Achtergronddocument omgevingsvisie

De centrumvisie betekent een actieve verkleining van het kernwinkelge-



Optimaliseren van het horeca-aanbod;

bied. De doelen van de centrumvisie zijn:



Afstemmen van regels en doelstellingen van de betrokken beleids-



Minder winkels en minder vloeroppervlak;



Meer sfeer en kwaliteit door vergroenen en verbinden;



Bevorderen van de rechtsgelijkheid;



Genoeg parkeergelegenheid en een goede bereikbaarheid;



Voorkomen overlast, hinder en gezondheidsschade;



Versterken van de pleinfunctie van het Wilhelminaplein.



Voorkomen van strijdige regels;



Beperken van horeca gerelateerde overlast;



Voorkomen van alcohol gebruik door jongeren onder de achttien;



Tegengaan van drugsgebruik.

5.4.2

Economische visie Someren, een economie van waarde (2022)

terreinen;

Someren is economisch vitaal. Tegelijkertijd speelt er op het gebied van economie veel. De gemeente kent vele kwaliteiten, en staat ook voor

Regionale beleidsstukken

belangrijke opgaven. Someren staat daarin niet op zichzelf en is nadruk-

5.4.4

kelijk onderdeel van de grotere regio. Het is belangrijk om kansen lokaal

Een aantrekkelijk leef-, woon- en vestigingsklimaat is een van de be-

én regionaal op een juiste manier te benutten. Met dit visiedocument wil-

langrijkste pijlers onder de Agenda van Brabant, waarin de provincie

len de gemeente bijdragen aan het borgen en doorontwikkelen van de

haar ambities voor de toekomst van Noord-Brabant heeft verwoord.

economische waarde van Someren. Het kost tijd en energie om Some-

Onze detailhandelsstructuur is hiermee onlosmakelijk verbonden. Een

ren een structurele economische impuls te geven. De gemeente werkt

gezonde en vitale detailhandel is van groot belang voor de ruimtelijke

daarom niet alleen aan de effecten op korte termijn, maar ook aan struc-

kwaliteit en leefbaarheid van onze steden en dorpen. De detailhandel

turele verbeteringen op de lange termijn. Deze economische visie is een

staat de echter steeds verder onder druk. Om in de toekomst aantrekke-

leidraad voor continue samenwerking in de toekomst, tussen overheden

lijk te blijven, zullen we daarom moeten werken aan meer compacte,

onderling, tussen bedrijven onderling én tussen overheid en bedrijven.

aantrekkelijke winkelgebieden die inspelen op de wens van de consu-

5.4.3

Integraal Horecabeleid

Het is voor ons van belang dat er goede horecavoorzieningen aanwezig

Afsprakenkader Detailhandel in de Peel (2015)

ment. Zaken als gevarieerd aanbod, bereikbaarheid, parkeren, sfeer en uitstraling spelen daarin een belangrijke rol. Dit is een gezamenlijke uitdaging voor gemeenten en centrumondernemers.

Gemeentelijke beleidsstukken

zijn. De horeca neemt namelijk een belangrijke positie in binnen de ge-

5.4.1

meenschap. De horeca zorgt voor werkgelegenheid en is een stimulans

5.4.5

voor toerisme en recreatie. Ook wordt de horeca gezien als sociale ont-

De Brainport agenda is bedoeld om de samenwerkingen in de Brainport-

moetingsplek, welke bijdraagt aan de leefbaarheid in onze diverse

regio nog meer kracht bij te zetten, om nog meer waarde te creëren,

woonkernen. Exploitatie van horeca leidt echter ook tot ongewenste ef-

voor nog meer mensen. Deze overtuiging vormt de basis van de

fecten. Het is onze taak om evenwichtig op te treden tegen ongewenst

agenda. De agenda bevat de prioriteiten die de Triple Helix-partners sa-

situatie en het gemeentelijk horecabeleid helpt hierbij.

men bepaalden en samen gaan uitvoeren met als doelen: het verster-

Centrumvisie Someren, naar een sfeervol, levendig en vitaal dorpshart

Het centrum van Someren als sfeervol, levendig en vitaal dorpshart. Dát is het doel van de centrumvisie. Uiteindelijk willen we een centrum waar het goed toeven is voor onze inwoners, ondernemers en recreanten. Hiervoor werken we nauw samen met de Ondernemers Vereniging Someren en andere partijen.

Brainport Agenda (2020)

ken van het innovatie-ecosysteem van Brainport Eindhoven en versneld Door middel van het integraal Horecabeleid willen we het volgende be-

innoveren.

reiken:

Veerkrachtig, onweerstaanbaar & inclusief

43

5.4.6

Brainport Agenda: Jaarplan 2023 (2023)

5.4.9

Het jaarplan 2023 van Brainport Development bouwt verder op de Brain-

Visie bedrijventerreinen Asten en Someren 2009-2023 (2009)

port Agenda (2020). De pijlers Innovatie, technologie en ondernemer-

In de visie Bedrijventerreinen Asten en Someren bekijken wij samen met

schap, Talent, en Woon- en Leefomgeving zijn robuust voor de regio.

gemeente Asten en het georganiseerde bedrijfsleven in Asten en Some-

De actualiteit vraagt echter om accenten. In 2023 legt de regio extra na-

ren naar de ambitie om nu en in de toekomst te kunnen voorzien in vol-

druk op de krappe arbeidsmarkt, nieuwe consortia voor duurzaamheid

doende, dynamische en duurzame ruimte van een hoge kwaliteit voor

en de doorontwikkeling van de mainportstatus van Brainport met het ka-

alle bedrijven. Hiervoor stellen we een gezamenlijk ambitieniveau op. In

binet.

die ambitie past dat de bestaande terreinen gekenmerkt kunnen worden door een hoge kwaliteit en effectief ruimtegebruik en een verantwoorde

5.4.7

Economische agenda De Peel 2022-2027 (2022)

uitgifte van nieuwe terreinen. Per terrein is een aantal verbeteringen

De economische samenwerking de Peel wordt steeds volwassener. De

voorgesteld die er voor kunnen zorgen dat de ondernemers nu en in de

economische agenda 2022-2027 geeft een nieuwe impuls aan de sa-

toekomst kunnen beschikken over een kwalitatief en duurzaam terrein,

menwerking en economische ontwikkeling in de regio. Uitgangspunt van

veilig en met een goede bereikbaarheid.

de agenda is dat duurzame economische ontwikkeling niet hetzelfde is als economische groei. De regio streeft naar economische ontwikkeling

In de visie worden de volgende hoofdkeuzen genoemd en verder uitge-

waarin rekening wordt gehouden met de brede welvaart en de omge-

werkt:

ving. Groei is geen doel op zich en draagkracht en balans staan hierbij



Duurzaam gebruik van bestaande terreinen;

centraal. Daarnaast is de economische agenda geen blauwdruk, maar is



Ontwikkelen van voldoende nieuw bedrijventerrein om in de verplaatsingsbehoefte van zittende bedrijven te kunnen voorzien;

ontwikkeling mogelijk. De agenda kan zich aanpassen aan eventuele nieuwe relevante trends en ontwikkelingen. Omgeving, het (econo-



Het juiste bedrijf op de juiste plek als uitgangspunt;

misch) klimaat, prioriteiten en wet- en regelgeving veranderen constant.



Solitaire vestigingslocaties in de kernen en in het buitengebied verdienen maatwerk;

Dit betekent niet dat de ambities en doelen veranderen, maar hoogstens 

de weg er naar toe. 5.4.8

Het faciliteren van starters als motor van de toekomstige economie.

Regionale detailhandelsvisie

Het doel van de regionale detailhandelsvisie is om een goed toekomstbestendig voorzieningenniveau voor de inwoners van de regio te hebben. Door een regionale visie op detailhandel pakken we gezamenlijk de problematiek aan en creëren we waar mogelijk kansen. Binnen de Brainport-profilering van de regio is de voorzieningenstructuur belangrijk als vestigingsfactor, maar ook van cruciaal belang voor de leefbaarheid in de kernen. We kijken hierbij verder dan alleen detailhandel. Een centrum is een totaalproduct, waarin alle betrokken partijen een eigen rol en verantwoordelijkheid hebben.

