Besluiten een zienswijze in te dienen op de wijziging Gemeenschappelijke Regeling, begrotingswijziging 2026, programmabegroting 2027 en meerjarenbeleidsvisie 2026 - 2030 GGD BZO

Raadsvoorstel Onderwerp:

Portefeuillehouder: Documentnummer: Zaaknummer: Datum:

Zienswijze op wijziging Gemeenschappelijke Regeling, begrotingswijziging 2026, programmabegroting 2027 en meerjarenbeleidsvisie 2026 – 2030 GGD BZO K.W.H.M. Kusters 200833134 0847200833130 14 april 2026

1. Samenvatting voor de burger De GGD Brabant-Zuidoost vraagt de gemeenteraad van de gemeente Someren een zienswijze te geven op vier voorstellen: de wijziging van de Gemeenschappelijke Regeling GGD Brabant-Zuidoost, de eerste wijziging van de Programmabegroting 2026, de Ontwerp Programmabegroting 2027 en de meerjarenbeleidsvisie 2026-2030. De raad wordt voorgesteld om bijgaande zienswijze vast te stellen en te delen met het Algemeen Bestuur van de GGD Brabant-Zuidoost.

2. Inleiding Met dit voorstel brengen wij u als gemeenteraad in stelling om een zienswijze in te dienen over een voorgenomen wijziging van de gemeenschappelijke regeling, twee financiële documenten en de kaderstellende meerjarenbeleidsvisie van de GGD Brabant Zuidoost. De gemeente Someren neemt deel aan de gemeenschappelijke regeling GGD BrabantZuidoost. De GGD BZO levert een bijdrage aan de publieke gezondheidszorg op uiteenlopende onderdelen, waaronder: - Jeugdgezondheidszorg - Rijksvaccinatieprogramma - Infectieziektebestrijding - Gezondheidsbevordering - Ambulancezorg - Medische milieukunde - Forensische Geneeskunde - Toezichthoudende taken o.a. op de kinderopvang - Onderzoek, monitoring en beleidsadvisering De GGD dient, als verlengd lokaal bestuur van 21 deelnemende gemeenten en als uitvoerder van de Wet publieke gezondheid (Wpg), financieel verantwoordelijk en op een realistische wijze te werk te gaan.

De afgelopen jaren heeft de GGD samen met de 21 deelnemende gemeenten gekeken naar de heroriëntatie van haar takenpakket. Dit proces is nog niet afgerond, maar hieruit is gebleken dat het wenselijk is om de contracttaak Nu Niet Zwanger op te nemen in het basisaanbod. Samen met een aantal aanpassingen verreist door veranderende wetgeving en tekstuele wijzigingen leidt dat tot het voornemen de gemeenschappelijke regeling aan te passen. In het kader van goed financieel beheer stelt de GGD u in de gelegenheid een zienswijze uit te brengen over de 1ste wijziging programmabegroting 2026. De aanleiding voor de verlaging van de gemeentelijke bijdrage is de inmiddels vastgestelde CAO. De verlaging in de gemeentelijke bijdrage aan de GGD over 2026 wordt met deze wijziging nu doorgevoerd. Daarnaast wordt de toevoeging van de huidige contracttaak Nu Niet Zwanger aan het basisaanbod financieel verwerkt. Als derde biedt de GGD BZO op basis van artikel 35 Wet gemeenschappelijke regelingen (WGR) de ontwerp programmabegroting 2027 aan de gemeenteraden aan. De raden hebben de gelegenheid om een zienswijze te geven voordat de begroting 2027 wordt vastgesteld door het Algemeen Bestuur. Tot slot wordt u gevraagd een zienswijze uit te brengen op de meerjarenbeleidsvisie 2026-2030. De visie beschrijft het waarom en globale richting van de GGD in de komende jaren.

Zo krijgt u vroegtijdig zicht op strategische thema’s, maatschappelijke opgaven en prioriteiten waar de GGD in onze regio op inzet. De GGD vraagt de deelnemende gemeenten om uiterlijk 24 juni a.s. een zienswijze op alle stukken kenbaar te maken aan het Algemeen Bestuur van de GGD.

3. Advies 1. In te stemmen met de voorgestelde zienswijze waarin het AB van de GGD geadviseerd wordt om: a. Akkoord te gaan met de wijziging van de programmabegroting 2026 en de ontwerp programmabegroting 2027. b. De gemeente Someren goed en tijdig te betrekken bij de gevolgen van de heroriëntatie taken van de GGD. 2. In te stemmen met verwerking van de financiële consequenties van begrotingswijziging 2026 van de GGD in de zomernota 2026 en de ontwerp programmabegroting 2027 van de GGD ¡n de kadernota 2027 en begroting 2027, zoals opgenomen onder 7. Financiën van het raadsvoorstel.

