Beantwoording technische vragen Begroting 2025

TECHNISCHE VRAGEN PROGRAMMABEGROTING 2025 FRACT IE De vragenlijst graag uiterlijk maandag 28 oktober 2024 om 12:00 uur per e-mail naar de griffie sturen: griffie@someren.nl Beantwoording volgt tijdens de technische toelichting

Aandachtpunten: • Graag ook het paginanummer binnen de Programmabegroting invullen waarop de vraag betrekking heeft; • Meer vragen nodig per onderdeel? Ga in de laatste cel van een tabel staan en druk op de ‘Tab-toets’ op het toetsenbord. Er wordt dan een nieuwe regel toegevoegd.

Voorafgaand aan de commissie Burger en Bestuur op 31 oktober is er vanaf 19:30 uur een technische toelichting in de raadzaal.

1

ALGEMEEN/INLEIDING Vraag nr.

Pag. nr. 1

1 VVD

Vragen fractie Zou er aan de programma een datum van samenstelling meegegeven kunnen worden. Geeft meer duidelijkheid in de tijdssprongen. Het uitgangspunt voor deze begroting is de Kadernota 2025.

GRIFFIER EN RAAD Vraag nr. 1

Pag. nr. 17 Financiële begroting Algemene uitkering

LSH

Vragen fractie

Gemeenten ontvangen 2 decentralisatie-uitkeringen: een eerste bedrag van € 7.000 wanneer RVO een positieve beschikking voor Lbv of Lbv-plus stuurt naar de veehouder, en een tweede bedrag van € 20.000 wanneer RVO de getekende overeenkomst van de veehouder heeft ontvangen. De uitkeringen komen beschikbaar in de mei- en decembercirculaires, met ingang van de meicirculaire van 2024. Meicirculaire 2024: Ontvangen uitvoeringskosten Lbv en Lbv-plus € 96.780 Hoeveel van deze gelden verwacht de Gemeente extra te ontvangen in de mei- en decembercirculaires de komende tijd? Binnen de gemeente hebben 31 ondernemers zich aangemeld voor deze regelingen. Daarvan hebben er 26 reeds een positieve beschikking ontvangen. Op dit moment verwachten wij dat minimaal 16 deelnemers ook daadwerkelijk zullen stoppen. De inschatting is dus dat dit de komende periode zal resulteren in een uitkering van (31*7.000) + (16*20.000) = 537.000,-. Hiervan is een deel al ontvangen tijdens de meicirculaire van 2024.

PROGRAMMAPLAN 1.

Fysiek domein

Vraag nr. 1

Pag. Vragen fractie nr. 25 Zijn de kosten voor het realiseren van een nieuwe milieustraat, al dan

niet in samenwerking met de GR Blink, opgenomen in de begroting? De in de begroting opgenomen investering is de totale benodigde investering voor het realiseren van de nieuwe milieustraat. Deze investering leidt tot kapitaallasten en die zijn in de begroting opgenomen.

GL

33 2 GL

Zijn de maatregelen uit het mobiliteitsplan en vervangingskosten van groen tbv. klimaat over een langere periode uit te smeren en deels een aantal jaar uit te stellen? (Bijv. door de afschrijvingstermijn te verhogen als dat realistisch is) Nee. Conform het Integrale kostendekkingsplan Openbare ruimte van 2023 (en het Mobiliteitsplan en KDP Groen wat daar onderdeel van uitmaakt) wordt 2

37 3 GL

er voor vervanging van groen en voor fysieke maatregelen uit het mobiliteitsplan jaarlijks geïnvesteerd. Hiervoor worden diverse projecten uitgevoerd welke zijn opgenomen in de ‘uitvoeringsplannen’, deels zijn dat de “Integrale projecten openbare ruimte”. Deze investering wordt in 35 jaar afgeschreven. Die afschrijvingstermijn is in 2023 bewust opgerekt van 25 naar de realistische periode van 35 jaar. Is het doel van inzetten van de gelden van het BIO-fonds niet in principe ter ondersteuning van agrariërs ipv een hele brede aanpak van voorzieningen in het buitengebied? Nee. Deze reserve wordt gevuld door de verkoop van grond (waarvan een heel klein deel in dit fonds komt) en financiële compensatie bij ontwikkelingen (door derden). Het BIO fonds wordt gebruikt om met name de openbare ruimte (vooral buitengebied) een impuls te geven, zodat het een aangenamer woon- en verblijfsgebied wordt.

35 4 GL

We weten uit eerste ramingen dat er kosten gemoeid gaan zijn met de realisatie van het RBT Brainport-Oost. Betekent het ontbreken van een PMpost hiervan dat we tot 2028 in de daadwerkelijke realisatie geen kosten gaan maken? Over het opnemen van een PM post, zie andere antwoorden hierover. Er is nog geen concreet zicht op de financiële consequenties van de realisatie van het bedrijventerrein. Vooralsnog is de vastgestelde jaarlijkse bijdrage (incidenteel) aan de regio opgenomen in de begroting. Andere Peelgemeenten betalen deze bijdrage ook. Uit deze bijdragen worden de voorbereidingskosten bekostigd. Daarnaast worden de aankopen vanuit de Wvg door Someren (voor)gefinancierd.

