Besluiten over voorkeursscenario windinitiatief Diepenhoek

Raadsvoorstel Onderwerp: Opsteller:

Scenariovoorstel windinitiatief Diepenhoek de Greef, Roel

Portefeuillehouder:

W.M. van Doorn

Documentnummer:

200466939

Zaaknummer: Datum:

0847200003603 22 maart 2023

1. Samenvatting voor de burger In de Diepenhoek, gelegen in het buitengebied tussen Someren-Heide en Someren-Eind, ligt een zoekgebied voor de ontwikkeling van wind op land. Hierop hebben initiatiefnemers Prowind en Zummerepower een principeverzoek ingediend, welke de gemeente met een positieve grondhouding plus enkele voorwaarden heeft beantwoord. Het initiatief heeft nu, onder meer door een stroeve omgevingsdialoog, duidelijkheid nodig over de positie van de gemeente. Zodat er voor alle betrokkenen duidelijkheid kan komen in het doorlopen van het project.

2. Inleiding Geschiedenis Op 13 februari 2018 is door EnergieKontor en ZummerePower een principeverzoek ingediend voor het realiseren van een windpark in de Diepenhoek. Inmiddels heeft Prowind de rol van EnergieKontor overgenomen. Het plan van de initiatiefnemers is om in een gebied van 32 ha in Diepenhoek Someren vijf windturbines van 5.7 MW neer te zetten, mogelijk met de volgende afmetingen: • Ashoogte: 108m • Rotordiameter: 163m • Tiphoogte: 190m Begin 2019 is er door de gemeente in het algemeen gecommuniceerd dat de RES 1.0 op komst was en dat deze moest worden afgewacht om een principe uitspraak op het ingediende verzoek te kunnen geven. In de RES 1.0, welke door alle gemeenteraden in de MRE is vastgesteld in 2021, staat als doel beschreven dat we als regio 2 TWattuur (TWh) aan duurzame energie willen opwekken. Met het accepteren van het zoekgebied in de Diepenhoek binnen de RES 1.0, heeft de gemeente ook de verantwoordelijkheid geaccepteerd om de opwek van energie via wind en zon te onderzoeken in de Diepenhoek. Los van de opgave voor de regio, hebben we ook als gemeente Someren zelf het doel om in 2050 energieneutraal te zijn. De verwachte elektriciteitsbehoefte met de bijkomende warmtevraag van de gemeente in 2050 wordt ingeschat op benodigde elektriciteit van 330.000 MWh per jaar.

Om zelf energieneutraal te zijn, betekent dit dat we ook 330.000 MWh lokaal op moeten gaan wekken. Er wordt verwacht dat we als gemeente op basis van het huidige beleid een opwek kunnen realiseren van 160.000 MWh, tot 2030. Voor de periode tussen 2030-2050 wordt verwacht een opwek van 100.000 MWh te kunnen realiseren.

Dit maakt dat we, ook op basis van onze huidige verwachtingen, niet aan de benodigde opwek zullen komen. We komen dan namelijk 70.000 MWh aan opwek te kort om als gemeente energieneutraal te zijn. Het windinitiatief is hierdoor een erg belangrijk element in de lokale energie opwek van Someren, buiten de opgave van het MRE gebied. Er zijn 5 landeigenaren in het plangebied. Er zijn circa 90 woningen binnen een straal van 1200 meter van het windpark. In 2021 heeft het college, als antwoord op het principeverzoek van initiatiefnemers, aangegeven een positieve grondhouding te hebben ten aanzien van het initiatief. Hierbij heeft het college wel enkele randvoorwaarden gesteld, welke hieronder kort doorlopen zullen worden. Nevele arrest In juni 2021 zijn naar aanleiding van het Nevele arrest de landelijke normen voor windmolens buiten werking gesteld. De gemeente kan dus geen gebruik maken van de landelijke normen voor windmolens (bijvoorbeeld voor geluid en slagschaduw) zolang deze niet opnieuw zijn vastgesteld. De verwachting is dat de inwerkingtreding van de nieuwe normen pas begin 2024 plaats zal vinden. Het is nog onduidelijk of deze normen gebaseerd zullen worden op geluid of op bijvoorbeeld afstand. De gemeente stelt als voorwaarde te wachten tot de nieuwe normen zijn vastgesteld voordat de vergunning verleend wordt.

