6a Kadernota 2022 gemeente Someren
Tekst van het document
Kadernota 2022
1
Inhoudsopgave Aanbieding ......................................................................................................... 3 Ontwikkelingen .................................................................................................. 5 Uitgangspunten .................................................................................................. 7 Meerjaren prognose 2022 - 2025 ....................................................................... 9 Reservepositie .................................................................................................. 31 Bijlagen ............................................................................................................ 37
2
Aanbieding Inleiding Hierbij bieden wij u de kadernota 2022 aan. Zoals gebruikelijk is dit de opmaat naar de begroting 2022 met een doorkijk naar de periode tot en met 2025. De kadernota vormt de start van de P&C cyclus 2022. De raad stelt hiermee het kader, dat sturing geeft aan het opstellen van de begroting door het college. Bij de begroting controleert de raad of de kaders uit de kadernota zijn gerespecteerd en worden de definitieve kaders voor de uitvoeringsagenda van het volgend jaar vastgesteld. Bij de Zomernota en de decemberrapportage controleert de raad de uitvoering volgens de begroting en stelt waar nodig die begroting bij. Bij de jaarrekening ligt het accent volledig op de controlerende taak.
Financieel meerjarenperspectief Met de kadernota 2022 – 2025 wordt het meerjarige beeld opnieuw geactualiseerd. Er is gekeken naar de financiële ontwikkelingen die op de gemeente afkomen. Daarbij wordt onderscheid gemaakt in niet beïnvloedbare zaken zoals nieuwe wet- en regelgeving (bijvoorbeeld de omgevingswet en beschermd wonen) en andere autonome ontwikkelingen zoals loon- en prijsstijgingen. De herijking van het gemeentefonds blijft een bron van zorg. Uit de eerste voorlopige berekeningen (februari 2021) van het ministerie blijkt dat deze voor Someren redelijk positief uitvallen. De definitieve resultaten zijn echter afhankelijk van adviezen van onder andere de Raad voor het Openbaar Bestuur en de VNG. Ook de verkiezingen voor de 2e kamer en de kabinetsformatie spelen hierin een rol. De uiteindelijke beslissing om de herijking in 2023 in te voeren wordt overgelaten aan het nieuwe kabinet. Om deze redenen wordt in deze kadernota nog geen rekening gehouden met de effecten van de herijking van het gemeentefonds. Zodra er definitieve berekeningen bekend zijn zullen wij U op de hoogte brengen. Daarnaast blijft de onzekerheid over de ontwikkelingen van de zorgkosten in het Sociaal Domein een punt van zorg.
Onafhankelijk en ook door het Rijk erkent onderzoek heeft aangetoond dat het Rijk gemeenten structureel € 1,7 miljard beschikbaar stelt voor een adequate uitvoering van de huidige wetgeving. Onbekend is of, wanneer en hoe het Rijk gemeenten hierin tegemoet komt. Voor het lopende jaar is landelijk éénmalig ruim 600 miljoen euro toegekend voor het lopende jaar 2021. Voor de komende jaren biedt dit echter geen financiële ruimte. Daarnaast is het nog niet duidelijk wat de consequenties zijn als gevolg van het Covid-19 virus. In deze kadernota zijn, met betrekking tot de zorgkosten, de meest recente prognoses van Peelgemeenten verwerkt. In de begroting 2021 zijn een zevental onderzoeksopdrachten voortkomend uit spoor 2 opgenomen. In deze kadernota 2022 zijn de eerste resultaten opgenomen.
3
Uitgangspunt sluitende begroting vanaf 2024
De gemeente heeft de verantwoordelijkheid om een begroting vast te stellen die structureel en reëel in evenwicht is. In het Gemeenschappelijk Financieel Toezichtkader dat uitgebracht is door de gezamenlijke provincies staat hierover het volgende: De begroting is structureel en reëel in evenwicht. De structurele baten dekken ieder jaar de structurele lasten en de ramingen zijn realistisch. Als de begroting niet structureel en reëel in evenwicht is, dan moet aannemelijk zijn dat dit evenwicht uiterlijk in het laatste jaar van de meerjarenraming tot stand wordt gebracht. De begroting 2021 is niet structureel in evenwicht. We hebben gekozen om dit evenwicht in 2024 te bereiken. De provincie heeft in de begrotingsbrief hierover het volgende opgemerkt: Uit de begroting 2021 blijkt dat er sprake is van onvoldoende structurele ruimte die in 2024 wijzigt in matig structurele ruimte. In het kader van “spoor 2” zijn bezuinigingsmaatregelen getroffen die in 2024 leiden tot een structureel sluitende exploitatie. Wij vertrouwen erop dat deze bezuinigingen in de (meerjaren)begroting 2022-2025 concreet zijn ingevuld c.q. worden gerealiseerd. Dit vormt een belangrijk toetspunt bij ons onderzoek van de begroting 2022. Wij zijn van oordeel dat de begroting 2021 niet structureel en reëel in evenwicht is.
Het is echter voor ons voldoende aannemelijk dat dit evenwicht uiteindelijk in het laatste jaar van de meerjarenraming tot stand zal worden gebracht. De opdracht van de provincie is dan ook om in deze meerjarenbegroting met ingang van 2024 een structureel sluitende begroting te presenteren.