14 5 VVD

Kan exploitatiesaldo opgesplitst worden in structureel en incidenteel Graag verwijzen we hiervoor naar pagina 149, waar per programma de incidentele baten en lasten zijn opgenomen.

2. Sociaal domein Vraag nr.

Pag. Vragen fractie nr. 40 Onderwijs/ Varendonk college 1 De verbouw/nieuwbouw van het Varendonk college is Q1 2025 gereed. Dan komt het oude LTS gebouw vrij, zie initiële IHP uit 2019. Waar vinden wij in LSH deze begroting de toekomstige bestemming van Kanaalstraat 12 terug nadat het teruggegeven wordt aan de Gemeente? Waar zitten eventuele opbrengsten van de herontwikkeling of verkoop van Kanaalstraat 12 opgenomen in deze begroting? Er zal eerst bepaald dienen te worden welke bestemming Kanaalstraat 12 gaat krijgen. In de programmabegroting zijn daarom nog geen opbrengsten opgenomen. Kanaalstraat 12 heeft een oppervlakte van 4465 m2, het perceel is 8976 m2 groot. Wat is er opgenomen voor de exploitatie van deze locatie vanaf het moment van teruggeven, zeer waarschijnlijk Q1 2025? Idem als hierboven. 40 1 GL

We kunnen er vanuit gaan dat het geactualiseerde IHP extra kosten met zich mee gaat brengen die niet binnen het IHP vallen en dus om extra krediet vragen en voor structurele lasten zorgen. Waarom is hierover geen PM-post opgenomen? 3

Daar is niet voor gekozen omdat een PM post feitelijk niet veel toevoegt. Daar wordt soms voor gekozen om het project te benoemen. In dit geval is de Raad inhoudelijk goed op de hoogte van het project. Er zijn binnen het IHP nog vele keuzes te maken. Daardoor is het op voorhand moeilijk te begroten welk budget benodigd is. Er zal een concreet voorstel worden voorgelegd met financiële onderbouwing op basis waarvan de gemeenteraad deze keuzes kan maken. 46 2 LSH

14 3 VVD

Taakveld 4.2 verschillenanalyse • Mutatie investeringsprogramma a 537K, incidenteel voordelig. Welke mutaties zijn dit? In 2024 is het aanvullend krediet nieuwbouw IKC ’t Rendal verwerkt. In 2025 zijn er geen investeringen op taakveld 4.2, dus dit geeft tov 2024 een voordeel. De kapitaallasten voor investeringen zijn in 2025 hoger op basis van het IHP. Wat wordt er bedoelt met hogere kapitaallasten voor investeringen in 2025? In 2025 zijn de kapitaallasten hoger omdat vanaf 2025 de kapitaallasten van de Aanp./uitbr. Varendonck College Someren worden meegenomen. Kan exploitatiesaldo opgesplitst worden in structureel en incidenteel Graag verwijzen we hiervoor naar pagina 149, waar per programma de incidentele baten en lasten zijn opgenomen.

3. Bedrijfsvoering Vraag nr.

Pag. Vragen fractie nr. 54 Wat is de status van de punten 1.2, 1.3, 2.1 en 3.1?

1 1.2 Het onderzoeken zoals hier bedoeld staat op de planning voor Q2 2025.

GL

1.3 Het realiseren van een PIP staat op de planning voor 2025. 2.1 Het onderzoek naar de telefonische dienstverlening vindt plaats in Q4 2024. De uitkomsten en de vertaling naar kansen tot verbetering staan op de planning voor Q2 2025. 3.1 Het opzetten van een (online) testpanel staat op de planning voor Q2 2025. 55

Onze gemeentefinanciën zijn op dit moment niet meerjarig structureel in balans. Is de enige actie die daarvoor nu voorgesteld is om te kijken naar Zero Based Budgettering of worden er ook op de huidige begroting bezuinigingsmaatregelen onderzocht? In het Zero Based Budgetting onderzoek worden ook andere scenario’s onderzocht waaronder diverse bezuinigingsmaatregelen, maar ook bredere inzet van reserves (bijvoorbeeld reserve kapitaallasten).

63

Waarom is er geen PM-post opgenomen voor het gemeentehuis van de toekomst? Daar is niet voor gekozen omdat een PM post feitelijk niet veel toevoegt. Daar wordt soms voor gekozen om het project te benoemen. In dit geval is de Raad inhoudelijk goed op de hoogte van het project. Kan exploitatiesaldo opgesplitst worden in structureel en incidenteel Graag verwijzen we hiervoor naar pagina 149, waar per programma de incidentele baten en lasten zijn opgenomen.

2 GL

3 GL 14 4 VVD

4. Sociaal domein Vraag nr.

Pag. nr.

