7a Concept Programmabegroting 2022 GGD Brabant-Zuidoost
Tekst van het document
Verwacht resultaat 1. Slachtoffers zijn tevreden over de geboden voorlichting en psychosociale hulp bij een ingrijpende gebeurtenis. 2. Gemeenten en ketenpartners zijn tevreden over de wijze waarop de GGD de hulpverlening heeft gecoördineerd.
Resultaat
Realisatie 2019
Realisatie 2020
Raming 2021
Raming 2022
3. Casussen per jaar.
11
10
12
12
35
Toezicht houden Om risico’s voor de volksgezondheid tijdig te onderkennen is toezicht een belangrijke schakel. Toezicht kan op verschillende manieren worden ingevuld: het kan meer signalerend, adviserend en beïnvloedend van aard zijn, of juist meer controlerend, waarbij vooral gecheckt wordt of aan de regels wordt voldaan. De GGD houdt toezicht op tatoeage- en piercingshops, vooral gericht op de controle op hygiëneregels. Daarnaast heeft de GGD een toezichthoudende taak in de kinderopvang. Bij dit toezicht krijgt de pedagogische kwaliteit van de opvang steeds meer aandacht. Voorts zien we een ontwikkeling waarbij gemeenten extra taken bij de GGD kunnen beleggen, bijv.: •
•
Extra toezichtstaken kinderopvang zoals het bijhouden van het register kinderopvang (dat doen we reeds voor de gemeente Eindhoven), uitvoeren van lichte handhavingstaken (waarschuwing en aanwijzing) of inspecties op de kwaliteitseisen van VVE-programma’s (doen we reeds voor de gemeente Eindhoven). Ook zien we een beweging om meer gastouders te gaan inspecteren. Uitvoering van toezichtstaken in het kader van de WMO (reactief of proactief kwaliteitsonderzoek).
36
Product:
Toezicht op kinderopvang & Peuterspeelzalen
Onderbouwing:
Deze taak is vastgelegd in de Wet Kinderopvang.
Doel:
Bevorderen van de kwaliteit van kinderopvang.
Financiering:
Contractbijdrage gemeenten.
Wat houdt het in?
Werkwijze
•
Er wordt gewerkt volgens landelijke richtlijnen. Er wordt nauw samengewerkt met: gemeenten Houders/eigenaren van kinderdagverblijven, peuterspeelzalen en buitenschoolse opvang Gastouderbureaus en gastouders
Jaarlijks risico gestuurd toezicht op hygiëne, gezondheid, veiligheid, ouderenparticipatie, pedagogisch(e) beleid en praktijk enz. bij kinderdagverblijven, buitenschoolse opvang, gastouderbureaus, gastouders en peuterspeelzalen. • Inspecties bij nieuwe locaties kinderopvang. • Advisering gemeenten m.b.t. handhaving. • Voorlichting en informatievoorziening t.b.v. ouders en andere belanghebbenden. • VVE inspecties (op verzoek). • Bijhouden register kinderopvang (op verzoek.) • Namens gemeenten uitvoeren van lichte handhavingstaken (op verzoek). Resultaat Alle inspecties die met gemeenten afgesproken zijn worden naar tevredenheid uitgevoerd Dat zijn er:
Jaarlijks wordt met elke individuele gemeente een contract afgesloten.
Realisatie 2019
Realisatie 2020
Raming 2021
Raming 2022
1.239
753
1.240
1.240
In het kader van toezicht op kinderopvang zijn in 2020 753 inspecties uitgevoerd, waarvan 258 bij gastouders, 263 kinderdagverblijven, 202 buitenschoolse opvang en 30 gastouderbureaus). De afgesproken aantallen zijn niet gehaald vanwege lockdown Covid-19, de beperkende maatregelen m.b.t. toezicht in het kader van Covid-19 en de inzet van toezichthouders voor Covid19. Hierover is gedurende het jaar goede afstemming met alle gemeenten geweest. Opmerking bij raming 2022: Momenteel lopen er twee pilots waardoor aantal nog meer kan worden. Een betreft landelijke pilot flexibilisering toezicht en daarnaast zijn er zowel landelijk als regionaal bewegingen om meer gastouders te gaan inspecteren.
37
Product:
Toezicht op tattoo- & piercingshops
Onderbouwing:
Deze taak is vastgelegd in het Warenwet Besluit Tatoeëren en piercen.
Doel:
Erop toezien dat shops veilig werken zodat infectieziekten of andere gezondheidsrisico’s voorkomen worden.
Financiering:
Bijdrage door tattoo- en piercingshops (hoogte van de bijdrage wordt door VWS bepaald).
Wat houdt het in?
Werkwijze
•
Er wordt gewerkt volgens landelijke richtlijnen. Er wordt nauw samengewerkt met eigenaren van tattoo- en piercingshops.
• •
Periodiek toezicht houden op hygiëne & veiligheid bij T&P-shops en bij evenementen waar getatoeëerd of gepiercet wordt of waar permanente make-up wordt aangebracht. Verstrekken, weigeren of intrekken van de vergunning (vergunning is 3 jaar geldig). Adviseren aan VWS met betrekking tot handhavingsacties.
GGD handelt in opdracht van VWS. Eigenaren van shops betalen voor de inspecties/vergunning aan de GGD volgens een landelijk vastgesteld tarief.
Resultaat
Realisatie 2019
Realisatie 2020
Raming 2021
Raming 2022
# Inspecties per jaar
94
83
85
85
38
Product:
Toezicht WMO
Onderbouwing:
Deze taak vastgelegd in de Wet op de Maatschappelijke Ondersteuning.
Doel:
Toezien op en bevorderen van de kwaliteit van de maatschappelijke ondersteuning die gemeenten inkopen bij zorg- en welzijnsinstellingen.
Financiering:
Contractbijdrage gemeenten.
Wat houdt het in?
Werkwijze
•
Er wordt gewerkt volgens een protocol (calamiteitenmeldingen) en een landelijk toetsingskader. Er wordt nauw samengewerkt met gemeenten, zorg- en welzijnsinstellingen en politie (bij geweldsincidenten). Bij calamiteitenonderzoeken wordt afgestemd met de landelijke inspectie als de calamiteit ook daar gemeld is door de zorginstelling; bij geweldsincidenten wordt afgestemd met de politie.
•
•
Namens gemeenten toezien op de naleving van eisen en voorschriften (WMO, gemeentelijke verordeningen) door aanbieders van voorzieningen. Op verzoek van gemeenten kunnen 1 of meer van de volgende taken worden uitgevoerd: onderzoek van calamiteiten die door instellingen gemeld worden, onderzoek naar aanleiding van een terugkerend klachtenpatroon, kwaliteitsonderzoek bij nieuwe aanbieders, thematisch of proactief toezicht op naleving van kwaliteitseisen. Adviesrapport met eventueel op te leggen corrigerende maatregelen.
Resultaat
Realisatie 2019
1. Calamiteitenonderzoeken
12
2.
8
Kwaliteitsonderzoeken op verzoek van gemeenten
Realisatie 2020
Raming 2021
Raming 2022
7
8
8
0
12
De onderzoeken in 2020 zijn uitgevoerd voor de gemeente Eindhoven (3) en gemeente Helmond (4) Kwaliteitsonderzoeken zijn in 2020 niet uitgevoerd vanwege het volledig inzetten van toezichthouders voor Covid-19 werkzaamheden en de beperkende maatregelen met betrekking tot toezicht in het kader van Covid-19. In 2021 verkennend onderzoek naar toekomstige rol GGD bij kwaliteitsinspecties WMO.
39
Jeugdgezondheidszorg (JGZ) 0 – 18 jarigen De Jeugdgezondheidszorg van de GGD Brabant-Zuidoost heeft als missie het bevorderen van ontwikkelingskansen zodat alle kinderen veilig en gezond kunnen opgroeien. We geven hierbij extra aandacht aan gezinnen waarvoor dat niet vanzelfsprekend is. De focus ligt op het voorkómen van gezondheidsproblemen. De wettelijke basis van de JGZ is de Wet Publieke Gezondheid. Sinds 1 januari 2021 is de JGZ voor kinderen van 0 tot 4 jaar ondergebracht bij de GGD, die daarmee JGZ aan kinderen en jongeren van 0 tot 18 jaar en hun ouders biedt. Hiermee borgen we de doorgaande lijn van 0-18 jaar en hebben ouders een duidelijk aanspreekpunt. De integratie wordt in 2021 en 2022 verder uitgewerkt. In 2021 en 2022 gelden voor JGZ 0-4 de afspraken zoals deze voorheen in subsidie- en maatwerkcontracten met ZuidZorg en de Zorgboog waren vastgelegd, inclusief de wijze van verantwoording. Daarom zijn in deze programmabegroting 2022 de JGZ-producten nog gescheiden opgenomen, en worden bij de JGZ 0-4 producten de resultaten kwalitatief beschreven voorzien van de prestatie-indicatoren die in het jaarverslag worden opgenomen. In de begroting 2023 zal de beschrijving van prestatie indicatoren bij JGZ geharmoniseerd worden. De maatwerktaken c.q. contracttaken bij de 04 zijn niet opgenomen in onderstaande beschrijvingen.