Veerkrachtig, onweerstaanbaar & inclusief

44

5.5

Bereikbaar en toegankelijk

te kijken of de maatregelen op de juiste manier bijdragen aan deze doelstellingen. Indien dit niet het geval is kunnen de maatregelen worden bij-

Het thema ‘Bereikbaar en Toegankelijk’ is gebaseerd op het vigerende beleid van de gemeente Someren, aangevuld met de opbrengst van de participatie. Om een goed beeld te kunnen krijgen bij de inhoudelijke achtergrond, details en verdieping geven we in dit hoofdstuk een beknopt overzicht van de beleidsstukken die ten grondslag liggen aan het thema ‘Bereikbaar en Toegankelijk’ in de omgevingsvisie. Op basis van dit overzicht kunt u gericht kijken in welk beleidsstuk meer informatie te vinden is over het onderwerp waar u naar op zoek bent. In dit overzicht komen de volgende beleidsstukken aan bod:  Gemeentelijke beleidsstukken:  Mobiliteitsplan Gemeente Someren (2022)  Nota parkeernormen (2018)  Regionale beleidsstukken

gesteld. 5.5.2

Nota parkeernormen (2018)

Iedere ruimtelijke functie, zoals wonen, werken en winkelen, trekt een bepaalde hoeveelheid autoverkeer aan en vraagt daarmee ook om een bepaalde parkeerbehoefte. De parkeernormen in deze nota bieden houvast bij het bepalen van de benodigde parkeerruimte bij woningen, kantoren, winkels etc. Het gebruik van juiste parkeernormen draagt bij aan een gunstig leef- en woonklimaat: parkeeroverlast wordt voorkomen en de gemeente kan mensen stimuleren tot een bewuster mobiliteitsgedrag en vervoerswijze.

Gemeentelijke beleidsstukken 5.5.1

Mobiliteitsplan gemeente Someren (2022)

Een goede balans in het mobiliteitssysteem is belangrijk voor een goed functionerende samenleving. Balans tussen enerzijds de individuele wensen van eindgebruikers en anderzijds de collectieve ambities voor leefbaarheid en klimaat van onze gemeente. Balans tussen de kosten voor de gemeente, marktpartijen en gebruikers. En balans tussen enerzijds een inspirerende ambitie voor de lange termijn en anderzijds praktische oplossingen voor de vraagstukken van vandaag en morgen. Het streven is om alles wat speelt rondom mobiliteit, aangepast op de Somerense schaal, de aandacht te geven die nodig is om te zorgen voor een veilig, comfortabel, gezond en goed bereikbaar mobiliteitssysteem voor alle inwoners van onze gemeente. Met het doel om in 2035 een gebalanceerd verkeer- en vervoerssysteem in onze gemeente te hebben. Om te kunnen bepalen of we op koers zitten om onze ambitie waar te maken, stellen we een aantal doelen en monitoren we deze doelen om

Veerkrachtig, onweerstaanbaar & inclusief

45

5.6

Duurzaam, energieneutraal en klimaatadaptief

5.6.2

Transitievisie Warmte (2021)

Samen met inwoners, bedrijven en maatschappelijke partners zoeken Het thema ‘Duurzaam, Energieneutraal en Klimaatadaptief’ is gebaseerd op het vigerende beleid van de gemeente Someren, aangevuld met de opbrengst van de participatie. Om een goed beeld te kunnen krijgen bij de inhoudelijke achtergrond, details en verdieping geven we in dit hoofdstuk een beknopt overzicht van de beleidsstukken die ten grondslag liggen aan het thema ‘Duurzaam Eenergieneutraal en Klimaatadaptief’ in de omgevingsvisie. Op basis van dit overzicht kunt u gericht kijken in welk beleidsstuk meer informatie te vinden is over het onderwerp waar u naar op zoek bent. In dit overzicht komen de volgende beleidsstukken aan bod:  Gemeentelijke beleidsstukken:  Beleid zonneparken in het buitengebied (incl. evaluaties) (2017)  Transitievisie Warmte (2021)  Regionale beleidsstukken  Afvalstoffenbeleidsplan ‘van afval naar grondstof’ (2015)  Regionale Energiestrategie 1.0 Metropoolregio Eindhoven (2021)

Gemeentelijke beleidsstukken 5.6.1

Beleid zonneparken in het buitengebied (2017)

Duurzaamheid is in dit beleid een belangrijk speerpunt. Om te voldoen aan de klimaatdoelstellingen moeten alle vormen van duurzame ener-

volledig energieneutraal te krijgen, is een uitbreiding van de mogelijke

In Nederland is er een klimaatakkoord waarin afspraken staan om min-

bouwde omgeving in onze gemeente, waar onze én volgende genera-

der broeikasgassen uit te stoten. Dat is nodig om de opwarming van de

ties een prettige en leefbare toekomst hebben. In de transitievisie

aarde tegen te gaan. 30 energieregio’s maken plannen om aan die af-

Warmte hebben we aangegeven op welke wijze wij met zijn allen in de

spraken te voldoen en wij als Someren vallen onder Metropoolregio

komende 30 jaar stap voor stap en wijk voor wijk met alle woningen en

Eindhoven. Met de RES 1.0 zet deze regio een grote volgende stap in

gebouwen van het aardgas af kunnen en wat hiervoor nodig is. De visie

de energietransitie voor de metropoolregio Eindhoven. De RES is een

geeft een stip op de horizon en daarmee een routekaart naar de toe-

gezamenlijke strategie die we inrichten met de gemeenten, waterschap-

komst. We richten ons als eerste op enkele wijken in de kern Someren

pen, provincie, netbeheerder en onze stakeholders: inwoners, bedrijven,

(dicht bebouwd gebied) en parallel een fractie daarna op het buitenge-

kennisinstellingen en maatschappelijke partners. Ons devies: samen in-

bied.

zetten op besparen én stap voor stap over op duurzame energie, opgewekt in onze eigen regio.

Regionale beleidsstukken Afvalstoffenbeleidsplan ‘van afval naar grondstof’ (2015)

Voor onze regio is het uitgangspunt dat we vanuit de draagkracht van

De doelstelling voor het afvalbeleid tot en met 2020 is het bereiken van

ons landschap (ruimtelijke inpassing) bepalen wat haalbaar is voor op-

een bronscheidingspercentage van minimaal 75%, onder gelijktijdige

wek van duurzame elektriciteit (kwantiteit opwek) en het duurzaam be-

daling van de kosten en met instandhouding van de service naar inwo-

nutten van regionale warmtebronnen. We doen onderzoek naar nieuwe

ners. In het kader van genoemde resultaten worden er een viertal maat-

aansluitmogelijkheden en zorgen voor afstemming op regionaal niveau

regelen voorgesteld. De maatregelen zijn:

over verdeling van de beschikbare capaciteit en juiste prioritering van



De inzameling van restafval terugbrengen naar eens in de vier we-

toekomstige investeringen en innovaties in het elektriciteitsnet (systeem-

ken, waardoor inwoners gedwongen worden het afval beter te schei-

efficiëntie). Door belanghebbenden in een vroegtijdig stadium te betrek-

den;

ken creëren we draagvlak voor beslissingen en waarborgen we de kwa-

Het inzamelen van drankenkartons en blik tezamen met het plastic

liteit van beslissingen (maatschappelijk en bestuurlijk draagvlak).

5.6.3



verpakkingsafval. De inzameling van plastic, drankenkartons en blik

locaties voor zonnepanelen meer dan noodzakelijk. Het realiseren van zelfstandige zonnepanelen in veldopstelling (oftewel zonnevelden of – parken) is hiervoor een goede optie. Daarnaast kunnen er ook zonnepa-

(PMD) vindt eens per 2 weken plaats met plastic zakken. 

straling dan een solitair zonneveld dat niet gekoppeld is aan een woning of een bedrijf. In dit beleid wordt een visie gegeven op zonneparken in ons buitengebied.

Veerkrachtig, onweerstaanbaar & inclusief

GFT-inzameling op afroep in ons buitengebied. Dit draagt bij aan een kosten efficiënte inzameling. Momenteel worden in het buiten-

nelen op de grond geplaatst worden bij bijvoorbeeld woningen of bedrijven. Deze opstellingen zijn vaak kleiner en daardoor beperkter qua uit-

Regionale energie strategie Metropoolregio Eindhoven (2021)

we als gemeente naar de beste oplossingen voor een duurzame ge-

gieopwekking worden overwogen. Om te kunnen voldoen aan de doelstelling in het Nationale Energie Akkoord en om onze gemeente in 2050

5.6.4

gebied al weinig gft-containers aangeboden. 

Het bijplaatsen van 2 textielcontainers in onze gemeente teneinde meer textiel gescheiden in te zamelen en het serviceniveau voor inwoners verder te verhogen.

