8a.2 Rapportage Eindresultaten haalbaarheidsonderzoek

Analyse haalbaarheid warmtenetten Gemeente Someren Rapportage Eindresultaten

Sibren Lochs Ewald Slingerland 18 januari 2021

Inhoudsopgave • Doelstelling Gemeente Someren • Projectaanpak – Warmtetool • Specifieke informatie project • Clusterindeling & Warmteprofielen • Gebruiksfunctie clusters • Warmtebronnen • Resultaten • Gevoeligheidsanalyses • Conclusies en aanbevelingen

2

Doelstelling • Het doel is om te bepalen of een warmtenet in Someren-Oost en Someren-Eind een haalbaar concept kan zijn voor de gebouwde omgeving.

• Hierbij wordt er naar vier potentiële warmtebronnen gekeken: • • • •

Aquathermie en/of riothermie Zonthermie op veld Restwarmtebronnen Aansluiting op het ‘kassennet’

3

Projectaanpak • Met de Warmtetool komen we tot een snelle inschatting van kosten en haalbaarheid voor een warmtenet. • Op basis van verschillende cluster voor verschillende warmteconcepten, verkrijgen we inzicht in financiële consequenties voor verschillende actoren.

4

Specifieke informatie project • Er zijn verschillende analyses uitgevoerd op de resultaten van de Warmtetool, bijv. temperatuur optimalisaties voor warmteconcepten op midden en lage temperatuur en gevoeligheidsanalyses.

• Er zijn gespreken geweest met de Duurzame Energiecoöperatie Asten-Someren (DECAS) over het “Kassennet initiatief”. De gesprekken gingen inzake over temperatuurniveau en het vermogen van het kassennet. Aan de hand hiervan is het Kassennet scenario nader uitgewerkt.

• Ook is er contact geweest met de partij G2Energy over kengetallen seizoensopslag voor zonthermie. Deze waren echter niet beschikbaar, dus uitgaan van eigen kengetallen voor PTES (Pit Thermal Energy Storage).

5

Clusterindeling Afgestemd met DWTM en de Gemeente Someren zijn we tot de volgende clusterindeling gekomen:

• Someren Noord • Someren Centrum • Someren Oost 1 (Bestaat uit Waterdael I en II)

• Someren Oost 2 (Bestaat uit Waterdael III, jonge gebouwen)

• Someren-Eind Noord Cluster

Aantal woningen Aantal WEQ's per cluster

Someren Centrum Someren Oost 2 Someren Oost 1 Someren Eind-Noord Someren Noord

1515 654 437 587 1100

2.038 577 545 760 1.400

Warmtevraag uitgangssitutie (GJ/Jaar) 61.148 17.306 16.352 22.804 41.993

6

Warmteprofielen Someren De Warmtetransitiemakers hebben bij het opstellen van de Transitievisie Warmte voor de gemeente Someren al een schets gemaakt van de benodigde warmteprofielen in Someren. Hierbij lijkt vooral Someren Oost 1 en eventueel Someren Oost 2 geschikt voor LT-MT warmte 40°C/50°C.

7

Gebruiksfunctie panden - Someren • In Someren Centrum is relatief veel hoogbouw

• In Someren Noord relatief veel laagbouw en daarmee ook meeste panden. Aantal aansluitingen 1400 1200 1000

800 600 400 200

0 Someren Centrum

Someren Oost 1

Someren Oost 2

Hoogbouw

Someren Noord

Someren EindNoord

Laagbouw

8

Gebruiksfunctie – Someren-Eind • In Someren- Eind heeft vooral in het centrum wat hoogbouw woningen.

9

Warmtebronnen Er wordt naar vier potentiële warmtebronnen gekeken: • Aquathermie en/of riothermie • Zonthermie op veld • Restwarmtebronnen • Aansluiting op het ‘kassennet’ Hierbij is er onderscheid gemaakt tussen een ontsluiting op zowel de aanvoer- als retourleiding. Uitgangspunten:

• • •

W armte-uitkoppeling aanvoerleiding 60°C met uitkoeling naar 40°C

Warmte uitkoppeling retour leiding 40°C met uitkoeling naar 30°C De kans dat er voldoende vermogen beschikbaar is om de betreffende wijken van warmte te voorzien is het hoogst in het scenario met uitkoppeling op de retour.