Het betreft namelijk afspraken met individuele gemeenten.
40
Jeugdgezondheidszorg 0 – 4 jarigen
Product:
Prenatale huisbezoeken
Zwangere vrouwen die meer risico’s lopen ontvangen in één of meer huisbezoeken door de JGZverpleegkundige op maat informatie, begeleiding en voorlichting. Doel is het voorkomen van problemen op psychisch, lichamelijk en sociaal gebied. Financiering: kindbijdrage gemeenten.
Resultaat kwalitatief Het kind krijgt een betere start doordat ouders beter zijn voorbereid op het ouderschap. Prestatie-indicatoren • Aantal uitgevoerde huisbezoeken • Een overzicht van de risicotaxatie
Product:
Neonatale gehoorscreening en hielprik
Een gehoorscreening om gehoorverlies vroegtijdig te signaleren en een hielprik voor het opsporen van een aantal ernstige erfelijke aandoeningen bij pasgeboren kinderen. Financiering: kindbijdrage gemeenten. Resultaat kwalitatief Alle pasgeboren kinderen hebben tijdig een gehoor- en hielprikscreening aangeboden gekregen en er heeft zo nodig een herhaling van de screening plaatsgevonden. Prestatie-indicatoren • Percentage bereik • Aantal uitgevoerde screeningen.
41
Product:
Preventieve gezondheidszorg voor kinderen van 0 tot 4 jaar
Monitoren van de ontwikkeling (lichamelijk, psychisch, sociaal, cognitief, spraak-taal) van het kind en op maat bieden van voorlichting en advies over opvoeden en opgroeien aan ouders. Vroegtijdig signaleren van ontwikkelingsstoornissen, psychosociale problematiek, gezondheidsbedreigende factoren en opvoedproblemen en zo nodig doorverwijzen. Dit gebeurt tijdens contactmomenten, veelal op het consultatiebureau, waarin de zorgvraag- en behoefte van kind en ouders worden geïnventariseerd, de risico- en beschermende factoren van kind en gezin in beeld worden gebracht en de groei en ontwikkeling op gestandaardiseerde wijze gevolgd en vastgelegd wordt. De momenten zijn gekoppeld aan diverse momenten/levensfasen en bepaald vanuit professionele richtlijnen en landelijke werkdocumenten zoals het Landelijk Professioneel Kader. Dit kader biedt ook ruimte voor contactmomenten aanvullend aan de vaste consulten. Hierin wordt, op initiatief van ouder of JGZ-professional, individueel advies en/of extra screening geboden. De wijze van contact is op maat en kan bijvoorbeeld bestaan uit een huisbezoek, telefonisch consult, contact via social of een bezoek aan het inloopspreekuur. Ook het coördineren van ondersteuning en hulp samen met de ketenpartners maakt onderdeel uit van de contactmomenten op maat. Financiering: kindbijdrage gemeenten.
Resultaat kwalitatief Alle kinderen van 0-4 jaar zijn uitgenodigd voor de vaste contactmomenten. Alle verschenen kinderen zijn onderzocht, de afwijkende ontwikkelingen zijn gesignaleerd en zo nodig zijn interventies ingezet. Als kinderen niet zijn verschenen, is hier actie op ondernomen volgens de landelijke richtlijn “Standpunt bereik”. Ouders hebben op maat advies en ondersteuning gekregen. Prestatie-indicatoren • Aantal kinderen 0-4 en percentage bereik • Aantal Niet verschenen zonder bericht (no show) • Overzicht van de risicotaxatie • Aantal kinderen dat verwezen is naar welke ketenpartner • Score cliënttevredenheid
42
Product:
Indicering voor en toeleiding naar voorschoolse Educatie
Indicering voor, toeleiding naar en monitoring van kinderen van 2 tot 4 jaar bij Voorschoolse Educatie met als doel het voorkomen van ontwikkelingsachterstanden bij kinderen en hen voorbereiden op het basisonderwijs Bij een dreigende spraak- en/of taalachterstand verwijzen onze professionals peuters door naar voorschoolse educatie (onderdeel van VVE). Afhankelijk van de gemeente kan tevens ingezet worden op sociaal-emotionele ontwikkelingsachterstand. Op lokaal niveau worden afspraken gemaakt met gemeente en met peuterspeelzalen. Deze intensieve contacten zijn noodzakelijk voor een goede toeleiding en afstemming van zorg. Activiteiten betreffen indicering, toeleiding en monitoring. Bij elk van deze activiteiten zijn aanvullende diensten beschikbaar, welke apart ingekocht kunnen worden per gemeente. Financiering: kindbijdrage gemeenten. Resultaat kwalitatief Een dreigende spraak- /taalachterstand en/of sociaal-emotionele ontwikkelingsachterstand is vroeg onderkend en deze kinderen zijn verwezen naar VVE. Prestatie-indicatoren
•
Het percentage en aantal doelgroepkinderen VVE dat op basis van ontwikkelingskenmerken doorverwezen wordt naar VVE.
•
Het aantal kinderen in de leeftijd vanaf 2 tot 4 jaar dat verwezen is naar VVE-trajecten.
43
Product:
Rijksvaccinatieprogramma 0-4
De GGD voert het landelijke Rijksvaccinatieprogramma uit, dat als doel heeft kinderen te beschermen tegen ernstige infectieziekten door ze te vaccineren. Op de consultatiebureaus vinden de 22-wekenprikken van zwangeren tegen difterie, tetanus en kinkhoest (DTP) plaats en de vaccinaties voor kinderen tot 4 jaar. We streven naar groepsimmuniteit tegen infectieziekten. Bij een vaccinatiegraad tussen 90 en 95 % is er sprake van groepsimmuniteit. Zie de website van het RIVM voor een overzicht van de vaccinaties per leeftijd. Financiering: kindbijdrage gemeenten. Resultaat kwalitatief Het Rijksvaccinatieprogramma is uitgevoerd conform de Professionele Richtlijn RVP, waardoor het risico op ziekten en epidemieën is verlaagd. Prestatie-indicatoren • Vaccinatiegraad inclusief inhoudelijke toelichting hierop • Aantal vaccinaties in het pakket
44
Jeugdgezondheidszorg 4 – 18 jarigen
Product:
Preventief gezondheidsonderzoek van leerlingen uit het basisonderwijs in groep 2 en 7
Monitoren van de ontwikkeling (lichamelijk, psychisch, sociaal, cognitief, spraak-taal) van het kind in zijn leefomgeving en het ondersteunen van ouders en kinderen bij vragen over de ontwikkeling of de opvoeding. Financiering: inwonerbijdrage gemeenten. Realisatie 2019 Groep 2 (aantal kinderen)
Raming 2020
Realisatie 2020
7942
7931
Aantal kinderen dat een aanbod voor onderzoek hebben gehad % kinderen dat een aanbod voor onderzoek hebben gehad Groep 7 (aantal kinderen)
7911 (100%)
7178
7660
7705
Aantal kinderen die een aanbod voor onderzoek hebben gehad % kinderen dat een aanbod voor onderzoek hebben gehad
8032 (105%)
7163
100%
100%
85%
85%
90,5%
93,0%
45
Product:
Preventief gezondheidsonderzoek van leerlingen van het voortgezet onderwijs
Monitoren van de ontwikkeling (lichamelijk, psychisch, sociaal, cognitief, spraak-taal) van de jongere in zijn leefomgeving en het ondersteunen van ouders en jongeren bij vragen over de ontwikkeling of de opvoeding. Financiering: inwonerbijdrage gemeenten.
Aantal kinderen Uitgevoerde afnames
Realisatie 2019 Klas 1 en 2 – 8.119 Klas 3 en 4 – 9.350 klas 1 en 2 - 985 Klas 3 en 4 - 3728
Raming 2020
75%
Realisatie 2020 Klas 1 en 2 – 8.164 Klas 3 en 4 – 9.273 Klas 1 en 2 – 3.660 Klas 3 en 4 – 7.425
Met ingang van schooljaar 2019/2020 is een ander instrument geïmplementeerd, namelijk de “Check”.
Product:
Preventief gezondheidsonderzoek van leerlingen van het speciaal onderwijs
Monitoren van de ontwikkeling (lichamelijk, psychisch, sociaal, cognitief, spraak-taal) van het kind in zijn leefomgeving en het ondersteunen van ouders en kinderen bij vragen over de ontwikkeling of de opvoeding. Financiering: inwonerbijdrage gemeenten.
Aantal kinderen Aantal uitgevoerde contactmomenten
Realisatie 2019 732 376
Raming 2020 1030
Realisatie 2020 705 239
Deze gegevens zijn van het laatste schooljaar met de oude werkwijze. Vanaf schooljaar 20-21 wordt gewerkt met cohorten oproepen van de leeftijdscategorie van groep 2 en groep 7.
