Achtergronddocument omgevingsvisie gemeente Someren

Veerkrachtig, onweerstaanbaar & inclusief Achtergronddocument Omgevingsvisie Someren

Veerkrachtig, onweerstaanbaar & inclusief

1

colofon

projectnaam Veerkrachtig, onweerstaanbaar & inclusief datum 16 februari 2024 projectnummer P04503 opdrachtgever Gemeente Someren Gemeente Someren Projectleider Carmen Muurmans BRO projectleider Renze van Och projectteam Lissa van der Hout & Isabel Conti review LvdH

Bosscheweg 107 5282 WV Boxtel +31 (0)411 850 400 info@bro.nl www.bro.nl

Veerkrachtig, onweerstaanbaar & inclusief

2

Inhoudsopgave 1

2

3

4

5

Inleiding

4

1.1

4

Inleiding: de kracht van lokale gemeenschappen

De omgevingsvisie

5

2.1

5

Eén visie twee documenten

De kracht van Someren

6

3.1

6

Verdieping ruimtelijke analyse

Veerkrachtig, onweerstaanbaar & inclusief

30

4.1

31

Veerkrachtig, onweerstaanbaar & inclusief!

Thema’s

32

5.1 5.2 5.3 5.4 5.5 5.6

33 36 38 43 45 46

Samen Someren Aantrekkelijk wonen Waardevol Groen en Blauw Economisch vitaal Bereikbaar en toegankelijk Duurzaam, energieneutraal en klimaatadaptief

6

Gebieden

47

7

Vervolg en verantwoording

66

Veerkrachtig, onweerstaanbaar & inclusief

3

1

Inleiding

De rode draad in het traject is dat we met elkaar constateren dat we in een prachtige gemeente wonen. We hebben veel groen en onze inwoners staan voor elkaar klaar. Maar we kunnen ook verbeteren. Woning-

1.1

Inleiding: de kracht van lokale gemeenschappen

bouw, de transitie in de agrarische sector, opwekking van duurzame energie en de draagkracht van ons landschap zijn vraagstukken waar

Aan de toekomst werken we samen. Een visie op de toekomst kunnen

veelvuldig aandacht voor gevraagd is. Met deze omgevingsvisie ver-

we alleen waarmaken als we er samen de schouders onder zetten. Ge-

wachten we een goede route uit te stippelen richting een mooie toe-

lukkig hebben we in Someren sterke dorpsgemeenschappen die in staat

komst. Een toekomst die bedacht is en tot stand komt met de kracht van

zijn veel voor elkaar te krijgen. We hebben er alle vertrouwen in dat dit

lokale gemeenschappen.

ook in de toekomst geldt voor deze omgevingsvisie. We nemen als gemeente onze rol. We doen wat binnen ons bereik ligt om Someren veerkrachtig, onweerstaanbaar en inclusief te houden en waar mogelijk verder te versterken. Maar om dit voor elkaar te krijgen zien we ook een rol voor de samenleving van Someren, de ondernemers, de organisaties en belangengroepen en ook voor andere overheden. Samen gaan we voor een veerkrachtig, onweerstaanbaar en inclusief Someren! Omdat we samen werken aan de toekomst hebben we ook voor het opstellen van de omgevingsvisie volop samengewerkt. We hebben gesprekken gevoerd met stakeholders en ketenpartners. We hebben met een digitale enquête onze inwoners gevraagd hoe zij denken over Someren in 2040. We hebben straatgesprekken gehouden door in elk dorp op het plein te staan met een grote kaart om samen met de inwoners kansen voor het dorp te benoemen. Tot slot hebben we in elk dorp een dorpsavond georganiseerd om de conceptkaarten te bespreken en aan te vullen. Door naar elkaar te luisteren zijn mooie nieuwe ideeën ontstaan, hebben we de omgevingsvisie goed toe kunnen spitsen op de lokale kennis en kunnen we de juiste prioriteiten stellen.

Veerkrachtig, onweerstaanbaar & inclusief

4

2

De omgevingsvisie

2.1

Eén visie twee documenten



Gebieden: wat is de strategische gebiedsgerichte uitwerking van de visie? 

Bruisend Hart - Someren Dorp

De omgevingsvisie is het document van de gemeenteraad. De gemeen-



Aangenaam Dorps - Someren Eind

teraad van Someren heeft als opdracht meegegeven een beknopte en



Veelzijdig Samen - Someren Heide

heldere omgevingsvisie op te stellen. Voor veel doeleinden volstaat het



Bijzonder Groen - Lierop

hoofddocument (de beknopte omgevingsvisie), bijvoorbeeld als je be-



Natuurlijk genieten - Buitengebied Noord

nieuwd bent naar de hoofdlijn van het gemeentelijk beleid op een be-

 Buitengewoon pionieren - Buitengebied Zuid Vervolg en verantwoording: hoe is de omgevingsvisie tot stand

paald thema, of wat de belangrijkste ambities zijn in een bepaald gebied. Voor sommige doeleinden heb je meer informatie nodig. Denk



gekomen en hoe houden we de visie actueel?

hierbij aan het uitwerken van een concreet project of het schrijven van een beleidsstuk als uitwerking van de omgevingsvisie. Daarvoor heb je meer achtergrond nodig zoals bijvoorbeeld waar een bepaalde ambitie op gebaseerd is, wat we daar als gemeente al over vastgelegd hebben en waar we rekening mee moeten houden als we hiermee aan de slag gaan. Voor dergelijke doeleinden hebben we bij de omgevingsvisie dit gedetailleerd achtergronddocument opgesteld. Het achtergronddocument heeft dezelfde indeling als de beknopte omgevingsvisie waardoor eenvoudig informatie terug te vinden is. Beide documenten zijn opgebouwd volgens deze structuur: 

De kracht van Someren: ruimtelijke analyse met de kernwaarden



en identiteit van onze gemeente op dit moment Veerkrachtig, onweerstaanbaar en inclusief!: de visie op hoofdlij-



nen Thema’s: welke keuzes hebben we al vastgelegd in andere beleidsstukken voor elk van de thema’s? 

Samen Someren



Aantrekkelijk wonen



Waardevol Groen



Economisch vitaal



Bereikbaar en toegankelijk



Duurzaam, energieneutraal en klimaatadaptief

Veerkrachtig, onweerstaanbaar & inclusief

5

3

De kracht van Someren

3.1

Verdieping ruimtelijke analyse

‘De kracht van Someren’ is gebaseerd op de belangrijkste kernwaarden van de gemeente Someren, aangevuld met de opbrengst van de participatie. Deze kernwaarden hebben we vastgelegd met een globale ruimtelijke analyse. In deze analyse kunt u de volgende onderdelen vinden:  Historische kaart 1840  Historische kaart 1900  Historische kaart 1930  Historische kaart 1970  Historische kaart 2020  Geomorfologie  Bodemtypen  Reliëf  Provinciale cultuurhistorische waarden  Gebiedstyperingen  Kwel en infiltratiekaart  Grondwaterbescherming, waterveiligheid en -berging  Basiskaart landelijk gebied  Natuur en stiltegebieden  Beschermde natuurgebieden  Recreatienetwerk  Risicokaart  Externe veiligheid  Hoogspanningsverbindingen  Landschapstypen  Streefbeeld  Auto-infrastructuur  Wensbeeld verkeer

Veerkrachtig, onweerstaanbaar & inclusief

6

Historische kaart 1840 Omgevingsvisie Someren Gemeente Someren

datum 10-10-2023

getekend ICo

bron: www.topotijdreis.nl

projectnr. P04503

formaat A3

schaal 1:50.000

Historische kaart 1900 Omgevingsvisie Someren Gemeente Someren

datum 10-10-2023

getekend ICo

bron: www.topotijdreis.nl

projectnr. P04503

formaat A3

schaal 1:50.000

Historische kaart 1930 Omgevingsvisie Someren Gemeente Someren

datum 10-10-2023

getekend ICo

bron: www.topotijdreis.nl

projectnr. P04503

formaat A3

schaal 1:50.000

Historische kaart 1970 Omgevingsvisie Someren Gemeente Someren

datum 10-10-2023

getekend ICo

bron: www.topotijdreis.nl

projectnr. P04503

formaat A3

schaal 1:50.000

Historische kaart 2020 Omgevingsvisie Someren Gemeente Someren

datum 10-10-2023

getekend ICo

bron: www.topotijdreis.nl

projectnr. P04503

formaat A3

schaal 1:50.000

Geomorfologie Omgevingsvisie Someren Gemeente Someren

datum 10-10-2023

getekend ICo

bron: www.arcgis.com

projectnr. P04503

formaat A3

schaal 1:50.000

Bodemtypen Omgevingsvisie Someren Gemeente Someren

datum 10-10-2023

getekend ICo

projectnr. P04503

formaat A3

schaal 1:50.000

bron: www.atlasleefomgeving.nl/bodemkaart van nederland

Reliëf Omgevingsvisie Someren Gemeente Someren

datum 10-10-2023

getekend ICo

bron: www.ahn.com

projectnr. P04503

formaat A3

schaal 1:50.000

Cultuurhistorische waarden Omgevingsvisie Someren Gemeente Someren

datum 10-10-2023

getekend ICo

projectnr. P04503

bron: Provincie Noord Brabant

formaat A3

schaal 1:50.000

Gebiedstyperingen Omgevingsvisie Someren Gemeente Someren

datum 10-10-2023

getekend ICo

projectnr. P04503

bron: Provincie Noord-Brabant

formaat A3

schaal 1:50.000

Kwel en infiltratiekaart Omgevingsvisie Someren Gemeente Someren

datum 10-10-2023

getekend ICo

bron: Kaartbank Brabant

projectnr. P04503

formaat A3

schaal 1:50.000

Grondwaterbescherming, waterveiligheid en -berging Omgevingsvisie Someren Gemeente Someren

