Bestemmen incidentele middelen NT2-ondersteuning

Raadsvoorstel Onderwerp: Portefeuillehouder: Documentnummer: Zaaknummer: Datum:

Uitvoering motie Onderwijsachterstanden NT2 W.M. van Doorn 200818603 0847200660111 20 januari 2026

1. Samenvatting voor de burger De gemeenteraad heeft het college eerder opgeroepen om te onderzoeken hoe een deel van het overgebleven geld uit de opvang van Oekraïense ontheemden kan worden ingezet voor extra ondersteuning van kinderen die het Nederlands nog niet goed beheersen (NT2-leerlingen). Met dit voorstel wordt de raad gevraagd een besluit te nemen over het beschikbaar stellen van deze middelen voor extra begeleiding van NT2-leerlingen in het basisonderwijs. Het gaat om een eenmalige inzet van middelen.

2. Inleiding De gemeenteraad heeft op 10 oktober 2024 de motie Onderwijs Achterstandenbeleid budget aangenomen. In deze motie wordt het college opgeroepen om met Stichting Prodas in gesprek te gaan over het bestemmen van een deel van het overschot van de bekostigingsregeling opvang ontheemden Oekraïne over 2024 voor extra begeleiding van NT2-leerlingen in het primair onderwijs. In vervolg op deze motie heeft het college kaders en uitgangspunten vastgesteld voor de inzet van deze incidentele middelen. Daarbij is uitgegaan van het incidentele karakter van de middelen en van een verdeling op basis van de door de schoolbesturen aangeleverde NT2-leerlingaantallen, die als uitgangspunt zijn gehanteerd bij de totstandkoming van dit voorstel. Daarnaast is vastgelegd dat schoolbesturen binnen deze kaders ruimte krijgen om de inzet af te stemmen op de onderwijspraktijk, gericht op de versterking van de ondersteuning van NT2-leerlingen. Conform de motie is met Stichting Prodas overleg gevoerd. Het door Prodas aangeleverde plan is gebruikt als inhoudelijk referentiekader voor de nadere uitwerking van het voorstel. Deze uitwerking is vervolgens doorvertaald naar beide schoolbesturen binnen het primair onderwijs in Someren, waaronder ook Platoo. Daarbij is getoetst of de voorgestelde inzet past binnen het eerder vastgestelde financiële kader en het incidentele karakter van de middelen.

Met dit voorstel wordt de raad gevraagd een besluit te nemen over de bestemming en beschikbaarstelling van een bedrag van € 165.085 voor extra begeleiding van NT2leerlingen, als nadere uitwerking van de eerder vastgestelde kaders.

3. Advies 1. Een bedrag van € 165.085,- beschikbaar te stellen voor extra begeleiding van NT2-leerlingen in het primair onderwijs; 2. Dit bedrag incidenteel beschikbaar te stellen; 3. Dit bedrag te dekken uit de algemene vrij aanwendbare reserves, ontstaan uit het overschot op de bekostigingsregeling opvang ontheemden Oekraïne 2024; 4. Het college van burgemeester en wethouders opdracht te geven zorg te dragen voor de uitvoering van dit besluit binnen de door de raad vastgestelde kaders.

4. Beoogd effect Met dit voorstel wordt beoogd dat de gemeenteraad de financiële kaders vaststelt voor de incidentele inzet van middelen ten behoeve van extra ondersteuning van NT2leerlingen in het primair onderwijs in Someren. Daarmee wordt uitvoering van de door de raad aangenomen motie Onderwijs Achterstandenbeleid budget mogelijk gemaakt en ontstaat ruimte voor scholen om, binnen deze kaders, aanvullende begeleiding voor NT2-leerlingen te organiseren.