46
Product:
Onderzoek op indicatie
Een contactmoment op indicatie vindt plaats als doelen niet binnen het regulier contactmoment zijn bereikt, doordat de beschikbare tijd van het reguliere contactmoment ontoereikend is gebleken. Daarnaast op verzoek (door jeugdige zelf, door ouders, door anderszins betrokkenen of door een (collega) JGZ-medewerker. Ouders/verzorgers van kinderen en/of jeugdigen waar een extra contactmoment geïndiceerd is op grond van signalen of bevindingen, die nader onderzocht en besproken moeten worden. Signalen of bevindingen welke de indicatie vormen voor een contactmoment op indicatie worden geconstateerd:
• tijdens reguliere contactmomenten van de JGZ • door de ouders of jeugdige zelf • door van externe, betrokken professionals • door school (leerkracht, intern begeleider, multidisciplinair overleg) Het doel van het Contactmoment op Indicatie is vergelijkbaar met die van de reguliere contactmomenten, dus: longitudinale individuele monitoring (en kortdurende) begeleiding, vroegtijdige opsporing (aangeboren) aandoeningen en afwijkingen, immunisatie, anticiperende voorlichting en opvoedingsondersteuning Specifieke contactmomenten op indicatie vinden plaats in het kader van: Ziekteverzuim. Leerlingen van het VO die bekend zijn met langdurig, frequent of bijzonder ziekteverzuim kunnen uitsluitend na bespreking in en op verzoek van een MDO aangemeld worden voor een onderzoek in het kader van schoolverzuim door een arts JGZ. Doel van dit onderzoek is vraagverheldering, het onderzoek maakt altijd onderdeel uit van een meervoudige aanpak. Bieden van licht pedagogische hulp Toeleiding naar zorg Financiering: inwonerbijdrage gemeenten. Realisatie 2019 Aantal kinderen waarmee een gesprek is gevoerd (alle leeftijden en alle schoolsoorten opgeteld) Check gesprekken
Realisatie 2020
10.193
10.414
582
1.247
47
Taakveld:
Zorgteam basis- en voortgezet onderwijs
Ondersteuning van de school in het uitvoeren van haar zorgtaken door aan te sluiten bij de zorgstructuur van de school. Goede analyse van vraag of zorg over kind c.q. gezin en inschatting of een en ander behoort bij de natuurlijke variatie in de ontwikkeling van een kind of dat er reden is tot verdere actie Eenduidige afspraken wie, wat, wanneer doet - één kind, één gezin, één plan. Financiering: inwonerbijdrage gemeenten.
Aantal scholen BO Aantal scholen VO Aantal scholen SO (VO en BO)
Realisatie 2019 260 67 51
Raming 2020 247 41 39
Realisatie 2020 246 53 33
Aan alle scholen is een professional van de JGZ gekoppeld. Deze maakt met school afspraken over de deelname aan de zorgstructuur en de verbinding met leerkrachten.
48
Product:
Lokale activiteiten
Jeugdgezondheidszorg werkt samen met lokale teams. Deze teams werken nauw samen met de lokale partners en sluit aan op de vragen en ontwikkelingen in de wijken/gemeenten. Per gemeente is een beperkte aantal uren beschikbaar ten behoeve van de participatie in lokale overleggen, het leggen van goede verbindingen met partners in de gemeente en beleidsadvisering. Hiermee willen we een bijdrage leveren aan het opstellen en uitvoeren van lokaal jeugdgezondheidsbeleid. Wat houdt het in: ▪ Participeren in lokale overleggen. ▪ Adviseren over gemeentelijk gezondheids-/jeugdbeleid aangehaakt bij en ingebed in het Sociaal Domein en de te maken keuzes. ▪ Mede uitvoeren van dit gemeentelijke beleid en een schakelfunctie vervullen naar (para)medici. We werken in een multidisciplinair team: intern jeugdarts, jeugdverpleegkundige, assistente samen met adviseur lokaal gezondheidsbeleid, preventie-/voorlichtings-medewerkers en onderzoekers en extern met andere lokale partners. Financiering: inwonerbijdrage gemeenten.
Realisatie 2019
Realisatie 2020
Raming 2021
Raming 2022
JGZ’ ers sluiten lokaal aan bij netwerkoverleggen en op thema’s die relevant zijn.
Is conform afspraken uitgevoerd. Corona heeft gedurende het gehele jaar een rol gespeeld in de uitvoering van contracttaken hierdoor zijn er over de gehele linie wel minder uren inzet geweest dan gepland.
JGZ’ ers sluiten lokaal aan bij netwerkoverleggen en op thema’s die relevant zijn. Contracttaken worden op maat uitgevoerd, besproken en geëvalueerd met betrokken partners. Insteek is om het rendement van de inzet optimaal te benutten en tijdig bij te stellen indien van toepassing.
JGZ’ ers sluiten lokaal aan bij netwerkoverleggen en op thema’s die relevant zijn. Contracttaken worden op maat uitgevoerd, besproken en geëvalueerd met betrokken partners. Insteek is om het rendement van de inzet optimaal te benutten en tijdig bij te stellen indien van toepassing.
49
Product:
Rijksvaccinatieprogramma
Onderbouwing:
Met het Rijksvaccinatieprogramma wil de overheid Nederlandse kinderen beschermen tegen ernstige infectieziekten door ze te vaccineren. De GGD voert de vaccinaties uit voor kinderen vanaf vier jaar.
Doel:
Alle kinderen in Nederland hebben recht op gratis vaccinaties tegen de infectieziekten die zijn opgenomen in het RVP. Tevens streven we naar groepsimmuniteit tegen infectieziekten. Bij een vaccinatiegraad tussen 90 en 95 % is er sprake van groepsimmuniteit.
Financiering:
Inwonerbijdrage gemeenten.
Wat houdt het in?
Werkwijze
BMR/DTP-vaccinaties voor alle negenjarige kinderen HPV vaccinatie van alle 12/13 jarige meisjes, vanaf 2021 wordt de HPV vaccinatie aangeboden aan alle 9 jarigen (jongens en meisjes). De verwachting is dat dit de vaccinatiegraad zal verhogen. Meningokokken vaccinatie van alle 14 jarigen (opgenomen in het RVP vanaf het jaar 2019)
Vaccinatie vindt plaats op 11 locaties in de regio. We werken volgens de richtlijnen van het RIVM. Individuele en collectieve voorlichtingsactiviteiten.
Vaccinatiegraad
Realisatie 2019
Realisatie 2020
Raming 2021
Raming 2022
BMR DKTP HPV Meningokokken
92,6% 92,5% 54,2% 90,7%
92,7% 92,9% 61,9% 88,5%
93,5% 93,5% 55% 90,9%
93,5% 93,5% 64% 89,5%
50
Ambulancezorg De ambulancezorg moet in de toekomst een antwoord kunnen blijven geven op de toenemende, veranderende en complexere vraag van de patiënt en nog meer onderdeel worden van de acute zorgketen. Daarnaast leven we in een no-risk maatschappij, waardoor er al snel bij enige twijfel toch een ambulance wordt ingezet. Bij hoge piekbelastingen stropt de keten. We werken samen met onze partners aan optimalisatie van de acute zorg. Daarom werkt de sector op basis van het Nationaal Actieplan Ambulancezorg met de doelstelling dat de patiënt de juiste zorg, door de juiste zorgverlener, op het juiste moment, op de juiste plek krijgt. In het Nationale Actieplan Ambulancezorg zijn de volgende doelstellingen vastgelegd: -
Verbeteren van de responstijden voor spoedeisende ambulancezorg. Zorgdragen voor efficiëntere inzet van spoedeisende en planbare ambulancezorg: ambulancezorg waar het echt moet, andere zorg waar dat kan. - Het expliciteren van kwaliteitseisen waaraan de ambulancezorg moet voldoen. - Zorg dragen voor voldoende ambulancezorgprofessionals, die zijn toegerust voor het belangrijke werk dat zij doen. We blijven eveneens continu werken aan efficiëntere inzet van spoedeisende en planbare ambulancezorg ter verbetering van de operationele prestaties, die door de hoge werkdruk, de toenemende zorgvraag en de krapte op de arbeidsmarkt onder druk staan. Om deze ambitie te verwezenlijken zullen we programmatisch werken aan meer ambulances op straat, uitbreiding van personeel conform het Spreidings- en Beschikbaarheidsplan, het blijven voldoen aan de gestelde kwaliteitseisen en het behoud van patiënttevredenheid. Inmiddels zijn alle strategisch gelegen ambulanceposten en steunpunten volgens het vastgestelde spreidingsplan in gebruik genomen en de effecten hiervan op de operationele prestaties zijn reeds zichtbaar. Samen met de gemeenten waar de aanrijdtijden onder de veldnorm liggen gaan we aanvullende maatregelen bedenken, waarbij we ook kijken naar de inzet van first responders, inzet ambulances vanuit andere regio’s en de lokale beschikbaarheid van AED’s en burgerhulpverleners.
51
Product:
Spoedeisende ambulancezorg
Onderbouwing:
De uitvoering van het ambulancevervoer is volledig belegd bij de GGD Brabant-Zuidoost.