10

Warmtebronnen Restwarmtebronnen

• Slachthuizen/Supermarkten • Larco Foods B.V. Aqua/Riothermie

• Rioolgemalen & Kanaal Kassennet

11

Zonthermie geschikte locaties Potentiële geschikte gebieden voor zonthermie rondom de clusters. (Bron: Clemens Dijcks – Gemeente Someren)

12

Resultaten

13

Totale Nationale Kosten

SOMEREN CENTRUM

€ 1,015 € 871 € 736

€ 858

€ 842

€ 943 € 803

€ 934

€ 909

€ 970 € 865

€ 776

€ 865

Kassenet aanvoer scenario

€ 1,079

€ 1,090

€ 1,263

€ 1,141

€ 1,039

€ 974

€ 1,038

€ 944 € 824 € 690

€ 783

€ 753

TCO/WEQ/JR

TOTALE NATIONALE KOSTEN

Kassennet retour scenario Restwarmte TEO

Zon op veld

SOMEREN OOST SOMEREN OOST SOMEREN EIND2 1 NOORD

SOMEREN NOORD

CLUSTER

• • •

Rechts zijn voor elk cluster de schetsontwerpen van het warmtenet te zien. Uitgangspunt kassennet aanvoer scenario: 7,5 euro/GJ warmteprijs + Opwaardering warmte bij bron Uitgangspunt kassennet retour scenario: 5 euro/GJ warmteprijs + Opwaardering warmte bij WOS in de wijk

14

Kosten Gebruiker

SOMEREN CENTRUM

€ 1,231 € 995

€ 1,101

€ 1,111

€ 1,106

€ 1,200

€ 1,200 € 1,088

€ 1,213

€ 1,228

€ 1,161 € 1,054

€ 1,130

€ 1,316

€ 1,333

€ 1,431

€ 1,365

€ 1,293

€ 1,154 € 1,041 € 933

€ 1,014

€ 997

TCO/WEQ/JR

€ 1,332

€ 1,541

KOSTEN EIGENAAR/BEW ONER

Kassennet aanvoer scenario Kassennet retour scenario

Restwarmte TEO Zon op veld

SOMEREN OOST 2

SOMEREN OOST 1

SOMEREN EINDNOORD

SOMEREN NOORD

CLUSTER

• • •

Rechts zijn voor elk cluster de schetsontwerpen van het warmtenet te zien. Uitgangspunt kassenent aanvoer scenario: 7,5 euro/GJ warmteprijs + Opwaardering warmte bij bron Uitgangspunt kassenent retour scenario: 5 euro/GJ warmteprijs + Opwaardering warmte bij WOS in de wijk

15

Warmtevraag per cluster t.o.v. beschikbare warmte warmtebronnen Warmtevraag in TJ/Jaar 70

Warmtebron

TJ./Jaar

60

Restwarmte

ca. 50

50

Zon op veld

250

Aquathermie +(Riothermie)

600

Kassennet

??

40

30 20

Cluster

10 0 Someren Centrum

Someren Oost 1

Plaats

Someren Oost 2

Someren Noord

Restwarmte beschikbaar (TJ./Jaar)

Someren

ca. 35

Someren-Eind

ca. 10

Someren EindNoord

Someren Centrum Someren Oost 2 Someren Oost 1 Someren Eind-Noord Someren Noord

Cumulatief gelijktijdig vermogen afnemers (MW) (Incl. CV en Tap) 7,1 2,1 2,0 2,6 5,0

16

BAK – Bijdrage aansluitkosten (Per warmtebron)

SOMEREN CENTRUM

€ 6,142

€ 10,276

€ 10,638

€ 10,474

€ 15,322

€ 19,969

€ 15,322

€ 15,322

€ 10,814

€ 15,831

€ 19,338

€ 15,322 € 8,690

€ 12,775

€ 11,573

€ 17,075

€ 14,080

€ 12,270

€ 10,311

€ 11,372

€ 8,160 € 3,728

€ 6,375

€ 7,056

BAK (€)

