe beleid?  Er is in principe nog niets bedacht, maar zoals eerder aangegeven vormen de verschillende landschapstypes wel een belangrijk uitgangspunt. Hiermee kunnen verschillen per landschapstype worden vastgesteld en kan er zo bepaald worden wat er op een bepaalde plek wel mag en wat er in een bepaald gebied niet wenselijk is.

4/8

Terugkoppeling Thematafels Thematafel - Wonen Kansen

Uitdagingen

Vooral kijken naar kleinere

•

eigen regels werken tegen

woonruimtes

•

provincie is terughoudend

•

Veel behoefte aan kleinere woningen

•

andere ondernemers / blijvende agrariër

•

Generatiewoningen

•

Ruilen / locaties verplaatsen

•

behouden van landelijk karakter

•

Bouwblokbank > bebouwing

•

alternatieven voor ruimte voor ruimte

verplaatsen die elders gesloopt wordt

•

tijdelijk / permanent wonen

•

Opdelen van VAB locaties

•

betaalbare woningen worden verkocht

•

Arbeidsmigranten > lokale arbeiders

•

Verdienmodel aan bouwen op

•

verstedelijking in buitengebied

landbouwgrond waarbij natuur

•

watermanagement

•

mag niet de dupe worden

aan mensen buiten Someren

terugkomt Rol initiatiefnemers

Rol gemeente

•

Duidelijker/specifieker zijn in wensen

•

Minder strenge regels

•

Denken in oplossingen in plaats van

•

Experimentele projecten ondersteunen

problemen

•

Kaders stellen (verwachtingsmanagement)

•

Initiatief proberen te steunen

•

Maatwerk / meedenken met situatie

•

Meewerken en niet vertragen / continuïteit

•

Balans bewaren tussen wonen, ondernemen en natuur

•

Afstemming met waterschap

5/8

Thematafel - Ondernemen Kansen •

Een visie maken met elkaar

Uitdagingen

•

Sturen op bedrijfsactiviteiten >

•

Er is een visie nodig, te weinig kaders

passend op de plek en bij de

•

Diversiteit, leefbaarheid & sociale controle / veiligheid

omgeving (niet overal intensievere •

landbouw)

•

Denken in mogelijkheden

Meer vanuit gebied denken;

•

Het is nu een probleem, er is niet veel tijd om over na te denken

verplaatsen naar andere plek; sturen

•

op gebiedsniveau (verschillende

•

Kleinschalig wordt grootschalig

initiatieven met elkaar matchen)

•

Jongere ontginningsgebieden, komt

•

•

•

•

Ecologische grens in relatie tot recreatie (natuurwaarden behouden)

Stoppende bedrijven kunnen kansen bieden voor huidige bedrijven

•

daar dan alles terecht? (zorg)

Niet verbieden, maar stimuleren; natuur-inclusief; verdienmodellen

•

Stimuleren van initiatieven kan, maar

Herbestemmen van zowel gebouw als

uiteindelijk maakt de ondernemer de

het gebied eromheen

keuze

Wonen en werken combineren zoals

•

Verdwijnen van koeienboeren > heel

vanouds; stimuleert leefbaarheid en

veel grond komt vrij en dit kan het

sociale veiligheid

dorp flink veranderen

Meer mogelijk maken in soorten bedrijvigheid

Rol initiatiefnemer / partijen •

Idee passend maken aan waarde van

Rol gemeente •

gebied

Welke mogelijkheden zijn er > kaders stellen

•

Duidelijk & consequent beleid

•

Wel ook ruimte houden voor nieuwere soorten initiatieven

•

Ruilverkaveling en clustering (op basis van landschap en economische activiteiten)

•

Actievere rol in meedenken + faciliteren > soort ‘makelaar’

•

Rol provincie > korte lijntjes mee houden

•

Stimuleren activiteiten bij leegstand

•

Rekening houden met huidige ondernemers (bijvoorbeeld jonge boeren)

•

Voorkomen wat je niet wil en stimuleren wat je wel wil

•

Meer in dialoog met elkaar > open, eerlijk, transparant

6/8

Terugkoppeling - Patrick We zijn nu eigenlijk omgekeerd aan het werk, eigenlijk willen we eerst een omgevingsvisie, maar dat is nu eenmaal zo. Er zijn niet heel veel voorbeelden genoemd om het instrument te vullen; -

Bouwblokbank is een mooi idee

-

Alternatief ruimte voor ruimte wordt ook aan gewerkt vanuit de provincie

-

Clusteren van grotere woningen in plaats van langgerekt op een rij

-

Bouwen in combinatie met natuur

Een instrument zonder visie is achter de feiten aan lopen. We zouden ‘treintjes’ moeten creëren > zowel voor wonen als bedrijven (voorbeeld; senioren die hun huis verlaten, huis vrij voor gezin, daardoor huis vrij voor starters etc. – bedrijven die klein kunnen beginnen, doorgroeien naar industrieterrein en ook weer plaats maken voor nieuwe startups). Deze input is een goede basis om het instrumentenkoffer te gaan vullen. Patrick doet de toezegging om de 80% versie van het herziene VAB/NAF beleid ook weer te delen met deze groep. De groep reageert hier positief op om ook meegenomen te worden in de tussenstappen en niet pas het uiteindelijke en vastgestelde document te zien. Introductie Natuurvisie - Willem De omgevingsvisie is beleidsneutraal vastgesteld. De natuurvisie is hier een verdere uitwerking van. De Gemeente Someren wil nu graag gaan starten met participatie. Dit is de aftrap. Jullie zienswijzen willen we graag meenemen om samen deze visie te maken. “Niet kijken naar wat ergens niet kan maar stimuleren wat ergens wel kan” Aandachtspunten voor de natuurvisie: •

Voorkom dat we op microniveau van alles proberen te regelen. We moeten keuzes maken waar we écht mee aan de slag gaan. We kunnen niet alles even belangrijk vinden.