Doel:
Ambulancezorg is voor iedereen toegankelijk en biedt acute zorg.
Financiering:
Bijdrage zorgverzekeraars.
Wat houdt het in?
▪
▪
▪
▪ ▪
Dienstverlening door een deskundig team van verpleegkundige en chauffeur, uitgerust met een geavanceerde ‘ALS’-Ambulance. Bij spoedeisende zorgvragen is de ambulancezorg (een verpleegkundige en chauffeur) zo spoedig mogelijk ter plaatse. Ook complex besteld vervoer wordt door deze teams verzorgd. De verpleegkundig centralist van de Meldkamer Ambulancezorg (MKA) neemt zorgvragen aan, vraagt uit en bepaalt óf er een ambulance komt en met welke urgentie. De intentie is zorg verlenen en, indien noodzakelijk, de patiënt vervoeren. De situatie ter plaatse is bepalend voor wat er vervolgens gebeurt: zorg verlenen en vervoeren, alleen zorg verlenen of verwijzen naar een andere zorgverlener.
Werkwijze
De GGD levert ambulancezorg vanuit standplaatsen en werkt met dynamisch ambulancemanagement waarmee de spreiding en dekking over de regio vanuit de Meldkamer Ambulancezorg gecoördineerd wordt. Gedurende de dag- en avondsituatie wordt daarvoor gebruik gemaakt van een aantal voorwaardenscheppende (VWS)- posten verdeeld over de regio.
Resultaat
Resultaat 2019
Resultaat 2020
Raming 2021
Raming 2022
1. Aantal uren paraatheid 2. Aantal ritten spoed en eerste hulp 3. Aantal ritten besteld vervoer 4. Spoedritten A1 met aankomsttijd < 15 min. waarvan effect inzet First Responder 5. Spoedritten A2 met aankomsttijd < 30 min.
100.759 37.854 5.638 93,9% 0,4% 97,7%
104.447 36.227 5.813 94,2% 0,3% 98,7%
108.000 38.750 7.250 94,5% 0,4% 97,5%
110.000 38.250 6.250 94,7% 0,4% 97,5%
52
Product:
Rapid Responder
Onderbouwing:
Een Rapid Responder is een ervaren ambulanceverpleegkundige met een compacte personenauto, deze is uitgerust met de benodigde apparatuur om acute spoedeisende hulp te verlenen. De vervoersmogelijkheid van de patiënt ontbreekt. De Rapid Responder is goedkoper dan een gewone ambulance, hiermee wordt op een effectievere wijze zorg geboden.
Doel:
Ambulancezorg is voor iedereen toegankelijk en biedt acute zorgverlening; een Rapid Responder is sneller ter plaatse.
Financiering:
Bijdrage zorgverzekeraars.
Wat houdt het in?
▪
▪
▪ ▪
▪
Een Rapid Responder is een ambulanceverpleegkundige die ter plaatse geheel zelfstandig handelt, al dan niet in afwachting van een ambulance of andere zorgverlener. Een Rapid Responder levert reguliere ambulancezorg op ALS (Advanced Life Support)-niveau. De Rapid Responder kan niet vervoeren. De Rapid Responder maakt binnen het verzorgingsgebied van RAV BrabantZuidoost gebruik van auto’s. De aansturing van de Rapid Responder vindt plaats door de MKA.
Werkwijze
De Rapid Responder is een vorm van volwaardige ambulancezorg ter plaatse. De Rapid Responder wordt primair ingezet in die gevallen waarbij op voorhand het vermoeden bestaat van een EHGVindicatie (Eerste Hulp Geen Vervoer) en de Rapid Responder binnen de gestelde opkomsttijd ter plaatse kan zijn dan wel als aanvulling op de reguliere ambulancezorg.
Wij hebben de beschikking over 2 voertuigen en circa 10 verpleegkundigen die hiervoor speciaal getraind zijn. Resultaat
Resultaat 2019
Resultaat 2020
Raming 2021
Raming 2022
# uren paraatheid # ritten
519 356
309 206
700 500
500 350
53
Product:
Zorgambulance
Onderbouwing:
De zorgambulance, in de dagelijkse praktijk ook wel besteld vervoer genoemd, levert zorg en vervoert patiënten tussen het woon- of verblijfadres en zorginstellingen voor diagnostiek, therapie of opname.
Doel:
De zorgambulance wordt ingezet bij gepland laag-complex vervoer en bemand met lager opgeleide medewerkers en is daardoor goedkoper.
Financiering:
Bijdrage zorgverzekeraars.
Wat houdt het in?
Werkwijze
De zorgambulance is bemand door een verpleegkundige en chauffeur.
De zorgambulance / besteld vervoer wordt door de zorginstelling of zorgverlener aangevraagd bij de Meldkamer Ambulancezorg (MKA). De MKA coördineert het proces van aanvraag en uitgifte van zorgambulancevervoer.
Er worden afspraken gemaakt met de aanvrager, over de tijdstippen van halen en brengen en de plaats van bestemming. Resultaat
Resultaat 2019
Resultaat 2020
Raming 2021
Raming 2022
# uren paraatheid # ritten
11.385 5.324
11.719 5.614
11.500 5.500
12.000 5.750
54
Aanvullende taken op het terrein van de Publieke Gezondheid De GGD voert ook aanvullende taken uit op het terrein van de publieke gezondheid die in het verlengde liggen van haar (wettelijke) kerntaken. Het betreffen: -
Lijkschouwingen en euthanasieverklaringen (uit de gemeentelijk bijdrage); Forensische diensten voor politie en justitie (op contractbasis); Publieke gezondheid asielzoekers (op contractbasis voor het COA); De GGD Academy (trainingen en workshops voor professionals); Uitvoering van taken in het kader van de Wet Verplichte Geestelijke Gezondheidszorg (op contractbasis voor gemeenten); De Wijk GGD (op contractbasis voor gemeenten).
-
Product:
Lijkschouwingen en euthanasieverklaringen
Onderbouwing:
Deze taak vastgelegd in de Wet op de Lijkschouw en de euthanasiewet.
Doel:
Het vaststellen van een natuurlijke of niet-natuurlijke dood, toetsen euthanasie aan zorgvuldigheidseisen in de wet.
Financiering:
Inwonerbijdrage gemeenten.
Wat houdt het in?
▪ ▪ ▪ ▪
Vaststellen van een natuurlijke of nietnatuurlijke doodsoorzaak. Rapportage en advisering aan politie en justitie. Afgeven van euthanasieverklaringen (regionale toetsingscommissie euthanasie). 24-uurs bereikbaarheid en beschikbaarheid.
Werkwijze
De Forensische Geneeskunde (FG) levert een onmisbare bijdrage in (straf)recht, openbare orde en volksgezondheid. GGD ’en voeren de forensische geneeskunde vanuit hun maatschappelijke opgave voor de gezondheid en veiligheid van kwetsbare mensen.
Resultaat
Resultaat 2019
Resultaat 2020
Raming 2021
Raming 2022
1. Aantal lijkschouwingen 2. Aantal euthanasieverklaringen
402 227
460 361
450 250
500 350
55
Product:
Forensische diensten
Onderbouwing:
Deze taak is vastgelegd in een contract met de politie.
Doel:
Nakomen van de contractuele afspraken met de politie.
Financiering:
Contractbijdrage politie.
Wat houdt het in?
Werkwijze
• •
De landelijke ambitie is dat in 2023 de forensische geneeskunde in Nederland optimaal georganiseerd is, toegerust met actuele (wetenschappelijke en toegepaste) kennis en aantrekkelijk voor aankomend (forensisch) artsen. In 2022 zal GGD Brabant-Zuidoost dit voor de politieregio vormgegeven moeten hebben. Hierbij wordt nauw samengewerkt met de politie en de GGD Hart voor Brabant. Aangezien Oost Brabant 1 politieregio is, zullen de GGD’en Brabant-Zuidoost en Hart voor Brabant in op uniforme wijze deze taak uitvoeren.
•
Uitvoeren van arrestantenzorg. Overige forensische verrichtingen (bloedproeven, letselbeschrijvingen, DNAafname, zedenonderzoek e.d.). 24-uurs bereikbaarheid en beschikbaarheid.
In aanloop naar een landelijke aanbesteding, naar verwachting in 2021, zullen afspraken over een bovenregionale samenwerking vastgelegd dienen te worden en een plan van aanpak in 2021 over de te zetten stappen naar uniformiteit.
Resultaat
Resultaat 2019
Resultaat 2020
Raming 2021
Raming 2022
1. Aantal consulten arrestantenzorg 2. Aantal forensische verrichtingen en adviezen (incl. telefonische adviezen)
1.488 402
1540 913
1.450 450
1500 550
56
Product:
Publieke Gezondheid Asielzoekers
Onderbouwing:
GGD/GHOR Nederland heeft een landelijk contract met COA, GGD’en voeren de daarin afgesproken taken lokaal uit in de opvangcentra voor asielzoekers.
Doel:
het bewaken, beschermen en bevorderen van de publieke gezondheid in de opvangcentra.
Financiering:
Contractbijdrage COA.
Wat houdt het in?