€ 12,830

• Vooral zowel Zonthermie op veld als TEO is uitgegaan van een maximale SDE++ subsidie bijdrage. • Uitgangspunt kassennet aanvoer scenario: 7,5 euro/GJ warmteprijs + Opwaardering warmte bij bron • Uitgangspunt kassennet retour scenario: 5 euro/GJ warmteprijs + Opwaardering warmte bij WOS in de wijk BAK PER WARMTEBRON

Kassennet aanvoer scenario

Kassennet retour scenario Restwarmte TEO

Zon op Veld

SOMEREN OOST 2

SOMEREN OOST 1

SOMEREN EINDNOORD

SOMEREN NOORD

CLUSTER

17

BAK – Kassennet - Met variabele kosten warmteprijs • De resultaten weergegeven zijn gebaseerd op warmte uitkoppeling op de aanvoerleiding kassennet.

SOMEREN CENTRUM SOMEREN OOST 2

€ 11,582

€ 10,474

€ 9,357

€ 17,072

€ 15,831

€ 14,583

€ 12,936

€ 11,573

€ 10,573

€ 12,376

€ 11,372

€ 10,551

€ 8,191

€ 7,056

€ 5,798

BAK (€)

BAK - KASSENNET - BIJ VERSCHILLENDE OPEX (€/GJ)

5 Euro/GJ

7,50 Euro/GJ 10 Euro/GJ

SOMEREN OOST 1

SOMEREN EINDNOORD

SOMEREN NOORD

CLUSTER

18

BAK – Kassennet – In Aanvoer/Retour scenario

SOMEREN CENTRUM

SOMEREN OOST 2

SOMEREN OOST 1

SOMEREN EIND-NOORD

€ 12,253

€ 10,474

€ 17,562

€ 15,831

€ 13,835

€ 11,573

€ 12,925

€ 11,372

€ 8,715

€ 7,056

BAK (€)

BAK - KASSENNET RETOUR/AANVOER SCENARIO

Aanvoer

Retour

SOMEREN NOORD

CLUSTER

•

Aanvoer scenario: Warmte-uitkoppeling aanvoerleiding 60°C met uitkoeling naar 40°C • Retour scenario: Warmte uitkoppeling retour leiding 40°C met uitkoeling naar 30°C (Beide scenario’s o.b.v. warmteprijs 7,5 Euro/GJ) In het retour scenario worden er meer kosten gemaakt voor elektra en warmtepomp. Om de temperatuur op afgifte niveau te brengen. Maar voor retour scenario is een warmteprijs van 5 euro/GJ of lager wenselijk/ mogelijk bespreekbaar.

19

BAK – Kassennet – Retour scenario (Opwaarderen warmte bij bron of in de wijk)

SOMEREN CENTRUM

€ 12,253

€ 11,607

€ 17,562

€ 16,518

€ 13,835

€ 13,835

€ 12,925

€ 8,715

€ 7,820

BAK (€)

€ 12,925

BAK - KASSENNET - RETOUR SCENARIO

Opwaarden Wos in de Wijk

Opwaarderen bij bron

SOMEREN OOST 2 SOMEREN OOST 1

SOMEREN EINDNOORD

SOMEREN NOORD

CLUSTER

• •

Door de warmte op te waarderen in de wijk i.p.v. bij de bron, (dus bij de uitkoppeling van het kassennet) worden kosten gereduceerd. Voor het retour scenario zou namelijk ook kunnen worden gekozen voor een andere isolatie klasse voor de bronleiding, dus een kunststof leiding i.p.v. Staal-PUR-PE leiding Voor Someren Oost-1 & Oost-2 is er al rekening gehouden met lager uit te koppelen temperaturen, dus hier zie je geen verschil ontstaan.

20

Gevoeligheidsanalyses De volgende gevoeligheden zijn bekeken:

•

Temperatuur optimalisaties voor middentemperatuur (MT) en lagetemperatuur (LT) clusters (40°C/50°C LT-MT, 70°C MT-HT) De MT-LT clusters in Someren zijn Someren Oost 1 & 2.