46

6

Gebieden

Veerkrachtig, onweerstaanbaar & inclusief

47

7

Vervolg en verantwoording

Veerkrachtig, onweerstaanbaar & inclusief

66

In het opstellen van onze omgevingsvisie hebben we intensief samengewerkt met onze partners en de samenleving. In dit hoofdstuk zijn de verslagen van onderstaande participatiemomenten te vinden: 

Werksessie Stakeholders 23 mei 2022



Werksessie Ketenpartners 31 mei 2022



Digitale enquête inwoners 2 november tot 2 december 2022



Straatgesprekken met inwoners per dorp 

Someren Heide 2 maart 2023



Someren Eind 2 maart 2023



Someren Dorp 8 maart (i.v.m. sneeuwval hebben in Someren Dorp 2 gesprekken plaatsgevonden)





Lierop 8 maart 2023



Someren Dorp 5 april 2023

Bewonersavonden met inwoners per dorp 

Lierop 15 juni 2023



Someren Eind 20 juni 2023



Someren Dorp 22 juni 2023



Someren Heide 29 juni 2023



Werksessie Ketenpartners 29 juni 2023



Werksessie Stakeholders 29 juni 2023



Presentatie Kinderraad 12 oktober 2023

Veerkrachtig, onweerstaanbaar & inclusief

67

Werksessie Stakeholders I 23 mei 2022

<Rapport titel>

7

Inbreng stakeholders ‘omgevingsvisiebeurs’ 23 mei 2022 Aanwezigen: Agrarische natuurvereniging Zummers Landschap Toeristische adviesraad IVN ZLTO Dorpsoverleg Lierop Architect dhr. V. Vroonhoven Cultuurhistorie Savant Zorg Varendonck College Woningcorporatie WoCom

Tafel: Hart van Someren, Samen Someren, Aantrekkelijk Wonen Samen Someren  Ontwikkelingen in Lierop moeten passen bij de schaal en uitstraling van het dorp. ‘Kneuterig’ moet niet het uitgangspunt zijn, maar kwaliteit en ‘passend in omgeving’.  De samenleving zal verder vergrijzen. Dit vraagt om voorzieningen en een op maat inrichting van de leefomgeving. Hier moet Someren zich op voorbereiden.  Door de extramuralisering, het langer thuis wonen van zorgbehoevenden (ook psychische), maar ook door de aanwezigheid van beschermd wonen (of een complex) in wijken ontstaan soms problemen/overlast klachten. Door het beperkte zorgpersoneel kan dit niet voorkomen worden. Hoe hiermee omgaan?

woensdag 8 maart 2023

Aantrekkelijk wonen  Denk na over de betekenis van de ontwikkelstrategie van de Brainport voor Someren: aantrekkelijk en goed wonen in Someren.  Grootste opgave voor WoCom is het verduurzamen van het bestaand bezit. Vooral in de jaren 70 wijken liggen de grootste uitdagingen.  Een andere opgave is het transformeren van eengezinswoningen naar meergezinswoningen. Dit is in de praktijk zeer lastig door de brand- en geluideisen van woningbouw.  Daarnaast overweegt WoCom het uitponden, verkopen van huurwoningen.  Voor nieuwbouw heeft WoCom verschillende locaties op het oog. Het traject naar realisatie is echter lang doordat de gronden nog in eigendom verkregen moeten worden en daaraan gekoppeld de afspraken die (o.a. daarover) gemaakt moeten worden met de gemeente.  Het is belangrijk dat op zoek wordt gegaan naar nieuwe woningbouwlocaties bij de kernen.  Het accent in het woningbouwprogramma moet liggen bij de jongeren.  Een oplossing voor het grote woningtekort kan ‘unit bouw’ zijn. Hiervoor is het belangrijk dat er locaties aangewezen worden waar tijdelijke woningbouw mag landen. Bijvoorbeeld voor 10-15 jaar. Hierdoor kan de druk op de woningmarkt afnemen.  Een andere oplossing is het toestaan van woningsplitsing in het buitengebied.  We moeten niet meer te veel verdichten / inbreiden in Someren, dat doet de kwaliteit van de kern geen goed.

Aandacht voor vergroening in de kern in plaats van alles volbouwen met woningen.  In kernrandzones is nog wel ruimte voor woningbouw, maar je moet oppassen dat dit niet te verspreid wordt en er een versnipperd buitengebied ontstaat.





 







Vanuit de recreatiesector bestaat de wens om tussen recreatiepark Heijhorst en de kern Someren een overgangszone te creëren met woningbouw. Zo ontstaat een groene buitenwijk van Someren. Dit is meer wenselijk dan alleen maar Ruimte voor Ruimte kavels (huidige situatie). Zo ontstaat een heldere kernrand en dat maakt het voor de toerist makkelijker om de kern te vinden. Over woningbouw in deze zone zijn de meningen verdeeld. Andere stakeholders geven aan dat woningbouw hier niet wenselijk is. De ontwikkeling van Heijhorst wordt gezien als erg omvangrijk, het lijkt alsof er een geheel nieuwe kern ontstaat. De vraag wordt gesteld of er niet te makkelijk toestemming gegeven wordt voor nieuwe recreatiewoningen, terwijl de ontwikkeling van nieuwe starterswoningen heel beperkt toegestaan wordt. Er moet juist gebouwd worden voor de eigen inwoners. Hart van Someren Toerisme kan beter gebruikt worden als vliegwiel zijn voor verdere ontwikkeling van Someren. Daarentegen wordt ook benoemd dat er grenzen aan de groei zijn voor recreatie in Someren. Nieuwe (recreatie)ontwikkelingen zouden alleen mogen plaatsvinden wanneer dat een meerwaarde biedt voor Someren. Het centrum van Someren kan meer als een trekker gepositioneerd worden. Daar richt de centrumvisie zich ook op. Centrum Someren: wens voor meer groen en horeca op Wilhelminaplein. Hierdoor wordt het gezelliger. Er liggen echt kansen.

Niet in Someren meer ruimte voor bedrijven. Nieuwe ruimte voor bedrijven en doorontwikkelen van bedrijven op terreinen in Helmond mogelijk maken. Daarnaar verwijzen.

1

Tafel: Greenlab 2030, Duurzaam & klimaatadaptief Someren, bereikbaar & toegankelijk Someren Greenlab 2030  De veehouderij heeft het moeilijk, dat zal alleen maar sterker worden. Vooral de varkenshouderijen hebben het het meest lastig.  Voor de toekomst van de veehouderij is juist meer grond nodig, het vraagt namelijk om extensiveren. Dit betekent meer grond per dier.  Meer grasland voor de koeien is ook gunstig voor het klimaatadaptief maken: het houdt water vast.  De verwachting is dat er door de provincie een regeling in ontwikkeling is dat boeren betaald worden voor natuurbeheer. Zo kan een nieuw verdienmodel ontstaan.  Natuurinclusief boeren.  Overwogen moet worden het maken van een zonering van typen agrarische activiteiten in het buitengebied.  Wanneer er geïnvesteerd dient te worden op basis van de Landschapsinvesteringsregeling (LIR) gekoppeld aan een ontwikkeling. Dan dient erop toegezien te worden dat die investering daadwerkelijk plaatsvindt: handhaving is van belang.  Een goede VAB-regeling is wenselijk. Het zou fijn zijn wanneer er in het nieuwe VAB-beleid meer mogelijkheden komen voor hergebruik. Daarnaast is het wenselijk dat helder aangegeven wordt ‘wat waar kan en mag’. Kortom: meer flexibiliteit en duidelijkheid. Een voorbeeld voor een wenselijke functie op een VAB-locatie: een hofje met zorg.

 Wonen toestaan nabij agrarische bedrijven is echter niet wenselijk: dit belemmert de boer.  Een goede sloopregeling is wenselijk omdat verpaupering tegengegaan moet worden.  Er gaan veel boeren stoppen, maar daarnaast zijn er ook juist boeren die willen opschalen of alleen land erbij

woensdag 8 maart 2023

 



 

willen komen. Het zou goed zijn wanneer er een bemiddelende persoon (makelaar/koppelaar) komt die de kennis hierover verspreidt en stoppende en ontwikkelende ondernemers elkaar kunnen vinden. Er wordt te veel in het buitengebied gebouwd, en er blijft te weinig landschap over. Wat levert recreëren de Gemeente Someren op? Staat dit in verhouding met het verliezen van het landschap? De gemeente moet keuzes maken om een mooi landschap te realiseren en keuzes maken waar de gemeente in wil investeren (recreatie of landschap). Bepaal goede locaties voor Ruimte-voor-Ruimte woningen. Nu komen er woningen midden in het groene landschap en sommige wegen in het buitengebied slibben dicht met woningen. Met het geld uit Biofonds kan de gemeente landbouwgebieden opkopen en dit teruggeven aan de natuur. De gemeente moet duidelijk aangeven op welke type natuur zij willen investeren (bossen terug? Beekdal herstellen? Natuur ten zuiden van Someren-Heide herstellen?