Werkwijze
•
Zie vorige kolom Er wordt nauw samengewerkt met COA, gemeenten, lokale ketenpartners, GCA
•
•
•
•
Het uitvoeren van publieke gezondheidstaken in asielzoekerscentra en procesopvang locaties in de regio Z.O. Brabant en eventueel in (crisis)noodopvanglocaties. Taken in AZC’s: JGZ 4-18 jaar (incl. RVP), algemene Infectieziektebestrijding, TBCbestrijding, gezondheidsvoorlichting aan asielzoekers, individuele SOA consults, jaarlijkse hygiëne-inspectie. Taken in POL/noodopvangvoorziening (verblijf 6 tot 12 maanden): algemene Infectieziektebestrijding, TBC-bestrijding, jaarlijkse hygiëne-inspectie. Eventueel JGZ en gezondheidsvoorlichting (maatwerkafspraak met gemeente of locatiemanagement COA). Taken in COL Budel (aanmeldcentrum, verblijf 4 dagen): algemene infectieziektebestrijding, individuele TBC screening, voorlichting over scabiës-aanpak, voorlichting aan medewerkers COL over gezondheidsrisico’s, jaarlijkse hygiëne inspectie. Taken in een crisisnoodopvang voorziening (verblijf maximaal 72 uur): maatwerkafspraak met betreffende gemeente. De GHOR regelt de basale medische zorg in een crisisnoodopvang zoals huisarts, tandarts, apotheek, Rode Kruis.
Verwacht resultaat Het nakomen van overeengekomen afspraken met COA en gemeenten (bij noodopvang). Aantallen fluctueren sterk en zijn afhankelijk van instroom asielzoekers (Nederlands en Europees asielbeleid).
57
Product:
GGD Academy
Onderbouwing:
Netwerkpartners benaderen de GGD met kennis- en opleidingsvragen voor hun professionals op het gebied van publieke gezondheid. Workshops voor professional zijn bovendien een vorm waarmee de GGD haar missie en taakstelling kan realiseren.
Doel:
Netwerkpartners met een passende vraag trainen op het gebied van publieke gezondheid in brede zin.
Financiering:
Bijdrage cursisten.
Wat houdt het in?
Door middel van trainingen of workshops de kennis en vaardigheden van professionals vergroten op thema’s binnen de publieke gezondheid. Doelgroepen: professionals werkzaam in de volgende sectoren: - Gezondheidszorg - Onderwijs - Welzijn - Jongerenwerk/ jeugdzorg - Kinderopvang - Gemeenten - Veiligheidsdomein
Werkwijze Ontwikkelen, aanbieden, uitvoeren en evalueren van trainingen op de volgende thema’s: Gezonde seksuele ontwikkeling en seksueel grensoverschrijdend gedrag bij kinderen. Pedagogisch beleid in beeld. Meldcode kindermishandeling en huiselijk geweld. Veerkracht en positieve gezondheid. Verbinden met eenzaamheid. Voedselveiligheid en hygiëne in de kinderopvang of kleine woonvormen. Suïcidepreventie (gatekeeperstraining). Het voeren van moeilijke gesprekken. Vluchtelingenkind in de groep. Hulpverlening aan verwarde personen.
Verwacht resultaat 1. 2.
Ca 20 trainingen/workshops. Ca 240 deelnemers.
3.
Een gemiddelde tevredenheidsscore van de deelnemers van tenminste 4 op een 5 puntschaal.
58
Product:
Uitvoering van taken in het kader van de Wet Verplichte GGZ
Onderbouwing:
Gemeenten in Nederland moeten per 1 januari 2020 voorzieningen treffen, zodat iedereen (elke burger of professional) bij de gemeente kan melden dat een bepaalde persoon mogelijk verplichte zorg nodig heeft, er naar aanleiding van deze melding een verkennend onderzoek uitgevoerd kan worden ter voorbereiding van een zorgmachtigingsprocedure. Gemeenten in de regio Zuidoost-Brabant kunnen deze taken desgewenst op contractbasis inbesteden bij de GGD.
Doel:
De wetgever beoogt het volgende: verhogen van de kwaliteit van verplichte en niet verplichte zorg (beter aansluiten bij wensen en mogelijkheden doelgroep), verplichte zorg voorkomen (preventie en vroegtijdig signaleren), verplichte zorg als uiterste middel inzetten, versterken van de rechtspositie van de doelgroep, gemeenten creëren randvoorwaarden voor maatschappelijke deelname door deze doelgroep (wederkerigheid).
Financiering:
Contractbijdrage deelnemende gemeenten.
Wat houdt het in?
Werkwijze
•
Instellen van een meldpunt voor niet acute zorgmeldingen;
•
Aanname en triage van niet acute zorgmeldingen;
•
Het uitvoeren van verkennende onderzoeken naar aanleiding van niet acute zorgmeldingen;
•
Het aanvragen van zorgmachtigingen bij het Openbaar Ministerie;
•
Het verzamelen en delen van monitorgegevens die betrekking hebben op voornoemde punten.
Het meldpunt is op werkdagen (maandag t/m vrijdag, uitgezonderd feestdagen) tussen 9.00 en 17.00 uur telefonisch bereikbaar voor het aannemen van meldingen. Melders kunnen daarnaast via de website van de GGD 7 x 24 uur meldingen te doen. De GGD voert uiterlijk 1 werkdag na de melding een triage uit op de ingekomen melding waarbij de aannemelijkheid wordt beoordeeld dat het gedrag van betrokkene waarover gemeld wordt ernstig nadeel kan veroorzaken, er sprake is van een psychische stoornis en dat verplichte zorg nodig is. Indien de triage van de melding dat uitwijst start een verkennend onderzoek waarin deze criteria nader worden onderbouwd. Het verkennend onderzoek wordt afgerond binnen 14 dagen na datum van melding. Indien het verkennend onderzoek daartoe aanleiding geeft dient de GGD bij het Openbaar Ministerie een verzoek in voor de afgifte van een zorgmachtiging.
59
De GGD schakelt bij de uitvoering van bovenstaande werkzaamheden deskundig personeel in en rapporteert per kwartaal over het aantal ontvangen meldingen, aantal uitgevoerde verkennende onderzoeken, aantal aangevraagde zorgmachtigingen, een kwalitatieve analyse, signaleren van mogelijke verbeteringen. Indien verplichte zorg niet aan de orde is dan zorgt de GGD voor toeleiding naar passende zorg in samenwerking met de lokale zorginfrastructuur. Meldingen die vanuit het landelijke meldpunt bij de GGD binnenkomen en die niet betrekking op de 8 gemeenten waarvoor wij deze taken uitvoeren, verwijzen we actief door naar de betreffende gemeente.
Verwacht resultaat In 2022 worden deze taken voor 8 gemeenten in de regio uitgevoerd: Eindhoven, Best, Nuenen, Son & Breugel, Geldrop-Mierlo, Oirschot, Cranendonck en Heeze-Leende. Desgewenst kunnen andere gemeenten aanhaken.
60
Product:
Wijk GGD’er
Onderbouwing:
De Wijk GGD’er is een contracttaak die gemeenten kunnen afnemen van de GGD.
Doel:
Het organiseren van de meest passende zorg en ondersteuning voor personen (en hun directe sociale omgeving) die verward of onbegrepen gedrag vertonen of die gedoe/overlast geven. Ontlasten van wijkagenten t.a.v. de E33 meldingen. Afname van ervaren overlast in de buurt.
Financiering:
Contractbijdrage deelnemende gemeenten.
Wat houdt het in?
Werkwijze
•
De Wijk GGD’er neemt niet de rol van de hulpverlener over die al betrokken is bij de client. De Wijk GGD’er zoekt waar nodig naar creatieve oplossingen en naar ongebaande paden Interventies vanuit de Wijk GGD’er richten zich, afhankelijk van de aard van de casus, op de persoon in kwestie, diens sociale omgeving of op de hulpverlening die reeds in beeld is (verbetering van de bestaande ondersteuning). De Wijk GGD’er heeft een brede verpleegkundige achtergrond met kennis van somatiek, psychiatrie en verslavingszorg. De Wijk GGD’er werkt vanuit de GGD outreachend in uw gemeente en is in uw lokale netwerk ingebed.
•
•
•
•
In samenwerking met ketenpartners (zoals wijkagenten, sociale wijkteams, huisarts, woningcorporatie enz.) organiseert de Wijk GGD’er de hulp of ondersteuning die nodig is aan personen die tot deze doelgroep behoren en hun directe sociale omgeving (familie, buurt ed.). De Wijk GGD’er gaat samen met de wijkagent actief op zoek naar situaties waar sprake is van recidive en waar (nog) geen adequate ondersteuning wordt geboden of waar het versterken van het draagvlak van de omgeving nodig is. De interventies van de Wijk GGD’er bevinden zich op het snijvlak van veiligheid, wonen en zorg. Indien nodig meldt de Wijk GGD’er de persoon in kwestie aan bij het meldpunt WvGGZ (te beoordeling of een vorm van gedwongen zorg nodig is). Het streven is om in een zo vroeg mogelijk stadium zicht te krijgen op de ondersteuningsbehoefte en escalatie van de situatie of in de buurt/ sociale omgeving te voorkomen.
