Aanpassing aan de starters, duurzaamheids-, sloop- en blijversleningen

Raadsvoorstel Onderwerp:

Aanpassing aan de starters, duurzaamheids-, sloop- en blijversleningen

Portefeuillehouder:

K.W.H.M. Kusters

Documentnummer:

200786239

Zaaknummer:

0847200786238

Datum:

4 november 2025

1. Samenvatting voor de burger Door uw raad zijn de afgelopen jaren diverse besluiten genomen over het verstrekken van leningen aan inwoners om maatschappelijke doelstellingen te kunnen realiseren. Hieronder vallen onder meer de starters-, duurzaamheids-, sloop- en blijversleningen. Wij hebben geconstateerd dat het verstrekken van deze leningen niet geheel in overeenstemming is geweest met de door de raad genomen besluiten. Als dit niet gerepareerd wordt leidt dit tot een onrechtmatigheid in de jaarrekening 2025. En wederom tot onjuistheden voor de jaren daarna.

2. Inleiding Onze gemeente biedt de mogelijkheid tot het aangaan van de volgende leningen: 

de starterslening (ingevoerd 2014): is bedoeld voor een eerste koopwoning en overbrugt het verschil tussen de koopsom en het maximale leenbedrag van de starter;



de duurzaamheidslening (ingevoerd 2017): is als instrument ontwikkeld voor de financiering van maatregelen om een woning energiezuiniger te maken (bijvoorbeeld zonnepanelen, isolatie, warmtepomp);



de blijverslening (ingevoerd 2017): kan ingezet worden voor het levensloopbestendig maken van een woning (bijvoorbeeld een slaap- en/of badkamer op de begane grond);



de slooplening (ingevoerd 2016): is bedoeld om eigenaren, woonachtig in het buitengebied, te helpen om de sloop van hun oude gebouwen te financieren. Van de blijvers- en slooplening is nog nooit gebruik gemaakt.

In dit voorstel repareren we een geconstateerde fout in het hanteren van het maximale budget. Daarbij stellen we, in navolging van een plafond voor de startersleningen in de begroting 2026, ook plafonds voor de andere leningen voor.

3. Advies 1.

In te stemmen met de hoogte van starters, duurzaamheids-, sloop- en blijversleningen naar de stand van 31 december 2025.

2.

De, bij besluit van 9 mei 2019, ingestelde limiet van € 6.000.000 aan uitstaande bedragen aan starters, duurzaamheids-, sloop- en blijversleningen, in te trekken.

3.

Een jaarlijks plafond in te stellen, startend met het begrotingsjaar 2026 voor a. duurzaamheidsleningen op € 500.000,b. blijversleningen op € 50.000,c. Sloopleningen op € 50.000,-

4. Beoogd effect Zorgdragen dat er geen onrechtmatigheid ontstaat in de jaarrekening 2025. En daarna borgen dat het voor de jaren daarna rechtmatig is.

5. Argumenten 1.1 De onrechtmatigheid opheffen Op 9 mei 2019 heeft u een limiet ingesteld voor de uitstaande bedragen aan leningen te samen voor een bedrag van € 6.000.000. Het bedrag aan uitstaande leningen bedroeg per 31 december 2024 € 10.702.245, waarmee het plafond van € 6.000.000 overschreden wordt. Op 12 december 2024 is het besluit genomen om de startersleningen voor 2025 niet te maximeren. Dit heeft echter geen gevolgen voor de per 31 december 2024 openstaande leningen. Deze overschrijden in 2025 nog steeds het plafond van € 6.000.000 en zijn daarmee onrechtmatig. Ook de in 2025 verstrekte duurzaamheids- sloop- en blijversleningen zijn hierdoor onrechtmatig. Door het instellen van een jaarlijks plafond is de onrechtmatigheid opgeheven en spreken we van een rechtmatig verstrekte lening. 2.1 De ingestelde limiet van € 6.000.000 is inmiddels achterhaald Op 9 mei 2019 heeft uw raad besloten om een limiet in te stellen van € 6.000.000 aan uitstaande bedragen voor de starters, duurzaamheids-, sloop- en blijversleningen. Met het besluit van 12 december 2024 om in 2025 geen plafond in te stellen voor de startersleningen, had het bedrag van € 6.000.000 aangepast moeten worden. Dit is echter niet gebeurd. In het nu voorliggende voorstel, worden nieuwe limieten voorgesteld, waardoor het besluit van 9 mei 2019 achterhaald is.