Bereikbaar & toegankelijk Someren  Het is belangrijk om het OV te behouden, maar dat vraagt wel om een cultuurverandering bij de bewoners. Zij stappen nu voor alles in de auto.  Aandacht voor veilige fietsroutes naar sportvoorzieningen en scholen.  Het is wenselijk dat het vrachtverkeer uit de dorpen wordt gehaald. Dit kan geregeld worden via de navigatiesystemen.  Vanuit de recreatiesector is een goede en heldere routing van het OV wenselijk. Zo kunnen de toeristen makkelijker naar de kern komen vanuit de Heihorsten en vice versa. Zo profiteren ondernemers in de kern ook van de toeristen. Zodra toeristen de auto instappen, worden de bestedingen elders gedaan. Het is fijn als er zowel bij het toeristisch gebied als in de kern een OV-halte is.  Om fietsen te stimuleren is het een goed idee om op de recreatieterreinen fietsen te verhuren.  Voor de toerist vanuit de Heihorsten is het wenselijk dat er een natuurlijke fietsroute naar de kern ontstaat. Nu is de kern lastig herken- en vindbaar.

Duurzaam & klimaatadaptief Someren  In verband met het tekort van de teruglevercapaciteit op het netwerk, is het belangrijk dat er mogelijkheden ontwikkeld worden om energie op te slaan. Denk aan een grote batterij. Of bijvoorbeeld aan de mogelijkheid om het om te zetten in waterstof: waterstofretentie.  Nu is er geen prikkel voor bijvoorbeeld de agrarische bedrijven om (extra) duurzame energie op te wekken.  Pak als gemeente het initiatief om per kern een kleinschalige opslag te realiseren.  Windmolens zijn niet wenselijk tegen een natuurgebied. Deze kunnen beter in open gebied geplaatst worden.

2

Werksessie Ketenpartners I 31 mei 2022

<Rapport titel>

8

Sessie Ketenpartners Omgevingsvisie & BKP Buitengebied Someren, 31 mei 2022 Deelnemers: GGD Veiligheidsregio Provincie Waterschap Aa en Maas Waterschap de Dommel (Afwezig: Omgevingsdienst) Samen Someren  Gezondheid moet zo goed mogelijk beschermd worden, dus zo weinig mogelijk negatieve effecten op de gezondheid. Denk aan geluid, koele plekken in de zomer etc.  Bevorder waar mogelijk gezond gedrag. Denk hierbij ook aan het bevorderen van sociale interactie, bewegen…  Beleving van de inwoners van de leefomgeving is heel belangrijk. De GGD heeft daar veel info over. Deels gaat het om beeld, voldoende groen, speeltuintjes, veiligheid, hoe ervaar je geluidsoverlast. Het ligt vaak wel in het verlengde van de feitelijke situatie, maar geeft soms net een andere nuance. De GGD heeft een wettelijke taak om elke 4 jaar een steekproef te doen hoe goed de gezondheid is. Eén van de onderdelen in die steekproef is de invloed van de beleving van de leefomgeving op de gezondheid. Veel informatie is vindbaar in de Brabantseomgevingsscan.nl (BROS)  De GGD zoekt na of er specifieke gezondheidsopgaven spelen in Someren in vergelijking met andere gemeenten.  GGD’s hebben landelijk kernwaarden ontwikkeld voor een gezonde leefomgeving. Die zijn verder uitgewerkt op visieniveau en vertaald naar concrete maatregelen. De kernwaarden zijn geclusterd rondom: 1. Gezonde mobiliteit, 2.

Gezonde gebouwen, 3. Gezonde omgeving. Denk













dus ook aan: zo weinig mogelijk roken in gebouwen, groene schoolpleinen en overlast van de open haard reduceren en schimmelvorming in huis. Bescherming van de gezondheid is vaak wel in beeld, maar ook zoeken naar gezondheid bevorderen wordt soms vergeten. Dit moet goed in de Omgevingsvisie verankerd worden. Fysieke veiligheid is veel meer dan alleen verkeersveiligheid. Hier moet meer aandacht voor zijn. Bijvoorbeeld de risicokaart. Belangrijke aandachtspunten voor Someren zijn bijvoorbeeld: 2 hoge druk aardgasleidingen, als daar wat mee gebeurt, dan kunnen de effecten behoorlijk zijn. ook de A67 is een risicobron. Andere voorbeelden zijn natuurbranden en brandveiligheid van zonnevelden. Toekomst aardgasleiding als gevolg van de warmtetransitie, waardoor alle gebouwen van het gas af gaan op de lange termijn? Momenteel wordt onderzocht of de hoge druk aardgasleidingen omgebouwd kunnen worden tot waterstofleidingen. De Deltacorridor is relevant voor Someren. Dit wordt een straat met leidingen waarbij het nog onzeker is wat erdoor gaat stromen. De trend is om minder per spoor te laten gaan en dus meer door dergelijke leidingen. Maar ook dit brengt sowieso risico’s met zich mee. Ook buurtaccu’s vormen een risico. Die batterijen kunnen soms instabiel worden. Deze batterijen zijn niet te blussen. Voor elektrische auto’s en telefoons geldt hetzelfde.

Maar de buurtaccu’s zijn niet eenvoudig te verplaatsen, zo groot als een zeecontainer. In de Peel lopen aanvragen voor het plaatsen van batterijen, in Someren nu geen zicht op. Ouderen die langer thuis blijven wonen vormen ook op het gebied van veiligheid een aandachtspunt. Denk aan het gas open laten staan. De veiligheidsregio heeft zicht op waar bijvoorbeeld veel ouderen wonen, of studenten. Hierop wordt ingespeeld met communicatie.





 









Het is belangrijk om ook een Visie op de Ondergrond op te stellen. Dit moet vermeld worden in de Omgevingsvisie. Is er een probleem met de aanrijtijden van de hulpdiensten? Hier komt de veiligheidsregio op terug. Ook waar grote groepen minder zelfredzame mensen. Belangrijke onderwerpen die ontbreken bij dit thema: Klimaat en hittestress en zoönosen. Bij ontwikkelingen rondom en in de nabijheid van veehouderijen is de GGD vaak betrokken. Denk aan het bewaken van de afstand van veehouderijen tot kwetsbare groepen. Zoals bij woonwijken of kinderdagverblijven. De GGD heeft specifieke streefwaarden, die gaan bij voorkeur strenger dan de wettelijke normen. De GGD baseert zich op de Europese richtlijnen. Maar gezondheidsnormen zijn juridisch en economisch lastig hard te maken. Maar als je dit goed omschrijft, en goede streefwaarden benoemt, dan kun je een heel eind komen. Het soepeler omgaan met normen als gevolg waarvan uiteindelijk de gezondheid aangetast wordt is niet wenselijk. Maar het is altijd maatwerk! Gezondheid is niet iets wat hard begrenst is. N.a.v. Covid 19 is er meer aanleiding voor bewegen en meer aandacht voor groen in de kernen en het omringende landschap. Dit is nieuw. Moet een plekje krijgen in de omgevingsvisie. Denk ook na over de functie van de omgevingsvisie voor de situatie dat er sprake is van tegenstrijdige belangen.

Bijvoorbeeld wanneer de doelen meer groen in de wijk en inbreiding tegenover elkaar staan. De omgevingsvisie geeft straks handvatten voor afweging. Er spelen verschillende problemen en opgaven. In de kleine kernen spelen vaak wat andere gezondheidsproblemen dan in de grote kernen. De mantelzorg is vaak in de gehuchten wat meer aanwezig dan in de stedelijke

1

gebieden. Nu geen zicht op specifiek de situatie van Someren. Greenlab 2030  De omgevingsvisie moet de Somerense identiteit ondersteunen en eraan bijdragen dat deze verbetert. Maar wat is de Somerense identiteit en kwaliteit? Eerste ideeën: ondernemersmentaliteit, hands-on, bouwers, zelfstandig, eigenwijs, met blote handen de Peel ontgonnen, je maakt ons niks wijs. Maar ook in het verlengde daarvan: het praktisch gebruiken van landschappen, zoals het zuidelijk ontginningslandschap, het noorden is een heel ander landschap. Noord en zuid hebben een heel andere identiteit. Belangrijk wat je hier richting de toekomst mee wil doen. Ook sociaal is er een tweedeling in identiteit. Daarnaast zijn de Strabrechtse heide en Beuven grote landschappelijke dragers.  Hoe ga je om met de transitie in het buitengebied? Dit is een heel belangrijke opgave, die veel problemen en uitdagingen met zich meebrengt, denk aan de combinatie tussen de wens om een VAB te gebruiken voor wonen en het toekomstgericht functioneren van omringende agrarische ondernemers. Deze opgaven wordt heel goed neergezet in het programma Zembla over de situatie in Deurne. Daarin wordt de oproep gedaan om meer landelijk op te pakken. Er zal sowieso wel meer vanuit het Rijk gaan komen wat ingepast moet worden in het lokale beleid.