Verwacht resultaat In 2022 wordt de Wijk GGD’er ingezet bij de gemeenten Waalre, Veldhoven en Eindhoven (bij deze laatste indien de pilot 2021 aldaar het gewenste resultaat laat zien). Ook bij andere gemeenten kan de Wijk GGD’er desgewenst worden ingezet (op contractbasis).
61
6
Paragrafen
Zowel in begroting als in de jaarrekening worden, cf. artikel 9 van het BBV, in afzonderlijke paragrafen de beleidslijnen vastgelegd met betrekking tot relevante beheersmatige aspecten. De voorgeschreven paragrafen zijn niet allen van toepassing op de GGD. De volgende paragrafen worden beschreven: ▪
Weerstandsvermogen en risicobeheersing
▪
Onderhoud kapitaalgoederen
▪
Financiering
▪
Bedrijfsvoering
▪
Verbonden partijen
Weerstandsvermogen en risicobeheersing Het weerstandsvermogen kan worden omschreven als de mate waarin de organisatie in staat is om niet structurele financiële tegenvallers op te vangen zonder dat dit gevolgen heeft voor het bestaande takenpakket. Jaarlijks wordt bij de begrotingsbehandeling een actuele financiële risico-inventarisatie opgesteld. De omvang van de algemene reserve/weerstandsvermogen van de GGD BZO is, zeker gezien de exploitatie-omvang, beperkt. De risico-inventarisatie van begin 2021 resulteerde in een benodigde weerstandscapaciteit van ca. € 2.200.000,- voor het Programma Publieke Gezondheid en ca. € 1.900.000,- voor het Programma Ambulancezorg. Eerder is besloten dat, gegeven de financieringsstructuur, voor de beide programma’s afzonderlijke algemene reserves worden aangehouden. Het bestuur heeft eerder vastgesteld dat het weerstandsvermogen niet direct tot dat bedrag hoeft te worden aangevuld, maar dat de kaders en staffels zoals vastgesteld in de beleidsnotitie Kaders P&Cdocumenten 4GR-deel 2 hiervoor leidend zijn. Gegeven de verwachte omzet is dan voor PG (incl. JGZ 0-4) een kader stellende bandbreedte van toepassing van minimaal € 1.500.000 en maximaal € 2.000.000 en voor AZ van minimaal € 1.200.000,- en maximaal € 1.500.000,-.
Het wordt hierbij echter aan het Algemeen Bestuur van de Verbonden Partij overgelaten of die bandbreedte volledig wordt ingevuld, aangezien dit organisatie-specifiek is en wordt bepaald door de aard van de baten en lasten. Een laag weerstandsvermogen betekent wel dat financiële tegenvallers van enige omvang niet uit de algemene reserve kunnen worden opgevangen. Na bestemming van het verwachte resultaat 2020 bedraagt de Algemene Reserve PG ca. € 550.000 en de Algemene Reserve AZ ca. € 1.400.000,-. De verwachting is dat met de uitvoering van de bestuursopdracht de algemene reserve PG in de komende jaren op het gewenste minimum niveau zal worden gebracht. Om risico's te beheersen wordt, naast activiteiten zoals beschreven in deze en volgende paragrafen, door de GGD BZO actief risicomanagement ontwikkeld. Elk trimester staat het management in de marap-gesprekken nadrukkelijk stil bij de ontwikkeling en ontstaan van relevante risico's, en welke maatregelen genomen moeten worden om deze risico's te beperken. Daarnaast is risicomanagement een belangrijk element in het nieuwe HKZ-certificeringsschema.
62
In de jaarrekening worden telkens alle geïnventariseerde risico’s uitgebreid beschreven, als belangrijkste nieuwe of toegenomen risico’s worden nu geïdentificeerd: -
Toenemende arbeidsmarktkrapte bij specifieke functies betekent dat vaker tijdelijk een andere invulling van de taakuitvoering moet worden georganiseerd (bv duurder personeel van derden / ZZP inhuren) om de noodzakelijke dienstverlening op peil te houden.
-
Het risico dat a.g.v. (belasting)wet- en regelgeving de kosten meer dan gemiddeld stijgen en/of tot een naheffing leiden. Toegenomen regeldruk maken dit risico pregnanter.
-
Het risico dat er zich beveiligingsproblemen voordoen. Hierbij te denken aan risico's van stroomuitval, cybercrime en andere situaties waarin systemen uitvallen en/of gegevens (tijdelijk) niet beschikbaar zijn of dat er schade ontstaat vanwege misbruik.
-
O.a. vanwege de verhoging per 2021 van de ABP-premie en de nog af te sluiten nieuwe CAO, is het risico van stijging van de salariskosten boven de indexering actueel.
-
Verder blijft er het risico van afname van bepaalde specifieke markt-taken voor derden (m.n. forensische diensten voor de politie) en de daaraan verbonden vergoeding.
-
De huidige Corona-crisis maakt duidelijk dat rampen en pandemieën een enorme impact op de werkzaamheden van de GGD kunnen hebben. Veelal zal het Rijk de kosten daarvan echter vergoeden, zoals ze nu ook voor de Coronakosten heeft toegezegd; de daarvoor toegekende vergoedingsregeling vanuit VWS geeft op dit moment vertrouwen dat alle extra kosten vergoed worden. Er bestaat echter wel het risico op meer werk en kosten op de langere termijn als gevolg van een verslechterde algemene gezondheidssituatie van de burgers in onze regio.
Financiële Kengetallen Op grond van een wijziging in het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) dient in de begroting en jaarrekening voortaan de ontwikkeling van een aantal voorgeschreven financiële kengetallen te worden opgenomen en toegelicht. Concrete normen zijn hiervoor nog niet voorhanden, nu geeft alleen de ontwikkeling in de tijd een indicatie. De kengetallen voor de begroting zijn gebaseerd op geprognosticeerde balansgegevens hetgeen een bepaalde onnauwkeurigheid met zich meebrengt. De voorgeschreven kengetallen grondexploitatie en belastingcapaciteit zijn niet van toepassing, omdat er geen activiteiten m.b.t. grondexploitatie en heffing van gemeentelijke belastingen uitgevoerd worden door de GGD Brabant-Zuidoost.
Financiële kengetallen Netto schuldquote * Solvabiliteits-risico Struct. expl. ruimte
Werkelijk Werkelijk Voorlopig Raming Raming Raming Raming Raming 2018 2019 2020 2021 2022 2023 2024 2025 7,8% 7,0% 1,4% 6,4% 6,7% 6,4% 3,4% 2,8% 18,0% 16,1% 12,5% 22,7% 23,1% 24,9% 28,3% 28,9% 0,1% -0,3% 1,0% 0,4% 0,2% 0,5% 1,1% 1,1%
* Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen is hieraan gelijk aangezien er geen leningen worden verstrekt.
De netto schuldquote geeft inzicht in het niveau van de schuldenlast van de GGD ten opzichte van de eigen middelen. Het geeft zodoende een indicatie in welke mate de rentelasten en aflossingen op de exploitatie drukken. De schuldquote wordt uitgedrukt in een percentage van de totale baten; deze quote laat een beperkt wisselend verloop zien.
63
Het solvabiliteitsrisico betreft de verhouding tussen eigen en vreemd vermogen en geeft inzicht in de mate waarin de GGD in staat is aan zijn financiële verplichtingen op de langere termijn te voldoen. Ook dit kengetal laat een beperkt wisselend verloop zien, hoofzakelijk veroorzaakt door de wisselende omvang van de boekwaarde van de activa waardoor ook de omvang van het benodigde vreemd vermogen varieert. Het kengetal structurele exploitatieruimte is van belang om te kunnen beoordelen welke structurele ruimte de GGD heeft in de eigen exploitatie, of welke structurele stijging van de baten of structurele daling van de lasten daarvoor nodig is. Voor de beoordeling van het structurele en reële evenwicht van de begroting wordt onderscheid gemaakt tussen structurele en incidentele lasten. Dit kengetal laat zien dat er geen of slechts marginale bestedingsruimte bestaat in de exploitatie van de GGD. De komende jaren ontstaat naar verwachting een beperkte (wendbaarheids-)ruimte als gevolg van de verwachte efficiency van de integratie JGZ 0-4, hetgeen ook de doelstelling van de integratie en de bestuursopdracht is. Onderhoud kapitaalgoederen De GGD streeft ernaar om de onderhoudstoestand van haar kapitaalgoederen optimaal te doen zijn. Hierbij gaat het vooral om onderhoud aan: ▪
Gebouwen
▪
Hard- en software
▪
Medische apparatuur
▪
Ambulances
Gebouwen De GGD heeft geen gebouwen meer in eigendom, ook de panden ten behoeve van JGZ 0-4 worden gehuurd. Het beheer en onderhoud van de gehuurde gebouwen is voor rekening van de verhuurder, met uitzondering van kleine reguliere onderhoudswerkzaamheden aan de binnenkant. Hiervoor is geen onderhoudsvoorziening noodzakelijk. Hard- en software Voor het onderhoud aan hard- en software wordt geen voorziening gevormd maar worden de kosten in de exploitatie opgenomen. Voor met name de servers zijn onderhoudscontracten afgesloten. Medische apparatuur Voor onderhoud van de medische apparatuur van Ambulancezorg, Jeugdgezondheidszorg en Algemene Gezondheidszorg zijn onderhoudscontracten afgesloten. Ambulances Tegelijk met de aanbesteding voor aankoop van de ambulances wordt ook het onderhoud ervan aanbesteed. De kosten hiervan worden rechtstreeks ten laste van de exploitatie gebracht.
