Besluiten om af te zien van het verhogen inkomensgrens naar 130% van bijstandsnorm voor de eenmalige energietoeslag 2023

Raadsvoorstel Onderwerp:

Afzien verhogen inkomensgrens naar 130% van bijstandsnorm voor de eenmalige energietoeslag 2023

Portefeuillehouder:

W.M. van Doorn

Documentnummer:

200514236

Zaaknummer: Datum:

0847200429877 27 september 2023

1. Samenvatting voor de burger Op 29 september 2022 is een motie van LSH en Gemeenschapslijst aangenomen. Deze motie vraagt het college om de Eenmalige Energietoeslag (EET) 2022 mogelijk te maken voor inkomens tot 130% procent van de bijstandsnorm. De motie is in 2022 niet uitgevoerd omdat er in de Peelregio een maatwerkregeling energietoeslag was opgezet. Die maatwerkregeling heeft niet opgeleverd wat we ervan gehoopt hadden. De motie kan voor de energietoeslag 2023 alsnog uitgevoerd worden. Het advies is echter om hier van af te zien.

2. Inleiding Op donderdag 29 september 2022 is een motie van LSH en Gemeenschapslijst aangenomen. Deze motie vraagt het college om de Eenmalige Energietoeslag (EET) 2022 mogelijk te maken voor inkomens tot 130% procent van de bijstandsnorm. Voor 2022 is deze motie niet uitgevoerd omdat: 

We in regionaal beleid hebben gesteld om de EET 2022 toe te kennen aan huishoudens met een inkomen tot 120% van bijstandsnorm.



We met de Peelgemeenten de maatwerkenergietoeslag hebben opgericht, waarmee we breder op problemen met het betalen van de energierekeningen konden inspelen. Deze regeling ging tot een inkomen van 250% van de bijstandsnorm.



Er in dec 2022 pas beslist kon worden over het beschikbaar stellen van de middelen uit de algemene reserve. Dit was te laat want men wilde de inwoners snel helpen.



We extra maatregelen vanuit de rijksoverheid wilden afwachten (bijv. energieplafond).

Maatwerkregeling Energietoeslag (MET) De maatwerkregeling is geëvalueerd. De regeling is maar vrij beperkt gebruikt. Vanuit Someren hebben 3 personen van deze regeling gebruik kunnen maken. Maar 10% van de aanvragen heeft geleid tot een toekenning. De meeste dossiers hadden een inkomen tot 120% van de bijstandsnorm. In totaal is er via de MET ongeveer € 9.000 uitgekeerd aan inwoners van Someren. Daarnaast zijn er regionale uitvoeringskosten. Die bedragen in totaal € 76.000 voor de 5 Peelgemeenten voor de implementatie en uitvoering van de regeling door GR Peelgemeenten. Ook zijn er nog lokale uitvoeringskosten per gemeente. Er is door gemeente Someren € 10.000 subsidie verleend aan Onis Welzijn voor het zijn van de vraagbaak (ook voor het landelijke noodfonds) en voor de ondersteuning bij de aanvragen MET.

De conclusie kan getrokken worden dat vanuit de MET geen substantiële bijdrage is geleverd aan huishoudens boven 120% van de bijstandsnorm. En dat de MET daarom geen goed argument is om de motie te weerleggen. Echter komt er hoogstwaarschijnlijk in 2023 weer een nieuwe Wet Eenmalige Energietoeslag (EET). De motie zou voor deze regeling actief opgepakt kunnen worden. EET 2023 Landelijk is de wet EET 2023 nog in besluitvorming. Wij voeren de regeling regionaal uit via gemeenschappelijke regeling Peelgemeenten. In 2022 is de reling uitgevoerd tot een inkomen 120% van bijstandsnorm. De middelen die Someren heeft ontvangen waren toen net niet toereikend, 2 gemeenten hadden een forse overschrijding. Het is niet haalbaar om met de regio naar 130% te gaan. Someren zou er wel voor kunnen kiezen dit alleen door te voeren. Someren alleen naar 130% in de regio Als Someren alleen de EET met een norminkomen tot 130% van bijstandsnorm zou willen inrichten, moeten we aanvullende afspraken maken met GR Peelgemeenten. In principe zou dit kunnen. De reguliere EET processen zijn zoveel mogelijk als ‘bulkproces’ ingericht. Het inlichtingenbureau (landelijk) zal checken of de inwoners uit 2022 ook recht hebben op EET 2023. Dit betekent dat Peelgemeenten voor Someren maatwerk moet leveren.

Naast de bulkprocessen wordt er een aanvraag-proces ingericht, dat voor Someren dan zal afwijken, daarnaast zal de ophoging van de inkomensgrens ook extra aanvragen genereren. Dit alles resulteert dus in extra uitvoeringskosten (zie financiën).

3. Advies 1.

Vast te stellen om af te zien van de Motie Verhogen inkomensgrens Eenmalige Energietoeslag ingediend door LSH op 29 september 2022 en deze ook niet toe te passen voor de Eenmalige Energietoeslag 2023.

4. Beoogd effect Het besluit over het wel of niet uitvoeren van de motie, gezien de veranderde omstandigheden, wordt in het bevoegde orgaan (de gemeenteraad) genomen.

