Beschikbaar stellen krediet voor implementatie diverse informatiewetten

Raadsvoorstel Onderwerp:

Beschikbaar stellen krediet voor implementatie diverse informatiewetten

Portefeuillehouder:

D. Blok

Documentnummer:

200565069

Zaaknummer: Datum:

0847200477297 3 april 2024

1. Samenvatting voor de burger De komende jaren krijgen overheden te maken met een groot aantal nieuwe informatiewetten en regelgevingen. Het gaat om Nederlandse en Europese wetten en verordeningen met gevolgen voor de informatievoorziening van de overheid. Die wetten dwingen om de dienstverlening meer digitaal, met strenge vereisten voor beveiliging en toegankelijkheid, en open uit te voeren. De informatievoorziening wordt op een groot aantal plekken aangepast en de beheerstaken nemen toe. Processen veranderen en de kwaliteit van de registratie en het gebruiken van informatie (datavaardigheid) moet omhoog. Een deel van de wetten is ook al ingegaan (zoals Algemene verordening gegevensbescherming (AVG), Wet politiegegevens en de Wet Digitale Overheid) of gaat op korte termijn in (onder andere de Wet modernisering elektronisch bestuurlijk verkeer). Om al die wetten, in samenhang, in te voeren en de benodigde aanpassingen uit te voeren vraagt de komende jaren de nodige inspanningen van de gemeentelijke organisatie. De hiervoor benodigde middelen zijn niet voorzien in de begroting.

2. Inleiding De vereisten vanuit de informatiewetten beogen een overheid zoals iedereen die wil hebben. Een overheid waarbij inwoners, ondernemers en organisaties goed bediend worden. En een overheid die controleerbaar is. Dat sluit aan op het VNG-rapport 'De Staat van de gemeentelijke uitvoering'. Het sluit ook aan op onze ambitie van 'transparant tenzij'. Deze ambitie hebben we uitgesproken bij de implementatie van de Wet open overheid. Implementatie van de nieuwe wetgeving dient bovendien hetzelfde doel als onze organisatieontwikkeling, namelijk bouwen aan een goed fundament. Impactanalyse Someren Afgelopen maanden is een analyse uitgevoerd van de impact voor de gemeente Someren. In de analyse zijn de Europese wetten meegenomen waarvan de gevolgen op dat moment al voldoende in beeld waren en/of die al omgezet zijn naar Nederlandse wetgeving. Voor ieder ‘spoor’ is de visie, ambitie en uitgangspunten in kaart gebracht. Dit op basis van reeds bestaande documenten zoals de organisatievisie, Coalitieprogramma 2022-2026 en interne beleidsdocumenten. Vervolgens is per wet het ambitieniveau en de impact uitgewerkt. Vanuit de ambitie en impact is de samenhang, de opgave, de uitdagingen, benodigde capaciteit & middelen en de risico’s in beeld gebracht. Ook de impact op de dienstverlening, processen, informatievoorziening, techniek en als allerbelangrijkste de mens.

Er komt nog meer aan. Tot en met 2026 komen er naast de reeds bekende wetten vanuit de Europese Unie onder het mom van de ‘Digital Decade’ nog meer nieuwe wetten en regels op de lokale overheid af. Al deze wetten moeten uiterlijk eind 2026 geïmplementeerd zijn. Een deel van de wetten uit de Digital Decade is overigens al van kracht en brengt nu al verplichtingen met zich mee voor gemeenten om te implementeren. Het is nodig besluiten te nemen voor de vervolgstappen zodat we in control komen op het gebied van de informatiewetten en -verordeningen. Met als uiteindelijk doel een basis voor een goede dienstverlening die wendbaar is en aansluit bij wat er gevraagd wordt. Dit sluit aan bij een van de uitgangspunten in de dienstverleningsvisie, ‘De basis op orde’. VNG De VNG heeft een eigen impactanalyse van de Europese wetgeving uitgevoerd. De VNG pleit voor voldoende middelen voor gemeenten om uitvoering te geven aan deze opgave. Want de opgave legt een druk op de gemeentelijke organisatie en middelen. Het is randvoorwaardelijk dat deze middelen voor gemeenten beschikbaar komen. Op dit moment is er echter geen concreet zicht op eventuele middelen vanuit het Rijk.

3. Advies 1.

Een krediet van € 250.000, - beschikbaar te stellen om in 2024 en 2025 vooruit te kunnen met de implementatie van de diverse informatiewetten.

2.

Dit krediet van € 250.000,- te dekken uit de Algemene reserve vrij aanwendbaar.