Beleidsvoorstellen en uitgangspunten In deze nota formuleren we voorstellen om invulling te geven aan het financieel meerjarenbeleid. De uitgangspunten voor de begroting 2022-2025 zijn weergegeven in paragraaf 3 waarna in paragraaf 4 het meerjarenperspectief wordt gepresenteerd. Tenslotte wordt in paragraaf 5 aandacht besteed aan ontwikkelingen van de reservepositie. In de bijlage zijn de gedetailleerde overzichten opgenomen.
4
Ontwikkelingen I. Ontwikkelingen financieel meerjarenperspectief Zoals genoemd in de inleiding van deze Kadernota spelen op dit moment een aantal ontwikkelingen die zich financieel moeilijk laten vertalen in het op te stellen meerjarenperspectief 2022-2025. In deze paragraaf worden deze nader toegelicht. De onderwerpen betreffen: 1. Vervolg Spoor 2 met 7 onderzoeksopdrachten; 2. Coranavirus; 3. Risico's.
Ad 1. Vervolg Spoor 2, op weg naar een duurzaam financieel gezond Someren In de kader nota 2020 was de boodschap "De tijd dat het de gemeente Someren financieel voor de wind gaat is voorbij ". Met het plan "Spoor 2" is opdracht gegeven tot het opstellen van een plan van aanpak om te komen tot een fundamentele heroverweging van gemeentelijke taken, waaronder gebouwelijke, infrastructurele en sociale voorzieningen in de breedste zin van het woord en gericht op een structureel sluitende begroting op (middel)lange termijn. Vanuit het 7 stappen tellende plan van aanpak zijn een aantal maatregelen opgenomen die verwerkt zijn in de begroting 2021-2024. De eerste resultaten uit de laatste stap zijn nu opgenomen in deze kadernota 2022.
Ad 2. Coronavirus in 2022 Het coronavirus blijft zich ook in 2021 verspreiden en heeft ons allen verrast en raakt alle geledingen van de samenleving. De diverse rijksmaatregelen zoals de lockdown lijken te kunnen worden afgebouwd en de vaccinatiegraad neemt toe. Wat hierna de gevolgen van het coronavirus op de Nederlandse economie gaat zijn in 2022 is moeilijk te voorspellen. Het heeft zonder twijfel invloed, maar niet duidelijk is hoe diep en hoe lang. Inmiddels is wel duidelijk dat de economische groei negatief beïnvloed is. Waarschijnlijk zijn er ook in 2022 gevolgen op diverse gebieden. Voor wat betreft de kosten voor gemeenten moet worden gedacht aan een breed palet. Zo zijn er kosten vanwege eventuele extra aanvragen op de BBZ-regeling en het doorbetalen van zorgaanbieders in het sociaal domein. Daarnaast is er sprake van uitvoeringsdruk bij GGD-en en Veiligheidsregio’s, Veilig Thuis en op de maatschappelijke opvang vanwege dakloosheid. Ook zijn er kosten gemoeid met het overeind houden van het maatschappelijk middenveld (cultuur, sport, lokale media) en het toenemend beroep op bijstand, bijzondere bijstand en schuldhulp. Behalve een toename van de kosten, hebben gemeenten mogelijk ook last van inkomstenderving als gevolg van de corona-crisis. Daarbij moet worden gedacht aan de lokale heffingen en derving van inkomsten uit bijvoorbeeld toeristenbelasting.
In hoeverre genoemde kosten en minder inkomsten een structurele doorwerking zullen hebben voor 2022 en volgende jaren is niet bekend en is op dit moment ook moeilijk in te schatten.
5
Vooralsnog gaan we ervan uit dat alle kosten door het Rijk worden gecompenseerd. In hoeverre we hierdoor risico's lopen is op dit moment moeilijk in te schatten.
Ad 3. Risico's Herverdeling Gemeentefonds. De juiste gevolgen zijn nog steeds niet duidelijk. Waarschijnlijk zal er pas tegen het eind van 2021 meer duidelijkheid komen. Door deze onzekerheden wordt in deze kadernota geen rekening gehouden met de gevolgen van de herverdeling. Ook is besloten om de uitvoering van de herijking door te schuiven naar het nieuwe kabinet. Standpunt VNG Herverdeling Gemeentefonds Alvorens akkoord te gaan met de herverdeling wil de VNG structureel meer geld van het Rijk. Veel gemeenten kampen met ernstige financiële problemen en de huidige interbestuurlijke verhoudingen werken beklemmend in plaats van ondersteunend. De tekorten, die voortkomen uit keuzes van eerdere kabinetten, tasten de autonomie en de slagkracht van gemeenten aan om bij te dragen aan de oplossingen die Nederland nodig heeft om sterker uit de crisis te komen. De taken en middelen van gemeenten zijn niet in balans en onderzoek na onderzoek wijst uit dat er structurele oplossingen nodig zijn. Het herstellen van de financiële positie van gemeenten op deze al langlopende dossiers is een belangrijke voorwaarde om verder te kunnen op andere terreinen.