datum 10-10-2023

getekend ICo

projectnr. P04503

formaat A3

bron: Interim omgevingsverordening Noord-Brabant

schaal 1:50.000

Landelijk gebied Omgevingsvisie Someren Gemeente Someren

datum 10-10-2023

getekend ICo

projectnr. P04503

formaat A3

bron: Interim omgevingsverordening Noord-Brabant

schaal 1:50.000

Natuur en stiltegebieden Omgevingsvisie Someren Gemeente Someren

datum 10-10-2023

getekend ICo

projectnr. P04503

formaat A3

bron: Interim omgevingsverordening Noord-Brabant

schaal 1:50.000

Natuur, Draagkrachtanalyse Buitengebied Omgevingsvisie Someren Gemeente Someren

datum 10-10-2023

getekend ICo

projectnr. P04503

formaat A3

bron: Draagkrachtanalyse Buitengebied Someren

schaal 1:50.000

Recreatienetwerk Omgevingsvisie Someren Gemeente Someren

datum 10-10-2023 bron: PDOK

getekend ICo

projectnr. P04503

formaat A3

schaal 1:50.000

Risicokaart Omgevingsvisie Someren Gemeente Someren

datum 10-10-2023

getekend ICo

projectnr. P04503

bron: www.atlasleefomgeving.nl

formaat A3

schaal 1:50.000

Externe veiligheid Omgevingsvisie Someren Gemeente Someren

datum 10-10-2023

getekend ICo

projectnr. P04503

formaat A3

schaal 1:50.000

bron: www.atlasleefomgeving.nl/milieubelastende activiteiten

Hoogspanningsverbindingen Omgevingsvisie Someren Gemeente Someren

datum 10-10-2023

getekend ICo

projectnr. P04503

formaat A3

schaal 1:50.000

bron: www.atlasleefomgeving.nl/bovengrondse hoogspanningslijnen

Landschapstypen Omgevingsvisie Someren Gemeente Someren

datum 10-10-2023

getekend ICo

projectnr. P04503

formaat A3

bron: Draagkrachtanalyse Buitengebied Someren

schaal 1:50.000

Streefbeeld Bos- en Heidegebied Beekdallandschap Kampenlandschap Oudere heideontginningen Jongere heideontginningen Water Waterloop Bebouwde kom Kassengebied Ecologische verbindingszone Bufferzone Strabrechtse Heide (zie ook inspiratieprojecten) Bebouwing in het buitengebied Lintbebouwing Bebouwingsclusters Bolle akkers Indicatieve structuur landschapselementen (zie ook bouwstenen) Maat van de ruimten en doorzichten (S, M, L, XL)

Streefbeeld Omgevingsvisie Someren Gemeente Someren

datum 10-10-2023

getekend ICo

projectnr. P04503

bron: Beeldkwaliteitsplan Someren

formaat A3

schaal 1:50.000

Wensbeeld verkeer Omgevingsvisie Someren Gemeente Someren

datum 10-10-2023

getekend ICo

projectnr. P04503

bron: Mobiliteitsplan Someren

formaat A3

schaal 1:50.000

4

Veerkrachtig, onweerstaanbaar & inclusief

Veerkrachtig, onweerstaanbaar & inclusief

30

4.1

Veerkrachtig, onweerstaanbaar & inclusief!

Met de omgevingsvisie Someren zijn we niet vanuit het niets begonnen. We hebben al veel beleid waarvan een groot deel actueel is en nog best een tijdje mee kan. Daar hoeft niet direct iets aan te veranderen. In het traject van de omgevingsvisie hebben we dit beleid geanalyseerd en hebben we op de relevante stukken verder gebouwd. De omgevingsvisie is onze visie op hoofdlijnen. In ons vigerende beleid hebben we soms al concretere keuzes gemaakt. Om de verbinding tussen de ambities in het hoofddocument en de meer gedetailleerde bestaande beleidsstukken te leggen hebben we in het volgende hoofdstuk per thema beschreven welke beleidsstukken we op dit onderwerp al hebben en welke informatie je dus ook op welke plek terug kan vinden.

Veerkrachtig, onweerstaanbaar & inclusief

31

5

Thema’s

Veerkrachtig, onweerstaanbaar & inclusief

32

5.1

Samen Someren

Gemeentelijke beleidsstukken

5. Huiselijk geweld en kindermishandeling Dit plan is op basis van een veiligheidsanalyse tot stand gekomen. Het

5.1.1 Het thema ‘Samen Someren’ is gebaseerd op het vigerende beleid van de gemeente Someren, aangevuld met de opbrengst van de participatie. Om een goed beeld te kunnen krijgen bij de inhoudelijke achtergrond, details en verdieping geven we in dit hoofdstuk een beknopt overzicht van de beleidsstukken die ten grondslag liggen aan het thema ‘Samen Someren’ in de omgevingsvisie. Op basis van dit overzicht kunt u gericht kijken in welk beleidsstuk meer informatie te vinden is over het onderwerp waar u naar op zoek bent. In dit overzicht komen de volgende beleidsstukken aan bod:  Gemeentelijke beleidsstukken:

Beleid Schuldhulpverlening Gemeente Someren 2019-2022 (2019)

werking meerwaarde oplevert slaan we de handen ineen.

Sinds 2012 hebben we als gemeente de wettelijke taak om inwoners te helpen met schulden. Dit is geregeld in de Wet gemeentelijke schuld-

5.1.3

hulpverlening (Wgs). In de Wgs is bepaald, dat de gemeenteraad een

In Someren doen we veel om een gezonde leefstijl en de sociale leef-

plan vaststelt dat richting geeft aan de integrale schuldhulp aan de inwo-

omgeving te bevorderen. De afgelopen jaren hebben we bijvoorbeeld

ners van zijn gemeente.

geïnvesteerd in afstemming en samenwerking (b.v. PACT Weerbaar-

Lokaal preventieakkoord – heel Someren gezond

heid, lokaal Sportakkoord) zodat ieders expertise wordt benut, inwoners Financiële problemen staan zelden op zichzelf. Hoe groter het probleem

beter worden bereikt en er sprake is van een doorgaande lijn in informa-

Beleid Schuldhulpverlening Gemeente Someren 2019-2022

wordt, hoe meer de andere leefgebieden, zoals werk, gezondheid of op-

tie en ondersteuning van inwoners van jong tot oud. Het doel van Heel

voeden, worden aangetast, en hoe lastiger het wordt om het geheel op

Someren Gezond is het borgen wat we tot nu toe hebben opgebouwd

te lossen. Oorzaken en gevolgen worden moeilijker van elkaar te onder-

op het gebied van weerbaarheid en preventieve gezondheid en het leg-



(2019) Kadernota Integraal Veiligheidsbeleid gemeente Someren 20232026 (2023) Lokaal preventieakkoord – heel Someren gezond

scheiden. Financiële problemen moeten daarom zo vroeg mogelijk wor-

gen van verbindingen tussen de verschillende thema’s. Hiermee willen

 

Nota integraal jeugdbeleid gemeente Someren 2014-2017 (2014) Notitie aanpak alcohol en drugs (2018)

den opgespoord en aangepakt, in samenhang met de overige leefgebie-

we een beweging op gang brengen, waarmee inwoners in Someren

den en in samenwerking met de partners in, maar zo nodig ook buiten

steeds gezonder worden. Dit doen we door te investeren en faciliteren in

het sociale domein. De inwoner is in de eerste plaats zelf aan zet om

netwerkbijeenkomsten en te stimuleren om samen aan de slag te gaan.