4. Beoogd effect Eind 2026 willen we volledig in control zijn op het gebied van de informatiewetten en -verordeningen. Dit moet een fundament bieden voor een goede dienstverlening die wendbaar is en aansluit bij wat er gevraagd wordt.

5. Argumenten 1.1 Middelen zijn niet voorzien in de begroting Met de impactanalyse is het inzicht verkregen van de opgaven voor de komende jaren en de verbinding daartussen. En weten we wat er moet gebeuren. Dat moet zo snel mogelijk opgepakt worden. Sommige wetgeving is al van kracht. In de begroting is nu niet voorzien in middelen. En we moeten wel vooruit. 1.2 Implementatie kan niet wachten op beschikbaar komende middelen vanuit het Rijk Of en wanneer er middelen vanuit het Rijk beschikbaar komen (structureel dan wel incidenteel), en in welke omvang, is nog niet bekend. De implementatie kan hier niet op wachten en moet nu ter hand genomen worden. Uitzondering hierop is de Wet open overheid waarvoor tot en met 2025 jaarlijks een bedrag beschikbaar is vanuit het Gemeentefonds. De activiteiten die te relateren zijn aan de implementatie van de Woo worden daar zoveel mogelijk uit betaald. 2/4

1.3 Krediet beschikbaar stellen om in 2024 en 2025 vooruit te kunnen met de implementatie Inschatting is dat de organisatie met een incidenteel budget van 250K vooralsnog (2024 en 2025) aan de slag kan met de noodzakelijke implementatie vanuit de diverse wetten en daaruit voortvloeiende opgaven.

6. Kanttekeningen 1.1 De borging vraagt ook om structurele middelen De borging van de verplichtingen en opgaven uit de wetten in organisatie en processen zal ook om structurele middelen vragen. Op dit moment is nog niet te voorzien in welke omvang. We gaan er van uit dat de implementatie in 2024 en 2025 ons meer inzicht geeft wat er structureel en eventueel aanvullend incidenteel nodig is. Waar nodig komen we op dat moment met voorstellen. Mocht er op dat moment meer duidelijkheid zijn over eventuele middelen vanuit het Rijk dan wordt dat uiteraard meegenomen. 1.2 Beschikbaarheid voldoende middelen bepaalt de mate van invullen wettelijke verplichtingen De beschikbaarheid van voldoende middelen bepaalt de mate waarin de organisatie invulling kan geven aan de opgaven en in hoeverre de ambities gerealiseerd kunnen worden. 1.3 Het budget bepaalt het ambitieniveau Hoe hoger het budget hoe hoger het ambitieniveau dat kan worden gerealiseerd. Met de nu gevraagde middelen is het doel om minimaal te voldoen aan de wet- en regelgeving. 1.4 Onvoldoende middelen kan leiden tot ongewenste risico’s Naast dat het beoogde effect niet gehaald wordt, zijn de belangrijkste risico's bij niet naleving imagoschade, afnemend vertrouwen en nadelige gevolgen voor de dienstverlening. Bij sommige wetgeving kan niet-naleving leiden tot een fikse boete.

Bij de Archiefwet kan het zelfs leiden tot onder toezicht plaatsing.

7. Financiën De conclusies en aanbevelingen uit de impactanalyse zijn vertaald naar noodzakelijke activiteiten (projecten dan wel acties) voor implementatie van de informatiewetten en bijbehorende opgaven voor de gemeente Someren. Die activiteiten zijn zoveel als mogelijk vertaald naar daarvoor benodigde incidentele middelen. Dat komt op een bedrag uit van € 659.000,-. Vervolgens is een inschatting gemaakt welk deel daarvan nodig is om in 2024 en 2025 in ieder geval aan de slag te kunnen met de meest noodzakelijke implementatie(s). Dat is € 250.000,-. Gevraagd wordt om een incidenteel budget van € 250.000,- beschikbaar te stellen en dit te dekken uit de Algemene reserve vrij aanwendbaar. De algemene reserve is toereikend.

8. Communicatie Dit besluit vraagt geen expliciete communicatie.

3/4

9. Uitvoering De implementatie wordt projectmatig opgepakt door de organisatie. Het opgestelde projectenoverzicht is het vertrekpunt. Projecten kunnen los dan wel in samenhang met elkaar opgepakt worden.

Burgemeester en wethouders van Someren, de secretaris,

de burgemeester,

J. Koppers-Van der Krabben

D. Blok

Bijlage(n)

O

Concept raadsbesluit

X

NO

4/4