• Gevoeligheidsanalyse en de impact van verschillende parameters op de resultaten: • •

Participatiegraad (50%, 80%, 90%) Zon op veld en TEO met en zonder SDE++ subsidie

• Piek en back-up bron zijn nu doorgerekend met Aardgas & Biogas. In het Zon op veld warmteconcept wordt al gebruik gemaakt van PTES (Pit Thermal Energy Storage). Deze wordt dus al ingezet als seizoensbuffer, als piek of back-up bron is deze niet apart opgenomen. In dit warmteconcept scenario wordt 25% van de warmtevraag direct geleverd, de rest wordt opgeslagen.

21

Temperatuur optimalisaties voor MT-LT (40°C/50°C) clusters - Someren Oost 1 & 2 •

Voor beide clusters – Someren Oost 1 & Someren Oost 2 lopen de Totale nationale kosten op bij MT-LT scenario's t.o.v HT-MT scenario. Door extra kosten voor Isolatie.

•

De BAK neemt in veel gevallen af bij het scenario voor 50°C t.o.v 40°C of 70°C Temperatuur optimalisatie Nieuwbouw clusters Someren Oost 1 Warmte concept

BAK

Kassenet Restwarmte TEO Zon op veld

Warmte concept Temperatuur Afgifte 70°C 50°C 40°C € 11.573 € 11.600 € 11.897 Totale Kassenet € 8.690 € 6.375 € 6.970 Nationale Restwarmte € 15.322 € 15.322 € 18.017 Kosten TEO € 19.338 € 18.745 € 18.407 Zon op veld

Temperatuur Afgifte 70°C 50°C 40°C € 865 € 1.355 € 1.784 € 776 € 1.206 € 1.639 € 970 € 1.462 € 1.961 € 1.090 € 1.551 € 1.963

Someren Oost 2 Warmte concept

BAK

Kassenet Restwarmte TEO Zon op veld

Warmte concept Temperatuur Afgifte 70°C 50°C 40°C € 11.372 € 12.354 € 12.361 Totale Kassenet € 10.311 € 8.385 € 8.393 Nationale Restwarmte € 14.080 € 14.890 € 17.821 Kosten TEO € 17.075 € 16.692 € 16.685 Zon op veld

Temperatuur Afgifte 70°C 50°C 40°C € 1.038 € 1.269 € 1.284 € 974 € 1.109 € 1.124 € 1.141 € 1.375 € 1.508 € 1.263 € 1.438 € 1.452

22

Analyse Participatiegraad op BAK – (50%, 80%, 90%) –Restwarmte BAK - RESTWARMTE - BIJ VERSCHILLEND NIVEAU VAN PARTICIPATIE

BAK (€)

€ 19,000

€ 18,645

50%

€ 14,629 € 13,201 € 10,034

€ 8,504

€ 8,690

€ 8,888

€ 6,999

SOMEREN OOST 2

SOMEREN OOST 1

90% € 6,142 € 4,622

€ 3,728 € 2,572

SOMEREN CENTRUM

80%

€ 10,814

€ 10,311

SOMEREN EINDNOORD

SOMEREN NOORD

CLUSTER

23

Analyse Participatiegraad op Totale nationale kosten – (50%, 80%, 90%) –Restwarmte TOTALE NATIONALE KOSTEN - RESTWARMTE – BIJ VERSCHILLEND NIVEAU VAN PARTICIPATIE

TCO/WEQ/JR (€)

€ 1,264

€ 974

50%

€ 1,013 € 922

€ 815

€ 899 € 776

€ 690 € 667

€ 734

€ 888 € 803

€ 765

€ 736 € 707

80% 90%

SOMEREN CENTRUM

SOMEREN OOST 2

SOMEREN OOST 1

SOMEREN EINDNOORD

SOMEREN NOORD

CLUSTER

24

Zon op veld en TEO met en zonder SDE++ subsidie

€ 15,322

€ 10,276

€ 12,992

€ 19,061

€ 19,969

€ 24,124 € 15,322

€ 18,094

€ 19,338

€ 23,345 € 15,322

€ 18,322

€ 17,075

€ 19,909 € 14,080

€ 16,186

€ 12,830

€ 8,160

€ 10,901

BAK (€)