Vragen fractie 4

Waarom staat Sociaal domein bij deze format er 2x in Dit is een foutje in het format

1 VVD

PARAGRAFEN Paragraaf: weerstandsvermogen en risicobeheersing Vraag nr.

Pag. Vragen fractie nr. 69 Waarom verschilt de noemer van de berekening van het weerstandvermogen 1 van het totaal van de kolom beschikbare weerstandcapaciteit VVD Dit is een terechte constatering; een laatste mutatie is abusievelijk niet in de tekst bovenaan de pagina verwerkt. De ratio blijft overigens wel 5,5. 72 Is de OZB in theorie afhankelijk te maken van de WOZ-waarde in een 1 bepaalde schaalindeling wettelijk gezien? Artikel 220f van de gemeentewet bevat de bepaling dat voor elk van de GL categorieën (woningen eigenaar, niet-woningen eigenaar en niet-woningen gebruiker) één tarief moet worden vastgesteld. Verschillende tarieven per categorie is niet toegestaan. 76 1 LSH

In het kader van het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) is de Gemeente verplicht om meer kengetallen op te nemen in de jaar- en begrotingsstukken zoals oa netto schuldquote, structurele exploitatieruimte en solvabiliteit. 1. Het is duidelijk dat sommige percentages minder goed worden dan voorgaande jaren (lees: 2023 en 2024). Zijn er binnen Someren afspraken gemaakt over sturen op deze percentages? De financiële positie van de gemeente was de afgelopen jaren zodanig dat ruimschoots werd voldaan aan de minimumnormen voor de kengetallen. Concrete afspraken over sturing zijn er daarom ook (nog) niet. Wordt er met gelijke gemeentes qua omvang vergeleken? Bij zowel de jaarrekening als de begroting worden de kengetallen berekend en toegelicht. De ontwikkeling van de kengetallen laat inderdaad het belang zien van een strakkere sturing in de komende jaren. De ontwikkeling van de kengetallen is een gevolg van keuzes die binnen het College en de Raad gemaakt worden. Onze kengetallen worden op de site Dashboard - Gemeentelijke begroting kengetallen - Someren (findo.nl) vergeleken met vergelijkbare gemeenten. Met name op Schuldquote en Solvabiliteit scoren we daar nog ver boven de gemiddelden. Maar de verwachting is wel dat hier de komende jaren een ander beeld te zien zal zijn.

Uiteindelijk is dit wel afhankelijk van i) worden de vastgestelde investeringen conform planning uitgevoerd? En ii) hoe ontwikkelt het begrotingsresultaat meerjarig? Het is belangrijk om de invloed van deze aspecten nauwgezet te volgen en in de toekomst hierop te sturen.

79 2 LSH

2. Wat zijn de risico’s van een matige of onvoldoende solvabiliteit? Een solvabiliteitsratio geeft met name aan of de gemeente op langere termijn in staat is om betalingsverplichtingen te voldoen. Een matige of onvoldoende solvabiliteit ten opzichte van een goede solvabiliteit betekent meer een hoger aandeel vreemd vermogen dan eigen vermogen. Dat is niet meteen zorgwekkend, zolang er maar geborgd is dat er geen ondergrens wordt overschreden. Ad 1a. netto schuldquote Is voor de bepaling van het percentage over 2025 al rekening gehouden met de langlopende geldlening? Ja, in de berekening van de netto schuldquote wordt rekening gehouden met de investeringen in activa en daarmee ook de ontwikkeling aan de 5

passivazijde, zijnde een stijging van vreemd vermogen. Dit heeft impact op de schuldquote. 79/80 2 GL

Er wordt gesteld dat bij een netto schuldquote van meer dan 130% bijsturing gewenst is. Gecorrigeerd loopt die in Someren in 2028 aardig in de richting van 130%. Wat voor manier zijn er om hierop bij te sturen en wat zou worden geadviseerd? Op basis van de vastgestelde investeringen en afnemend eigen vermogen, stijgt onze schuld aanzienlijk de komende jaren. Ten aanzien van de investeringen is de vraag of de verwachte planning reëel gaat zijn. Bijvoorbeeld investeringen in wegen zullen mogelijk ook verder worden uitgesteld in het kader van de energietransitie (warmtenetten). Daarbij is de praktijk dat diverse investeringen later in de tijd plaatsvinden. Een sluitende begroting kan ook een optie zijn; Dit heeft effect op het eigen vermogen, dat daarmee ingezet kan worden om investeringen te financieren.