4. Beoogd effect De gemeenteraad de mogelijkheid te bieden een zienswijze uit te brengen over een voorgenomen wijziging van de gemeenschappelijke regeling, twee financiële documenten en de kaderstellende meerjarenbeleidsvisie van de GGD Brabant Zuidoost. Pagina 2 van 6

5. Argumenten 1.1. Wijziging gemeenschappelijke regeling GGD sluit aan bij wettelijke vereisten De afgelopen jaren is de Wet van school naar duurzaam werk in werking getreden. Deze wet bevat gedelegeerde taken aan de GGD. Om deze taken goed uit te voeren dient de GGD persoonsgegevens te verwerken van jongeren in de leeftijd van 5 – 27 jaar. De voorgestelde wijziging van de gemeenschappelijke regeling maakt de uitvoering van deze taak mogelijk. In de ‘was/wordt-tabel’ (bijlage 4) leest u de gewijzigde passages ten opzichte van de huidige regeling. Na verwerking van de zienswijzen van alle gemeenteraden volgt een voorstel waarin u gevraagd wordt toestemming te verlenen voor de nieuwe Gemeenschappelijke Regeling. Dit raadsvoorstel wordt u later dit jaar aangeboden. 1.2. Nu Niet Zwanger is een bewezen programma in Someren dat in het basisaanbod makkelijker uitvoerbaar is. Het programma Nu Niet Zwanger (NNZ) is een bewezen en gewaardeerd programma van de GGD BZO dat als contracttaak in 20 van 21 gemeenten al werd uitgevoerd, waaronder in de gemeente Someren. NNZ ondersteunt mensen in kwetsbare omstandigheden met de keuzes over een kinderwens, seksualiteit en anticonceptie. NNZ is onderdeel van onze gemeentelijke aanpak Kansrijke Start, rondom de eerste 1000 dagen van een kind. Zo werken we preventief en voorkomen we (jeugd-)zorg op latere leeftijd.

Door NNZ op te nemen in het basisaanbod verlaagt de GGD de kosten voor het programma en voldoen zij aan de wens van gemeenten om hun dienstverlening te versimpelen. 1.3. De ontwerp programmabegroting 2027 bouwt voort op de vastgestelde koers van de GGD Inhoudelijk bevat de ontwerp programmabegroting geen grote wijzigingen ten opzichte van de vastgestelde koers van de GGD. De keuzes en prioriteiten binnen de Publieke Gezondheidszorg en Ambulancezorg sluiten aan bij onze wensen in de heroriëntatie van taken en doorontwikkeling van de organisatie. In het kader van de financiën is de bestaande indexeringsmethodiek aangescherpt en verwerkt in de ontwerp programmabegroting 2027. U heeft hier in april een regionale raadsinformatiebrief over ontvangen.

Pagina 3 van 6

1.4. De meerjarenbeleidsvisie 2026-2030 van de GGD sluit aan bij ons lokaal gezondheidsbeleid ‘Heel Someren Gezond’ In haar visie ziet de GGD dezelfde opgaven en kansen op het gebied van gezondheid als de gemeente Someren. Dit biedt kansen om de lokale en regionale ambities van de GGD en onze gemeente te verbinden en goed samen te werken, bijv. bij een gezonde leefstijl, een kansrijke start voor kinderen en vitaal ouder worden. Nieuw ten opzichte van de vorige visie is de grotere nadruk op mentale gezondheid en suïcidepreventie. Ook dit sluit goed aan bij het lokaal gezondheidsbeleid.

6. Kanttekeningen 1.1 De heroriëntatie taken GGD BZO vergt nadere uitwerking en aanpassingen van regelingen. Het proces voor de heroriëntatie van de taken bij de GGD loopt in 2026 door. Om deze reden zijn de gevolgen voor taken van de GGD nog niet opgenomen in de ontwerp programmabegroting 2027 of de andere voorstellen. U bent regelmatig door de GGD geïnformeerd over dit proces met regionale raadsinformatiebrieven en informatiebijeenkomsten. Het is de verwachting dat dit proces o.a. zal leiden tot andere toevoegingen aan het basispakket (ten koste van contracttaken) en verwijderingen van taken uit het basispakket. Mogelijk vraagt dat opnieuw tot het wijzigen van de gemeenschappelijke regeling. Mocht dit het geval zijn wordt de gemeenschappelijke regeling dan opnieuw aan u voorgelegd voor een zienswijze.