Dit staat los van het doorlopen van de procedures voor de Notitie Reikwijdte en Detailniveau (hierna: NRD) en de MER voor het project. Deze kunnen parallel aan het landelijke proces doorlopen worden. Netcapaciteit In grote delen van Nederland is een capaciteitstekort op het elektriciteitsnet. In de gehele provincies Noord-Brabant en Limburg geldt dit zelfs voor afname als levering. Een directe consequentie hiervan is dat het op korte termijn niet mogelijk is om een systeemefficiënte centrale aansluiting (MLOEAaansluiting) te realiseren voor het Energielandschap Diepenhoek. Zo’n netaansluiting is uitsluitend systeemefficiënt als daarop, naast Windpark Diepenhoek, ook 60 MW aan zonneparken in combinatie met centrale opslag in batterijen en omzetting naar waterstof gelijktijdig of binnen enkele jaren worden aangesloten. Er is onvoldoende capaciteit op netstation Maarheeze voor het volledig aansluiten van het Windpark dan wel het Energielandscha. Daar is in beide gevallen uitbreiding van netstation Maarheeze voor nodig. Vooruitlopend daarop is door de gemeente een aanvraag voor de aansluiting van het Energielandschap ingediend bij Enexis. De gemeente staat hiervoor op de interesselijst bij Enexis.

Deze stap was nu noodzakelijk om direct na de uitbreiding van netstation Maarheeze (door Tennet voorzien in 2027) aanspraak te kunnen maken op de benodigde aansluitcapaciteit voor het Energielandschap. Omgevingsdialoog De omgeving van het geplande windmolenpark is geen voorstander van de komst hiervan. Er heerst veel onduidelijkheid bij de omwonenden over een breed scala aan onderwerpen die eerst door middel van gesprekken verhelderd moet worden. Vervolgens kunnen gesprekken gevoerd worden over de vormen van participatie. Daarnaast heersen er veel zorgen waar we ons als gemeente bewust van zijn. De buurt heeft zich verenigd en ook de dorpsraden zijn nauw betrokken. De gemeente stelt ook in haar principebesluit richting initiatiefnemers dat het doorlopen van een zorgvuldige omgevingsdialoog van groot belang is. De provincie Noord-Brabant wil graag duidelijkheid krijgen over de status van het project. Dit is voor hen van belang met het oog op het overdragen van het bevoegd gezag. Dit scenariovoorstel is opgezet om het college en de raad enige duidelijkheid in de gang van zaken te geven en hen een toekomstig scenario te adviseren. 2/11

Het voorstel bestaat uit het in beeld brengen van vier verschillende scenario’s. Deze scenario’s laten zien wat de opties zijn van het college in dit project en welke voor- en nadelen hieraan verbonden zijn. Op basis van het gekozen scenario, zal verder concreet worden gemaakt welke tijdsplanning en vervolgacties hiervoor passend zijn.

3. Advies De raad besluit; 1.

In te stemmen met het kiezen van ‘scenario 1’ als voorkeursscenario in het te doorlopen proces;

2.

Hierover actief te communiceren op de website, in ’t Contact en via de nieuwsbrief;

4. Beoogd effect Het instemmen met ‘scenario 1’ moet voor meer duidelijkheid zorgen voor alle betrokkenen in dit proces; niet alleen met betrekking tot het windinitiatief maar juist ook in het kader van de bredere gebiedsopgave in de Diepenhoek. Door een duidelijke houding aan te nemen als gemeente en deze ook uit te spreken middels het gekozen scenario weten onze inwoners, de dorpsraden, de college- en raadsleden, Prowind en ZummerePower en Provincie Noord-Brabant waar ze aan toe zijn. Dit zal het samenwerkingsproces en de uitgesproken zorgen van de omwonenden ten goede komen. Zodra er meer duidelijkheid gecreëerd wordt kan de gemeente ook een officieel verzoek tot overdragen van bevoegd gezag neerleggen bij de Provincie Noord-Brabant.