Onderliggend aan dit spoor is voor de financiën van gemeenten het onderzoek naar de tekorten in de Jeugdzorg belangrijk, maar het gaat dan ook over het artikel-2-onderzoek naar het Klimaatakkoord, de opschalingskorting, de herijking van het gemeentefonds, het abonnementstarief, de normeringsystematiek (trap-op/trap-af) en een groter lokaal belastinggebied. De Algemene Ledenvergadering van de VNG op 16 juni 2021 zal mogelijk duidelijk maken hoe sterk gemeenten gezamenlijk staan in hun eis dat het Rijk hen substantieel en structureel financieel tegemoet komt. Sociaal Domein. De ontwikkelingen binnen het sociaal domein blijven een aandachtspunt. Het is niet duidelijk wat de gevolgen zijn van het Covid-19 virus voor de zorgvraag. Samen met de Peelgemeenten wordt periodiek gemonitord op de ontwikkelingen.
6
Uitgangspunten Algemeen Loon- en prijsontwikkeling Met betrekking tot de loon- en prijsontwikkeling hanteren we voor de begroting 2022 een percentage van maximaal 1,6%. Dit percentage is gelijk aan de Nationale consumentenprijsindex (cpi) uit de Macro Economische Verkenning (MEV) van het Centraal Planbureau. Salarissen Voor wat betreft de nog af te sluiten CAO per 1-1-2021 wordt uitgegaan van een salarisverhoging van 0,5%. Goederen en diensten Uitgangspunt is geen volume-uitbreiding. In geval dat toch sprake is van volume-uitbreiding dient dit gespecificeerd te worden toegelicht. Huren en pachten De ramingen voor huren en pachten worden aangepast conform overeenkomsten dan wel wettelijke verhogingen. De betrokkenen dienen hierover tijdig te worden geïnformeerd. Gemeenschappelijke regelingen Voor de gemeenschappelijke regelingen geldt dat deze hun beleid presenteren op basis van ongewijzigd beleid. Nieuw beleid dient apart inzichtelijk te worden gemaakt en goedgekeurd door de deelnemende gemeenten. Door het rijk opgelegde efficiencykortingen voor gedecentraliseerde taken en andere algemeen geldende tegenvallers dienen zoveel mogelijk te worden vertaald richting de gemeenschappelijke regelingen. Afgesproken jaarlijkse indexeringen zullen worden verwerkt in de begroting. In de zienswijze op de diverse begrotingen is opgeroepen tot het matigen van de uitgaven.
Rente- en afschrijvingsbeleid Afschrijvingen De investeringen zullen globaal getoetst worden op resterende nuttigheidsduur, gerelateerd aan de restant afschrijvingstermijn. Bij investeringen waarvan de resterende nuttigheidsduur beduidend afwijkt van de restant afschrijvingstermijn, kan extra worden afgeschreven dan wel opgewaardeerd. Rentebeleid In de gemeente Someren vertoont de treasuryfunctie een voordelig saldo. De rente-inkomsten zijn immers hoger dan de rentekosten. Conform het advies van de BBV berekenen we daarom geen rentevergoeding over het eigen vermogen en voegen we geen rente toe aan de reserves en voorzieningen.
7
Belastingen en rechten Onroerende-zaakbelasting Ten aanzien van de tarieven OZB wordt conform bestaand beleid uitgegaan van een stijging met het inflatiepercentage van het jaar voorafgaand aan het jaar waarin de tarieven worden vastgesteld. Voor 2022 betekent dit een correctie (op basis van het inflatiepercentage van 2020) met 1,3% volgens opgave van het CBS. In de kadernota 2021 is scenario 6 van Spoor 2, verhogen OZB gedurende 4 jaar (2021-2024) met 5% opgenomen. Deze verhoging is voor 2022 en verder reeds verwerkt in de primaire begroting. Rioolrechten In het dekkingsplan riolering is het rioolrecht voor de komende jaren “vastgelegd”. De gevolgen hiervan zullen in de begroting worden verwerkt. Afvalstoffenheffing Bij de afvalstoffenheffing/reinigingsrecht geldt als uitgangspunt dat de tarieven volledig kostendekkend zijn. De ontwerpbegroting van Blink maakt onderdeel uit van de gemeentelijke afvalbegroting en wordt gedekt uit de afvalstoffenheffing. Het Algemeen Bestuur van Blink neemt op 30 juni 2021 een besluit over hun begroting. Toeristenbelasting Voor het tarief van de toeristenbelasting wordt uitgegaan van een stijging met het inflatiepercentage van het jaar voorafgaand aan het jaar waarin de tarieven worden vastgesteld. Daarbij wordt opgemerkt dat het tarief eerst wordt aangepast, indien de gecumuleerde verhogingen afgerond 5 eurocent bedragen.
Overige heffingen De overige heffingen (hondenbelasting en gemeentelijke leges) dienen zoveel mogelijk kostendekkend te zijn.