 

  

Samen op weg naar een weerbaar Someren. Plan van aanpak weerbaarheid gemeente Someren 2016-2019 (2016) Samen Someren: waar het hart van Someren in zit (2017) Speelruimtebeleid gemeente Someren “spelen doen we zelf”

zijn probleem op te lossen. Hij is en blijft probleemeigenaar. In aansluiting op zijn mogelijkheden, krijgt hij hulp en ondersteuning van de ge-

Om het belang van de integraliteit en samenwerking op het gebied van

meente en de maatschappelijke partners.

gezondheid te onderstrepen, hebben we het Lokaal preventieakkoord gesloten, in navolging van het Nationaal preventieakkoord. Dit landelijke

(2012) 

thema veiligheid stopt niet bij de gemeentegrenzen; daar waar samen-

 Visie externe veiligheid gemeente Someren (2013) Regionale beleidsstukken 

Beleidsplan en beleidskader Jeugdhulp in de Peelregio 2015-2016

 

(2014) Beleidsregels bereikbaarheid en bluswatervoorzieningen (2016) Strategische kadernotitie participatiewet Peelregio (2014)

5.1.2

Kadernota Integraal Veiligheidsbeleid gemeente Someren 2023-2026 (2023)

Veilig voelen, wonen, opgroeien, ondernemen en recreëren zijn randvoorwaarden voor een aantrekkelijk en leefbaar dorp. We blijven hierbij inzetten op preventie, bewustwording en eigen verantwoordelijkheid. In deze Kadernota Integraal Veiligheidsbeleid gemeente Someren 20232026 doen we een voorstel voor de strategische uitgangspunten en prioriteiten. Het betreft onderstaande prioriteiten:

Veerkrachtig, onweerstaanbaar & inclusief

akkoord is in 2018 gesloten door de Rijksoverheid met het bedrijfsleven en landelijke maatschappelijke organisaties. Doel: de bevolking gezonder maken met als centrale thema’s roken, alcohol en overgewicht. Om onze doorstart meer kracht bij te zetten is gekozen voor de nieuwe slogan ‘Heel Someren Gezond’. 5.1.4

Nota integraal jeugdbeleid gemeente Someren 2014-2017 (2014)

1. Ondermijnende criminaliteit;

De nota integraal jeugdbeleid gemeente Someren 2014-2017 vormt de

2. Gedigitaliseerde criminaliteit en cybercrime;

paraplu voor het integrale jeugdbeleid in de gemeente Someren. Ou-

3. Maatschappelijke onrust, radicalisering en polarisatie;

ders, jongeren, kernpartners en beleidsambtenaren zijn betrokken ge-

4. Personen met onbegrepen gedrag;

weest bij de totstandkoming van de nota. We willen met het integraal

33

jeugdbeleid optimale ontwikkelingskansen creëren in een doorgaande

ben zijn onder meer beleid op het gebied van gezondheid, jeugd, inte-

nen betekenen en minder op de overheid hoeven te leunen. Deze op-

ontwikkelingslijn, gericht op volwaardige deelname en bijdrage aan de

grale veiligheid en evenementen. Maar ook wet- en regelgeving (o.a.

dracht noemen we de ‘transformatie’ en komt neer op een cultuurveran-

samenleving van alle Somerense jeugd tot 18 jaar en voor die jongvol-

Drank- en Horecawet, Opiumwet en de Algemene Plaatselijke Verorde-

dering.

wassenen van 18-23 jaar die nog extra steun nodig hebben.

ning), mogelijkheden tot handhaving en de subsidierelatie met diverse

Voor de uitvoering van het integraal jeugdbeleid hebben we uitgangs-

partnerorganisaties. In deze notitie aanpak alcohol en drugs zetten we

De afgelopen jaren hebben we besteed om ervaring op te doen met

de ambities en dilemma's rondom dit thema op een rij.

deze nieuwe verantwoordelijkheden, om te ontdekken wat ze precies in-

punten geformuleerd. Deze uitgangspunten zijn: 

Het kind staat centraal;



Eerste verantwoordelijkheid;

houden. Daar hebben we ons inmiddels een duidelijk beeld van ge5.1.6

Samen op weg naar een weerbaar Someren. Plan van aanpak weerbaarheid gemeente Someren 2016-2019 (2016)

vormd. Daarom kunnen we nu verder kijken en vooral ook breder kijken dan bijvoorbeeld een jeugdhulp-, Wmo of participatievoorziening. Het is



Positief jeugdbeleid;

In het integraal jeugdbeleid 2014-2017 hebben we het versterken van



Pedagogisch civil society;

de weerbaarheid tot speerpunt gemaakt. Daarnaast heeft de gemeente-

voor staan. Daarom hebben we deze sociale structuurvisie opgesteld.

Sluitende aanpak;

raad in het verleden haar zorgen uitgesproken over het drugsgebruik

We kijken ‘over de wetten heen’, naar ons ideale sociale domein. Dat

Participatie.

binnen de gemeente en is door instellingen in de Peelregio aandacht

hebben we gesitueerd in 2030. Aansluitend ook bij de toekomstvisie So-

gevraagd voor depressie- en suïcidepreventie. Met dit plan sluiten we

meren 2030. Als speerpunten hanteren we in de visie:

aan op deze zorgen en willen we bijdragen aan een positief opgroeikli-



focus op het welzijn van onze inwoners

In Zuidoost-Brabant, zeker ook in Someren, is het gebruik van alcohol

maat en zorgen voor de juiste ondersteuning en toerusting van opvoe-



preventie,

en drugs bovengemiddeld (bron: GGD BZO Monitor 2015-2016). Ge-

ders. We hopen en verwachten hiermee te bereiken dat meer kinderen



optimaal benutten van eigen kracht en het sociale netwerk,

bruik van alcohol en drugs brengen gezondheidsrisico’s met zich mee,

weerbaar worden en meer ouders voldoende eigen kracht ervaren in



signalering en bereiken van kwetsbare inwoners

maar ook risico op verslaving en tal van maatschappelijke gevolgen. Bij-

hun rol als opvoeder. Maar dat kunnen we als gemeente niet alleen. We



en onconventionele wegen die los staan van het huidige aanbod

voorbeeld in relatie tot de openbare orde en veiligheid. Denk aan over-

zijn dan ook erg blij dat vele partijen vol overtuiging en met veel energie

waarbij naast het formele aanbod ook naar de mogelijkheden van

last, ongevallen in relatie tot alcohol en drugs, (uitgaans)geweld en hui-

hun bijdrage hebben geleverd aan dit plan van aanpak. Maar daarbij

het informele aanbod wordt gekeken.

selijk geweld. Dit alles leidt tot maatschappelijke kosten en sociale

ook hun bereidheid hebben uitgesproken om dit plan samen te gaan uit-

schade. Bovendien speelt de productie en handel in drugs zich af in het

voeren.

 

5.1.5

Notitie aanpak alcohol en drugs (2018)

5.1.8

criminele circuit, dat zich verontrustend verhardt. 5.1.7

tijd om over de wetten heen te kijken naar de transformatie waar we

Samen Someren: waar het hart van Someren in zit (2017)

Speelruimtebeleid gemeente Someren “spelen doen we zelf” (2012)

Someren dient in alle opzichte een leefbaar dorp te zijn. Die leefbaar-

We hebben als gemeente een belangrijke taak in het ontwikkelen en uit-

De gemeentelijke verantwoordelijkheid binnen het sociale domein is met

heid krijgt mede vorm door een goed voorzieningenniveau voor de inwo-

voeren van beleid op dit gebied. Het raakt immers een aantal van onze

de decentralisaties per 1 januari 2015 flink vergroot. Verantwoordelijkhe-

ners van Someren. Het gaat daarbij om tal van verschillende voorzienin-

kerntaken: gezonde inwoners, zorg voor de jeugd en een veilige samen-

den die kwamen over naar ons als gemeente met een flinke korting op

gen zoals de inrichting en bruikbaarheid van de openbare ruimte. Bij de

leving. Er wordt op veel terreinen hard gewerkt aan het bestrijden van

de budgetten, dus alles bij het oude laten, zou leiden tot tekorten. Zeker

inrichting van de openbare ruimte spelen aspecten als groen, spelen,

deze problematiek; dit gebeurt vanuit verschillende invalshoeken en is

met het oog op de vergrijzing en de daarmee samenhangende zorg- en

veiligheid, ontmoeting etc. een grote rol.

te veel versnipperd. Juist omdat dit thema meerdere domeinen raakt,

ondersteuningsbehoefte. Verantwoordelijkheden die overkwamen met

hebben we behoefte aan eenduidige ambities en uitgangspunten voor

een opdracht. Die opdracht luidde: versterk de draagkracht en weer-

Het gemeentelijk speelruimtebeleid heeft tot doel de openbare ruimte

alle beleidsterreinen. De middelen die we hiervoor ter beschikking heb-

baarheid van mensen zodat ze meer voor zichzelf en voor elkaar kun-

zodanig in te richten dat een evenwichtig en aanbod van formele en in-

Veerkrachtig, onweerstaanbaar & inclusief

34

formele speelvoorzieningen per kern of wijk beschikbaar is voor kin-

Regionale beleidsstukken

5.1.12

Strategische kadernotitie participatiewet peelregio (2014)

deren in de leeftijd tot en met 18 jaar. Voor het aanbod van formele

5.1.10

Vanaf 2015 hebben gemeenten er een omvangrijk takenpakket bijgekre-

speelvoorzieningen dienen er voldoende financiële middelen te zijn, zo-

Beleidsplan en beleidskader Jeugdhulp in de peelregio 2015-2016 (2014)

dat het mogelijk is passend beheer, onderhoud en vervanging uit te voe-

Het plan Jeugdhulp in de Peelregio 2015 – 2016 is een plan van de 6

de verantwoordelijkheid over de gehele keten van zorg voor jeugd aan

ren.