(aanvulling BRO achteraf: de Peel is aangeduid als NOVI-gebied, hier liggen kansen! Check bij Koen de laatste stand van zaken) )  De hele ontwikkeling van de agrarische sector is een omvangrijk vraagstuk. Daar zijn trends en ontwikkelingen gaande die nopen tot verandering. Hier moet je lokaal, regionaal en nationaal naar kijken.  Veel informatie over stoppende agrarische stoppers is in beeld gekomen in het traject van de actualisatie van het











BP buitengebied. Daarnaast loopt in een deel van het agrarisch gebied ook de gebiedsgerichte aanpak (initiatief provincie). Er speelt nog veel meer, maar voorlopig komt er geen duidelijk over de toekomst van de agrarische sector in Someren en in het algemeen. Dit is lastig voor de gemeente en de agrarische sector zelf. Het is niet verstandig om in de omgevingsvisie keuzes te maken die straks vanuit het Rijk overruled worden. De provincie heeft al veel eigen beleidsinstrumenten die richtinggevend kunnen zijn. De gemeente kan wel ambities uitspreken. Bijvoorbeeld rondom willen we echt naar natuurinclusieve landbouw? Daarnaast heeft de gemeente ook een ambitie op het gebied van recreatie. Dit mag echter niet de kwaliteiten van het landschap aantasten danwel voor andere problemen zorgen. Daarom wordt er een draagkrachtanalyse verricht. Tip: kijk middels lagenbenadering welke gebieden geschikt zijn voor de landbouw. Dat geeft al veel inzicht. Je zal deels wel moeten wacht op ontwikkelingen waar je als gemeente geen grip op hebt, maar je kunt je ogen ook niet sluiten. Het is belangrijk om samen op te trekken in de transitie in de landbouw? De wethouder van Deurne en Someren hebben wel eens samen gezeten om deze problematiek te bespreken. Ook op Peel niveau wordt dit besproken. Je moet het wiel niet uitvinden.

Binnen MRE verband is hiervoor een overleg opgericht: Overleg Transitie Landelijk gebied. Ook voor het grondwater is het heel belangrijk om vanuit de lagenbenadering te werken en te gaan kijken naar welke functie waar past. Nu is er sprake van een negatieve spiraal wat betreft het grondwater. Het werken vanuit de lagenbenadering vergt ook wat van ondernemers om zich aan te passen. Bijvoorbeeld een andere teelt.





Maar je zal ze hierbij moeten helpen. Het waterschap heeft een klimaatonderlegger. Maar ook hier geldt: maatwerk. Onweerstaanbaar Someren is in de afronding. Nu richt het zich meer op projectniveau en is het integraal onderdeel van andere werkzaamheden. Daarnaast is het organisch doorgegaan in de gebiedsgerichte aanpak, met ongeveer dezelfde partijen aan tafel. Echter niet gemeentedekkend. De glastuinbouw is een interessante sector in Someren met veel uitdagingen voor de toekomst, zoals: wateroverschot bij regenval, wateronttrekking in droge perioden, innovatie etc. Het waterschap zou hier graag samen stappen zetten. Glastuinbouw past in het gebied, maar het vergt wel wat omvorming van ondernemers. Zorg in ieder geval dat de kassen niet uitbreiden richting het beekdal.

Aantrekkelijk wonen  T.a.v. de woningbouwopgave is het opvallend dat het grootste tekort in Someren Dorp zit en dat het in de overige dorpen redelijk matcht. De vraag is of de prognoses in het hoofdlijnendocument nog wel actueel zijn? vooral nu met alle opgaven rondom vluchtelingen, de hoge woningbouwopgave en de positie die Someren in de MRE kan vervullen.  Woningbouwopgave, waar kunnen woningen het beste landen? Sowieso in de in de provinciale verordening aangewezen gebieden ‘stedelijk afweegbaar’. Die gaan echter vervallen in de nieuwe omgevingswet. Maar het zijn nog steeds wel de gebieden die in eerste instantie in aanmerking komen. Onder de nieuwe omgevingswet moet per geval aangetoond worden dat een gebied afweegbaar is voor stedelijke uitbreiding.  Daarnaast geldt dat er anders wordt omgegaan met locaties die reeds bebouwd zijn en de functie stopt, maar

2

  



buiten een verstedelijking afweegbaargebied gelegen zijn. Veiligheidsregio: houdt hierbij voldoende afstand tussen woningen en risicobronnen. Zijn wettelijke richtlijnen. De klimaatstresstest kan handvatten bieden voor woningbouwlocatiekeuzen. Alle woningbouw moet klimaatadaptief en duurzaam zijn. Hiervoor is vaak bij nieuwe woningen veel aandacht, maar de grootste kansen en knelpunten liggen juist in bestaande bebouwing. Dat zou een plek in de OV moeten krijgen. Denk bij herstructurering ook aan aandacht voor voldoende groen en water in de wijk.

Hart van Someren  Qua recreatie is de Heihorsten een gebied om goed naar te kijken vanuit meerdere invalshoeken.  Qua bedrijventerreinen geldt dat deze een aandachtspunt zijn in de klimaatstresstest. Het zat vooral op hittestress. Vraag hier aandacht voor in de omgevingsvisie. Denk bijvoorbeeld aan samen met ondernemers groen realiseren. Daar is vaak nog wel veel weerstand op, maar als er een wil is, dan is er vaak ook wel een weg. In verleden bleek het echter lastig om gezamenlijk iets op de bedrijventerreinen op te pakken.  Kijk goed welke milieucategorie je toestaat op elk bedrijventerrein. Probeer risicobedrijven zoveel mogelijk te clusteren en zo ver mogelijk van woningen. Dat is waarschijnlijk ook al het beleid van de gemeente.  Programmering van bedrijventerrein vindt plaats in regionaal verband, dat speelt al een aantal jaar. Hier moet nog goed gekeken worden naar de vraag. Het is nu nog gestoeld op onderzoeken uit 2007. Er moetennieuwe keuzes gemaakt worden. De zoektocht is voor Someren van belang. In Someren zijn veel bedrijven met een



vraag naar meer hectares. Het zou in de regionale discussie wel helpen wanneer Someren zelf al duidelijk heeft om hoeveel vraag het gaat. Het is vanuit oogpunt gezondheid belangrijk om ook op buurtniveau voorzieningen te hebben. Dat zal lastig zijn om rendabel te krijgen, maar kijk dan in ieder geval naar de bereikbaarheid voor mensen die slechter ter been zijn.

Duurzaam & energieneutraal  Opvallend is dat nu nog maar 6% van de zonnepanelen op daken ligt. Daar ligt nog wel een kans.  Gemeente zou vanuit waterstrategie en klimaat zowel in moeten zetten op gebieden waar overlast is, als op gebieden waar water vastgehouden moet worden. zo kunnen toekomstige problemen voorkomen worden. Elke druppel telt. Alle kansen die je hebt om water vast te houden waar het valt is belangrijk om te benutten. Beperkt het ook niet alleen tot de kernen. Ook in het buitengebied en de Heihorsten speelt een watervraagstuk.  Probeer zoveel mogelijk meekoppelkansen te benutten.  Overlast is vaak heel direct zichtbaar, maar droogte is ook heel erg. Beregeningsverboden leveren echt problemen op. De gemeente Someren heeft geen wateraanvoer. Someren is echt regenwaterafhankelijk. Someren kan feitelijk gezien worden als een woestijn. Het is dus voor Someren essentieel om al het water dat valt, vast te houden. Dit moet beter onder de aandacht worden gebracht en acties aan verbonden.  De tendens is dat de laagste grondwaterstand steeds lager wordt. Hierdoor zullen de regels rondom beregening steeds strenger worden. en daardoor de problemen van de agrarische ondernemers steeds groter.  Het waterschap heeft grondwaterconvenant ondertekent en zal ook aan de gemeente vragen om dit convenant te ondertekenen.