8
Meerjaren prognose 2022 - 2025 In de voorbereiding voor het financiële kader voor de kadernota 2022 is bij de afdelingen geïnventariseerd wat de ontwikkelingen zijn waarmee rekening gehouden moet worden bij de samenstelling van de kadernota 2022. Alle gemelde ontwikkelingen zijn gerangschikt en getotaliseerd volgens de criteria : 1. Autonoom;
Alle ontwikkelingen voortkomend uit bestaand beleid.
2. Wettelijk;
Nieuwe ontwikkelingen als gevolg van wet en regelgeving.
3. Spoor 2;
Het resultaat van de 7 onderzoeksopdrachten spoor 2
4. Anders;
Nieuwe/ aangepaste ontwikkelingen vanuit kadernota 2021
5. Wensen; 6. Loon en Prijsindexeringen algemeen. Uit de inventarisatie van de financiële ontwikkelingen voor de kadernota blijkt dat het geprognosticeerde nadelige structurele saldo in 2024 oploopt naar 0,35 mln. Daarmee is het structurele saldo 2024 verslechterd met ruim 0,65 mln van een positief saldo van 0,3 mln naar een nadelig saldo van 0,4 mln. De programmabegroting 2021-2024 was, rekening houdende met de bezuinigingen uit spoor 2, uiteindelijk positief sluitend in 2024 met een voordelig saldo van 0,2 mln. Hiermee was ook de basis gelegd voor een goedkeuring door de provincie. Daarmee ligt ook de goedkeuringsnorm voor de programmabegroting 2022-2025 vast. Het jaar 2024 dient sluitend te zijn. Onderstaand de samenvatting van het financiële beeld na de inventarisatie.
Financieel Meerjarenperspectief Samenvatting + hogere uitgaven - lagere inkomsten 2022
2023
2024
2025
Primaire Begroting
284
130
-209
-209
BW 1 Renovatie kunstgras voetbalveld SV Someren
30
30
30
30
BW 2 Vaststelling GRP 2021-2025
-116
-133
-136
-136
BW 3 Vaststelling diverse belastingverordeningen
-15
-15
-15
-15
Structureel Resultaat na begrotingswijzigingen t/m februari
183
12
-330
-330
Autonome ontwikkelingen
484
400
387
393
Algemene uitkering
215
162
95
-118
Wettelijke ontwikkelingen
74
74
74
74
Spoor 2 resultaten
-42
-55
-78
-81
Anders
75
0
50
50
Wensenlijst
148
123
117
117
Loon en prijsmutaties Overige goederen en diensten / subsidies
144
144
144
144
Inflatiecorrectie inkomsten
-108
-108
-108
-108
1.173
752
351
141
Geprognotiseerd resultaat
In het bovenstaand overzicht is het meerjarenperspectief geactualiseerd waarbij is uitgegaan van de vastgestelde begroting 2021-2024 inclusief de begrotingswijzigingen t/m februari 2021. Ook
9
zijn alle bijstellingen en scenario's van spoor 2 verwerkt. In de volgende paragrafen worden de diverse criteria verder gespecificeerd.
Financieel Meerjarenperspectief Autonoom + hogere uitgaven - lagere inkomsten bedragen * € 1.000
2022
2023
2024
2025
98
98
98
98
3 Verbetering ICT facilitering ZO Someren . Aansluiting gebiedsteam op netwerk Someren
38
29
29
29
4 Cao ontwikkelingen (0.5%)
46
46
46
46
5 Energiekosten ( incl. openbare verlichting)
72
78
83
89
6 Groenonderhoud . Implementatie nieuwe pilots klimaatadaptatie
25
7 Reserve groenbeheer
-25
8 Indexeringen groenonderhoud Samenwerking ,
14
14
14
14
9 Indexeringen groenonderhoud Watergeven en inboet
20
20
20
20
10 Indexeringen groenonderhoud maaien Bermen,
20
20
20
20
11 Team Handhaving Taakverschuiving van Projecten naar Beheerswerkzaamheden exploitatie
21
21
21
21
12 Overhead DVO Udas
50
50
50
50
13 Overhead DVO Openbare veiligheid
23
23
23
23
14 Ontwikkelingen leerlingenvervoer
50
50
50
50
4
4
4
1 Extra bijdrage BSOB
68
2 Bijdrage ICT NML
15 Aanvullend krediet Nieuwbouw Rendal ( inv € 156.000) 16 Indexering bijstelling naar prijspeil 2022 subsidies welzijn en maatschappelijk werk
-6
-23
-41
-41
17 Indexering Uitvoeringskosten Peelgemeenten
26
26
26
26
18 Prognose ontwikkeling zorgkosten WMO , Jeugdhulp en BMS
-80
-80
-80
-80
19 Herstel berekeningen plusuren WMO consulenten
24
24
24
24
484
400
387
393
Totaal autonome ontwikkelingen
Toelichtingen onderdeel Autonoom 1
Bijdrage BSOB 2022
De ontwerpbegroting BSOB 2022 laat een bijdrage zien voor de gemeente Someren van € 378.000,-. In de meerjarenraming 2022 is opgenomen € 310.683. De stijging is € 67.000,éénmalig. Deze toename van de bijdrage is in 2020 reeds ingezet en wordt in belangrijke mate veroorzaakt door een forse toename van het aantal bezwaarschriften, waarvoor extra inzet van taxateurs nodig is. De markt voor taxateurs is erg krap en de kosten zijn hoog. Daarbij komt dat besloten is om een eerdere taakstelling om fors te bezuinigen op personeel door robotisering terug te draaien vanwege sociale onrust.