3.1 Voor de toekomst borgen In de begroting 2026 is uitvoering gegeven aan het amendement om voor de startersleningen een plafond in te stellen. Hierdoor ontstaat een discrepantie met de andere leningen, aangezien die dan geen plafond hebben. Daarom wordt voorgesteld nu een plafond per lening invoeren. De voorgestelde bedragen zijn redelijk ruim genomen, zodat de maatschappelijke opgave uitgevoerd kan worden. Als gemeente willen we de verstrekking van duurzaamheidsleningen stimuleren, omdat de markt snel blijft veranderen. Van de blijvers- en slooplening wordt op dit moment weinig tot zelfs helemaal geen gebruik gemaakt. 2/4

Als het plafond echter op € 0 staat zou er helemaal geen gebruik van gemaakt kunnen worden, daarom is hiervoor een beperkt budget opgenomen.

6. Kanttekeningen 1.1 Niet repareren leidt tot een onrechtmatigheidsfout De overschrijding van het plafond is zodanig dat hierdoor de verantwoordingsdrempel voor de rechtmatigheid in 2025 overschreden wordt en ook alle andere (voor zover van toepassing) overschrijdingen als fout moeten worden aangemerkt. Daarmee zijn de leningen niet rechtmatig verstrekt.

3.1 Wat als er geen plafond wordt ingesteld? Als we geen plafond vaststellen voor deze leningen moeten we alle aanvragen die binnen komen (én voldoen aan de inhoudelijke criteria) honoreren wat tot een groot bedrag aan uitstaande leningen kan leiden. 3.2 Wat te doen als het plafond is bereikt? Op het moment dat deze situatie zich voordoet, betekent met de huidige spelregels dat de aanvraag zal worden geweigerd. Voor het volgende jaar kan eventueel opnieuw een aanvraag ingediend worden.

7. Financiën De financiële impact zit vooral in de balans en in mindere mate in de begroting van baten en lasten. Het uitzetten van leningen heeft namelijk tot gevolg dat de financiële vaste activa aan de activazijde van de balans stijgt. Aan de passivazijde leidt dit gedeeltelijk door in het aantrekken van leningen om te zorgen dat we liquiditeit hebben om de leningen te verstrekken. In de exploitatie ontvangen we rentebaten op de leningen die we verstrekken. Aflossingen hebben geen impact op de exploitatie. Zij hebben alleen impact op de balanspositie van de leningen, die wordt daarmee minder. Tegenover de rentebaten staat een beheervergoeding die we aan SVN betalen voor de administratie van het verstrekken van leningen en het beheer van de leningen. Het rendement is daardoor nihil, zeker gezien het feit dat we geen overtollige liquiditeiten hebben om de leningen van te verstrekken en zelf ook rente moeten betalen op de (kasgeld)leningen die we moeten aantrekken hiervoor. Dit voorstel heeft geen gevolgen voor de (meerjaren)begroting.

8. Communicatie Begin 2026 wordt een bericht over de ingestelde plafonds voor de diverse leningen in ’t Contact geplaatst.

3/4

9. Uitvoering Met in acht neming van de plafonds, verder gaan met het uitvoeren van de verzoeken voor het gebruik maken van de diverse leningen. Burgemeester en wethouders van Someren, de secretaris,

wnd. burgemeester,

J. Weekers

P.J.M.G. Blanksma

Bijlage(n)

O

Raadsbesluit aanpassing aan duurzaamheids, blijvers en slooplening,

X

NO

documentnr. Djuma 200791972

4/4