5. Argumenten 1.1 Met dit voorstel wordt uitvoering van de door de raad aangenomen motie mogelijk gemaakt. De gemeenteraad heeft met het aannemen van de motie Onderwijs Achterstandenbeleid budget het college opgeroepen om met een voorstel te komen voor de inzet van een deel van het overschot op de Oekraïnegelden 2024 voor extra begeleiding van NT2-leerlingen. Met dit voorstel wordt gevolg gegeven aan die oproep en wordt de raad in staat gesteld een besluit te nemen over de bestemming van deze middelen. 2.1 Het voorstel gaat uit van een incidentele inzet van middelen, passend bij het eenmalige karakter van het overschot. Het overschot op de bekostigingsregeling opvang ontheemden Oekraïne over 2024 betreft een incidenteel financieel voordeel. Door deze middelen eenmalig in te zetten voor NT2-ondersteuning wordt aangesloten bij prudent financieel beleid en wordt voorkomen dat structurele financiële verplichtingen ontstaan. 3.1 De voorgestelde dekking uit de algemene vrij aanwendbare reserves is financieel uitvoerbaar en verantwoord. Pagina 2 van 5

De inzet van € 165.085 wordt gedekt uit de algemene vrij aanwendbare reserves, waarin het bij de jaarstukken 2024 gerealiseerde overschot van € 243.000 op de Oekraïnegelden is opgenomen. Hierdoor kan uitvoering van de motie plaatsvinden zonder aanvullende druk op de reguliere begroting of andere beleidsvelden. 4.1 De uitvoering door het college sluit aan bij de bestaande rolverdeling tussen raad en college. Met dit voorstel stelt de raad het financiële en inhoudelijke kader vast. De verdere uitwerking en uitvoering van het besluit vindt plaats onder verantwoordelijkheid van het college. Hiermee blijft de kaderstellende en controlerende rol van de raad intact en wordt aangesloten bij de gebruikelijke bestuurlijke rolverdeling.

6. Kanttekeningen 1.1 De uitvoering van de motie heeft niet plaatsgevonden in begrotingsjaar 2025. De uitvoering van de motie heeft niet eerder kunnen plaatsvinden, omdat het definitieve overschot op de bekostigingsregeling opvang ontheemden Oekraïne pas na vaststelling van de jaarrekening 2024, inclusief accountantscontrole en SiSaverantwoording, bestuurlijk en financieel zeker was. Pas na deze vaststelling kon op zorgvuldige wijze het gesprek worden gevoerd met de betrokken schoolbesturen en kon een inhoudelijk onderbouwd voorstel worden uitgewerkt. Deze werkwijze wordt aanvaardbaar geacht, omdat zij bijdraagt aan rechtmatige besteding van middelen en voorkomt dat wordt vooruitgelopen op nog niet vastgestelde financiële ruimte. 2.1 De inzet van incidentele middelen biedt een tijdelijke impuls en geen structurele oplossing. De middelen die met dit voorstel worden ingezet, hebben een incidenteel karakter. Dit betekent dat structurele knelpunten in de ondersteuning van NT2-leerlingen hiermee niet structureel kunnen worden opgelost. Dit aandachtspunt wordt aanvaardbaar geacht, omdat de raad met de aangenomen motie expliciet heeft gevraagd om het bestemmen van een deel van een incidenteel overschot.

Bij de nadere uitwerking is er bovendien naar gestreefd de middelen zo in te zetten dat zij, waar mogelijk, bijdragen aan een duurzaam effect binnen het NT2-onderwijs, zonder structurele verplichtingen te creëren. 4.1 De nadere invulling van de inzet van middelen wordt, binnen vastgestelde kaders, overgelaten aan de schoolbesturen. Met dit besluit stelt de raad het financiële en inhoudelijke kader vast, maar worden niet alle uitvoeringsaspecten vooraf gedetailleerd vastgelegd. De concrete invulling van de inzet van middelen vindt plaats onder verantwoordelijkheid van het college, waarbij schoolbesturen binnen de vastgestelde kaders ruimte krijgen om de middelen Pagina 3 van 5