5. Scenario’s Het voorstel bestaat uit het in beeld brengen van vier verschillende scenario’s. Deze scenario’s laten zien wat de opties zijn van de gemeente in dit project en welke voor- en nadelen hieraan verbonden zijn. De voor-en nadelen zijn uitgewerkt aan de hand van de bekende argumenten en kanttekeningen van ieder scenario. Er is geen realistisch scenario waarin het windpark niet van de grond komt. De gemeente heeft wel nog de keuze op welke manier zij wil deelnemen aan het initiatief. Door op de voorgrond te treden, of juist een faciliterende rol te pakken kan een zekere mate van invloed uitgeoefend worden op het project. Scenario 1: De gemeente pakt de regie binnen het initiatief. Met initiatiefnemers Prowind en Zummerepower zal de gemeente proactief te werk gaan in het doorlopen van het proces in de richting van de vergunningverlening. Dit gaat gefaseerd en verspreid over meerdere jaren, waarbij we goed de tijd nemen om met alle betrokkenen in gesprek te gaan. Daarbij zal de gemeente via het nog op te richten publiek ontwikkelbedrijf actief deel kunnen gaan nemen aan het project, hiervoor moet nog onderzoek worden gedaan om de haalbaarheid te toetsen.

Het doel hierbij is om één van de beoogde vijf windturbines in eigendom te laten zijn van dit publiek ontwikkelbedrijf en het daarmee ook deel te laten nemen in de op te richten BV voor de verdere ontwikkeling van de exploitatie van het windpark. Op deze manier kunnen de revenuen van het park direct in de gemeenschap terugvloeien.

3/11

Verwacht wordt dat de gemeente in dit scenario meer invloed kan uitoefenen op de mate van (financiële) participatie voor de omwonenden en beter kan sturen op oplossingen voor de zorgen die er in de omgeving spelen. Daarbij heeft de gemeente de mogelijkheid om het initiatief aan te vliegen binnen de bredere gebiedsopgave die in de Diepenhoek ligt. Dit is de gebiedsontwikkeling die voortkomt uit de opgave vanuit de RES. Deze opgave is breder dan enkel het windinitiatief, maar gaat onder meer ook om zon, opslag en eventueel omzet naar waterstof. De invulling van dit landschap ligt nog grotendeels open. Het is wel van belang om met het pakken van de regie de opgave dan ook breder te trekken dan enkel het windinitiatief. De gemeente kan op deze manier ook hier daadkracht tonen en stappen zetten met omwonenden richting een succesvol energielandschap. Door het project te verbreden ontstaan er ook meer kansen voor bedrijven en bewoners in het ontwikkelgebied om publiek/coöperatief de herontwikkeling van het landschap op een zo efficiënt mogelijke manier vorm te geven. Mogelijk met een zo klein mogelijke inbreng van marktpartijen1 1.1 Argumenten: 1.1.1

De gemeente houdt eigen regie op de ontwikkelingen van het windpark;

Door zelf op de voorgrond te treden, samen met de initiatiefnemers Prowind en Zummerepower, kan de gemeente regie houden op de totstandkoming van het windpark. Het pakken van de regie uit zich in verschillende opzichten. Door deze actieve rol kan de gemeente de wensen van de omwonenden zoveel mogelijk meenemen in het proces en het geheel doorlopen op een door de gemeente bepaald tempo. Dit komt ten goede aan de zorgvuldigheid van het hele traject en draagt bij aan een positiever gevoel van alle betrokkenen. 1.1.2

De gemeente kan meer invloed uitoefenen op de omgevingsdialoog;

De gemeente is zich bewust van de zorgen die er spelen in de Diepenhoek en is zich ook bewust van de pogingen tot het starten van de dialoog in het verleden. Er is nog voldoende ruimte voor discussie, waarbij het belangrijk is dat we deze op een goede en constructieve manier voeren. Doordat de gemeente lokaal weet wat er speelt, kan het deze belangen en zorgen ook zorgvuldig meenemen in de omgevingsdialoog. Hierdoor verwachten we een betere dialoog aan te kunnen gaan met positieve resultaten. 1.1.3

Door de regie te pakken, komt er meer duidelijkheid in het proces;

Tot op heden heeft de gemeente geen duidelijke positie ingenomen ten opzichte van het windpark. Dit heeft onduidelijkheid geschept voor zowel de initiatiefnemers als omwonenden. Bij de omwonenden wekt dit het idee dat de gemeente niet wil meewerken aan de komst van een windpark in de Diepenhoek. Met het pakken van de regie, brengt de gemeente duidelijkheid in het project. Met deze duidelijkheid kan er ook meer focus gelegd worden op het goed doorlopen van de omgevingsdialoog en waarborgt de gemeente de belangen van de omwonenden hierin. Dit zal de samenwerking onderling, met alle betrokkenen, ten tijde van de meerdere participatiemomenten ten goede komen. 1.1.4

Een actieve deelname van de gemeente in de ontwikkeling en exploitatie vereist de oprichting van een Publiek Ontwikkelbedrijf;

Voordeel van het ontwikkelen van het publiek ontwikkelbedrijf is tweeledig. Het zorgt ervoor dat de bredere gebiedsopgave op een efficiënte manier door het publiek ontwikkelbedrijf kan worden ingevuld.

