7d.2 Bijlage 1. Conclusies monitor Alcohol en drugs 2019
Tekst van het document
Bijlage 1.
Conclusies monitor Alcohol en drugs 2019
De monitor Alcohol e drugs is intern gebruikt om te komen tot gezamenlijke beleidskeuzes en prioritering. Ook het effect van ingezette acties kan worden gevolgd. De monitor is daarom waardevol als intern sturingsinstrument, maar minder geschikt om trends te ontdekken. De omstandigheden kunnen bijvoorbeeld elk jaar veranderen, zoals de mate van handhavingsacties bij evenementen en in het verkeer. De data behoeven duiding en cijfers kunnen privacygevoelig zijn. De monitor wordt daarom niet openbaar gemaakt. De conclusies daarentegen wel.
De laatste cijfers van de GGD Gezondheidsmonitor 12 t/m 18 jaar, laten zien dat er in 2019 mooie resultaten zijn geboekt.
De startleeftijd is gestegen van 13,2 in 2007 naar 14,9 in 2019 en nagenoeg gelijk aan de regio.
Minder 12 t/m 18-jarigen drinken alcohol: In 2007 was dit nog 59%, in 2015 47% en in 2019 42%. Maar Someren scoort nog steeds hoog t.o.v. de regio.
Jongeren die drinken, doen dat nog steeds in grote mate. Hierin is zowel in Someren als regionaal weinig veranderd.
Nog slechts 5% van de 12 t/m 17-jarigen koopt de alcohol zelf. Dit heeft waarschijnlijk te maken met toezicht door alcoholverstrekkers zoals supermarkten, sportkantines en horeca.
Het grootste punt van zorg is de rol van de ouders. Maar liefst 13% van de jongeren geeft aan dat zij de alcohol voor hen kopen. In de regio is dit 8%. En nog meer jongeren geeft aan dat ze de alcohol thuis drinken (25% t.o.v. 17% in de regio).
Voor ouders blijkt het lastig om de juiste afspraken te maken met hun kind. De cijfers laten zien dat alleen een verbod op drinken helpt. Van de 16- en 17-jarigen met een verbod heeft 83% nog nooit gedronken. Als alleen sprake is van regels drinkt slechts 22% niet.
Het totale drugsgebruik door 12 t/m 18-jarigen ligt beduidend lager dan het gebruik van alcohol, maar is sinds 2015 wel toegenomen van 4% naar 7%. Het aantal jongeren dat recent harddrugs heeft gebruikt ligt ook hoger dan de regio (2% t.o.v. 0,9%). Dit is overigens niet significant. Regiocijfers laten zien dat de verschillen tussen 16 – en 16+ groot zijn.
In Someren kopen relatief meer jongeren de drugs via iemand die ze niet goed kennen of in de coffeeshop. 78% van de gebruikers geeft aan bij vrienden te gebruiken en 31% thuis. Deze groep is relatief groter dan in de regio.
De resultaten van het onderzoek naar naleving alcoholverkoop aan minderjarigen (mei 2019) maken duidelijk dat naleving van de leeftijd 18- in de horeca, bij sportverenigingen en jongerencentra nog niet optimaal is.
De alcoholproblematiek betreft niet alleen de jongeren maar zeker ook de volwassenen. Het aantal zware drinkers is in Someren hoger dan in de regio.
Ook ambulancecijfers, opnamen Novadic-Kentron en geweldsmisdrijven laten zien dat het alcoholgebruik van 18+ zorgwekkend is.
Het aantal cliënten bij Novadic-Kentron is in 2019 wat afgenomen, en Someren scoort relatief laag t.o.v. de buurgemeenten. Maar alcoholverslaving komt relatief meer voor dan andere drugs.
Het aantal ambulanceritten intoxicatie is afgenomen. Dit kan te maken met het ‘veranderend’
beleid wat betreft het ambulancevervoer bij alcohol en drugsgebruik. Hierdoor is het lastig om 2018 en 2019 te vergelijken. De meeste ritten zijn alcohol gerelateerd.
Bij geweld en mishandeling thuis, op straat en bij uitgaan is vaak sprake van alcohol of drugsgebruik. Het aantal meldingen, aangiftes of overtredingen is nagenoeg gelijk gebleven.
De inzet van handhaving heeft effect op het in beeld brengen van de problematiek. Dit zien we o.a. terug in het aantal HALT-straffen. In 2019 is sprake van een forse daling wat betreft alcoholbezit van 36 naar 8. Dit heeft vooral te maken gehad met minder inzet bij evenementen. Someren scoort nog wel iets hoger dan de regio ZOB.
De Verslaglegging geneeskundige inzet hulpverleners roept voor 2019 nog steeds vragen op wat betreft volledigheid. Verslaglegging en signalen komen niet altijd met elkaar overeen. Begin 2020 zijn hierover afspraken gemaakt met alle grote evenementenorganisaties. In 2020 zullen we het resultaat nog niet terugzien als gevolg van corona. Zodra het evenementenseizoen wordt opgestart, vraagt dit opnieuw aandacht.
Top van de ijsberg De beschikbare cijfers geven zeker nog geen compleet beeld van de huidige situatie. Zo is uit politieregistratie lastig te achterhalen bij welke meldingen alcohol- en drugsgebruik een rol speelde. Waarschuwingen uitgedeeld door de BOA worden niet als zodanig geregistreerd. Alleen van de verslavingszorginstelling Novadic-Kentron zijn cijfers beschikbaar. Opnamen bij de alcoholpoli’s worden niet op gemeenteniveau geregistreerd. De ambulance wordt niet altijd opgeroepen. En het aantal HALT-straffen hangt sterk samen met de mate van handhaving. Cijfers kunnen ook privacygevoelig zijn en om die reden niet zijn meegenomen. Waar mogelijk zijn de cijfers over meerdere jaren met elkaar vergeleken. Het idee is om dit ook de komende jaren te blijven doen, maar door de coronamaatregelen krijgen de cijfers over 2020 een heel andere duiding. Anderzijds zal dit interessante informatie opleveren wat betreft drinklocaties (minder horeca – meer thuis?) en de invloed op het drinkgedrag (meer – minder?).
Vervolg De verwachting is dat de komende jaren meer data beschikbaar komen. Zo maakt monitoring van drugsgebruik deel uit van het regionale project ‘Denormalisering drugs’. Deze cijfers komen in 2021 / 2022 beschikbaar. Medio 2021 worden de resultaten verwacht van de GGD monitor volwassenen (19-64 jaar) en ouderen (65+). Bestaande en nieuwe data worden ook de komende jaren verzameld en opgenomen in de monitor Alcohol en drugs en blijven zo beschikbaar als sturingsinstrument voor interne beleidskeuzes en evaluatie. De frequentie wordt echter terug gebracht naar eens per twee jaar, rekening houdend met de P&C cyclus voor verantwoording naar de raad.
2/2