10
2
Bijdrage ICT NML
Vorig jaar is in de kadernota uitgegaan van worst case scenario als het gaat om de nieuwe inrichting en de outsourcing van I&A. In de begroting 2021 zijn de kosten daarvan met € 126.000,afgeraamd. Nu we in de afrondende fase zitten van aansluiting bij ICT NML blijkt dat we voor de begroting 2022 structureel € 98.000,- extra nodig hebben. De verhoging heeft 3 oorzaken: De ramingen uit 2020 waren gebaseerd op prijspeil 2020 en in de begroting 2022 gaan we nu uit van geïndexeerde bedragen. Dit betekent een stijging van de kosten met € 20.000,-. Als gevolg van de toenemende beveiligings- en privacyincidenten gaat ICT NML een aantal activiteiten op dit gebied verder intensiveren. Dit betekent een stijging van € 29.000,-. De omvang van de benodigde ICT-infrastructuur en de diensten die daar mee samenhangen, de aantallen licenties, omvang opslagcapaciteit, aantal servers, etc. is nu preciezer bekend dan vorig jaar. De laatste cijfers hierover zijn in de begroting 2022 van ICT NML verwerkt en blijken per saldo € 49.000,- hoger uit te vallen dan aanvankelijk verwacht. 3 Verbetering ICT-facilitering ZO Someren. Aansluiting gebiedsteam aan netwerk Someren. Vorig jaar heeft het MT verbeterplan Toegang ZO Someren vastgesteld. Hierin is de visie op de toegang opgenomen en zijn kwaliteitsnormen vastgesteld.
Er zijn verbeterpunten gesignaleerd om de randvoorwaarden voor de visie goed in te vullen. Een van de verbeteracties is om de ICTfacilitering van het gebiedsteam te verbeteren. De huidige werkwijze is gevoelig voor datalekken Er zijn scenario’s onderzocht om bovenstaande punten te verbeteren. Voor het voorkeursscenario is een aanvullend onderzoek naar de informatieveiligheid en de te nemen maatregelen uitgevoerd. Hiervoor zijn nieuwe profielen opgesteld. Aan de accounts en de inrichting hiervan zijn kosten verbonden die niet in de begroting zijn opgenomen. 4
Salarismaatregelen: cao-onderhandelingen
In de onderhandelingen in de Cao steekt de VNG in op een loonstijging van 0,5 % en een eenmalige uitkering van € 300,- bruto. De vakbonden steken in op een loonstijging van 2,75 % en een eenmalig uitkering van € 200,- netto. Momenteel liggen de onderhandelingen stil en zijn de uitkomsten ervan niet duidelijk, daarom gaan we uit van de insteek van het VNG. 5
Energiekosten ( incl energiebelasting en netwerkkosten)
Greenchoice is jaren niet in staat gebleken om complexheffingen energiebelasting voor geclusterde aansluitingen (openbare verlichting, drukriolering en rioolgemalen) tijdig na het verstrijken van een kalenderjaar in rekening te brengen. Het is zelfs voorgekomen dat ze twee jaar op rij niets gefactureerd hebben en daarna 2 jaar in 1 keer. Ook de netwerkkosten van de Openbare verlichting blijkt na de overstap van onbemeten grootverbruik naar kleinverbruik met slimme meters, niet mee te lopen in de voorschotten per kwartaal. Op die wijze zijn er jaarlijkse verschillen in de energiekosten van zo’n € 50.000,- ontstaan en zijn we het zicht op de werkelijke kosten kwijtgeraakt.