Peelgemeenten en gaat over de wijze waarop wij, op Peelniveau, geza-

gemeenten overgedragen en zijn diverse extramurale functies uit de

menlijk vorm en inhoud geven aan de verantwoordelijkheden die ons

AWBZ overgeheveld naar de WMO. De Peelgemeenten die samen met

Visie externe veiligheid gemeente Someren (2013)

met de nieuwe Jeugdwet zijn toebedeeld. Naast deze gezamenlijke aan-

de gemeente Geldrop-Mierlo de arbeidsregio Peelland vormen en sa-

Externe veiligheid behandelt de risico’s voor de leefomgeving die ont-

pak van jeugdhulp hebben we als gemeenten ook ieder onze eigen ver-

men tevens deel uitmaken van de Gemeenschappelijke Regeling Atlant

staan als gevolg van opslag van of handelingen met gevaarlijke stoffen.

antwoordelijkheid. Deze ligt in het lokale veld, bij onze gemeenschap,

Groep1, hebben besloten, conform de wens van de wetgever de uitvoe-

Enerzijds gaat het daarbij over de risicobronnen (risicovolle inrichtingen

onze jeugd en hun ouders. Daar vindt ook veelal de uitvoering van de

ring van de Participatiewet gezamenlijk op te pakken. Daarmee is er

of transportroutes). Anderzijds gaat het over de risico-ontvangers (per-

jeugdhulp plaats. We willen hierbij zoveel mogelijk gebruik maken van

sprake van het voortzetten van een gezamenlijke aanpak op het terrein

sonen en gebouwen die niets met de activiteiten met gevaarlijke stoffen

onze lokale samenleving, en de kracht die daar zit. Daar ligt voor ons de

van werk en uitkeringen die ook al succesvol is geweest binnen het

te maken hebben).

basis! Hoe we dit uitvoeren per gemeente, staat beschreven in de lokale

Werkplein en bijvoorbeeld bij de totstandkoming van het Werkgevers-

beleidsplannen en is terug te zien in de manier hoe wij met onze bur-

plein. In deze kadernotitie worden de uitgangspunten geformuleerd die

Binnen en nabij de gemeente Someren zijn verschillende risicobronnen

gers samen optrekken. Om de nieuwe taken op het gebied van jeugd-

het kader scheppen waarin de implementatie van de Participatiewet in

gelegen. Zo zijn binnen de gemeente Someren Rijksweg A67 en de pro-

hulp ook in dit lokale veld te borgen, werken we samen. Samen staan

de Peelregio moet worden gerealiseerd. Deze notitie vormt daarmee de

vinciale wegen N266 en N612aanwezig voor het transport van gevaar-

we sterker. Naast onze burgers en buurgemeenten, werken we ook in-

basis voor het Projectplan Participatiewet Peelregio waarmee de invoe-

lijke stoffen. Daarnaast zijn hogedruk aardgas buisleidingen aanwezig.

tensief samen met de partijen in het veld. Dankzij hun inzet en betrok-

ring van de nieuwe uitvoeringsorganisatie wordt voorbereid.

Ook zijn er 10 risicovolle inrichtingen aanwezig waarop het Bevi van toe-

kenheid hebben we het volste vertrouwen in de toekomst.

5.1.9

gen in het sociaal domein. Naast de invoering van de Participatiewet, is

passing is. De invloedsgebieden van deze risicobronnen liggen verspreid over een groot deel van het grondgebied van de gemeente Someren. Hierdoor heeft men bij veel (ruimtelijke) ontwikkelingen met externe veiligheid te maken. Deze visie schetst de huidige externe veiligheid situatie van de gemeente Someren. Daarnaast vormt de visie een beleidskader hoe we als gemeente met externe veiligheid omgaan.

5.1.11

Beleidsregel bereikbaarheid en bluswatervoorziening (2016)

Een goede bereikbaarheid en bluswatervoorziening zijn rand voorwaardelijk voor de kwaliteit van de brandweerzorg. Het doel van deze beleidsregels is een goede bereikbaarheid voor de hulpdiensten en een adequate bluswatervoorziening te borgen, zodat de Veiligheidsregio in staat wordt gesteld een adequate rol in de brandweerzorg te spelen. De beleidsregels zijn ontwikkeld met het besef van een breder maatschappelijk belang. Dat betekent dat wordt uitgegaan van realistische maatgevende scenario’s en er niet wordt ingestoken op worst-case scenario’s.

Veerkrachtig, onweerstaanbaar & inclusief

35

5.2

Aantrekkelijk wonen

Het thema ‘Aantrekkelijk wonen’ is gebaseerd op het vigerende beleid van de gemeente Someren, aangevuld met de opbrengst van de participatie. Om een goed beeld te kunnen krijgen bij de inhoudelijke achtergrond, details en verdieping geven we in dit hoofdstuk een beknopt overzicht van de beleidsstukken die ten grondslag liggen aan het thema ‘Aantrekkelijk wonen’ in de omgevingsvisie. Op basis van dit overzicht kunt u gericht kijken in welk beleidsstuk meer informatie te vinden is over het onderwerp waar u naar op zoek bent. In dit overzicht komen de volgende beleidsstukken aan bod:  Gemeentelijke beleidsstukken:  Beleid huisvesting arbeidsmigranten (2020)  Beleidsnota Noodwoningen (2018)  Geluidbeleid – Wet geluidhinder Hogere waarden gemeente Someren (2012)  Nota Geluidbeleid (2021)  Nota Grondbeleid 2023-2027 (2023)  Woonvisie Someren 2030 (2019)  Regionale beleidsstukken  Regionale woondeal Zuidoost-Brabant (2023)

Geluidbeleid – Wet geluidshinder hogere waarden (2012)

jaren verder zal groeien. Dit beleid richt zich op de seizoenwerkers (ar-

5.2.3

beidsmigrant) waar huisvestingsplekken voor gezocht dienen te worden.

De Wet geluidshinder kent een stelsel van normen om hinder te voorko-

Huisvestingsplekken voor expats maken geen onderdeel uit van dit be-

men. Om woningen en andere geluidsgevoelige woningen te bescher-

leid en komen separaat terug, aangezien expats vaak ook gezinnen

men zijn er voor verschillende geluidsbronnen voorkeurswaarden vast-

meebrengen en daardoor een andere behoefte hebben, zoals scholen,

gesteld. Bij het realiseren van nieuwe woningen, of een andere geluids-

en gedurende langere tijd in Nederland verblijven.

gevoelige bestemming, mag de geluidsbelasting niet meer zijn dan de vastgelegde voorkeurswaarden. Door middel van het geluidbeleid stre-

In beginsel ligt de verantwoordelijkheid voor het tijdelijk huisvesten van

ven we naar een zodanige geluidskwaliteit dat de risico’s voor de ge-

seizoenwerkers of arbeidsmigranten bij de werkgever. Deze moet zor-

zondheid van de directe leefomgeving verwaarloosbaar zijn. Er wordt

gen voor huisvestingsmogelijkheden. Dit betekent niet dat wij als ge-

dan ook geen ernstige hinder ondervonden.

meente hierin geen rol hebben. De (ruimtelijke) kaders van de huisvesting van tijdelijke seizoenwerkers worden door ons bepaald. Er is im-

5.2.4

Nota geluidbeleid (2021)

mers in veel gevallen sprake van een ruimtelijke uitstraling c.q. impact

De nota geluidbeleid heeft als doel om geluidshinder te voorkomen en te

en daarnaast hebben we een zorgplicht, zodat arbeidsmigranten onder

beperken. Daarnaast geeft de nota duidelijkheid over de gewenste ge-

de juiste omstandigheden worden gehuisvest.

luidskwaliteit per deelgebied. De nota is hiermee richtinggevend voor het beoordelen van industrielawaai in het kader van de vergunningverlening

5.2.2

Beleidsnota Noodwoningen (2018)

per deelgebied van de gemeente. Het geluidbeleid wordt toegepast op

De bestemmingsplannen voor het buitengebied kennen een aantal loca-

natuurlijke momenten, zoals bij beoordelingen van nieuwe vergunnings-

ties die zijn aangeduid als ‘noodwoning’. Deze noodwoningen komen al

aanvragen. Bij een aanvraag wordt het aangevraagde geluidsniveau

decennia voor in de gemeente, maar zijn niet gewenst. In 1990 is er

vergeleken met het toegestane geluidsniveau in deze nota.

specifiek beleid opgesteld voor deze noodwoningen en in 2004 heeft er

Gemeentelijke beleidsstukken

een nieuwe inventarisatie plaatsgevonden en is het beleid aangepast.