75 3 LSH

81 3 GL

1.2 Beheersing risico’s/ monitoring Waarom is de financiële impact bij de Verstrekte lening BNG Bank 350K en niet het gehele rentebedrag wat we als baten ontvangen? Dit komt doordat het risico als ‘midden’ wordt bestempeld (zie uitleg bij 1.1.). Bij klasse ‘midden’ hoort een risicopercentage van 50. Daarmee komt het financieel effect uit op 350k. In de praktijk is dit ook reëel, we ontvangen immers ook creditrente op schatkistbankieren. Onze solvabiliteit neemt ook sterk af de komende jaren. Ligt het probleem hier voornamelijk aan de inkomstenkant omdat die afnemen, of aan de uitgavenkant omdat die sterk toenemen? Wat zou worden voorgesteld om voldoende solvabel te blijven richting 2028? Beide aspecten hebben invloed op de solvabiliteit. Door investeringen in activa stijgt het balanstotaal. Door de gepresenteerde exploitatietekorten neemt het eigen vermogen af. Ondanks dat de solvabiliteit de komende jaren een dalende trend laat zien, blijft het niveau in 2028 nog >30%, dat overeenkomt met het gemiddelde van de gemeenten in onze categorie (inwoners 15.000 – 25.000). In de begroting wordt uitgegaan van forse begrotingstekorten in 2026, 2027 en 2028. Keuze kan zijn om de exploitatietekorten weg te werken, dit heeft dan een positieve impact op de gepresenteerde kengetallen.

Paragraaf: lokale heffingen Vraag nr. 1 LSH

Pag. Vragen fractie nr. 88 In de grafiek is de opbrengst toeristenbelasting per categorie vermeld. Voor 2021- 2023 is dit het werkelijke opbrengst. Voor 2024 en 2025 de begrote opbrengst die in de begroting 2024 en begroting 2025 is opgenomen. Voor 2024 en 2025 is een forse stijging (2025 – 2025 stijging 150K) begroot van de opbrengst toeristenbelasting. Op basis waarvan is deze stijging gebaseerd? Hoe verhoudt de voorlopige werkelijke opbrengst voor 2024 zich tot deze begrote kosten? De heffing van de toeristenbelasting vindt plaats op aangifte na afloop van het kalenderjaar. Het meest recente aantal overnachtingen is over 2023. Deze zijn: Recreatief: 143.431 (verlaagd tarief) Niet-recreatief: 66.155 (algemeen tarief) Vanaf 2024 is het stelsel gewijzigd, waardoor de bungalowparken van het

6

verlaagde naar het algemene tarief verschuiven. Bovendien zijn in 2024 en 2025 de tarieven geïndexeerd. Dit leidt tot de volgende prognose voor 2024: Algemeen tarief: 124.000 overnachtingen x €2,25 = €279.000 Verlaagd tarief: 106.000 overnachtingen x €1,45 = €153.700 Dit leidt tot de volgende prognose voor 2025: Algemeen tarief: 139.000 overnachtingen x €2,30 = €319.700 Verlaagd tarief: 106.000 overnachtingen x €1,50 = €159.000

86

Als opbrengst bij gemeentelijke leges wordt 1.171.000 aangegeven in het cirkeldiagram op Pagina 86. Hoe komen jullie aan dit bedrag als verwachte opbrengst? Betreft leges bestemmingsplannen, bouwvergunningen (omgevingsvergunningen), milieustraat, burgerlijke stand, nutsbedrijven etc. De staafdiagram met geraamde opbrengsten op pagina 93 is exact hetzelfde als die in de programmabegroting 2024. Klopt dit wel? Dit is het begrote bedrag dat gespecificeerd is op bladzijde 92 onder aftrek van de rijksleges voor de reis- en identiteitsdocumenten en rijbewijzen.

92

Opbrengst en kosten leges In dit overzicht wordt een opbrengst aan leges opgesomd van tesamen 1.407 miljoen. Is dit werkelijk 2024?

2 LSH

3 LSH

Het klopt dat dit dezelfde tabel is als in de begroting 2024. Dit is uiteraard niet de bedoeling.

Paragraaf: verbonden partijen Vraag nr.

Pag. nr.

Vragen fractie

1

Paragraaf: onderhoud kapitaalgoederen Vraag nr.

Pag. nr.

Vragen fractie

1

Paragraaf: bedrijfsvoering Vraag nr. 1 LSH

Pag. nr.

Vragen fractie Realiseren gemeentewerf De Gemeentewerf is altijd een van de uitbreidingsopties geweest voor Groote Hoeven. Onze aanname is dat er budgettair al ergens rekening gehouden in deze begroting (of grondexploitatie Groote Hoeven) met de verplaatsing van de Gemeentewerf en de te realiseren inkomsten door de gronden uit te geven voor woningbouw? Idem voor de Brandweer kazerne en Isodorus mochten deze ook een optie worden. Klopt dit? 7

Zie in dit kader ook de hierbij horende PM post in de investeringsbegroting. In het bestemmingsplan De Groote Hoeven is sprake van een woonbestemming van appartementen ter plekke van de huidige gemeentewerf. De intentie van gemeente en WoCom is de realisatie van sociale huurappartementen. In de grondexploitatie van de Groote Hoeven is de grondopbrengst i.r.t. de uitgifte van bouwgrond ingerekend. Echter de aankoop en het verplaatsen van een nieuw gemeentewerf is tot op heden niet voorzien in de grondexploitatie. Wel zijn opgenomen de kosten voor slopen en saneren van de oude werflocatie. Eerder werd gedacht separaat budget te reserveren hiervoor, nu is de lijn om deze als kosten op te voeren in de grondexplotiatie aangezien de winst van het grondbedrijf dan wordt gedrukt en het tenslotte toerekenbaar is i.r.t. de komst van het appartementencomplex. In Q1 2025 volgt een Raadsvoorstel voor de aankoop van de nieuwe locatie inclusief alle kosten die nodig zijn voor het verplaatsen en inrichten van de nieuwe werf.