1

Vanwege de noodzakelijke kennis zal de inzet van marktpartijen voor opslag in batterijen en eventuele omzetting naar waterstof wel nodig zijn en blijven.

4/11

Zowel qua aansluiting, als qua inpassing. Daarnaast, met het opzetten van een publiek ontwikkelbedrijf komt de gemeente ook aan zet om één van de vijf beoogde windmolens te gaan exploiteren. Hiermee vloeien alle inkomsten vanuit de exploitatie van die ene windturbine (25 jaar) rechtstreeks terug naar de gemeente. Met dit geld kunnen nieuwe duurzame ontwikkelingen worden gestimuleerd. 1.1.5

De gemeente kan een start maken aan de brede gebiedsopgave in de Diepenhoek;

Vanuit de RES-opgave is de gebiedsontwikkeling in de Diepenhoek breder dan alleen het windpark. Er wordt beoogd om de ontwikkeling van een energielandschap te laten plaatsvinden. Door actief betrokken te blijven houdt de gemeente zicht op het zo efficiënt mogelijk inrichten en aansluiten van dit energielandschap. Om dit voor elkaar te krijgen, kan de gemeente zich openstellen voor een meer publiek/coöperatieve ontwikkeling op het gebied van zon, wind of opslag. Door het pakken van de regie, kan de gemeente actief op zoek naar deze kansen in de markt. Dit kan ook huidige initiatiefnemers stimuleren om het project anders aan te vliegen, met het oog op meer efficiëntie. Omdat ook het publiek ontwikkelbedrijf hier een rol in kan gaan spelen en de ontwikkelingen hiervan nog in de kinderschoenen staan, is het nog niet helemaal duidelijk hoe dit zich kan gaan ontwikkelen. De provincie Noord-Brabant steunt dit idee van harte en zijn samen met de gemeente opzoek naar een manier om dit op een goede manier in te gaan vullen. 1.2 Kanttekeningen: 1.2.1

Het innemen van een actieve positie ten opzichte van het windpark kan leiden voor kritiek van

omwonenden; Als gemeente een actieve rol te pakken in het initiatief kan leiden tot veel kritiek vanuit de tegenstanders van het windpark. Realiteit is dat echter ook dat het windinitiatief naar zeer grote waarschijnlijkheid zal worden ontwikkeld óók als de gemeente zich als partij terugtrekt. Door actief deel te nemen in het initiatief kunnen wensen en zorgen van omwonenden nog worden meegenomen in de realisatie van het project. Als de provincie bevoegd gezag blijft is de verwachting dat er minder rekening gehouden wordt met de zorgen van de omwonenden. 1.2.2

Er is op dit moment onvoldoende capaciteit en kennis beschikbaar binnen de gemeente om deze actieve rol te pakken;

De huidige kennis en ervaring van de beschikbare ambtenaren is niet toereikend genoeg om de gehele ontwikkeling van het windpark in goede banen te leiden. Hiervoor zal een extern bureau gezocht moeten worden. Met het binnenhalen van een projectteam kunnen we met voldoende expertise het initiatief in goede banen leiden en kunnen de ambtenaren in vaste dienst van de gemeente veel kennis en ervaring opdoen. Er zullen met initiatiefnemers afspraken moeten worden gemaakt over het overdragen van de kosten voor de inhuur van dit projectteam, zoals normaliter gebeurt met het inhuren van projectleiders/teams voor initiatieven in de windsector. Door de gemeente zal naar alle waarschijnlijkheid een bedrag vooruitbetaald moeten worden. Deze afspraken zijn nog niet vastgelegd in een overeenkomst.