Bereikbaar en toegankelijk  Er wordt gewerkt aan een nieuwe mobiliteitsvisie. Dat is goed. Dat zal een nieuwe beleidslijn opleveren. Input voor actualisatie BKP Buitengebied  Robuustheid is van belang, naar een veerkrachtig systeem.  Omgevingswaarden  Kijkgroen is heel belangrijk: hoe tevredener mensen zijn over het groen hoe gezonder de mensen zich voelen en zijn. De gemeente heeft hiervoor een richtlijn: 3-30-300.  Breng ook expliciet de groene kwaliteit van de beekdalen naar voren. Waterschap stuurt stukken op. Dit is ook van belang voor het BKP.  Meekoppelkansen vanuit waterschap, samen optrekken.  Waterschap wil aan de slag met Sterkselse Aa, ook nieuw beekdal graven vanuit het Panbos richting het zuiden. Zone rond Strabrechtse heide is vrij hard, die zou je geleidelijker kunnen maken door te extensiveren in de omliggende gebieden en meer natuurwaarden te creeren.  Jong ontginningsgebied is een biodiversiteitswoestijn. Kan je dit versterken door groenstructuren langs karakteristieke lijnen aan te brengen?  Beschaduwing is ook een belangrijke functie van groen in de beekdalen bijvoorbeeld.  De bossenstrategie is in ontwikkeling. Veel subsidie aangekoppeld. Hier kan je gebruik van maken. De opgave om bos aan te planten kan je ook realiseren in laanstructuren in het buitengebied.

Dat kan je helpen om tot een robuustere groenstructuur in het buitengebied te komen, die de basis en contramal kan vormen voor ontwikkelingen en daarnaast het gebied aantrekkelijker maakt.

3



   

 

 

De gebiedsgerichte aanpak heeft uiteindelijk ook invloed op de beeldkwaliteit. Dit betreft zones rondom de natuurgebieden. STILA kan je ook benutten voor creëren meer groen en kwaliteitsimpuls. Het waterschap heeft per KRW gebied een streefbeeld opgesteld. dit ook betrekken bij het BKP. Hoeveel voedselbossen wil je in een gemeente. Voor brandveiligheid is aanplant van vegetatie van belang. Een coniferenhaag als die gaat branden is die zo uit. Het is alleen vervelend als die dicht tegen een huis staat. Hier komt de veiligheidsregio op terug. Dit is een punt voor het BKP. Denk na over juridische status van het BKP. Is het inspirerend, of koppelen aan omgevingsplan? BKP bevat ook groenvisie/wensbeeld groen, zou je het niet anders moeten noemen? Dat draagt bij aan het bredere gebruik ervan. Werken met speelruimte, geen harde grenzen. Het is een goed idee om de Landschapsinvesteringsregeling te koppelen aan acties en maatregelen en het streefbeeld in het BKP.

4

Digitale enquête inwoners 2 november tot 2 december 2022

<Rapport titel>

9

colofon

projectnaam Resultaten Enquête & Straatgesprekken datum 13 april 2023 projectnummer P04503 opdrachtgever Gemeente Someren BRO projectleider Renze van Och projectteam Daniëlle Bouwmans, Sem Jochems & Chiem Jacobs bron kaft BRO

Bosscheweg 107 5282 WV Boxtel +31 (0)411 850 400 info@bro.nl www.bro.nl

Resultaten Enquête & Straatgesprekken

2

Inhoudsopgave 1

Inleiding

4

2

Someren nu en in de toekomst

5

3

Samen Someren

8

4

GreenLab2030

10

5

Aantrekkelijk wonen

12

6

Hart van Someren

14

7

Duurzaam en klimaatadaptief Someren

17

8

Bereikbaar en toegankelijk Someren

18

9

Resultaten per kern

20

Resultaten Enquête

3

1

Inleiding

De gemeente Someren werkt aan een omgevingsvisie. In de omgevingsvisie staat hoe de gemeente er over ongeveer 20 jaar uit moet zien. Veel onderwerpen zijn hierbij belangrijk. Het gaat om het leven, wonen, werken, spelen, leren, boeren, recreëren en ontspannen in Someren. Ook andere onderwerpen zijn daarbij belangrijk, zoals leefbaarheid, gezondheid en veiligheid. Maar ook natuur, water, energie en bereikbaarheid. De gemeente gebruikt de omgevingsvisie om te kijken of plannen/projecten van ontwikkelaars, inwoners en ondernemers passend zijn bij de wenselijke ontwikkelingsrichting. Plannen moeten bijdragen aan de uitgestippelde richting in de omgevingsvisie. Daarnaast helpt de omgevingsvisie bij het gesprek met buurgemeenten, de provincie en het Rijk. Het gaat dan om ontwikkelingen die belangrijk zijn voor Someren waarvoor hulp van andere overheden nodig is. De gemeente stelt de omgevingsvisie graag samen met de inwoners, on-



Een omgevingsvisiemarkt, tijdens welke inwoners en stakeholders kunnen reageren op het concept. Dit is ook ter voorbereiding op de participatie.

De enquête bestond uit gesloten en open vragen per thema en per gebied. Daarnaast was er de gelegenheid om op een kaart inbreng te leveren in de vorm van mogelijkheden voor ontwikkeling van woningen, bedrijven of recreatie en het duiden van mooie en minder mooie plekken. Deze rapportage bevat de resultaten van de enquête, samengevat per thema. Ieder hoofdstuk (thema) bevat enkele illustrerende uitspraken, een conclusie op hoofdlijnen, ondersteunende grafieken en kaartmateriaal. De kaarten laten de inbreng van mensen voor de gebieden zien. De gemeente Someren gebruikt de opbrengsten van de enquête bij het maken van de omgevingsvisie, samen met de andere participatieresultaten. Als het ontwerp van de omgevingsvisie klaar is, kan iedereen daarop reageren via de inspraakprocedure.

dernemers en organisaties in Someren op. Daarom is onder andere een digitale enquête uitgevoerd van 2 november tot 2 december 2022. In totaal hebben 489 mensen de enquête ingevuld. Naast de enquête zijn belangrijke (deels nog te zetten) stappen in de participatie: 

Gesprekken met stakeholders (zoals dorpsraden, ondernemersvereniging, corporatie, ZLTO, zorg- en onderwijspartijen) en de ketenpartners (GGD, veiligheidsregio/brandweer, Omgevingsdienst en Waterschap).



Een tour langs de kernen, waarbij straatgesprekken georganiseerd worden.



Gesprekken of activiteiten met de jeugd via de scholen.

Resultaten Enquête

4

2

Someren nu en in de toekomst

Bewoners denken bij de gemeente Someren veelal aan de natuur, het landschap en de boeren, kassen, koeien en varkens. Daarnaast associeren respondenten de gemeente met ondernemende mensen en een prachtig landschap (zie grafiek). De gemeente wordt in mindere mate geassocieerd met een modern karakter, dynamiek en duurzaamheid. Dit is niet zozeer een slecht teken, aangezien in Someren dus vooral de rustige en ontspannen sfeer, natuur en groen gewaardeerd worden. Wel is er nog ruimte voor verbetering op het gebied van duurzaamheid, voornamelijk vanwege het natuurlijke en agrarische karakter van de gemeente. Ook kregen respondenten de mogelijkheid om zelf een omschrijving te geven van de gemeente. Daaruit komt vooral naar voren de gezelligheid,

Relatief veel respondenten gaven daarnaast aan dat het centrum toe is

en minst mooie plekken vinden in Someren, zie de afbeeldingen op de vol-

aan verbetering. Om dit te verbeteren wordt onder andere gedacht aan

gende pagina. Wat vooral als argumenten bij de mooiste plekken wordt

herinrichting en vergroening. Daarnaast wordt ook het terugdringen van

vermeld zijn de natuurlijke, rustige en recreatieve elementen in Someren.

het verkeer in de dorpskernen genoemd door middel van het verminderen

Bij de minst mooie plekken komen vooral argumenten naar voren omtrent

van de snelheid en het autoluw maken van gebieden.

een slechte uitstraling, rommeligheid en onaangename lucht. Voldoende voorzieningen en groen Opgaven voor leefbaarheid, klimaat en betaalbaar wonen

Leefbaarheid komt naar voren in veel van de wensen vanuit de respon-

In de enquête is gevraagd naar wat respondenten als de grootste opgaven

denten. Dit wordt samen genoemd met onder andere voldoende voorzie-

zien voor Someren waar de gemeente mee aan de slag moet. De opga-

ningen, veiligheid en gezondheid. Daarnaast hechten inwoners voor de

ven voor Someren die inwoners het meest benoemen hebben raakvlak

toekomst van Someren ook veel waarde aan natuur, groen en duurzaam-

met de leefbaarheid en het klimaat. Wonen en voorzieningen (zoals scho-

heid. Tot slot wensen respondenten ook voldoende aandacht en kansen

len, winkels en sporten) zijn de twee meest genoemde opgaven, gevolgd

voor jongeren in Someren. De gemeente moet in de toekomst ook aan-

door het groen en de natuur en duurzaamheid en het klimaat. Inwoners

trekkelijk blijven voor jongeren om er te blijven wonen.

willen meer betaalbare woningen voor starters en ouderen, meer en beter

gastvrijheid en een dorps en rustig karakter. Anderzijds wordt dit kleinschalige karakter ook negatief beoordeeld als zijnde een saaie en behoudende gemeente.