11
Daarom zijn de kosten van elektriciteit en aardgas voor de verschillende budgetten geheel opnieuw in beeld gebracht met een fors aantal grotere en kleiner bijstellingen. De kosten van elektriciteit en aardgas voor de jaren 2021 – 2025 zijn geheel opnieuw begroot, om zo vanaf nu weer zo dicht mogelijk op de werkelijke kosten per boekjaar uit te komen. Vanaf dit jaar slaagt Greenchoice erin om de complexheffing energiebelasting van het jaar 2020 in het eerste kwartaal 2021 te factureren. Helaas is het niet anders dat de exploitatielasten energie ten aanzien van een aantal taakvelden enigszins stijgend en een aantal behoorlijk stijgend zijn. Bij Openbare verlichting is de stijging echter fors, met € 40.000,- per jaar. Daarmee zijn de budgetten voor energie in lijn gebracht met de werkelijke uitgaven. 6+7
Groenonderhoud - Implementatie nieuwe pilots klimaatadaptatie
De kosten voor de implementatie nieuwe pilots klimaatadaptatie worden gedekt uit de Reserve groenbeheer en hebben geen invloed op het exploitatieresultaat. 8
Groenonderhoud - Indexering Samenwerkingsovereenkomst
De kosten voor groenonderhoud liggen anno 2021 € 25.000,- hoger, omdat het budget sinds 2015 niet is geïndexeerd. 9 Groenonderhoud - Watergeven en inboet De klimaatverandering (langere en drogere zomers) leidt er toe dat de laatste 3 à 4 jaar een significante toename is in de watergift en vervanging van dode planten en bomen. Voor de post watergeven en verwijderen dode beplanting hebben we al een aantal jaren op rij een overschrijding tussen de € 20.000,- en € 30.000,- per jaar. Hetzelfde geldt voor de inboet van beplanting, daar hebben we een overschrijding van tussen de € 2.000,- en € 12.000,- per jaar. 10
Maaien bermen
Het bestek “maaien bermen en watergangen” wordt dit voorjaar opnieuw in de markt gezet. Het huidige bestek en budget à € 181.500,- zijn uit het jaar 2015. De raming anno 2021 ligt € 20.000,hoger omdat het budget sinds 2015 niet is geïndexeerd. De besteksraming 2021 geeft aan dat er een tekort ontstaat. Hoeveel het tekort daadwerkelijk zal zijn weten we pas na de aanbesteding, dit zal -indien nodig- in de zomernota 2021 worden vermeld. Verder beperken van het aantal maaibeurten om kwalitatief op het onderhoud te besparen gaat niet: 90% van de bermen wordt 1x per jaar gemaaid. De overige locaties kunnen niet teruggedraaid worden in onderhoud, in verband met verkeersveiligheid (uitzichtlocaties etc.). 11
Verschuiving uren van projecten naar exploitatie team Handhaving
De formatie van Handhaving is sinds het raadsbesluit 2019 op maat gesneden voor de reguliere taken van het team. Echter, het team heeft vanuit het verleden een structurele bezuinigingstaakstelling om jaarlijks € 133.000 te verantwoorden op projecten. Door deze taakstelling met € 21.000 naar beneden bij te stellen, is de urenverantwoording op projecten meer realistisch. Een haalbare taakstelling is nodig om de reguliere taken zoals bedoeld in 2019 – anders dan projectgebonden taken – uit te kunnen voeren met de bestaande formatie.
12
12+13 Overhead DVO UDAS en DVO Openbare veiligheid Vanaf 2019 wordt er voor de DVO’s met de gemeente Asten overhead in rekening gebracht. Als stelregel hanteren we een bedrag van € 5.400,- per ingebrachte Fte. Dit bedrag is afgeleid van de Handleiding Overheidstarieven 2019. In de begroting 2021-2024 is onvoldoende rekening gehouden met deze kosten. Dit leidt tot een bijstelling van respectievelijk € 50.000,- en € 23.000,-. 14
Aanbesteding leerlingenvervoer
Voor de uitvoering van het leerlingenvervoer voor het schooljaar 2021-2022 en volgende schooljaren heeft er een aanbesteding plaatsgevonden in regionaal verband met de gemeenten Asten, Deurne, Gemert-Bakel en Laarbeek. Dit op basis van de gunningscriteria prijs en kwaliteit. Voor het onderdeel kwaliteit is o.a. gekeken naar de duurzaamheid van het wagenpark waarmee het leerlingenvervoer wordt uitgevoerd. Op 20 april 2021 is de opdracht definitief gegund aan vervoersbedrijf Munckhof. Dit voor een periode van vijf schooljaren met nog éénmaal een optie van verlenging voor twee schooljaren. Als gevolg van o.a. de eisen ten aanzien van duurzaamheid komen de kosten voor het leerlingenvervoer voor de komende schooljaren hoger uit. Dit was ook de verwachting. Een eerste raming laat zien dat jaarlijks rekening gehouden moet worden met circa € 50.000,- aan hogere kosten. Dit gebaseerd op de leerlingenlijst van dit schooljaar. Mocht voor de komende schooljaren het aantal te vervoeren leerlingen of het aantal te rijden ritten sterk wijzigen, heeft dit uiteraard ook consequenties voor de kosten van het leerlingenvervoer. De tendens is in elk geval dat er, als gevolg van passende onderwijsarrangementen, extra ritten ingezet worden naar scholen die voorheen buiten het leerlingenvervoer vielen. Denk hier b.v.
aan het onderwijsarrangement voor hoogbegaafdheid dat als gevolg van een rechtelijke uitspraak nu wel valt binnen de scope van leerlingenvervoer. Bij de start van het schooljaar 2021-2022 wordt in elk geval duidelijk of het geraamde tekort van € 50.000,- realistisch is.