5/11

Scenario 2: De gemeente houdt zich alleen op de achtergrond bezig met het initiatief en bemoeit zich niet actief met de totstandkoming van het windpark. Deze positie heeft de gemeente de afgelopen jaren ingenomen. Hierin wordt een faciliterende rol geboden. De gemeente zal als toetsende instantie optreden wanneer er documenten worden ingediend en zaken ter inzage moeten worden gelegd. De gemeente legt hiermee de zaken volledig bij de initiatiefnemers neer om te komen tot een goed opgezet participatietraject en speelt enkel de rol als toehoorder bij realisatie van het proces. De gemeente heeft met deze aanpak alleen via de officiële procedure invloed op het proces. Alles daarbuiten is verantwoordelijkheid van de initiatiefnemers. 2.1

Argumenten:

2.1.1

Er is minder capaciteit nodig vanuit de gemeentelijke organisatie.

Doordat de gemeente niet actief op de voorgrond bij dit scenario, hoeft zij ook minder capaciteit aan mensen in te zetten op dit project. De gemeente houdt zich alleen bezig met vergunningverlening en andere juridische procedures. Hiermee is er ook voldoende kennis en ervaring al in huis en hoeft er geen inhuur van experts plaats te vinden. 2.1.2

Initiatiefnemers rol laten pakken.

De initiatiefnemers pakken zelf hun rol in het proces; zij zijn verantwoordelijk voor het creëren van een goede omgevingsdialoog en moeten voldoende ruimte bieden voor participatie. Prowind heeft de nodige ervaring in het doorlopen van dergelijke omgevingsdialogen en zou moeten kunnen worden toevertrouwd dit tot een goed einde te brengen. Ook Zummerepower kan hier als lokale partij een grote invloed in hebben. 2.2

Kanttekeningen:

2.2.1

De gemeente houdt minder regie op de totstandkoming en exploitatie van het windpark;

Door als gemeente op de achtergrond te treden heeft zij als partij minder invloed in de opzet van participatie in dit project. Initiatiefnemers worden hierin vrijgelaten en er wordt vertrouwd op hun ervaring en expertise. Hiermee bestaat wel het risico dat zorgen van omwonenden niet meegenomen gaan worden omdat er vanuit de gemeente minder grip is. 2.2.2

De gemeente houdt minder regie op de totstandkoming en exploitatie van het windpark;

Er wordt geen zicht gehouden op de brede gebiedsontwikkeling van de Diepenhoek, welke volgt uit de RES 1.0. Aansluiting van de windmolens zal niet op een efficiënte manier plaatsvinden omdat enkel rekening hoeft te worden gehouden met het aansluiten van het windpark. 2.2.3

Het risico bestaat dat de provincie de regie op het project alsnog overneemt indien de gemeente

op de achtergrond blijft treden; De provincie streeft het doel na om dit windpark te realiseren met oog op het halen van de RESdoelstelling van 2 T Wattuur. Als de realisatie van het windpark niet verder komt doordat de gemeente op de achtergrond blijft, dan zal de provincie zeer waarschijnlijk de regie overnemen en het initiatief op haar manier gaan realiseren.

6/11

Scenario 3: De gemeente laat het bevoegd gezag bij de provincie en vraagt geen overdracht hiervan aan. De gemeente speelt op deze manier geen rol meer in de ontwikkeling van het windpark in de Diepenhoek. De provincie zal de toetsende rol houden en zal de initiatiefnemer ook ondersteunen in het te doorlopen participatietraject. De gemeente heeft geen invloed meer op het initiatief. 3.1

Argumenten:

3.1.1

De provincie kan het initiatief met ervaring en experts opnemen;

De provincie beschikt over veel meer, ervaren, capaciteit om het initiatief zorgvuldig tot uitvoering te laten komen. Hierdoor hoeft de gemeente zelf geen expertise in te kopen. 3.1.2

De gemeente kan faciliterend optreden voor de omwonenden.

De gemeente kan zich volledig richten op het ondersteunen van de omgeving, doordat zij geen tijd kwijt is aan het overige proces. Ondersteunen betekent in deze juist het faciliteren van de omwonenden in hun vraag naar duidelijkheid. De gemeente kan optreden als verbindingsfactor tussen de initiatiefnemers/provincie en de inwoners van en rond de Diepenhoek. 3.2

Kanttekeningen:

3.2.1

De gemeente verliest de regie op afspraken;

Door de regie niet te pakken maar bij de provincie te laten heeft de gemeente ook een geringe mate van invloed in de te maken afspraken rondom het project. De provincie maakt rechtstreeks afspraken met Prowind en ZummerePower. Ook speelt de gemeente maar een geringe rol in de omgevingsdialoog, die voornamelijk door initiatiefnemers zal worden gevoerd. De verwachting is dat de provincie ook haar rol zal oakken in het voeren van de dialoog. 3.2.2