5.2.5

5.2.1

Een deel van de woningen is gelegaliseerd door deze te bestemmen als

Het ruimtelijk domein is voortdurend in beweging, waarbij de (markt)om-

In Nederland is de aanwezigheid van arbeidskrachten uit het buitenland

reguliere woning. Uiteindelijk is in het bestemmingsplan in 2011 geko-

standigheden steeds aan verandering onderhevig zijn. Als gemeente

om tekorten op de binnenlandse arbeidsmarkt op te vangen van alle tij-

zen voor een zogenaamde “behoudende” woonbestemming voor de

blijven wij op deze veranderingen anticiperen en zorgen dat we een dui-

den. De verstoorde verhouding tussen vraag en aanbod op de arbeids-

noodwoningen. De woningen kregen een bestemming ‘Wonen’ met een

delijke koers uitzetten om onze ambities en ruimtelijke doelstellingen

markt en het vrij verkeer van personen en diensten heeft geleid tot een

aanduiding ‘noodwoning’. In 2018 is een nieuwe inventarisatie uitge-

te verwezenlijken. De ambitie om de nodige woningen aan de woning-

forse groei van het aantal, al dan niet tijdelijke, arbeidsmigranten. De be-

voerd. In het beleid van 2018 vormen drie uitgangspunten de basis voor

voorraad toe te voegen, een gezond vestigingsklimaat met voldoende

hoefte aan inzet van extra arbeidskrachten is tegenwoordig voor zowel

het nieuwe beleid:

aanbod van bedrijventerreinen te faciliteren en een sterk buitengebied te

Beleid huisvesting arbeidsmigranten (2020)

Nota Grondbeleid 2023-2027 (2023)

laaggekwalificeerd werk (onder andere land- en tuinbouw, vlees- en me-

1. Er is maatwerk per locatie nodig.

behouden, vraagt om een tijdige en adequate sturing en regie van de

taalindustrie) als hooggekwalificeerd werk. Het invullen van dit werkaan-

2. Alleen actief sturen waar de noodwoning leidt tot bezwaren, zo-

gemeente met de juiste instrumenten.

bod aan onze Nederlandse economie is onmisbaar, aangezien arbeids-

als door de staat of stedenbouwkundige/privaatrechtelijke be-

migranten bijdragen aan het oplossen van knelpunten op de arbeids-

zwaren.

markt. De verwachting is dat het aantal arbeidsmigranten de komende

Veerkrachtig, onweerstaanbaar & inclusief

3. Toevoegen persoonlijke benadering als nieuwe strategie.

36

De Nota Grondbeleid beschrijft uitgangspunten om met de inzet van grond, doelstellingen op het gebied van volkshuisvesting, werkgelegen-

De woonwens van onze inwoners staat centraal. Nieuwbouw naar be-

heid en infrastructuur te behalen. Van oudsher zijn dit de belangrijkste

hoefte per kern draagt bij aan de leefbaarheid. Onze dorpen en wijken

pijlers voor de mate van fysieke levenskwaliteit van een samenleving.

zijn inclusief: voor jongeren, ouderen, zorgbehoevenden en voor men-

Om klaar te zijn voor de wereld van morgen dient ons aandachtsveld

sen met beperkingen zijn zorgvoorzieningen en ondersteuning beschik-

echter breder te zijn dan een dak boven ons hoofd en een salaris voor

baar: fysiek of digitaal.

de dagelijkse boodschappen. Ons klimaat verandert en de ontwikkeling/het behoud van natuurwaarden is geen automatisme. Om onze

Regionale beleidsstukken

inwoners ook op deze gebieden een optimale levenskwaliteit te kunnen

5.2.7

blijven bieden, is het zaak proactief te ageren en te investeren in bijvoor-

Om het woningtekort terug te dringen tot een gezond evenwicht, wordt

beeld klimaatadaptatie, waterbeheersing en duurzaamheid. Ook daar-

met het programma Woningbouw nationaal ingezet in op de realisatie

voor is het beschikken over de benodigde gronden vaak een voor-

van 900.000 woningen tot en met 2030. Met de woondeals versterken

waarde. Het doel van ons grondbeleid is het faciliteren van het maken

we de samenwerking rond volkshuisvesting. De regio en gemeenten we-

van keuzes ter optimalisering van woongenot/woonkwaliteit, werkgele-

ten hoeveel, voor wie en waar er gebouwd kan worden.

Regionale woondeal Zuidoost-Brabant (2023)

genheid incl. detailhandel, verkeer, recreatie en toerisme, sociaal-maatschappelijke voorzieningen, klimaatadaptie, natuur- en landschapsont-

In de regio Zuidoost-Brabant, waar gemeente Someren onderdeel van

wikkeling, waterbeheersing en het gemeentelijke bosareaal maar ook

is, staan we voor een schaalsprong. Door ontwikkelingen rondom Brain-

het tegen gaan of het oplossen van ongewenste ontwikkelingen. In deze

port Eindhoven groeit de regio hard. Dit vertaalt zich onder andere in

Nota Grondbeleid beschrijven we hoe we het grondbeleid wil inzetten

een grote woningbouwopgave. Gezamenlijk zetten we ons in voor de re-

om de ruimtelijke doelstellingen te bereiken.

alisatie van minimaal 45.000 woningen tussen 2022 en 2030. Op korte termijn investeren we in extra woningen, extra werklocaties en belang-

5.2.6

Woonvisie Someren 2030 (2019)

De Somerense woningmarkt is in beweging. De samenstelling van onze

rijke randvoorwaarden zoals een duurzaam mobiliteits- en energiesysteem. Leefbaarheid is hierbij een belangrijke doelstelling.

bevolking verandert en daarmee ook de behoefte aan verschillende woningtypen. Starters en andere doelgroepen hebben moeite om aan een woning te komen vanwege hoge kosten, lange wachtlijsten, strengere hypotheekeisen en een beperkter aanbod. Wij willen een aantrekkelijke gemeente blijven om in te wonen. In 2030 onderscheiden onze dorpen zich regionaal in woonaantrekkelijkheid. Onze kwaliteiten als woongemeente zijn het dorpse gemeenschapsgevoel, de veiligheid, de nabijheid van natuurgebieden en het brede aanbod aan voorzieningen binnen handbereik. Wij willen onze aantrekkingskracht verder versterken voor mensen die graag rustig landelijk willen wonen, maar wel dichtbij grootstedelijke voorzieningen en werk.

Veerkrachtig, onweerstaanbaar & inclusief

37

5.3

Waardevol Groen en Blauw

Het thema ‘Waardevol Groen en Blauw’ is gebaseerd op het vigerende beleid van de gemeente Someren, aangevuld met de opbrengst van de participatie. Om een goed beeld te kunnen krijgen bij de inhoudelijke achtergrond, details en verdieping geven we in dit hoofdstuk een beknopt overzicht van de beleidsstukken die ten grondslag liggen aan het thema ‘Waardevol Groen en Blauw’ in de omgevingsvisie. Op basis van dit overzicht kunt u gericht kijken in welk beleidsstuk meer informatie te vinden is over het onderwerp waar u naar op zoek bent. In dit overzicht komen de volgende beleidsstukken aan bod:  Gemeentelijke beleidsstukken:  Beeldkwaliteitsplan Buitengebied (2022)  Beleid teeltondersteunende voorzieningen (2018)  Beleid voor niet-agrarische functies in het buitengebied en maatregelen ter stimulering van de sloop van voormalige agrarische bedrijfsgebouwen (2018)  Beleidskaders stedelijk groen (2017)  Bomenbeleidsvisie  Gemeentelijk rioleringsplan 2021-2025 (202)  Groenvisie (2017)  Invoeren Slooplening en Sloopbank (2016)  Integrale beheervisie 2013-2013 Bos, Natuur en Landschap (2013)  Landschapsinvesteringsregeling Someren (2023)  Mestbeleid Someren (2015)  Nota Archeologiebeleid gemeente Someren (2011)  Nota Ruimtelijke Kwaliteit (2012)  Omgang met overlast groen (2017)  Toeristische beleidsnota Someren 2030 (2021)  Regionale beleidsstukken 

Landschapsontwikkelingsplan de Peel (2007)  Nota bodembeheer PFAS (2020)  Notitie Handelingsperspectieven Veehouderij en Volksgezondheid (2016)  Notitie ontwikkelstrategie De Peel (2022)  Ontwikkelstrategie Zuidoost-Brabant: afsprakenkader (2023)