15
Aanvullend krediet nieuwbouw basisschool ’t Rendal
Als gevolg van de groei van een aantal basisscholen in de gemeente Someren is er een nieuwe leerlingenprognose opgesteld. Uit deze leerlingenprognose blijkt dat de omvang van de nieuwbouw van basisschool ’t Rendal te gering is voor de groei van het leerlingenaantal. Het college heeft op 2 maart 2021 ingestemd met de bijstelling van de ruimtebehoefte van 919 m2 naar 979 m2. Het aanpassen van de ruimtebehoefte van basisschool ’t Rendal betekent een extra investering van € 156.000,-. Dit resulteert vanaf 2023 in extra kapitaallasten van € 3.900,-. 16
Bijstelling indexering Subsidie Welzijns- en maatschappelijk werk
Bij de samenstelling van de meerjarenbegroting 2021-2024 is bij de subsidie Welzijns- en maatschappelijk werk niet alleen voor de eerste jaarschijf (2021), maar ook voor de daarop volgende jaarschijven (2022 t/m 2024) een indexering toegepast. Aangezien afspraak is om alleen voor de eerste jaarschijf de indexering toe te passen, vindt met deze aanmelding de aanpassing voor de jaarschijven 2022 t/m 2024 plaats, waarmee de indexering voor de jaarschijven wordt teruggedraaid. Vervolgens zal bij iedere nieuwe Kadernota / Begroting indexering op de eerste 13
jaarschijf worden toegepast (de raming van het eerste jaar wordt naar de daarop volgende jaarschijven doorgetrokken). 17
Mutatie bijdrage Peelgemeenten (uitvoeringskosten)
De uitvoeringskosten worden in de begroting niet meerjarig geïndexeerd. Over de P&C-cyclus zijn tussen de grote regionale gemeenschappelijke regelingen en de gemeenten afspraken gemaakt. Op basis van vastgelegde indicatoren wordt er geïndexeerd. De indexering van de uitvoeringskosten voor 2022 ten opzichte van 2021 is 1,8%. 18
Mutatie zorgkosten Wmo, Jeugdhulp en BMS
Voor wat betreft de prognose zorgkosten 2022 is aangesloten bij de prognose van Peelgemeenten van maart 2021.
19
Herstel berekeningen plusuren Wmo-consulent.
Het is in 2020 duidelijk geworden dat Someren meer Wmo-consulenten geleverd krijgt van Peelgemeenten dan structureel in de begroting staat. Er is een hybride-constructie voor de financiering van de Wmo-consulenten. Die zijn niet evenredig naar het percentage inwoneraantal verdeeld over de gemeenten. Een aantal gemeenten zetten naar verhouding meer consulenten in waaronder Someren. De hybride financieringsberekening (de basistaak en plusuren) dekken de basisformatie niet. Hier zit een gat van 0,3 Fte. Dit gat is ontstaan door personele wisselingen. Daarnaast wordt zelfs met deze extra formatie een hoge werkdruk ervaren. Het wegvallen van deze formatie zal gevolgen hebben voor het kwaliteitskader. Om de huidige formatie te behouden dient dit gat te worden ingevuld. Houden we de formatie niet op peil dan bestaat het risico dat het huidige kwaliteitskader heroverwogen moet worden wat zich kan vertalen in kwalitatief minder goede dienstverlening zoals bijvoorbeeld minder dagen telefoondienst, langere wachtlijst of vaker overschrijding van de wettelijke termijnen.
Financieel Meerjarenperspectief Algemene Uitkering + hogere uitgaven - lagere inkomsten bedragen * € 1.000 Herijking Algemene uitkering Gemeentefonds
2022
2023
2024
2025
PM
PM
PM
PM
Structurele effecten uit decembercirculaire 2020 . Negatief t/m 2024
215
162
95
-118
Totaal
215
162
95
-118
14
Toelichting onderdeel Algemene uitkering Stand van Zaken herijking Begin februari zijn de voorlopige resultaten van de herijking van het gemeentefonds gepubliceerd. Voor Someren zou dat een voordeel opleveren van € 562.000,-. Het rapport is ter advisering voorgelegd aan de Raad van Openbaar Bestuur. De advisering van de ROB is nog niet afgerond. Na ontvangst van het ROB-advies wordt ook de VNG nog geconsulteerd. Na publicatie van de voorlopige resultaten is er veel kritiek gekomen van de lokale overheden. Het ministerie zal daarom nieuwe berekeningen laten samenstellen. De resultaten daarvan worden in juni 2021 verwacht. Dat zal plaatsvinden op basis van geactualiseerde maatstafgegevens en een geactualiseerde omvang van de clusters waaruit de verdeling is opgebouwd. Dit zal waarschijnlijk leiden tot een verschuiving in de herverdeeleffecten. Na afronding van de besluitvorming door het volgend kabinet vindt zo spoedig mogelijk de verwerking in de circulaire van het gemeentefonds plaats. De herverdeeleffecten zullen op dat moment definitief worden vastgesteld. De herverdeeleffecten zullen ingaan op 1-1-2023.
Structureel meer geld vanuit gemeentefonds. De "Koek" moet groter Alvorens akkoord te gaan met de herverdeling wil de VNG structureel meer geld van het Rijk. Veel gemeenten kampen met ernstige fnanciële problemen en de huidige interbestuurlijke verhoudingen werken beklemmend in plaats van ondersteunend. De tekorten, die voortkomen uit keuzes van eerdere kabinetten, tasten de autonomie en de slagkracht van gemeenten aan om bij te dragen aan de oplossingen die Nederland nodig heeft om sterker uit de crisis te komen. De taken en middelen van gemeenten zijn niet in balans en onderzoek na onderzoek wijst uit dat er structurele oplossingen nodig zijn. Het herstellen van de fnanciële positie van gemeenten op deze al langlopende dossiers is een belangrijke voorwaarde om verder te kunnen op andere terreinen. Onderliggend aan dit spoort is voor de fnanciën van gemeenten het onderzoek naar de tekorten in de Jeugdzorg belangrijk, maar het gaat dan ook over het artikel-2-onderzoek naar het Klimaatakkoord, de opschalingskorting, de herijking van het gemeentefonds, het abonnementstarief, de normeringsystematiek (trap-op/trap-af) en een groter lokaal belastinggebied.