Respondenten hebben ook op een kaart aangegeven wat zij de mooiste

groen en meer en betere voorzieningen voor jongeren en ouderen om zich te vermaken. Ook het verbeteren van de veiligheid is relatief veel gekozen als belangrijke opgave.

Als u de gemeente Someren met enkele woorden zou omschrijven, welke van de volgende woorden zijn dat? 272 233 195

168

163

148

137

118 51

Natuur en groen Een rustige en Boeren, kassen, Ondernemende ontspannen koeien & varkens mensen sfeer

Een prachtig landschap

Prima voorzieningen

Zorgzame mensen

Kleinschalig

Duurzaam

36

27

Veel dynamiek

Een modern karakter

Figuur 1: Meest voorkomende wensen van respondenten voor Someren

Resultaten Enquête

5

Kunt u uitleggen waarom u dit de mooiste plek van Someren vindt?

Enqueteresultaten

Gemeente Someren

Clusters van punten op de kaart met veel vergelijkbare reacties:

1

Mooie natuur waar je veel rust en ruimte kunt vinden

2

Gemoedelijk, kleinschalig en dorps karakter

3

Rustgevend landelijk gebied

4

Mooie oude gebouwen, omringd door veel groen

5

Een knus en gezellig dorpscentrum

6

Fijn en groen wonen

7

Gezellig en gastvrij, met ruimte voor starters

8

Mooie natuur zonder dat de rust teveel verstoort wordt door toerisme

9

Mooi en rustig wonen Mooie natuur zonder dat de rust teveel verstoort wordt door

10 toerisme

Kunt u uitleggen waarom u dit de minst mooiste plek van Someren vindt?

Enqueteresultaten

Gemeente Someren

Clusters van punten op de kaart met veel vergelijkbare reacties:

1

Er is teveel verkeer met veel drukte en geluid

2

Het is een verouderd en rommelig bedrijventerrein

3

Een eentonige wijk met teveel bebouwing en te weinig groen

4

Er komt teveel recreatie, dit verpest de natuur

5

Het is een sfeerloos en stenig centrum

6

De kassen zijn te groot en staan te dicht bij het dorp

7

Het kassengebied is te massaal en slordig ingericht

8

Er staan teveel (mega)stallen in het groene buitengebied

9

Het is een straat zonder karakter terwijl dit het aanzicht van het dorp bepaalt

3

Samen Someren

Hoe kunnen we Someren gezonder maken? Aanpakken onveilige plekken

Bij het thema ‘Samen Someren’ zijn inwoners bevraagd over de leefbaarheid, gezondheid en gemeenschapszin in Someren. Wens voor meer spreiding van zorgvoorzieningen De meeste respondenten (92%) vinden dat er voldoende zorgvoorzienin-

10% 11%

27%

Aanpakken onveilige situaties Meer fiets- en wandelpaden

gen aanwezig zijn. Echter mist men een huisarts in Lierop en een deel van de mensen wenst een meer verspreide ligging van zorgvoorzieningen, aangezien dit nu relatief geconcentreerd is in de gemeente (in de kern So-

13%

Meer speel- en beweegvoorzieningen voor de oudere jeugd

meren). Gezonde leefomgeving door meer bewegen en groen

15%

24%

Meer beweegvoorzieningen voor ouderen Meer speeltuinen en speelmogelijkheden voor kinderen

Wat betreft de sport-, beweeg- en speelvoorzieningen in de buitenruimte is een kleine meerderheid (58%) tevreden met het aanbod en de kwaliteit. 23% van de respondenten vindt dat er onvoldoende (goede) voorzieningen hiervan aanwezig zijn. Respondenten zien vooral ruimte voor verbetering bij het aanpakken van onveiligheid in de openbare ruimte (hangplekken, vandalisme, drugshandel). De meerderheid van de respondenten (73%) voelt zich overigens veilig in de gemeente. Uit de ideeën van respondenten voor een gezondere leefomgeving komt vooral het toevoegen van meer groen. Redenen hiervoor zijn het creëren van een gezondere omgeving, om jong en oud beter te verbinden met de natuur en om de buitenruimte aantrekkelijker te maken om door te wandelen en bewegen. Daarbij wordt ook het terugdringen van de auto’s genoemd om voetgangers en fietsers meer ruimte te geven.

Figuur 2: Ideeën voor een gezondere leefomgeving.

Resultaten Enquête

8

Waarom voelt u zich op deze plek onveilig?

Enqueteresultaten

Gemeente Someren

Clusters van punten op de kaart met veel vergelijkbare reacties:

1

Er wordt hier heel hard gereden

2

Veel drugsoverlast

3

De verkeersveiligheid en hangjongeren

4

Vanwege de asielzoekers

5

Donkere en onverlichte straten

4

GreenLab2030

Bescherming historie tegen sloop Respondenten reageren verdeeld op de bescherming van historische waarden. De meerderheid heeft er geen mening over, de meningen van

Het onderwerp ‘GreenLab 2030’ staat voor groen, water en cultuurhistorie

de overige respondenten zijn verdeeld. De groep respondenten die het

in de kernen en het buitengebied.

niet belangrijk vindt dat de historische bebouwing en waarden goed beschermd worden is ongeveer net zo groot als de groep die dit wel belang-

Voldoende groen, maar ruimte voor verbetering

rijk vindt. In de meeste aanvullende reacties hierover geven respondenten

Circa 86% van de respondenten vindt dat er voldoende groen in de buurt

aan dat er (te) veel historische gebouwen worden gesloopt voor nieuw-

is. Ook vinden de meeste respondenten (95%) dat er voldoende mogelijk-

bouw.

heden zijn om een ommetje te lopen of fietsen in hun omgeving. Echter

“Er is niet zo veel meer over van vroeger. Postelstraat is omgebouwd met lelijke appartementen en mist sfeer.” “[…] alles wat oud is, is inmiddels gesloopt. Wat er voor teruggekomen is, is sfeerloos en maakt er een saaie kern van.” “Gebouwen met historische waarden worden te vaak gesloopt of verbouwd waardoor het zijn waarde verliest. Maak er monumenten van en zorg dat er alleen onder strikte voorwaarden iets verandert kan worden. De waarde moet behouden blijven omdat er in

zijn de meningen ongeveer gelijk verdeeld over de kwaliteit van het groen

Someren al weinig historische gebouwen zijn.”

(onderhoud, gebruiksmogelijkheden en natuurwaarde). Bij de vraag hoe er extra groen aangelegd moet worden is dan ook het meest gekozen antwoord door natuurgebieden te versterken. Daarnaast kozen respondenten

Figuur 3 Uitspraken beschermen historische bebouwing en waarden.

ook voor het omvormen van landbouwgebied naar natuurgebied en het aanleggen van meer natuurgebied in het buitengebied (zie figuur). Zelf zien respondenten ook nog mogelijkheid om de stoepen aan te passen en/of te versmallen om meer ruimte te bieden aan groen.

Als we ervoor kiezen om extra groen aan te leggen, wat ziet u dan graag gebeuren? 155 118

108

92 54

Het versterken van Het omvormen van In het buitengebied natuurgebieden landbouwgebied meer natuurgebied naar natuurgebied aanleggen

Resultaten Enquête

Het slopen van verouderde gebouwen

32

30

25

18

Smallere straten en Minder Minder ruimte voor Meer hoogbouw in Minder ruimte voor bredere bermen parkeerplaatsen en bedrijven plaats van laagbouw parkeren maken meer groen in plaats daarvan

10

Kunt u uitleggen welke mogelijkheden u hier ziet om groen toe te voegen in de kern?