64
Financiering In de Wet FIDO worden de kaders aangegeven voor een verantwoorde, prudente en professionele inrichting en uitvoering van de treasuryfunctie van decentrale overheden. Op grond daarvan heeft de GGD Brabant-Zuidoost een treasurystatuut vastgesteld, waarin aandacht wordt geschonken aan: •
Uitgangspunten risicobeheer treasury
•
Optimale Financiering
•
Verantwoording treasury; in de jaarrekening en halfjaarlijks wordt een treasuryrapportage aan het Db voorgelegd.
Conform de Wet FIDO houdt de GGD haar overtollige liquide middelen en beleggingen aan bij het ministerie van Financiën, het zgn. Schatkistbankieren. Gebaseerd op een actuele rentevisie wordt, ondersteund door treasury-deskundigheid van de gemeente Eindhoven, zo optimaal mogelijk in de financieringsbehoefte voorzien, door middel van aantrekken van lang- en kortlopende leningen. Er wordt uiteraard eerst maximaal gebruik gemaakt van eigen financieringsmiddelen; voor zover van toepassing wordt voor korte termijn geleend. In het BBV is opgenomen dat in de begroting en jaarstukken ook inzicht moet geven in de financieringsbehoefte, de rentelasten, het renteresultaat en de wijze waarop rente wordt toegerekend aan investeringen, grondexploitaties en projecten. De financieringsbehoefte wordt weergegeven in paragraaf 7.4. Middels onderstaand renteschema wordt inzicht gegeven in de overige 3 onderwerpen.
Renteschema: a. De externe rentelasten over de korte en lange financiering b. De externe rentebaten (idem) -/Saldo rentelasten en rentebaten € c1. De rente die aan de grondexploitatie moet worden doorberekend -/c2. De rente projectfinanciering die aan taakvelden wordt toegerekend -/c3. De rentebaat van doorverstrekte leningen projectfinanciering idem +/+ Aan taakvelden toe te rekenen externe rente d1. Rente over eigen vermogen +/+ d2. Rente over voorzieningen +/+ Totaal aan taakvelden toe te rekenen rente e. De aan taakvelden toegerekende rente (renteomslag) -/f. Renteresultaat op het taakveld Treasury
66.000 0 66.000 0 0 0 0 0 0 66.000 66.000 0
Geprognosticeerde balans Decentrale overheden moeten in hun begroting een (prognose-)berekening opnemen van de verwachte balans per begin en einde van het boekjaar. Onderstaand per 31-12 de werkelijke balansposities van 2018 en 2019 afgezet tegen de ramingen voor t/m 2025.
65
Materiele vaste activa Financiele vaste activa Voorraden Uitzettingen < 1 jaar Liquide middelen Overlopende activa TOTAAL ACTIVA Eigen Vermogen Voorzieningen Vaste schulden > 1 jaar Vlottende schulden < 1 jaar Overlopende passiva TOTAAL PASSIVA
Werkelijk Werkelijk Voorlopig Raming Raming Raming Raming Raming 2018 2019 2020 2021 2022 2023 2024 2025 6.933 7.073 6.525 8.256 8.973 9.190 7.229 6.904
1.000
1.000 55
1.000 36
1.000 55
1.000 55
1.000 55
920 55
840 55
5.388 258 1.934 15.513
7.771 285 1.560 17.744
19.219 260 8.214 35.254
5.000 250 1.000 15.561
5.000 250 1.000 16.278
5.000 250 1.000 16.495
5.000 250 1.000 14.454
5.000 250 1.000 14.049
2.830
2.864 1.141 1.683 11.959 97 17.744
4.420 1.041 1.635 26.834 1.324 35.254
3.540 925 1.583 8.513 1.000 15.561
3.755 990 1.533 9.000 1.000 16.278
4.112 965 1.483 8.934 1.000 16.495
4.088 965 1.433 6.967 1.000 14.454
4.066 965 1.383 6.634 1.000 14.049
759 1.729 10.097 87 15.502
EMU-saldo Decentrale overheden moeten in hun begroting een (prognose-)berekening opnemen van het zogenoemde EMU-saldo van het begrotingsjaar en het vorige en het volgende jaar. EU-lidstaten mogen een begrotingstekort (EMU-saldo) hebben van maximaal 3% van het bruto binnenlands product. Hiervan is in Nederland 0,5% voor de decentrale overheden. De EMU-systematiek is anders dan het baten-lastenstelsel; bij een sluitende begroting kan toch een negatief EMU-saldo ontstaan, vandaar deze afzonderlijke berekening. De prognoses laten een wisselend verloop zien, met name als gevolg van een wisselende omvang in investeringen voor ambulancezorg.
1+ 2+ 3+ 45+ 6a + 6b 78a + 8b 910 11 -
Berekening prognose EMU-saldo Exploitatiesaldo vóór toevoeging aan/onttrekking uit reserves Afschrijvingen ten laste van de exploitatie Bruto dotaties aan voorzieningen ten laste van de exploitatie Investeringen in (im)materiële vaste activa die op de balans worden geactiveerd Bijdragen Rijk, provincies, EU en overigen mbt de investeringen die niet via de exploitatie lopen Verkoopopbrengsten uit desinvesteringen in vaste activa (tegen verkoopprijs) De boekwinst op desinvesteringen in vaste activa Aankoop grond, bouw-, woonrijp maken e.d. ( met derden en niet via de exploitatie) Opbrengsten uit verkoop van grond (tegen verkoopprijs) De boekwinst op grondverkopen Betalingen ten laste van de voorzieningen (met derden) Betalingen die niet via de exploitatie lopen, maar rechtstreeks ten laste van de reserves Boekwinst bij verkoop van deelnemingen en aandelen Prognose EMU-saldo
2021 2022 2023 455.000 215.000 -45.000 2.195.000 2.273.000 2.268.000 175.000 165.000 165.000 2.467.000 1.532.000 2.445.000 0 0 0 62.000 15.000 62.000 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 242.000 215.000 190.000 0 0 0 0 0 0 178.000
921.000
-185.000
Bedrijfsvoering Bestuursopdracht De afgelopen jaren is onder druk van bezuinigingen bij gemeenten de begroting van de GGD op een minimum niveau uitgekomen. Dit betekende dat alleen bestaande operationele zorgactiviteiten konden blijven uitgevoerd. De financiële situatie van de GGD was en is nog steeds kwetsbaar, zowel wat betreft de reguliere exploitatie als het weerstandsvermogen. Hierdoor kon de GGD niet meer adequaat inspelen op ontwikkelingen op het gebied van publieke gezondheid in en voor gemeenten. Om hier verbetering in aan te brengen heeft de directeur samen het Dagelijks Bestuur een aantal maatregelen opgesteld.
66
Zo gaat de directeur uitvoering geven aan het plan om de bedrijfsvoering van de organisatie op orde te krijgen. Verder gaat de GGD aan de slag met het uitbreiden van het aantal taken die ze als contracttaak kan aanbieden. Voor de uitvoering van deze bestuursopdracht hebben onze gemeenten in 2020 aan de GGD een eenmalige kapitaalinjectie van € 1,- per inwoner (ca. € 750.000) gegeven. M.i.v. 2021 staat daar een structurele verlaging van de inwonerbijdrage van € 0,20 per inwoner tegenover. Met deze incidentele impuls kan de GGD het HRM instrumentarium en begeleiding naar zelforganisatie financieren en de informatie huishouding optimaliseren, LEAN prestatiedoorbraken faciliteren en operationele en bestuurlijke management rapportages opleveren. Als gevolg van de Corona-crisis is die uitvoering hiervan echter opgeschoven. De eenmalige middelen van gemeenten zijn in een bestemmingsreserve gestort, waaruit in 2021 en 2022 de uitgestelde verbeteracties zullen worden bekostigd. In de begroting 2021 is dit financieel-technisch nog niet verwerkt, die aanpassing volgt in de loop van het jaar. Middels de bestuursrapportages wordt de aanwending hiervan verantwoord. Onderdeel hiervan was ook het realiseren van meer-omzet op contracttaken, met name bij Reizigersvaccinatie.