Veerkrachtig, onweerstaanbaar & inclusief

   

Ruimtelijk afwegingskader De Peel (2021) Water in Brabant 2030 (2017) Waterbeheerprogramma 2022-2027 (Waterschap De Dommel) Waterbeheerplan 2022-2027 (Waterschap Aa en Maas)

Gemeentelijke beleidsstukken 5.3.1

Beeldkwaliteitsplan buitengebied (2022)

teeltondersteunende voorzieningen in die gebieden die voor dat type voorziening geschikt zijn, mits de ontwikkeling gepaard gaat met het behoud en ontwikkeling van een aantrekkelijk, groen en landelijk buitengebied. In het beleid worden geen strakke beleidsregels geformuleerd, maar een afwegingskader. Er zijn veel variabelen die samenhangen met de grote diversiteit aan teeltondersteunende voorzieningen, landschapsty-

Het beeldkwaliteitsplan is een verbindend element tussen landschap, ar-

pen, te houden kwaliteiten en na te streven doelen in gebieden, de vele

chitectuur en stedenbouw. Door aan te sluiten bij de lokale kenmerken

vormen waarop het principe ‘verdien de ruimte’ uitgewerkt kan worden

ontstaat een samenhangend en kenmerkend beeld. Het plan geeft ka-

en het meewegen van duurzame oplossingen. Op deze manier kan er

ders en richtlijnen waarmee de beeldkwaliteit (hoe een gebied eruit ziet)

een afweging op maat gemaakt worden die rekening houdt met de spe-

van een bepaald gebied gewaarborgd wordt. Een beeldkwaliteitsplan

cifieke kenmerken van de teeltondersteunende voorziening en de loca-

geeft aanbevelingen en richtlijnen voor de vormgeving van het land-

tie.

schap. Het vormt de richtlijn bij de realisatie van ruimtelijke plannen en vertaalt principes naar concrete oplossingsrichtingen Dit beeldkwaliteitsplan moet houvast bieden om aan de slag te gaan in het buitengebied en de beeldkwaliteit ervan te behouden en waar mogelijk te versterken. Het is niet bedoeld als toetsingskader waar niet van afgeweken mag worden. Maar als er afgeweken wordt, is het belangrijk om goed te motiveren waarom afgeweken wordt en waarom de voorgestelde afwijking toch zoveel mogelijk aansluiting zoekt bij het gedachtengoed van het beeldkwaliteitsplan. Met als einddoel: dat Someren een landschap heeft en houdt om trots op te zijn.

5.3.3

Beleid voor niet-agrarische functies in het buitengebied en maatregelen ter stimulering van de sloop van voormalige agrarische bedrijfsgebouwen (2018)

We zien dat niet-agrarische bedrijvigheid steeds vaker een plek zoeken in het buitengebied, zoals toerisme en recreatie of zorg(gerelateerde) functies. Vaak wil men deze activiteiten, gewenst en ongewenst, beginnen in die leegstaande stallen. We streven naar een aantrekkelijk, groen en landelijk buitengebied dat in combinatie met de dorpskernen ervoor zorgt dat aan iedere inwoner en bezoeker een prettige fysieke en sociale leefomgeving wordt geboden. Hierbij is er een duidelijke scheiding tussen stedelijk gebied en buitengebied.

5.3.2

Beleid teeltondersteunende voorzieningen (2018)

Er is een toenemende vraag naar teeltondersteunende voorzieningen,

Welke functies we in welke vorm en omvang in het buitengebied willen

de voorzieningen worden steeds meer divers en er is sprake van schaal-

toestaan, heeft een directe relatie met leegstaande of leegkomende stal-

vergroting. Dit komt doordat de tuinbouwsector groter wordt en dit ge-

len. Een goed beleid voor gebruik van voormalig agrarische bebouwing

paard gaat met behoefte aan teeltondersteunende voorzieningen. We

(VAB’s) en maatregelen ter stimulering van sloop is voor een platte-

streven naar een buitengebied waar een goede samenhang en balans

landsgemeente zoals wij, van wezenlijk belang. We streven naar zo min

tussen het menselijk, natuurlijk en economisch kapitaal. Om invulling te

mogelijk leegstand van VAB’s. Dit willen we op twee manieren bereiken,

geven aan de samenhang en balans bieden we uitbreidingsruimte aan

namelijk:

38

1) door uitbreidingsruimte toe te kennen mits de ontwikkeling bijdraagt aan onze doelstelling (verdien de ruimte); 2) door maatregelen in te voeren die de sloop van VAB’s stimule-



ren 5.3.4

Beleidskaders stedelijk groen (2017)



Het doel is een aantrekkelijke leefomgeving, die tegen de laagste maat-

gezonde bomen. Daarnaast komt er een sterkere beschermstatus

5.3.7

Groenvisie (2017)

voor waardevolle bomen en boomstructuren

Met deze groenvisie leggen wij als gemeente de visie met betrekking tot

Het verbeteren van de communicatie richting de burger omtrent het

het openbaar groen in de kernen vast. De Groenvisie geeft richting aan

onder de aandacht brengen van het belang van bomen en de moti-

het gewenste beeld, de (te ontwikkelen) waarden en de functionaliteit

vatie achter het uitgevoerde beleid.

van de groene buitenruimte binnen de bebouwde kommen in onze ge-

Optimaliseren van de interne afstemming tussen beheer, beleid en

meente. Door deze visie kunnen wij effectief anticiperen op (maatschap-

bestuur

pelijke) veranderingen in de openbare ruimte waarin het belang van groen steeds meer wordt onderkend en de inrichting en het onderhoud

schappelijke kosten in stand te houden is. We kiezen voor het stimuleGemeentelijk rioleringsplan (2020)

van het openbaar gebied betaalbaar te houden. De groenvisie geeft

ren van groenverbindingen tussen het stedelijk en het buitengebied, en

5.3.6

binnen het stedelijk gebied om de biodiversiteit en natuurbeleving in en

In het gemeentelijk rioleringsplan (GRP) is op hoofdlijnen beschreven

richting en legt accenten voor de groenstructuur. De groenstructuurkaar-

om het stedelijk gebied te verhogen. De kansen om dit te realiseren lig-

hoe wij als gemeente invulling geven aan de rioleringszorg. Het is een

ten geven per kern de belangrijkste groenelementen weer (behouden

gen:

visie en strategie voor de lange termijn. Hiermee zorgen we voor de

huidige groenstructuur) en de locaties waar ontwikkelingen nodig zijn



bij de aanleg en herinrichting van openbaar groen;

continuïteit van de rioleringszorg en geven we invulling aan de gemeen-

(ontwikkelen gewenste groenstructuur).



in het aanpassen van het groenbeheer van íntensief naar extensief

telijke zorgtaken ten aanzien van afvalwater, hemelwater en grondwater.

beheer

Daarnaast is er zo invulling gegeven aan de doelen ten aanzien van de

5.3.8

Naast het basisgroen stemmen we het plantensortiment in het openbaar

klimaatopgave, bescherming van de volksgezondheid en de waterkwali-

In de notitie ‘invoeren slooplening en sloopbank’ zijn beleidsregels vast-

groen af op het stimuleren van de natuurbeleving, biodiversiteit, spelen

teit.

gesteld die het doel hebben ons buitengebied sterk, groen, landelijk en aantrekkelijk te maken. De slooplening is bedoeld om eigenaren, woon-

en recreatie. 5.3.5

Invoeren slooplening en sloopbank (2016)

Bomenbeleidsvisie

De doelstellingen voor de komende planperiode zijn:

achtig in het buitengebied, te helpen om de sloop van hun oude gebou-



Zorgen voor inzameling van het binnen gemeentelijk gebied gepro-

wen te financieren. Hierbij gaat het om niet-agrarische functies en vrijko-

duceerd stedelijk afvalwater

mende agrarische bebouwing in het buitengebied.

We geven in het bomenbeleid duidelijkheid over de wijze waarop we nu en in de toekomst omgaat met bomen. Dit geldt zowel voor particuliere



als gemeentelijke bomen. Het doel is om te zorgen voor een bomenbe-

Zorgen voor het transport van het ingezamelde stedelijk afvalwater naar een geschikt lozingspunt

5.3.9

Integrale beheervisie: bos, natuur en landschap (2013)

Zorgen voor doelmatige inzameling en verwerking van afvloeiend

De basis voor het beheer van de gemeentelijke bos- en natuurterreinen

hemelwater (voor zover niet verzorgd door particulieren)

en landschapselementen wordt gevormd door de beheervisie. De visie

Beperken van structureel nadelige gevolgen van de grondwater-

geeft op hoofdlijnen de kaders weer waarbinnen het beheer in de bos-

De speerpunten in het nieuwe beleid zijn:

stand voor de aan de grond gegeven bestemming in het openbaar

en natuurgebieden wordt uitgevoerd. Op basis van de visie kunnen drie



gemeentelijk gebied

functies worden onderscheiden. Vanuit deze functies worden beheer-

stand in de gemeente dat optimaal en duurzaam bijdraagt aan de kwali-



teit van de leefomgeving.  Helderheid en éénduidigheid creëren richting de burger. Daarbij gaat het met name over de verantwoordelijkheid/taak van ons als



Doelmatig beheer en een goed gebruik van de riolering

doelen geformuleerd ten aanzien van het fysieke terreinbeheer, maar

gemeente betreft de wettelijke zorgplicht, het tegengaan van over-



Zorgen voor het klimaat adaptief maken van de riolering en de

ook ten aanzien van activiteiten die bijdragen aan bijvoorbeeld maat-

openbare ruimte

schappelijk draagvlak. De drie functies zijn:

last en het opstellen van een gebruiksvriendelijke, eenvoudige kapvergunningenprocedure. 