Paragraaf: financiering Vraag nr. 1 LSH

Pag. Vragen fractie nr. 132 In de begroting wordt rekening gehouden met het aantrekken van een langlopende lening van maximaal 10 miljoen staat vermeld. Tegen welk rente percentage wordt er geleend? Waar vinden we de rentelast van deze lening? Is nog niet bekend, zijn we momenteel aan het onderzoeken. We hebben onlangs een gesprek met de BNG gehad en gaan dit verder uitwerken. Wat is de looptijd van deze langlopende lening? Zie vorig antwoord, ook dit wordt meegenomen in het onderzoek. Afhankelijk of we specifiek voor een bepaald project lenen (Kosten Varendonck) of de lening dan aansluit met de afschrijvingstermijn. Mag je langlopende leningen zoals bedoelt in deze paragraaf tussentijds aflossen? Niet boetevrij of de verstrekkende partij wil tussentijds de rente aanpassen. In de Kadernota stond een structurele last van 525k voor een langlopende geldlening, de kadernota is ongewijzigd overgenomen op dit onderdeel. Is dit dezelfde lening als bedoelt in de laatste zin op pagina 132? Die is er onderdeel van. Zo ja, lenen we dan geld tegen 5,25% rente? Momenteel sluiten we kortlopende kasgeldleningen af. Daar hebben we € 200.000 voor nodig. We zijn uitgegaan van een langlopende geldlening van 10 miljoen tegen een rentepercentage van 3,25% Waarvoor is de uiteindelijke langlopende rentelening exact benodigd? Svp een gedetailleerd overzicht van investeringen aanleveren.

De langlopende lening is inderdaad nodig om o.a. investeringen te betalen, maar ook om al onze verplichtingen te kunnen blijven voldoen. Onder andere meerdere grondaankopen, investeringen vanuit kostendekkingsplannen enz., zorgen in 2024 voor een druk op de liquiditeitspositie. Omdat de betaling van de verbouwing van het Varendonk in Q1 door de omvang (verwachting ca 9 mio) stevig drukt op de liquiditeitspositie, willen we een langlopende lening afsluiten. In de raadsvergadering van december volgt een Raadsnotitie over 8

onze liquiditeitsplanning. 132 2 LSH

134 3 LSH

134 4 LSH

Voor 2025 is de renterisiconorm voor de gemeente Someren vooralsnog nihil wordt gesteld in de begroting. Waarom wordt er voor 2025 geen kasgeldlening van 5 miljoen opgenomen met een korte looptijd om de (liquiditeit) tekorten te dichten? De kasgeldlening van 5 mio loopt sowieso door tot 19 mei 2025. Daarna zal worden bezien of een nieuwe kortlopende lening nodig is. Dit is ook afhankelijk van de BNG, of ze wel of niet de lening van 14,9 mio aflossen. In de raadsvergadering van december volgt een Raadsnotitie over de liquiditeitsplanning. Uit de opstelling ‘Financieringsoverzicht’ blijkt dat per 1-1-2025 sprake is van een financieringstekort. In de loop van 2025 zal het tekort verder toenemen staat in de begroting. In de tabel staat bij langlopende geldlening een 0. Klopt dit wel? Zowel in de begroting als in de kadernota staat een langlopende lening vermeld. Klopt inderdaad. Omdat er nog niet definitief een lening is overeengekomen en intern nog niet definitief over is besloten, is de voorgenomen lening nog niet opgenomen in deze tabel. Het financieringstekort is, wordt gesteld, met name het gevolg van een toename van het investeringsvolume en een afname van de reserves. In het overzicht is er rekening mee gehouden dat alle investeringen ook volledig zullen worden gerealiseerd in het jaar van planning. Maar dat dit in de praktijk niet zo zal zijn.

Moeten we rekening houden met investeringen die in het afgelopen boekjaar niet volledig gerealiseerd zijn en alsnog voor rekening komen van 2025? Treasury raadsnotitie Ultimo 2024 verwachte we een negatieve liquiditeitssaldo van 14,4 miljoen. Hiertegenover staat de achtergestelde geldlening verstrekt aan de BNG Bank N.V. van 14,9 miljoen. Wat is de huidige stand van zaken van ons financieringstekort, zie raadsnotitie Treasury van mei 2024?