€ 16,620

BAK TEO / ZON OP VELD MET EN ZONDER SDE++

TEO zonder SDE++ TEO inc. SDE++ Zon op veld zonder SDE++ Zon op Veld inc SDE++

SOMEREN CENTRUM

SOMEREN OOST 2

SOMEREN OOST 1

SOMEREN EINDNOORD

SOMEREN NOORD

CLUSTER

25

Piek & Back-up bron Aardgas V.S. Biogas

BAK - RESTWARMTE WARMTECONCEPT

TOTALE NATIONALE KOSTEN – RESTWARMTE WARMTECONCEPT

€ 938 € 776

€ 690

€ 740

€ 803

€ 768

€ 655

€ 736

€ 700

Aardgas Piek & Back-up voorziening

Biogas Piek & Back-up voorziening

SOMEREN CENTRUM

SOMEREN OOST SOMEREN OOST SOMEREN EIND2 1 NOORD

CLUSTER

SOMEREN NOORD

€ 8,690

BAK (€)

TCO/WEQ/JR

€ 974

€ 10,814

€ 10,311

€ 7,191 € 6,375

€ 3,728

€ 6,142

€ 4,138 € 2,838

€ 1,081

SOMEREN CENTRUM

SOMEREN OOST 2 SOMEREN OOST 1

SOMEREN EINDNOORD

SOMEREN NOORD

CLUSTER

26

Aardgas Piek & Back-up voorzien ing Biogas Piek & Back-up voorzien ing

Conclusies en aanbevelingen • De clusters Someren Centrum en Someren Noord zijn het meest geschikt voor een warmtenet oplossing. Met deze clusters zou dus kunnen worden gestart in een TvW of wijkuitvoeringsplan.

• Er lijkt voldoende restwarmte beschikbaar om verschillende clusters (in de basislast) te kunnen voorzien. Al is •

er altijd ook een piek- en back-upvoorziening nodig om de verschillende clusters van warmte te voorzien. Het restwarmte vermogen is deels nog onbekend en nu gebaseerd op een inschatting. Aanbevolen wordt een onderzoek uit te voeren naar de werkelijke beschikbaarheid van restwarmte in Someren. Trajecten met meerdere (tot 4 à 5) restwarmtebronnen kunnen zeer complex worden (i.p.v. één bron zoals het kassennet). Denk aan aparte trajecten voor haalbaarheidsstudies, onderhandelingen, vergunningen, fasering van bronnen & optimalisatie van inzet van verschillende bronnen.

• Het ‘kassennet-aanvoer’ scenario is een mogelijk aantrekkelijk scenario voor levering aan de gebouwde

omgeving. Het beschikbare vermogen is echter onzeker of onbekend; daarom zijn verdere gesprekken met DECAS zinvol. Indien de inkoopprijs voor warmte uit de retourleiding van het kassennet significant lager kan zijn, kan het ‘kassennet-retour’ scenario de meest aantrekkelijke keuze worden.

• Biogas kan een interessante bron zijn voor het kassennet via WKK’s (afhankelijk van conclusies lopende studie RHDHV). Daarbij kan biogas t.o.v. aardgas ook voor andere warmteconcepten als Piek & Back-up voorziening een aantrekkelijke optie zijn.

27

Conclusies en aanbevelingen • De woningcorporatie woCom heeft in Someren-Noord relatief veel bezit en is daarom een belangrijke speler om tractie te creëren en een hoge participatie te krijgen in dit cluster. We adviseren om verdere gesprekken te voeren over de kansen om in Someren-Noord op basis van restwarmte (of andere bronnen) een warmtenet te ontwikkelen.

• Geothermie en/of aquathermie (ev. samen met Asten) is in deze analyse niet meegenomen maar blijft een interessante optie als bron voor kassen en wijken.

• Zonthermie is in alle gevallen de duurste optie, zowel maatschappelijk als voor de eindgebruiker.

28