Werken vanuit het duurzaamheidprincipe om toekomstige (overlast)problematiek te beperken en door te investeren in meer oude,

Veerkrachtig, onweerstaanbaar & inclusief



Recreatie & Maatschappelijk draagvlak



Natuur & Biodiversiteit



Houtproductie & Duurzaam bosbeheer.

39

5.3.10

Landschapsinvesteringsregeling Someren (2023)

een mestbewerkingsinstallatie om deze geschikt te maken voor mestbe-

vinden wij erg belangrijk en koesteren we. Door veranderende natuur-

De Landschapsinvesteringsregeling (LIR) is een gemeentelijke uitwer-

werking ten behoeve van derden, onder voorwaarde toegestaan is. Zelf-

lijke en ruimtelijke omstandigheden komen onze bomen echter steeds

king van het provinciaal beleid voor het verbeteren van de ruimtelijke

standige mestbewerking in het buitengebied wordt niet toegelaten.

vaker onder druk te staan. In onze visie op bomen staat het behoud van

kwaliteit in het buitengebied. De LIR geeft aan welke tegenprestaties

met name oudere bomen en boom- en groenstructuren voorop. On-

men moet realiseren bij een ruimtelijke ontwikkeling. Ruimtelijke ontwik-

5.3.12

Nota archeologiebeleid gemeente Someren (2011)

danks deze ambitie kan het voorkomen dat we genoodzaakt zijn om

kelingen in het buitengebied moeten bijdragen aan de verbetering van

De Nota Archeologie geeft inzicht in de achtergronden, maar vooral ook

keuzes te maken die er toe leiden dat de bomen en het groen niet lan-

de kwaliteit van het landschap. De kwaliteitsimpuls komt bij voorkeur te-

het proces naar een eigen archeologiebeleid. Door middel van archeolo-

ger gehandhaafd kunnen blijven. In dergelijke gevallen zijn (verkeer)vei-

recht in het landschap en niet op het erf.

giebeleid zijn we als gemeente in staat om op verantwoorde wijze een

ligheid, gezondheid & hygiëne, beheer(kosten), zwaarwegend maat-

De landschapsinvesteringsregeling (LIR) is van toepassing op alle ont-

juiste balans te vinden tussen een goede omgang met het archeologisch

schappelijk belang en schade de uitgangspunten in het afwegingskader.

wikkelingen in het buitengebied die in strijd zijn met het geldende be-

erfgoed en andere maatschappelijke belangen die bij planontwikkelin-

stemmingsplan, maar waaraan vanuit ruimtelijke overwegingen toch me-

gen moeten worden gewogen. We zijn verantwoordelijk om zelf in het

5.3.15

dewerking kan worden afgewogen. Niet alle ontwikkelingen hebben een

ruimtelijk beleid een juiste balans te vinden. We hebben hierdoor niet al-

De Beleidsnota Toerisme en Recreatie geeft inzicht in de huidige positie

even grote impact op de ruimtelijke kwaliteit van het buitengebied. Bo-

leen plichten, maar ook ruimte om binnen de wettelijke kaders een eigen

van ons als gemeente op het gebied van toerisme en recreatie, de ge-

vendien is er een onderscheid te maken tussen ontwikkelingen die echt

koers te varen en keuzes te maken.

wenste ontwikkelingsrichting in de gemeente en welke stappen moeten

thuishoren in het buitengebied en ontwikkelingen die minder ‘buitenge-

Beleid en actieprogramma Toerisme en Recreatie (2021)

worden genomen om deze ontwikkeling te bewerkstellingen.

bied gebonden’ zijn, zoals wonen of niet-agrarische bedrijven. Rekening

5.3.13

houdend met de impact op de leefomgeving, zijn categorieën van ruim-

Gebouwen en de ruimtelijke en esthetische kwaliteit ervan, vormen on-

dat dient als:

telijke ontwikkelingen te onderscheiden. Afhankelijk van de impact wordt

derdeel van de dagelijkse leefomgeving van onze inwoners. Het beïn-



Ons ontwikkelingsdoel voor het toerisme en recreatie;

bepaald via welke kwaliteitseis invulling kan worden gegeven eraan.

vloedt het welzijn en zo is de gebouwde omgeving een zaak van alge-



een economisch toeristisch uitvoeringsprogramma;

meen belang. We moeten als gemeente dit algemeen belang behartigen



een toetsingskader voor nieuwe initiatieven van anderen.

5.3.11

Mestbeleid Someren (2015)

Nota ruimtelijke kwaliteit (2012)

De beleidsnota Toerisme en Recreatie moet een duidelijk kader bieden

tegen individuele plannen of belangen. Hiervoor is welstand in het leven

Het maatschappelijk en economisch belang van de veehouderijsector is

geroepen. Met deze nota wordt het welstandsbeleid onze gemeente in-

Het toeristisch recreatief beleid beoogt te sturen op ontwikkeling. Onze

voor de provincie Noord-Brabant is groot. De dieren produceren echter

gevuld.

toeristisch recreatieve sector wil en kan groeien waarbij ze een nog be-

ook mest en het gebruik van dierlijke mest op het land is beperkt. Daar-

langrijkere bijdrage gaat leveren aan een duurzame economie en leef-

door bestaat er een mestoverschot. Per 1 januari 2014 is er een lande-

In het nieuwe beleid zijn meteen de kans om de gemeentelijke kern-

omgeving. Waar in onze gemeente de toeristisch recreatieve sector kan

lijke mestbewerkingsplicht ingesteld. In dit beleid stellen wij als ge-

waarden en speerpunten geïntegreerd. Vooral de kernwaarden verant-

groeien, hangt samen met andere belangen en met de verwachte (en

meente hoe wij om willen gaan met mestbewerking, waarbij de vragen

woordelijkheid, vrijheid en ook de dienstverleningsfilosofie komen terug

verlangde) effecten van deze groei op de natuur, de cultuurhistorie, de

‘Willen we mestbewerking toestaan’ en ‘Onder welke voorwaarden wil-

in deze nota. Daarnaast krijgen inwoners met deze nota een grotere ver-

bewoners en andere economische sectoren.

len we mestbewerking toestaan?’ centraal staan.

antwoordelijkheid. Zij zijn mede verantwoordelijk voor de wijze waarop het openbare straatbeeld wordt ingevuld.

We hebben besloten dat in het buitengebied mestbewerking ten be-

Regionale beleidsstukken 5.3.16

landschapsontwikkelingsplan de Peel (2007)

hoeve van bedrijven met meerdere vestigingslocaties en/of van derden

5.3.14

als onderdeel van een bestaande veehouderij, onder voorwaarden, ac-

Onze ambitie om het groen karakter van de gemeente te handhaven

meenten. De regionale samenwerking is gebaseerd op de bestuurlijke

ceptabel is. En dat ook het realiseren van een redelijke uitbreiding van

staat vast. Het groen, de bomen en boomstructuren van onze gemeente

wens om de uitvoering van het beleid te versterken. In het LOP is ruimte

Veerkrachtig, onweerstaanbaar & inclusief

Omgang met overlast groen (2017)

Het landschapsbeleid is een eigen verantwoordelijkheid van de ge-

40

geboden aan ons als afzonderlijke gemeente, om de ambities die het

5.3.19

gemeenschappelijke basisniveau te boven gaan als eigen beleidsruimte

In deze strategie worden de gezamenlijke ambities en uitgangspunten

in te vullen. Dit LOP is een geschikt instrument om de samenwerking

voor de ontwikkeling van De Peel beschreven in de context van de ont-

met andere gemeenten te faciliteren. Dit is vooral van belang voor de

wikkellijn “Duurzame Schaalsprong Brainportregio”. De Peel ziet de

projecten die onze gemeentegrenzen overschrijden zoals beekdalen en

schaalsprong van de Brainportregio als een unieke kans om vanuit haar

andere grotere landschappelijke eenheden. In dit LOP zijn onze ge-

kracht en bijzondere (geografische) positie een ambitieuze bijdrage te

Het ruimtelijk afwegingskader bevat geen concrete ruimtelijk-fysieke

meenschappelijke aandachtspunten geformuleerd voor de projecten die

leveren. Ook vormt de schaalsprong aanleiding om regionale opgaven

koers voor een gebied. Het geeft aan wat waar passend is (of niet),

daarvoor in aanmerking komen.