134 5 LSH

Zie hierboven bij vraag 1. In de raadsvergadering van december volgt een notitie over de liquiditeitsplanning met een update op bovenstaande onderwerpen. In de raadsnotitie Treasury van mei 2024 wordt gesteld dat de huidige kasgeldlening van € 5 mln. wordt verlengd tot medio mei 2025. In de begroting wordt niet gezegd (voor zover wij kunnen zien) Zie ook vraag 1 hierboven. In de begroting is rekening gehouden met een nieuwe (lang)lopende lening en een verwachte bijbehorende rentelast van 525k.

134 6 LSH

Kunnen we een gedetailleerd overzicht aangeleverd krijgen welke materiele vaste activa er onder mutaties 2025 vallen (€ 18.089)? Dat is lastig op te leveren op korte termijn. Het bedrag komt tot stand door een optelling van boekwaarde, geraamde vermeerderingen en afschrijvingen. Feitelijk gaat het hier om een doorkijk in onze Staat C.

9

Paragraaf: grondbeleid Vraag nr.

Pag. nr.

Vragen fractie Grondverkoopprijzen Afhankelijk van de diverse ontwikkelingen worden jaarlijks de indexering en aanpassingen ten aan zien van de grondprijzen bepaald. Onderdeel van de beoordeling is de ontwikkeling van aankoopprijzen van grond, de plankosten om een plan mogelijk te maken, de kosten voor de aanleg van het openbaar gebied (index Grond-, Weg- en Waterbouw), het gemiddeld te realiseren woonprogramma en daarmee de opbrengstprognose per bouwplan en uiteraard ook de bouw- en verkoopprijsontwikkelingen van woningen. Deze beoordeling leidt tot een voorstel om de uitgifteprijzen in het vrije segment per 1-1-2025 te laten stijgen met circa 2%.

1 LSH

Waarop is deze 2% gebaseerd? Is deze marktconform, daarmee bedoel ik in lijn met de ontwikkelingen op de woningmarkt? Marktconformiteit is uitgangspunt maar door een gemeente wordt ook bekeken de uitgeefbaarheid van bouwgrond, (stabiliteit in) lange termijn grondprijsbeleid, kostprijsontwikkelingen zoals bouwkosten van woningen, het te realiseren openbaar gebied, ontwikkeling van de verwervingskosten en plankosten om als gemeente woningbouwplannen mogelijk te maken. In 2025/2026 wordt uitgifte van bouwgrond voorzien in De Goede Vaart en Lierop Zuid, de bepaalde prijs houdt hiermee wel rekening mee dat dit naar verwachting goed van de grond komt. Er worden diverse bronnen bekeken zoals de prijsontwikkeling van woningbouw maar ook de index van grond, weg en waterbouw (GWW) en de signalen die vanuit een woningcorporatie worden gegeven. Vanuit vele factoren en ontwikkelingen is 2% stijging passend ten opzichte van de grondprijzen van 2024 in Someren. 140 2 LSH

Lierop Zuid Conform ons grondbeleid is een sluitende grondexploitatie het uitgangspunt. Waarom wordt er voor Lierop Zuid een negatieve grondexploitatie voorgesteld? Is er nagedacht over alternatieven om deze exploitatie positief te krijgen? Was er ten tijde van de aankoop al duidelijk dat delen niet uitgeefbaar waren door uiteenlopende redenen? De locatie is in totaal voor 35/m2 gekocht Het project Lierop Zuid met een sluitende grondexploitatie openen is voor fase 1 van Lierop Zuid niet haalbaar gebleken maar was en is nog steeds uitgangspunt. Het is echter zo dat het woonproject positiever wordt en naar kostenneutraal kan toegaan als een milieucircel op voor woningbouw bestemde grond in de toekomst wegvalt en kosten worden verhaald op initiatiefnemers die later nog kunnen aantakken op Lierop Zuid. Er zijn dan ook al wegen en voorzieningen bedacht waardoor er later 1 groot plan kan ontstaan. De opbrengsten voor de woningbouwgrond binnen de aanwezige milieucircel zijn en kunnen nu nog niet worden meegenomen in de grondexploitatie, pas als de circel wegvalt. De gemeente moet in dit plan 10

daarbij een relatief lange ontsluitingsweg realiseren vanaf de Somerseweg en heeft te maken met meerdere eigenaren die naast verkoop van grond een kavel hebben uitgehouden. Gedurende de totstandkoming heeft het project ook te maken gekregen met een woondeal die ervoor zorgt dat er 30% sociale huur moet komen met relatief lage grondopbrengsten. Daarbij heeft dit plan te maken met de nieuwste eisen t.a.v. waterbergen, (natuur)inpassing, te respecteren bebouwingslijnen naar het buitengebied en door een combinatie van alle eisen een niet al te hoog percentage uitgeefbare grond.