Of die doelstelling gehaald kan worden is op dit moment nog ongewis, aangezien die activiteit nu nagenoeg stil is komen te liggen. Verbonden partijen Aan de GGD zijn onderstaande 2 stichtingen en 1 vereniging gelieerd. Stichting Projecten GGD De stichting heeft als doelstelling: Het bijdragen aan de volksgezondheid door het ‘ten behoeve van de GGD’ ontwikkelen en uitvoeren van tijdelijke gezondheidsprojecten en overige zaken. Het Dagelijks Bestuur van de GGD fungeert als bestuur en de directeur van de GGD fungeert als directeur (beiden onbezoldigd). De GGD is aansprakelijk voor de financiële resultaten van de stichting en samen vormen ze tevens een fiscale eenheid. De stichting neemt evt. personeel in dienst en detacheert dat bij de GGD voor het uitvoeren van tijdelijke werkzaamheden; de kosten en evt. baten worden integraal doorberekend aan de GGD. De stichting leidt al jaren een ‘slapend’ bestaan; er vinden geen activiteiten plaats en ook het vermogen is nihil. Stichting Bureau Inkoop & Aanbestedingen Zuid Oost Brabant De stichting heeft ten doel het creëren van voordelen op zowel financieel, kwalitatief en procesmatig gebied voor gemeenten en GR'en, o.a. door het faciliteren van het regionaal inkoopbureau. GGD heeft een dienstverleningsovereenkomst (ca. 150.000,-) met Bizob. De aangesloten gemeenten en GR'en delen in eventuele exploitatietekorten en overschotten.
Het rekeningresultaat 2019 bedroeg € 401.000 positief en het Eigen Vermogen ultimo 2019 bedroeg € 868.000. Vereniging GGD GHOR Nederland. De vereniging verzorgt als koepelorganisatie van GGD'en en GHOR-bureau's belangenbehartiging op landelijk niveau en voert (gezamenlijke) projecten uit. De directeur van de GGD is vertegenwoordigd in
67
het bestuur, c.q. raad van DPG'en. De GGD betaalt een jaarlijkse contributie (ca. € 100.000,-) gebaseerd op het aantal inwoners. De aangesloten GGD'en delen in eventuele exploitatietekorten en -overschotten. Het rekeningresultaat 2019 bedroeg €.109.000 negatief (maar wordt gedekt door het gelieerde Projectenburo) en het Eigen Vermogen ultimo 2019 bedroeg € 1.153.000. GGD Brabant-Zuidoost heeft daarnaast met de Brabantse GGD’en een samenwerkingsverband onder de naam Bureau Gezondheid, Milieu en Veiligheid (GMV). Formeel is dit geen Verbonden Partij, maar gezien de aard en omvang wordt deze hier toch vermeld en kort toegelicht. In dit samenwerkingsverband worden op basis van dienstverleningsovereenkomsten gezamenlijk activiteiten uitgevoerd op het gebied van medische milieukundige zorg. De kosten worden verdeeld over de aangesloten GGD-en; deze kosten bedragen circa € 1,5 miljoen waarvan circa € 350.000 gedekt wordt door baten van derden. Het financiële risico voor de GGD BZO betreft haar aandeel (ca 30%) in een evt. tekort van het bureau. De bijdrage van BZO bedraagt jaarlijks ca. € 350.000. Over 2019 heeft GMV een positief exploitatiesaldo gerealiseerd van € 150.000. Dit saldo is toegevoegd aan de egalisatievoorziening van het samenwerkingsverband en dat bedroeg eind 2019 € 325.000 positief.
68
7
Financiële begroting
7.1 Overzicht van baten en lasten Progr. Publieke Gezondheid Begroting 2021 Corona na 1e wijz
Begroting 2022 primair
Rekening 2020 (voorlopig) Volgnr. Cat. Omschrijving Lasten
Regulier
Progr. Ambulancezorg Begroting 2021 Corona na 1e wijz
Begroting 2022 primair
Rekening 2020 (voorlopig) Regulier
Totaal GGD Begroting 2021 Corona na 1e wijz
Begroting 2022 primair
Rekening 2020 (voorlopig) Regulier
4
1.0 Personele kosten
25.450.000
26.130.000
17.255.000
18.420.000
42.705.000
44.550.000
6
2.0 Rente en afschrijvingen
980.000
935.000
1.345.000
1.405.000
2.325.000
2.340.000
8
3.0 Inhuur personeel van derden
245.000
385.000
600.000
1.300.000
845.000
1.685.000
10
3.1 Energie
45.000
45.000
450.000
470.000
495.000
515.000
12
3.3 Duurzame goederen
30.000
30.000
0
0
30.000
30.000
14
3.4 Overige goederen en diensten
8.530.000
8.850.000
4.100.000
4.750.000
12.630.000
13.600.000
16
6.0 Toevoeging reserves/voorz.
130.000
120.000
250.000
250.000
380.000
370.000
18
4.2 Vermogensoverdrachten
0
0
0
0
0
0
Verrekening overhead
-1.650.000
-1.715.000
1.650.000
1.715.000
0
0
Eenm. Kosten iJGZ
140.000
0
0
0
140.000
0
Kosten verbetering bedrijfsv.
250.000
200.000
0
0
250.000
200.000
Storting Algemene Reserve
400.000
400.000
0
0
400.000
400.000
160.000 34.710.000
350.000 35.730.000
0 25.650.000
0 28.310.000
160.000 60.360.000
350.000 64.040.000
13.945.000
14.250.000
0
0
13.945.000
14.250.000
12.115.000
12.355.000
0
0
12.115.000
12.355.000
190.000
170.000
0
0
190.000
170.000
3.730.000
3.900.000
20.000
20.000
3.750.000
3.920.000
Laboratoriumkosten Corona
Budget ontwik k eling (saldo iJGZ) Totaal lasten Baten 1
4.2 Inwonerbijdrage gemeenten JGZ 0-4 bijdrage basispakket
3
4.2 Bijdragen gemeenten
5
3.4 Contracttaken gemeenten 3.4a Idem Mantelzorgcompliment
0
0
0
0
0
0
1.250.000
1.330.000
1.150.000
1.150.000
2.400.000
2.480.000
85.000
85.000
24.240.000
26.935.000
24.325.000
27.020.000
1.550.000
1.580.000
105.000
70.000
1.655.000
1.650.000
1.370.000
1.390.000
0
0
1.370.000
1.390.000
2.0 Rentebaten
0
0
0
0
0
0
17
3.4 Diverse baten
0
0
50.000
50.000
50.000
50.000
17
3.4 Stelpost efficiency/omzet b edrijfsv.
200.000
350.000
0
0
200.000
350.000
19
6.0 Onttrekk reserves/vrijval voorz
75.000
320.000
85.000
85.000
160.000
405.000
21
4.2 Vermogensoverdrachten
200.000
0
0
0
200.000
0
34.710.000
35.730.000
25.650.000
28.310.000
60.360.000
64.040.000
7
4.1 Baten Rijk
9
3.4 Baten Zorgverzekeraars
11
3.4 Baten instell/bedrijven
13
3.4 Baten particulieren
15
RIVM laboratoriumvergoeding
Totaal baten
Saldo 0 0 0 0 0 0 Nagenoeg alle kosten en baten in de ramingen hebben een structureel karakter, hoewel er jaarlijks enige fluctuatie in omvang kan plaatsvinden. Eenmalige uitgaven mbt de bestuursopdracht en JGZ 0 -4 worden gedekt met eenmalige inkomsten en efficency. Overige incidentele kosten en inkomsten van enige omvang worden nu niet verwacht. Er worden geen structurele kosten gedekt met incidentele onttrekkingen aan reserves of voorzieningen of omgekeerd. Er is dus sprake van structureel en reëel evenwicht in de exploitatie.
69
7.2 Toelichting op baten en lasten De geactualiseerde begroting 2021 is als basis gehanteerd voor de raming van de lasten en baten 2022. De gehanteerde uitgangspunten en de belangrijkste wijzigingen zijn: -Algemeen Voor de indexering van kosten en baten PG in 2022 zijn, conform de in overleg met de gemeenten en de 4 regionale GR’en vastgestelde methodiek, de volgende percentages gehanteerd: Loon: 1,8%. Prijzen: 1,5% Baten: 1,71% (70% * 1,8% + 30% * 1,5%). Voor AZ is met een hoger (actueel) loonkostenniveau gerekend. De bedragen van de posten m.b.t. de bestuursopdracht en iJGZ (schuin gedrukt) zijn gelijk gehouden aan de bedragen die bij besluitvorming daarover tot nu toe zijn gecommuniceerd. -Programma Publieke Gezondheid (PG) Overall gezien is hoofdzakelijk alleen sprake van een aanpassing als gevolg van de indexering en beperkte aanpassing vanwege actuele kostenniveau. De personele kosten (4.1.0.) nemen, naast de indexering, beperkt toe als gevolg van formatie-uitbreiding voor verwachte extra contracttaken gemeenten. Overige goederen en diensten (14.3.4) nemen, naast de indexering, toe vanwege materiële kosten voor de extra taken en de doorgeschoven eenmalige activiteiten voor verbetering van de bedrijfsvoering. De toename van de onttrekking aan de reserves betreft aanwending van de doorgeschoven eenmalige middelen voor verbetering van de bedrijfsvoering.