Mogelijk gezichtsverlies wanneer provincie bevoegd gezag behoudt;

De governance uit de RES 1.0 is zo opgesteld dat de gemeente altijd zelf de kans krijgt om aan de lat te staan van een ontwikkeling voor windenergie. Het wordt door de provincie ook gestimuleerd om deze kans aan te pakken. De provincie is ook van mening dat de lokale overheid beter hoort en begrijpt in dit lastige proces. Wanneer een gemeente haar rol niet pakt, spreken eerst de overige 20 gemeenten op basis van de RES-governance de gemeente aan op het niet nakomen van de invulling van de RES-opgave. Geeft de gemeente daar alsnog niet de juist invulling aan, dan zal de provincie zorgen voor realisatie van het project. Naast dat dit niet wenselijk is in het kader van invloed op te maken afspraken, brengt dit ook een deuk in het imago van de gemeente met zich mee. 3.2.3

Er vindt geen efficiënte gebiedsgerichte aanpak plaats;

Doordat de provincie geen direct belang heeft bij een systeem efficiënte aansluiting, kan die er alleen nog met hogere initiële en structurele kosten voor de overige onderdelen van een energielandschap komen. In het slechtste scenario realiseert de windontwikkelaar een enkele aansluiting, welke voldoende groot is voor de opwekcapaciteit van het windpark. Die geen ruimte laat voor verdere gebiedsontwikkelingen; de verdere initiatieven zullen dan moeten werken met een aparte aansluiting. Met het beoogde energielandschap in het achterhoofd zal dit alles behalve tot de nadrukkelijk gewenste systeemefficiënte aansluiting op het netstation leiden.

7/11

Scenario 4: Gezien de huidige status van de omgevingsdialoog, waarbij initiatiefnemers Prowind en Zummerepower het nog niet voor elkaar hebben gekregen om tot een constructieve opzet te komen, zal er een tender worden uitgezet om een andere ontwikkelaar voor wind op land in het gebied de kans te bieden een goed plan in te dienen. Ook dit zal via een principeverzoek zijn. De ontwikkelaars, maar ook een publiek/coöperatieve of volledig coöperatieve ontwikkelaar zijn vrij om dan een nieuw plan op te stellen voor de windmolens. Dit scenario ziet ook niet af van de realisatie van wind op land in de Diepenhoek. 4.1

Argumenten:

4.1.1

De omgeving krijgt tegemoetkoming in de wens andere ontwikkelaars te willen;

Inwoners uit de omgeving hebben aangegeven geen vertrouwen te hebben in de huidige initiatiefnemers Prowind en ZummerePower. Door deze partijen aan de kant te zetten en door te zetten met andere ontwikkelaars wordt het wantrouwen richting deze partijen weggenomen. Er kan dan een nieuw plan worden ontworpen met eventuele meer input op voorhand van de omwonenden. De omgevingsdialoog krijgt wederom een nieuwe start, waarbij de partijen wel vanaf 0 kunnen beginnen. 4.1.2

Het draagvlak onder de omwonenden voor het windpark is voor een deel afhankelijk van de aanpak van de nieuwe ontwikkelaar;

Een gegeven is dat de omgeving tegen de komst van het windpark is. De zorgen die worden aangedragen, zijn grotendeels van toepassing op de aspecten geluid en gezondheid. Ze zien niet allemaal toe op het handelen van de ontwikkelaars. Met de komst van nieuwe ontwikkelaars veranderen de zorgen niet. De aanpak van een nieuwe ontwikkelaar vanaf nul kan, zeker als dit een publiek/coöperatieve of volledig coöperatieve wordt, wel kansen bieden om met de belanghebbenden en de omwonenden de ontwikkeling op basis van de best mogelijke condities vorm te geven. Hoewel de kern van de zorgen daarmee niet zal veranderen. 4.1.3

Er is geen overeenkomst met Prowind gesloten over de realisatie van het windpark door Prowind in de Diepenhoek;

Er zijn geen contractuele bindingen met initiatiefnemer waardoor de gemeente wel kan kiezen voor het zoeken naar een nieuwe initiatiefnemer. Er is enkel een positieve grondhouding op het principeverzoek afgegeven, met hieraan een aantal voorwaarden gekoppeld. Echter, de initiatiefnemers hebben zich de afgelopen jaren ingezet voor realisatie van het project en de gemeente heeft hier met deze positieve grondhouding tegenover gestaan. Het is nog onduidelijk of een eventuele claim stand zal houden. 4.2