FINANCIEN Vraag nr. 1 VVD

Pag. Vragen fractie nr. 15 en 16 Programmabegroting 2024 Structureel 1.273 K positief Incidenteel 17 K negatief Totaal 1.256 K positief Kadernota 2024 begint met Structureel 1.283 K positief Incidenteel 16 K negatief Totaal 1.267 K positief Vanwaar het verschil? Betreft de wijzigingen nav de amendementen en moties bij het vaststellen van de Programmabegroting 2024. Mutaties kadernota Structureel 1.228 K negatief Incidenteel 510 K negatief Kadernota 2024 resultaat na mutaties Structureel 55 K positief Incidenteel 525K negatief Totaal 470 K negatief Programmabegroting 2024 Structureel 55 K positief Incidenteel 525K negatief Totaal 470 K negatief Begrotingwijz. 218K negatief Deze OZB corr. zit ook al in progr.begr. '24 pag 11 Nieuw totaal 688K negatief Mutaties Pr.B 392K positief Totaal na mut 296K negatief Resultaat PR. Begroting Sructureel 107 K positief Incidenteel 403K negatief Totaal 296 K negatief OP blz 15 wordt aangegeven dat in hoofdlijnen de ontwikkeling van de het structurele begrotingssaldo wordt gepresenteerd Mutaties blijken echter zowel structureel als incidenteel te zijn. Kan dit ook worden opgesplitst? Als de mutaties doorgetrokken worden naar elk jaar zijn ze structureel. Voor een juist overzicht van de incidentele mutaties verwijzen wij naar pagina 149 t/m 151 van de begroting. 61

1

Verschillenverklaring In 2025 verwachten we meer rente op kort- of langlopende geldleningen te betalen als gevolg van investeringen in o.a. onderwijshuisvesting met een verschil van nadelig 325K. Betekent dit dat we 11

LSH

15+88 2 VVD

een rentelast structureel van 325K hebben? Hoe verhoudt zich dit tot die rentelast van 525K in de kadernota? In de kadernota is rentelast opgenomen op basis van een rekenrente en een verwachte omvang van langlopende lening. In 2024 betalen we ook rente op kasgeldleningen, totaal ca 200k. Dit bedrag is pas bij de zomernota in de begroting 2024 opgenomen. Dit verklaart het verschil. Lagere opbrengst toeristenbelasting 49K vanwege onjuist tariefstelling terwijl in Kadernota juist is bijgeplust aangezien bungalowparkene onder het hoge (algemene tarief) zouden moeten vallen. Graag nadere uitleg. Bij het opstellen van de kadernota 2025 is een prognose gemaakt voor het aantal overnachtingen in 2025. Deze prognose is gebaseerd op het werkelijk aantal overnachtingen in 2022 (Met de jaren 2021 en 2020 is geen rekening gehouden vanwege het corona effect). Bij het opstellen van deze prognose moest een verschuiving plaatsvinden van de overnachtingen op bungalowparken van het verlaagde naar het algemene tarief. Het aantal overnachtingen op bungalowparken is begroot op 45.000. Bij het opstellen van de prognose zijn de tarieven verwisseld en is het tarief 2024 gebruikt. En de overnachtingen op campings e.d. die onder het verlaagde tarief vallen zijn tegen het algemeen tarief berekend.

De prognose leverde het volgende resultaat op: Algemeen tarief: 200.000 overnachtingen x €2,25 = €450.000 Verlaagd tarief: 45.000 overnachtingen x €1,45 = €65.250. De totale geprognosticeerde opbrengst komt daarmee op €515.250. Voor de begroting is een nieuwe prognose gemaakt, waarbij de fout in de prognose voor de kadernota is hersteld, rekening is gehouden met het werkelijk aantal overnachtingen in 2023 en de geïndexeerde tarieven 2025 zijn gebruikt. Dit heeft tot de volgende prognose geleid: Algemeen tarief: 160.000 overnachtingen x €2,30 = €368.000 Verlaagd tarief: 70.000 overnachtingen x €1,55 = €105.000 Totaal is dit €473.000.

145 1 GL

177 2 LSH

Waarom wordt er €2.884.000 uit de reserves toegevoegd? Met name voor de incidentele investeringskredieten worden reserves ingezet, conform de kadernota waarin is opgenomen om deze kredieten vanuit de Algemene Reserve vrij aanwendbaar te financieren. We verwijzen graag naar het overzicht van verloop van de reserves en voorzieningen op pagina 166 en 167. Lopende investeringsprojecten Onder 4.2 worden een aantal IHP gerelateerde posten genoemd. Aangezien het IHP in 2025 herijkt wordt is onze aanname dat de bedragen en jaartallen in dit lopende investeringsprojecten overzicht identiek zijn aan die uit het addendum IHP van augustus 2022. Uitgezonderd het Rendal. Correct?

LSH

Dit klopt inderdaad, zie ook vraag 3 hieronder. Door de aanbesteding van BS het Rendal weten we dat € 3895.55/m2 de norm is. Wij constateren dat BS leerrijk, nu 1300m2 groot (in de toekomst vele malen groter) dan voor € 5.064.215,- vermeld had moeten staan. Waarom zijn deze bedragen niet herijkt en de jaartallen wel?