aan te pakken en samen te werken aan onder andere brede welvaart,

maar het besluit hierover wordt genomen door de afzonderlijke Peelge-

duurzaamheid en imago. Niet zo zeer om achterstanden in te lopen,

meenten zelf. Daarnaast kan het ruimtelijk afwegingskader ook gebruikt

maar vanuit de overtuiging dat het aanpakken van deze opgaven rand-

worden voor andere trajecten, zoals de RES, regionale bedrijventerrei-

Provincie Noord-Brabant heeft een bodemkwaliteitskaart ten behoeve

voorwaardelijk is voor een succesvolle schaalsprong van de Brainport.

nenstrategie of een verstedelijkingsstrategie.

van PFAS op laten stellen. Het doel van de bodemkwaliteitskaart PFAS

De notitie ontwikkelstrategie De Peel geeft kansen en opgaven op het

en deze Nota bodembeheer is om het grondverzet binnen de deelne-

vlak van wonen, werken, mobiliteit en duurzaamheid weer.

5.3.17

Nota bodembeheer PFAS (2020)

Notitie ontwikkelstrategie De Peel (2022)

grond en baggerspecie voor de deelnemende gemeente. Door deze nota beschikken we als deelnemende gemeente over gebied specifiek beleid voor het toepassen van PFAS-houdende grond en baggerspecie. 5.3.18

Nota Handelingsperspectieven Veehouderij en Volksgezondheid (2016)

5.3.20

Ontwikkelstrategie Zuidoost-Brabant: afsprakenkader (2023)

De regio Zuidoost-Brabant heeft zich de afgelopen decennia ontwikkeld tot een krachtige regio en dit wil de regio behouden. Deze ambitie leidt tot een grote groei van woningen en werklocaties, en vraagt om nieuwe vormen van mobiliteit om de regio bereikbaar te houden. Bovendien vereist dit het behouden en waar mogelijk versterken van ruimtelijke en

In Brabant bestaat ongerustheid over mogelijke gezondheidsrisico’s van

landschappelijke kwaliteit. De ontwikkelstrategie richt zich op de drie

veehouderijbedrijven voor omwonenden. Deze notitie geeft aan hoe een

kernthema’s: wonen, werken en bereikbaarheid. In het afsprakenkader

specifieke casus beoordeeld kan worden op endotoxine blootstelling.

zijn de richtinggevende keuzes weergegeven. Dit vormt dus de koes en

Deze systematiek wordt, naar mate meer informatie bekend is, verder

agenda voor de komende jaren. Het afsprakenkader bevat niet-vrijblij-

ontwikkelt en ook door jurisprudentie in de praktijk gevormd. De rechter

vende afspraken en is adaptief, wat betekent dat dit via iteratieve pro-

heeft al meerdere malen uitgesproken dat een afweging over volksge-

cessen verder uitgewerkt en bijgestuurd gaat worden.

zondheid dient plaats te vinden. Als daarvoor een “landelijk” toetsingskader ontbreekt, dient die afweging geënt te zijn op de meest recente

5.3.21

wetenschappelijke inzichten. Daarom is het voor ons handelingsper-

De Ruimtelijke Agenda De Peel (RAP) geldt als gezamenlijke strategi-

spectief bij de vergunningverlening, het milieu en de ruimtelijke ontwik-

sche koers voor de Peelregio. Het ruimtelijk afwegingskader is een in-

keling uiterst belangrijk om de uitkomsten van de gezondheidsonder-

strument voor het (onderling) afwegen, combineren en inpassen van

zoeken goed te duiden.

ruimtelijke ontwikkelingen. Het RAP heeft twee functies.

Veerkrachtig, onweerstaanbaar & inclusief

Als hulpmiddel voor het zoeken naar geschikte ruimte, koppelkansen en een goede inpassing van ruimtelijke ontwikkelingen;



Als onderlegger/bouwsteen bij (inter)gemeentelijke visievorming in de Peelregio (bijv. gebieds- en omgevingsvisies).

5.3.22

Water in Brabant 2030 (2017)

‘Water in Brabant 2030’ heeft als doel om te werken aan een robuuste

mende gemeenten te vereenvoudigen. In deze Nota bodembeheer PFAS is bepaald hoe omgegaan dient te worden met PFAS-houdende



en klimaatbestendige toekomst. Dit rapport schetst een beeld van de gewenste situatie van water rond 2030 en agendeert ambities, urgenties en stappen voor de komende jaren om daaraan invulling te geven. De principes en uitgangspunten geven houvast voor afstemming met onze gemeentelijke Omgevingsvisie en Omgevingsplannen. In ‘Water in Brabant 2030’ wordt een beschermings- en ontwikkelstrategie via drie sporen voorgesteld: 

Spoor 1:Gebieden met water als primaire Omgevingswaarde, zoals waterkwaliteitsdoelstellingen, rivieren met normen voor hoogwaterbescherming, gebieden met normeringen voor wateroverlast, natte natuurparels etc.;



Spoor 2: Gebieden met water als kwaliteitsimpuls, zoals in de bebouwde kernen en veel landbouwgronden, waar een goed watersys-

Ruimtelijk afwegingskader De Peel (2021)

teem bijdraagt aan een kwaliteit van de leefomgeving, maar ook economisch (schadebeperking, opbrengstverhoging) en voor gezondheid relevant is; 

Spoor 3: de diepere ondergrond met de drinkwaterbeschermingszones en de strategische grondwatervoorraden.

41

5.3.23

Waterbeheerprogramma 2022-2027 (waterschap de Dommel)

Het Waterbeheerprogramma van waterschap de Dommel schetst de vi-



Hoe kunnen we anderen een bijdrage laten leveren aan waterdoelen?

sie en ambities van het waterschap voor de lange termijn (2050). Dit Waterbeheerprogramma is een echte koersverandering van het waterschap. De Dommel is op een andere manier gaan denken over omgaan met water. Dat is nodig om goed in te kunnen spelen op de veranderingen in ons klimaat en in onze omgeving. In 2050 wil De Dommel een leefomgeving die klaar is voor de toekomst en een watersysteem dat daarbij past. Dat laatste wil zeggen; een waterhuishouding die robuust, flexibel en in balans is met de natuur en de omgeving én zorgt voor een goede waterkwaliteit. De droge zomers van 2018, 2019 en 2020, én de wateroverlast in 2021 tonen de urgentie aan en laten zien dat de omgang met water fundamenteel moét veranderen. Deze grote veranderopgave heet de watertransitie.” 5.3.24

Waterbeheerplan 2022-2027 (waterschap Aa en Maas)

In het waterbeheerplan van het waterschap Aa en Maas staan de doelen van dit waterschap voor zes jaar en hoe ze die doelen willen bereiken. Ook is hierin beschreven hoe het waterschap inspelt op veranderende omstandigheden zoals het klimaat Denk aan vragen als: 

Hoe beschermen we Oost-Brabant nog beter tegen overstromingen uit de Maas?



Hoe zorgen we dat ons watersysteem beter is voorbereid op extreem weer?



Hoe geven we ruimte aan recreatie en natuurontwikkeling?



Hoe werken we aan een gezonder watersysteem voor mens, dier en plant?



Hoe schoon willen we het water op onze rioolwaterzuiveringen maken?

Veerkrachtig, onweerstaanbaar & inclusief

42

5.4

Economisch vitaal

Het thema ‘Economisch Vitaal’ is gebaseerd op het vigerende beleid van de gemeente Someren, aangevuld met de opbrengst van de participatie. Om een goed beeld te kunnen krijgen bij de inhoudelijke achtergrond, details en verdieping geven we in dit hoofdstuk een beknopt overzicht van de beleidsstukken die ten grondslag liggen aan het thema ‘Economisch Vitaal’ in de omgevingsvisie. Op basis van dit overzicht kunt u gericht kijken in welk beleidsstuk meer informatie te vinden is over het onderwerp waar u naar op zoek bent. In dit overzicht komen de volgende beleidsstukken aan bod:  Gemeentelijke beleidsstukken:  Centrumvisie Someren, Naar een sfeervol, levendig en vitaal dorpshart  Economische visie Someren, een economie van waarde (2022)  Horecabeleid  Regionale beleidsstukken  Afsprakenkader detailhandel in de Peel (2015)  Brainport Agenda (2020)  Brainport Agenda: Jaarplan 2023 (2023)  Economische Agenda De Peel 2022-2027 (2022)  Regionale detailhandelsvisie  Visie bedrijventerreinen Asten en Someren 2009-2023 (2009)