Kanttekeningen

4.2.1

Het is zeer aannemelijk dat nieuwe ontwikkelaars niet veel verandering in de beoogde locaties van de windturbines gaan brengen;

De huidige plannen voor de windmolens zijn met zorg door experts samengesteld en worden in grote mate bepaald door harde belemmeringen. Hier liggen al enkele onderzoeken aan ten grondslag. Het is zeer waarschijnlijk dat het opnieuw bekijken van de locaties op ongeveer dezelfde situatie uit zal komen.

8/11

Daarnaast zullen de locaties ook met de huidige ontwikkelaar nog eens zorgvuldig getoetst worden, tijdens de NRD/MER fase. Hier hebben alle omwonenden ook met de huidige ontwikkelaar gewoon nog invloed op. 4.2.2

Het opzetten en doorlopen van een tender kost veel tijd;

De tenderprocedure om een nieuwe ontwikkelaar te vinden voor het initiatief kost veel tijd. Niet alleen het opzetten van de tender zelf, maar ook het selecteren van de plannen vereist veel benodigde kennis en tijd. Om deze procedure te kunnen starten, moet er een projectteam worden ingehuurd; deze kennis en ervaring ontbreekt op dit moment in de ambtelijke organisatie. Op deze manier de vraag opnieuw uitzetten moet zorgvuldig gebeuren. Vervolgens moeten alle initiatiefnemers de kans krijgen een zorgvuldig plan op te zetten welke vervolgens door de gemeente getoetst moet worden. Voor het windinitiatief lijkt dit geen haalbare kaart. Dit kan wel meegenomen worden in de bredere opgave voor de ontwikkeling van een Energielandschap in de Diepenhoek. 4.2.3

Het is alles behalve uitgesloten dat er juridische gevolgen aan dit scenario kleven;

Prowind heeft al diverse investeringen gedaan ten aanzien van het windpark. Als zij nu aan de kant worden gezet, bestaat de mogelijkheid dat Prowind naar de rechter stapt met een schadeclaim aan de gemeente Someren. Het is nog onduidelijk of zo’n claim kans van slagen heeft. Het afhandelen kost in ieder geval veel tijd en capaciteit en daarmee dus sowieso gemeenschapsgeld. 4.2.4

Het is niet realistisch dat andere ontwikkelaars zich melden voor de ontwikkeling van windenergie in de Diepenhoek;

Gezien de afspraken die ontwikkelaar Prowind heeft gemaakt met de verschillende grondeigenaren in het plangebied, is het niet realistisch dat een andere ontwikkelaar van windenergie zich zal melden. Het ligt niet in de lijn der verwachting dat een andere ontwikkelaar dezelfde grondpositie kan verwezenlijken in het aangewezen zoekgebied.

6. Financiën Bij het kiezen van scenario 1 volgt het aantrekken van een projectteam. De kosten die hieruit voortvloeien kunnen worden belegd bij initiatiefnemer(s). Dit kan worden geregeld middels een anterieure overeenkomst. Deze is nog niet opgesteld. Hierdoor zal de gemeente zelf het inhuren van het project moeten voorfinancieren. Het is nog onduidelijk wat de kosten hiervoor zullen zijn. Ook de kosten voor participatie, denk aan huur van apparatuur/zaal etc., zullen in een anterieure overeenkomst moeten worden vastgelegd. Op dit moment zijn er nog geen afspraken voor gemaakt en wordt het per bijeenkomst bekeken. Daarnaast wordt ingezet op het oprichten van een publiek ontwikkelbedrijf. Omdat dit proces nog in de kinderschoenen staat, is het nog onduidelijk op welke manier het een rol gaat spelen in financiële zin. Er kan worden ingezet op actieve deelname in verdere ontwikkeling en de exploitatie van één windturbine. De volledige revenuen vloeien gedurende de exploitatieperiode van 25 jaar terug naar het publiek ontwikkelbedrijf. Deze kunnen bijvoorbeeld voor andere duurzame opgaven worden ingezet. We zijn nog te vroeg in het proces om hier getallen aan te kunnen hangen.