5. Argumenten 1.1 Er is geen acute noodzaak op dit moment In 2022 zijn de energieprijzen sterk gestegen, vanaf 2023 zijn de prijzen weer aan het dalen. Tot 31 dec 2023 geldt er een prijsplafond op energie van 1,45 euro per kuub gas en 0,40 euro per kWh stroom tot een bepaald gebruik. De huidige gemiddelde energietarieven liggen onder dit plafond 1,3 euro per kuub gas en 0,37 euro per KWh stroom (stand juli 2023). De consument-prijs-index (CPI) bron CBS is op dit moment negatief op gas -19.3% en elektriciteit –24,8% (Stand juni 2023)

2/5

De markt is nog steeds in beweging, maar er kunnen weer vaste energiecontracten worden afgesloten, ook voor meerdere jaren. Als men wil kan men nu dus weer kiezen voor zekerheid in het persoonlijke energiecontract per huishouden. De situatie per huishouden is echter erg verschillend. Op dit moment is het zomer, de gasvoorraden in Nederland zijn goed gevuld. Een acute noodzaak voor een verruiming van de EET 2023 is er op dit moment niet.

1.2 Hoge kosten uitvoeren motie Het uitvoeren van de motie vraagt een grote investering van gemeenschapsgeld. Er moet afgewogen worden of de baten opwegen tegen de kosten. Zowel de uitvoering (er is relatief veel maatwerk nodig) als de uitkeringen zijn hoog. De totale kosten worden geschat op 1,5 ton (120.000 voor de uitkeringen en 30.000 voor uitvoering). 1.3 Generieke regeling De regeling is generiek dat wil zeggen dat er alleen op inkomen wordt getoetst. Er wordt niet getoetst of er daadwerkelijk financiële problemen zijn door een hoge energierekening. Veel inwoners kunnen een bijdrage krijgen, maar hebben ze deze ook nodig om de energierekening te betalen? 1.4 Maatwerkregeling EnergieToeslag (MET) aanpassen met regio Wanneer de situatie zou veranderen kunnen we de MET aanpassen. Er ligt al een kader wat als basis zou kunnen dienen voor een regeling waar de toekomstige situatie om zou vragen. Het is lastig om te bepalen of het nodig is en als er iets nodig is wat dat dan zou moeten zijn. We hebben als regio veel geleerd van de pilot MET in 2023.

6. Kanttekeningen 1.

Onzekerheid energieprijs

Er is veel onzekerheid de ontwikkelingen van de energieprijs. Echter de gasopslag is dit jaar al goed gevuld. Dit was een van de prijsopdrijvende factoren van de energieprijs. Daarentegen duurt de oorlog in Oekraïne nog steeds voort, wat voor onverwachte scenario's kan zorgen.

3/5

2.

Window of opportunity

Er moet nu beslist worden anders valt het besluit te laat voor de uitvoering van de EET 2023. 3.

EET 2023 is nog niet besloten

Het is nog niet 100% zeker of de EET 2023 wordt uitgevoerd aangezien de wet die eraan ten grondslag ligt nog niet is vastgesteld. Zeker nu het kabinet is gevallen en er nieuwe verkiezingen komen is de vraag hoe dit proces gaat lopen.

7. Financiën Het niet uitvoeren van de motie kost niets extra. Hieronder een uiteenzetting wanneer er contrair advies wordt besloten. Programmakosten/ uitkeringen Tot een inkomensgrens van 120% zijn er in Someren 800 huishoudens en tot 130% 1000. Er zijn potentieel 200 (bron CBS) gezinnen die extra aanspraak zullen kunnen maken op de EET 2023. Als we uitgaan van een verzilveringsgraad van 75% (dit is de verzilveringsgraad onder 120%) komen we uit op 150 extra huishoudens die de EET aanvragen ad €800 euro per huishouden. Een totale kostenpost € 120.000 Er wordt uitgegaan van €800 omdat de motie vraagt om verruiming van de inkomensgrens, de rest van de regeling zal hetzelfde blijven. Het bedrag van €800 per huishouden is opgenomen in het conceptwetsvoorstel. Uitvoeringskosten peelgemeenten Peelgemeenten heeft de uitvoeringskosten geraamd op € 30.000. Zij zullen een separaat werkproces voor Someren moeten inrichten, zullen extra aanvragen en evt. bezwaren moeten afhandelen. Totale kosten In totaal worden de kosten geschat op €150.000. Deze kosten zullen uit de algemene reserve beschikbaar moeten worden gesteld wanneer uw raad beslist tot deze uitbreiding van de inkomensnorm. Het advies is echter om deze motie af te wijzen.

Begroting 2024 Wanneer de raad contrair besluit is het wenselijk om ten tijde van de begrotingsbehandeling 2024 te besluiten tot het opnemen van een Investeringspost ad € 150.000 om deze motie alsnog uit te voeren. Gebeurt dit niet dan kan het proces niet ingericht worden.

8. Communicatie Het besluit wordt met Peelgemeenten gecommuniceerd. De EET 2023 zal wanneer daar besluitvorming over heeft plaatsgevonden op verschillende manieren kenbaar gemaakt worden aan de inwoners van de Peelregio

4/5

Wanneer er wordt besloten de motie uit te voeren voor de EET 2023 zal er een aanvullend communicatieproces volgen richting de inwoners van Someren.

9. Uitvoering Als er conform voorstel wordt besloten zal er geen verdere uitvoering aan de motie gegeven worden. Wanneer we de inkomensgrens wel willen verhogen zal er bij de GR Peelgemeenten een plustaak belegd worden om de motie uit te voeren. Burgemeester en wethouders van Someren, de secretaris,

de burgemeester,

J. Koppers-Van der Krabben

D. Blok

Bijlage(n)

O

Concept raadsbesluit Djuma 200523596

X

Motie LSH, documentnr. Djuma 200429845

X

NO

5/5