•

Kijk per verschillend gebiedstype hoe je het moet aanpakken, en per gebiedstype heb je een andere focus en een andere prioriteit. Bijvoorbeeld: onkruid op de industrieterreinen zien jullie als natuur. Er wordt daar maar één keer gemaaid voor de biodiversiteit. Hier hebben verschillende mensen moeite mee. Ondernemers schamen zich hierdoor om klanten te ontvangen op het industrieterrein. Als je voor natuur gaat, dan moet je dat goed doen in een natuurgebied. Daar je geld in investeren, niet op een industrieterrein.

•

Het is lastig om op deze korte presentatie te reageren. Waarschijnlijk ligt er al een stuk wat voor 80% klaar is. Als we dit kunnen lezen, kunnen we hier beter op reageren.

•

We moeten niet van Someren één groot natuurgebied maken, maar zorgen dat de natuur die we hebben, aan elkaar wordt vastgeknoopt. We moeten niet alles overal proberen te doen.

•

Er mag ruimte zijn om de natuur zichzelf te laten ontwikkelen – afstand creëren tot de natuur, meer ruimte laten tussen de natuur en de ‘negatievere’ invloeden op de natuur.

•

Wat is robuuste natuur? Is daar een meetinstrument voor? Dit moet duidelijk in de natuurvisie naar voren komen.

•

Welke vorm van natuur-inclusief nemen we op in de natuurvisie?

•

Maak de vertaalslag naar natuur en landschap. Wat kunnen we als burger hieraan bijdragen, op een toegankelijke manier? Dit zorgt voor draagvlak.

•

Integrale gebiedsontwikkeling in het buitengebied kan een kans zijn. Samen anders werken en denken.

7/8

•

Samenwerkingsverbanden zijn mogelijke oplossingen voor beter onderhoud en mooiere beplanting.

•

Draagvlak creëren door uit te leggen wat voor natuur er is en wat je er graag mee zou willen en hoe mensen dan daar een bijdrage aan kunnen leveren. Mensen laten snappen wat er gedaan wordt en waarom. Zo kun je op een laagdrempelige manier de natuur versterken; op een manier die voor veel mensen toegankelijk is (Natuureducatie).

•

Wat is dan natuur? Onkruid vs. een mooi gebied waar veel biodiversiteit is: er zijn grote verschillen tussen. Je moet een weg hiertussen vinden.

•

Er zal heel goed samengewerkt moeten worden met het waterschap.

•

Klimaatadaptatie laten terugkomen: mensen zien hier veel van en zijn benieuwd wat er mee gedaan gaat worden (bijv. droge bossen).

•

Handhaven op bepaalde gebieden waar het nu uit de hand loopt verliest een hoop respect: we willen serieus genomen worden. Nu komt het bijvoorbeeld voor dat er iets kapot wordt gemaakt, er niet op wordt gehandhaafd en het ook niet wordt vervangen. Op deze manier zijn plannen nooit blijvend.

•

Natuur wordt vaak als iets gratis gezien, maar natuur mag ook een verdienmodel hebben. Ondernemers kunnen hier een rol in spelen, zolang duidelijk is dat er een verdienmodel aan verbonden is.

•

Rekening houden met recreatie en toerisme. De grens tussen natuur en recreatie en toerisme wordt bereikt.

•

Het aanleggen van beplanting kan niet de bedrijfsvoering belemmeren. Wanneer uitbreiding onmogelijk wordt omdat er beplanting staat, werken ondernemers niet meer mee. Maak daarom goede afspraken en houd je eraan.

•

Je moet het voldoende in tact houden, maar je moet er wel flexibel mee om kunnen gaan. Het zou helpen als er meegedacht wordt met de ondernemers hierin. Je moet draagvlak creëren. Mee kijken vanuit de ondernemers-bril: waar gaat het me helpen, waar gaat het me knellen en waar kan ik bijdragen?

•

Het doel van natuur moet duidelijk zijn, zonder mensen bang te maken. Zonder angst ontstaat er meer draagvlak.

Vervolg VAB/NAF 

Verslag wordt gedeeld



80% versie terugleggen bij de groep > datum om deze te bespreken volgt



De planning van de natuurvisie en het VAB/NAF beleid loopt parallel. Omdat dit dezelfde mensen betreft, is het misschien verstandig om deze trajecten te combineren. Anders zouden er twee aparte bijeenkomsten nodig zijn.  We gaan bekijken of dit mogelijk is.

8/8