7. Financiën In bijlage 6 leest u alle details over de 1ste begrotingswijziging 2026. De berekening van de gemeentelijke bijdragen over 2026 zijn in de programmabegroting 2026 nog gebaseerd op cijfers van 2025. Hierbij is een indexering van 5,9% gehanteerd. Door de inmiddels vastgestelde CAO wordt dit verlaagd naar 4,2% In totaal verlaagt de GGD de gemeentelijke bijdrage van alle 21 gemeenten met € 920.000. De doorwerking van deze verlaging in de bijdragen over 2026 wordt met deze wijziging nu doorgevoerd. Het toevoegen van het programma Nu Niet Zwanger leidt tot een verhoging van de gemeentelijke bijdrage van alle 21 gemeenten met € 390.000. Dit wordt gecompenseerd met een gelijke verlaging van de kosten van de contractaken. Hierdoor is deze toevoeging voor de gemeente Someren kostenneutraal. In totaal wordt de gemeentelijke bijdrage van de gemeente Someren in 2026 na de 1ste begrotingswijziging met € 15.370,- verlaagd, van € 990.497,- naar € 975.127,-. De verlaging van de gemeentelijke bijdrage aan de GGD wordt verwerkt in de zomernota 2026.

Pagina 4 van 6

In de ontwerp programmabegroting 2027 is de nieuwe werkwijze rondom indexering, de Macro Economisch Verkenning van het Centraal Plan Bureau, gehanteerd. Voor 2027 betekent dit voor de GGD dat gerekend wordt met de volgende indexering: • Loon 75% * 2,9% = 2,175% • Prijs 25% * 2,4% = 0,600% Totaal index 2027: 2,775% De inwonersbijdrage voor Someren voor 2027 is op basis van deze begroting €991.444. Hierin is naast de groei van het aantal inwoners in Someren en de indexering ook de toevoeging van Nu Niet Zwanger verwerkt. Deze beperkte financiële stijging wordt verwerkt in de kadernota 2027 van de gemeente Someren. De verwachting is dat deze bijdrage door bevolkingsgroei en indexering in 2030 oploopt naar €1.066.502. Het totaaloverzicht van de ontwerp programmabegroting 2027 treft u in bijlage 8.

8. Communicatie Na besluitvorming in de raadsvergadering op 21 mei 2026 wordt de zienswijze aan de GGD Brabant-Zuidoost verzonden.

9. Uitvoering Het dagelijks bestuur van de GGD zal schriftelijk én gemotiveerd aan de gemeenteraden laten weten tot welke conclusies en aanpassingen alle zienswijzen hebben geleid. Het Algemeen Bestuur neemt de zienswijzen van de gemeenten en de terugkoppeling mee in de besluitvorming. Na de vergadering van het AB zal de GGD de aangepaste programmabegroting 2026 en de vastgestelde programmabegroting 2027 toesturen aan de gemeenten. Over de aanpassing van de gemeenschappelijke regeling ontvangt u na verwerking van de zienswijzen later dit jaar nog een raadsvoorstel.

Burgemeester en wethouders van Someren, de secretaris, de burgemeester,

J. Weekers

Bijlage(n) Concept raadsbesluit

D. Blok

O X

NO

Pagina 5 van 6

Bijlage(n) Bijlage 1 concept-zienswijzebrief Someren op wijziging Gemeenschappelijke Regeling, begrotingswijziging 2026, programmabegroting 2027 en meerjarenbeleidsvisie 2026 – 2030 GGD BZO, documentnr. Djuma 200833953 Bijlage 2 Aanbiedingsbrief gemeenten - wijziging gemeenschappelijke regeling GGD BZO, documentnr. 200834004 Bijlage 3 Wijziging Gemeenschappelijke Regeling, documentnr. 200834006 Bijlage 4 Was wordt lijst Wijziging Gemeenschappelijke Regeling GGD BZO, documentnr. 200834019 Bijlage 5 Aanbiedingsbrief gemeenten - eerste wijziging programmabegroting 2026, document nr. 200834005 Bijlage 6 Wijziging Programmabegroting 2026, documentnr. 200834010 Bijlage 7 Aanbiedingsbrief gemeenten - Programmabegroting 2027, documentnr. 200850804 Bijlage 8 Ontwerp Programmabegroting 2027, documentnr. 200850806 Bijlage 9 Aanbiedingsbrief gemeenten - Meerjarenbeleidsvisie 2026 – 2030, documentnr. 200850805 Bijlage 10 Meerjarenbeleidsvisie 2026 – 2030, documentnr. 200850807

O X

NO

X

X X X X X X X X

Pagina 6 van 6