Enqueteresultaten

Gemeente Someren

Clusters van punten op de kaart met veel vergelijkbare reacties:

1

Benut de mogelijkheden om groen toe te voegen in de bestaande woongebieden

2

Als hier woningen komen in de toekomst, zorg dan voor een mooi groen park

3

Ontwikkel een groen en parkachtig centrum

4

Hier liggen kansen voor een parkje, of natuurspeeltuin

5

Aantrekkelijk wonen

Ondanks de minder fijne aspecten ziet de meerderheid van de respondenten (64%) zichzelf over 15 jaar nog in Someren wonen. Om voor iedereen voldoende woningen te realiseren vinden respondenten dat er vooral star-

Aantrekkelijkheid wonen Respondenten vinden het vooral fijn om te wonen in Someren vanwege de groene omgeving en het buitengebied. Zo worden het bos en de hei richting Heeze/Maarheeze genoemd, en het dorpse en kleinschalige karakter. Daarnaast waarderen respondenten de saamhorigheid en dat buren naar

terswoningen en seniorenwoningen gebouwd moeten worden. Hierbij benadrukken de respondenten het belang van de juiste soort starters- en seniorenwoningen, die daadwerkelijk betaalbaar zijn voor starters en zorgen voor een goede doorstroming van senioren.

Someren voor jong en oud Respondenten vinden dus dat er meer woningen moeten komen voor starters en ouderen. Hen is ook de vraag gesteld om te beoordelen van 0 tot 10 hoe fijn zij denken oud te kunnen worden in Someren. Hierbij betekent 0 dat er nog veel moet veranderen, en 10 dat er niets hoeft te veranderen. Hieruit kwam een gemiddelde beoordeling van een 6,9, met als meest gegeven antwoord een 7 of 8. Men verwacht dus al fijn oud te kunnen wor-

elkaar omkijken.

den, maar met ruimte voor verbetering. Verbeterruimte zien zij in de toe-

Toch zijn er een aantal dingen die men niet fijn vindt aan het wonen in So-

ruimte. Ook kan de openbare ruimte veiliger worden ingericht om er als

gankelijkheid en bereikbaarheid van voorzieningen en in de openbare ouderen te verblijven en verplaatsen.

meren. Een veelgenoemd thema is het onaantrekkelijke centrum, met een matig aanbod en verblijfsklimaat. Volgens de respondenten mag er een

Dezelfde vraag is gesteld over de doelgroep kinderen en jongeren. Hieruit

meer divers aanbod komen en meer sfeer in de openbare ruimte. Ook be-

kwam een gemiddelde beoordeling van een 6,8, met eveneens 7 en 8 als

reikbaarheid is een knelpunt, en met name de bereikbaarheid met het openbaar vervoer. Er is geen treinstation, waardoor inwoners afhankelijk zijn van de bus of auto. De weg- en busverbindingen worden echter ook matig bevonden. Tot slot wordt ook de stankoverlast genoemd als onaangename factor bij het wonen in Someren. De (intensieve) veehouderij zorgt soms voor stankoverlast.

“De kleinschaligheid met het dorpse karakter.” “De rust.”

meest gegeven antwoord. Ook voor het woongenot van kinderen en jongeren is er nog ruimte voor verbetering. Voor kinderen worden extra sporten speelvoorzieningen genoemd, en voor jongeren extra en veilige uitgaansgelegenheden.

“Woon, winkel & wandelverhouding is goed.” “Bos en hei richting Heeze/Maarheeze.”

Wat voor soort woningen moeten vooral gebouwd worden in Someren?

“Winkels verdwijnen waardoor het ongezellig wordt in het cen-

9% 9%

29%

Starterswoningen Seniorenwoningen Vrijstaand/tweekappers

13%

Tiny houses Appartementen 14%

Figuur 4 Wat respondenten fijn vinden aan wonen in Someren.

26%

Rijtjes woningen

trum.” “Openbaar vervoer is beperkt.” “De stank soms van de kippen/varkens.” “Ik vind de aanblik van het centrum heel matig.” Figuur 5 Wat respondenten minder fijn vinden aan wonen in Someren.

Resultaten Enquête

12

Wat voor soort woningen zouden er gebouwd moeten worden op de plek waar u kansen ziet om woningen te bouwen?

Enqueteresultaten

Gemeente Someren

Clusters van punten op de kaart met veel vergelijkbare reacties:

1

Gevarieerd, in aansluiting op de woonbehoefte, maar in ieder geval geen villa’s

2

Starterswoningen, seniorenwoningen en eengezinswoningen

3

Appartementen en seniorenwoningen dicht bij het centrum

4

Gevarieerd

5

Gevarieerd, maar vooral starterswoningen en seniorenwoningen

6

Hart van Someren

Ruimte voor meer bedrijven, maar wel met meer diversiteit Inwoners van Someren vinden dat bedrijven die diensten en zorg verlenen het beste passen bij de gemeente. Daarnaast zien zij ook graag bedrijven in de handel- en recreatieve sector. Naast het type bedrijvigheid wordt ook de diversiteit van bedrijvigheid meerdere malen benoemd. De meeste respondenten vinden dat er in Someren ruimte is voor uitbreiding en nieuwe bedrijvigheid (79%), mits dit op een duurzame manier gebeurt. Respondenten hebben ook op een kaart aangegeven waar in Someren zij kansen zien voor de realisatie en verbetering van bedrijven(terreinen), zie de kaarten hierna.

Welke kansen ziet u voor toerisme en recreatie? 18% 16% 14% 12% 10% 8% 6% 4% 2% 0%

Meer en/of betere Meer vormen van Meer en/of betere routes om te dagrecreatie routes om te fietsen wandelen

Meer en/of betere routes om te fietsen Meer horeca Meer verblijfsrecreatie zoals B&B of hotel

Meer horeca

Meer evenementen

Meer informatie

Meer vormen van dagrecreatie Meer evenementen Meer en/of betere routes om te mountainbiken

Meer Meer en/of betere Meer en/of betere verblijfsrecreatie routes om te ruiterroutes zoals B&B of hotel mountainbiken

Meer en/of betere routes om te wandelen Meer informatie Meer en/of betere ruiterroutes

Op de vraag of het wenselijk is dat bedrijven op bedrijventerreinen meer gaan samenwerken geven veel respondenten aan hierover geen mening te hebben (56%), maar is ook een ruim aantal van hen vóór meer samenwerking (37%). Toerisme en recreatie De meeste respondenten (71%) zien kansen voor toerisme en recreatie in Someren. Vooral in de vorm van fiets- en wandelroutes, maar ook in meer vormen van dagrecreatie en horeca. Toch geven respondenten ook veelvuldig aan dat er al voldoende aanbod is voor toeristen en het op sommige plekken zelfs te druk en te vol is/wordt. Hierbij benoemen respondenten ook de twee nieuwe bungalowparken, die nog eens voor extra toeristen in het gebied zorgen. De respondenten zien juist kans in het versterken en uitbreiden van het bestaande recreatief aanbod, om voldoende (kwalitatieve) ruimte te creëren voor de toeristen. Niet zozeer in toevoegen van nieuw aanbod.

Resultaten Enquête

14

Kunt u uitleggen wat er verbeterd kan worden aan de bereikbaarheid en uitstraling van de bedrijventerreinen?

Enqueteresultaten

Gemeente Someren

Clusters van punten op de kaart met veel vergelijkbare reacties:

1

Pak de verkeersveiligheid hier aan en zorg dat dit het visitekaartje van het dorp wordt.

2

Dit gebied heeft een rommelige en onaantrekkelijke uitstraling

Kunt u uitleggen waarom hier mogelijkheden voor (her) ontwikkeling ziet?

Enqueteresultaten

Gemeente Someren

Clusters van punten op de kaart met veel vergelijkbare reacties:

1

Hier liggen kansen om de kern aan te vullen

2

Dit is een oud en vervallen gebied

3

De waterberging zou gecombineerd moeten worden met recreatie

4

Woningbouw

5

Richt het centrum autovrij in, neem het Wilhelminaplein op de schop en benut de kansen om woningen toe te voegen

6

Hier is ruimte voor woningen en bedrijven

7

Supermarkt

8

Hier liggen kansen om de kern uit te breiden

9

De leegstaande kerk moet je slopen en ontwikkelen voor woningbouw

7

Duurzaam en klimaatadaptief Someren

dat de duurzame energiebronnen niet voor overlast moeten zorgen en moeten passen in de omgeving.

Noodzaak voor een duurzamer Someren Inwoners van Someren merken iets van klimaatverandering. Dit uit zich met name in drogere grond, stevigere buien met wateroverlast en hogere temperaturen. De meeste respondenten (76%) vinden het dan ook belangrijk dat Someren duurzamer wordt. “De bomen in onze omgeving zijn in de zomer nog behoorlijk kaal en niet mooi meer.” “Bij harde regenbuien loopt de straat regelmatig over met kans op