4

Er heeft nog geen besluitvorming plaatsgevonden; de budgetten zijn daarom ook nog niet aangepast. De uitbreiding van Bs de Ranonkel staat er nog tussen. Deze gaan we door het tijdelijke gebruik van BS Brigantijn toch niet meer doen?

LSH

Er heeft nog geen formele besluitvorming plaatsgevonden over dit budget.

177 3

177

Antwoord op de vragen 2 t/m 4. In afwachting van het nieuwe IHP is ervoor gekozen geen 12

aanpassingen in de lopende IP’s door te voeren, maar deze aan te passen op basis van de nieuwe prognoses en door de gemeenteraad te maken keuzes. 5

Algemee Waar vinden wij de kosten voor de investeringen die gedaan zijn in beide n WvG locaties?

LSH

Deze aankopen worden geactiveerd op de balans en komen daarmee terug in de jaarrekening 2024. 176

6 LSH

Lopende investeringsprojecten De Impuls subsidie is opgenomen in dit overzicht. Op 7 maart 2024 is vertrouwelijk een en ander besloten tav het opnemen van een 7 eenmalige netto-last in de Zomernota 2024 en een afschrijving in de kadernota. Waar vinden wij deze bedragen terug in deze begroting? Deze bedragen staan niet in de begroting. Deze bedragen zijn in de decemberrapportage 2024 opgenomen. De kapitaallasten komen terug in de Kadernota 2026. Lopende investeringsprojecten Bij de uitbreiding/herinrichting van de milieustraat staat al 3 jaar achter elkaar dezelfde realisatie van € 139.008. Maar elk opvolgend jaar start toch weer met het originele budget. Hoe zit dit?

7 LSH

Wanneer komt het College met een voorstel? Is het legitiem om deze investeringsruimte in 2025 te claimen? IPS Uitbreiding / herinrichting mi 1.750.000 139.008 1.610.992 dec-23 IPS Uitbreiding / herinrichting mi 1.750.000 139.008 1.610.992 12/2024 IPS Uitbreiding / herinrichting mi 1.750.000 139.008 1.610.992 11/2025 Er zijn in het verleden, voor 2023, kosten gemaakt, dit komt uit op het realisatiebedrag van €139.008,-. Daarna heeft het project tijdelijk stil gelegen waardoor er in de afgelopen 2 jaren geen kosten zijn gemaakt. Het project is recent weer opgestart en er worden dus weer kosten gemaakt. Binnenkort zal er, via een raadsinformatiebrief, meer informatie over de stand van zaken volgen. De huidige verwachting daarbij is dat de raad in Q1 2025 over het geheel wordt bijgepraat. Hierdoor is het legitiem om deze investeringsruimte te claimen. 179 8 LSH

Bestemmingsplan Buitengebied We hebben in 2024 3.9 miljoen opgebruikt van het budget. Met nog enkele deelgebieden te gaan zal dit het restant budget niet afdoende zijn. Wanneer komt het College tav deze IPI bij ons terug? ‘ Dit staat voor januari 2025 gepland.

BIJLAGEN Vraag nr.

Pag. Vragen fractie nr. 163 Is er meer duidelijkheid waarom loon en prijsontwikkeling nu uitkomt op 150K 1 Dit staat foutief op pagina 163, deze stelpost is 100.000. Omdat nog niet alle VVD gevolgen van de geïndexeerde prijzen bekend zijn, is de stelpost niet volledig afgeraamd. 164 Wat is het effect geldelijk door areaalwijzigingen binnen OZB mee te nemen in 2 totale opbrengst OZB VVD Ongeveer € 76.000 158 en Is er iets te zeggen over de hoogte van de stille reserves 3 69 VVD Op pagina 70 bij Weerstandvermogen is een alinea opgenomen die ingaat op 13

de stille reserves. 175 1 GL

2 GL

IPS Voorbereiding en uitvoering Revitalisering Sluis XIII Welk project is dit? Dit gaat om het project “Herinrichting Sluis XI). Hierbij wordt op het bedrijventerrein Sluis XI een hemelwaterriool aangelegd en wordt het bestaand riool, verharding en een deel van het groen vervangen.

Waarom zitten er geen PM-posten voor IHP, Centrumplan, Gemeentehuis van de Toekomst en RBT in de begroting, hoe gaan deze (indertijd) gefinancierd worden en wat is daarvan dan het gevolg voor onze begroting komende jaren? Feitelijk voegt een PM post niet veel toe, alleen dat de projecten benoemd worden. Daar is niet voor gekozen, mede omdat de Raad goed op de hoogte is van deze projecten. Op dit moment zijn de financiële consequenties nog niet concreet. Er zal een integrale afweging moeten plaatsvinden waarbij ook goed de impact op de balansmutaties meegenomen moeten worden.

14