passend bij hun onderwijspraktijk in te zetten. Dit aandachtspunt wordt acceptabel geacht, omdat deze ruimte bewust is gekozen om maatwerk mogelijk te maken en aan te sluiten bij de professionele verantwoordelijkheid van schoolbesturen. 4.2 Het vastgestelde bedrag is gebaseerd op een zorgvuldig inhoudelijk vertrekpunt, zonder dit als bindend uitvoeringskader vast te leggen. Bij het bepalen van het voorgestelde bedrag is gebruikgemaakt van beschikbare informatie over de omvang van de NT2-doelgroep en een inhoudelijk vertrekpunt dat mede is gebaseerd op input van schoolbesturen. Dit vertrekpunt is gebruikt om te komen tot een realistische en uitvoerbare financiële omvang, maar vormt geen verplichtend kader voor de wijze waarop schoolbesturen de middelen inzetten. Zolang de inzet bijdraagt aan de versterking van de ondersteuning en begeleiding van NT2leerlingen en past binnen het vastgestelde kader, is geen aanvullende besluitvorming nodig. Dit wordt aanvaardbaar geacht omdat het uitvoerbaarheid en flexibiliteit in de praktijk bevordert.

7. Financiën De voorgestelde middelen worden eenmalig beschikbaar gesteld en gedekt uit de algemene vrij aanwendbare reserves. Deze financiële ruimte is ontstaan doordat bij de jaarstukken 2024 een incidenteel overschot van € 243.000 is gerealiseerd op de bekostigingsregeling opvang ontheemden Oekraïne, welk overschot bij vaststelling van de jaarstukken is toegevoegd aan deze reserves. Het voorstel betreft een bedrag van € 165.085 voor extra begeleiding van NT2leerlingen in het primair onderwijs. Dit bedrag is bepaald op basis van: •

de beschikbare incidentele financiële ruimte als gevolg van het overschot op de Oekraïnegelden 2024;

•

de omvang van de NT2-doelgroep binnen het primair onderwijs, zoals aangeleverd door de betrokken schoolbesturen;

•

een inhoudelijke beoordeling van mogelijke inzet van middelen voor versterking van NT2-ondersteuning, waarbij is gekeken naar maatregelen met een zo duurzaam mogelijk effect, zonder deze als verplicht kader voor de uitvoering vast te leggen.

De middelen worden eenmalig ingezet en leiden niet tot structurele financiële verplichtingen.

8. Communicatie Na besluitvorming door de gemeenteraad wordt het besluit actief gecommuniceerd met de betrokken schoolbesturen in het primair onderwijs. Zij worden door het college

Pagina 4 van 5

schriftelijk geïnformeerd over het raadsbesluit, de beschikbaarstelling van de middelen en het vervolgproces voor de uitvoering. Daarnaast wordt het besluit via de gebruikelijke gemeentelijke communicatiekanalen openbaar gemaakt, zodat inwoners kennis kunnen nemen van de inzet van middelen voor extra begeleiding van NT2-leerlingen.

9. Uitvoering Na vaststelling van het raadsbesluit werkt het college de inzet van de middelen voor extra begeleiding van NT2-leerlingen verder uit binnen de door de raad vastgestelde kaders. Daarbij wordt gebruikgemaakt van de reeds beschikbare inhoudelijke uitgangspunten en de gevoerde gesprekken met de betrokken schoolbesturen. In lijn met de door de raad aangenomen motie is daarnaast invulling gegeven aan de oproep om het gesprek aan te gaan met de gemeenten Asten en Deurne. In dat kader vindt regionale afstemming plaats over de uitdagingen en mogelijke structurele versterking van het NT2-onderwijs. Deze afstemming is gericht op kennisdeling en het verkennen van gezamenlijke opgaven en loopt parallel aan de uitvoering van dit besluit. Het college werkt de inzet van de middelen uit met ruimte voor maatwerk per schoolbestuur en maakt afspraken over de inzet en de wijze van verantwoording. De ervaringen uit de uitvoering en de regionale afstemming kunnen worden benut als input voor toekomstige beleidsontwikkeling op het gebied van NT2-ondersteuning binnen het primair onderwijs. Burgemeester en wethouders van Someren, de secretaris, de burgemeester,

J. Weekers

D. Blok

Bijlage(n) Raadsbesluit Aangenomen motie Onderwijs Achterstandenbeleid budget, documentnr. Djuma 200660095 Bijlage: Toelichting onderbouwing inzet NT2-middelen, documentnr. Djuma 200819036

O X X

NO

X

Pagina 5 van 5