Op dit moment is ook niet duidelijk of een publiek ontwikkelbedrijf evenals een energiecoöperatief aanspraak kan maken op risicodragende financiering van de ontwikkelfase uit het in oprichting zijnde Brabantse Ontwikkelfonds. 9/11

Op het moment van financial close moet zo’n publiek ontwikkelbedrijf het eigen vermogen voor de bouw van één windturbine inbrengen en wordt de lening van het Brabantse Ontwikkelfonds direct afgelost. Gelet op de voornoemde anterieure overeenkomst ten aanzien vanaf nu te plegen inzet op het ontwikkelen van het windpark, is het wenselijk dat op een zo kort mogelijke termijn duidelijk wordt of het tot de oprichting van een publiek ontwikkelbedrijf komt.

7. Communicatie Over het besluit zelf zal gecommuniceerd worden middels plaatsing van een nieuwsbericht in ’t Contact en de website van de gemeente. Daarnaast zijn er ook een aantal structurele vormen van communicatie die opgezet zijn. Gestructureerde communicatie helpt in het creëren van duidelijkheid voor alle betrokkenen, zowel initiatiefnemers als omwonenden. Communicatie wordt naar omwonenden en inwoners wordt vooraf besproken met de betrokken partijen zodat er geen ruis op de lijn ontstaat. In samenwerking met Zummerepower en Prowind is er een nieuwsbrief opgezet. Iedere geïnteresseerde kan zich hiervoor inschrijven. In deze nieuwsbrief worden alle recente ontwikkelingen aangaande het initiatief gedeeld. Het is hierbij ook belangrijk om te communiceren als er geen nieuws is. Ook dan zal dit gemeld worden. Zo weten alle betrokkenen wat de status is van het initiatief, wanneer en hoe ze hieraan bij kunnen dragen en groeit hopelijk het vertrouwen in dit initiatief. Op de website van de gemeente Someren is een prominente plek voor het windpark ingeruimd waarop inwoners de laatste informatie kunnen lezen, geplande bijeenkomsten, een Q&A etc. Ook Facebook wordt ingezet voor het communiceren van mijlpalen en bijvoorbeeld inwonersbijeenkomsten. Communicatie is ook van belang in het aangaan van de omgevingsdialoog met de omwonenden.

Door de dorpsraden Someren-Eind en Someren-Heide, samen met de ‘koplopers groep’ omwonenden actief te betrekken in de opzet van de omgevingsdialoog kunnen we het proces zo inrichten dat de omwonenden specifiek en alle geïnteresseerde inwoners in het algemeen op een zo goed mogelijke manier worden geïnformeerd of betrokken. In het proces is nog voldoende ruimte voor het voeren van het gesprek. Zowel over de manier van participeren als over inhoudelijke aspecten. Dit zullen we dan ook uitvoerig doen, mede aan de hand van de participatiewijzer van de gemeente. Hierin wordt een belangrijk onderscheid gemaakt tussen zaken waarover nog wel of geen discussie kan worden gevoerd. In het vervolgproces zal ook nog een participatieplan worden opgesteld, samen met de inwoners en betrokken partijen, welke ingaat op specifieke aspecten voor dit initiatief. Daarbij is het belangrijk om de communicatie breder op te zetten met niet alleen de focus op het windinitiatief. Door het breder aan te vliegen, met het energielandschap als stip op de horizon, kunnen we een constructief gesprek voeren en alle belangen zoveel mogelijk meenemen. Om de communicatie in goede banen te leiden is het belangrijk dit mee te nemen in het uitbestedingstraject voor het projectteam, zodat team Communicatie op hoofdlijnen kan adviseren.

10/11

8. Uitvoering Op basis van het gekozen scenario door het college en de raad zal er een planning/tijdslijn worden opgesteld met de te doorlopen stappen. Denk hierbij aan de momenten van participatie, beoogde data voor de ter inzagelegging van de stukken. Deze tijdslijn zal worden voorgelegd aan het college ter goedkeuring en aan de raad ter kennisgeving. Met deze tijdslijn wordt duidelijkheid geschept voor alle betrokken partijen. Hierin is het belangrijk niet alleen de focus te leggen op het ontwikkelen van het windinitiatief, maar ook het energielandschap mee te nemen.

Burgemeester en wethouders van Someren, de secretaris,

de burgemeester,

J. Koppers-Van der Krabben

D. Blok

Bijlage(n)

O

Concept raadsbesluit

X

NO

11/11