Decembercirculaire 2020 Vanuit de decembercirculaire 2020 is de algemene uitkering uit het gemeentefonds geactualiseerd. Vooral door volumewijzigingen van de verdeelmaatstaven en stijging van de WOZ waarde is het netto effect negatief in de jaren 2022- 2024. + hogere Algemene uitk. - lagere Algemene uitk.
Algemene uitkering Decembercirculaire 2020 Begroting 2021-2025 tv 008 Begroting 2021-2025 tv 007 Resultaat
2021 26.425 1 26.365 60
2022 26.368 200 26.383 -215
2023 26.186
2024 26.306
2025 26.519
26.348 -162
26.401 -95
26.401 118
15
Analyse resultaat Volumewijzigingen verdeelmaatstaven WOZ Opschalingskorting Aanvullend pakket reïntegratie Gemeentelijk schuldenbeleid Bijzondere bijstand Impuls re-integratie Cultuurmiddelen Tweede Kamer verkiezingen Totaal (inc + str)
-101 -143 144
-72 -143
-19 -143
48 -143
12 22 7 6 88 25 60
-215
-162
-95
Waarvan incidenteel: Opschalingskorting Coronavergoedingen Totaal incidenteel
144 160 304
0
0
0
Totaal structureel
-244
-215
-162
-95
118
118
Ad 1 De stelpost jeugdhulp (taakveld 008: € 200.000,- ) die in de begroting 2021-2024 is opgenomen mag o.b.v. de laatste berichtgeving vanuit de provincie en ministerie van Financiën voor 2022 aan de algemene uitkering (taakveld 007) worden toegevoegd. Voor de jaren ná 2022 blijft de stelpost van € 200.000,- op taakveld 008 staan.
Financieel Meerjarenperspectief Wettelijke ontwikkelingen + hogere uitgaven - lagere inkomsten
bedragen * € 1.000
2022
1 Generiek informatievoorzieningen
45
2 Bijdrage Algemene reserve
-45
3 Biodiversiteit
35
4 Bijdrage reserve groenbeheer
-35
5 Onderhoud civieltechnische kunstwerken
20
6 Warmte en energietransitie ( aardgas vrij)
100
7 Bijdrage Algemene reserve
-100
2023
2024
2025
20
20
20
54
54
54
54
11 Onderhoud laanbomen
10
10
10
10
12 Bijdrage reserve groenbeheer
-10
-10
-10
-10
74
74
74
74
8 Beschermd Wonen
PM
9 Uitbreiding Formatie veiligheid ( o.a als gevolg van Bibob ) 10 Implementatie Omgevingswet , Wet Kwaliteitsborging , leges
Totaal wettelijke ontwikkelingen
PM
16
Toelichting wettelijke ontwikkelingen
1+2
Generieke informatievoorzieningen
De Wet open overheid (Woo) is een initiatiefwet uit 2012, die tot doel heeft om overheden en semi-overheden transparanter te maken. De wet moet ervoor zorgen dat overheidsinformatie beter vindbaar, uitwisselbaar, eenvoudig te ontsluiten en goed te archiveren is. De Woo vervangt dan de Wob, al is het precieze moment van invoering nog niet bekend. We schatten de impact voorlopig op eenmalige projectkosten ad € 10.000,-. Overige kosten komen waarschijnlijk tot uiting in de licentiekosten van diverse software. De Wet Modernisering Elektronisch Bestuurlijk Verkeer (Wmebv) wordt naar verwachting in de loop van 2022 van kracht. Het betreft het moderniseren van het elektronisch bestuurlijk verkeer tussen overheid burgers en bedrijven. Pilots lopen tot mei 2021 en dan kan Someren starten met de impactanalyse. We schatten de impact voorlopig op eenmalige projectkosten ad € 15.000,-. Conform de AVG dienen persoons- en privacygegevens te worden beschermd. In 2021 wordt geïnventariseerd wat, en in welke situaties, moet worden geanonimiseerd. Daarvoor wordt uiteindelijk software ingezet, maar er zal ook capaciteit nodig zijn om de handelingen uit te voeren en te controleren. Hoewel op dit moment concrete gegevens ontbreken, schatten wij aan licentie(s) en capaciteit incidenteel € 20.000,- te moeten besteden.
Conform bestaand beleid brengen we incidentele investeringen ten laste van de algemene reserve via de reserve claims incidentele projecten.
3+4
Biodiversiteit - Gedragscode algemene maatregelen bonte berm
Per 17 december 2020 is de nieuwe gedragscode goedgekeurd door het Ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit in het kader van de Wet Natuurbescherming (WNB). Er ligt een wettelijke verplichting bij de gemeente om hieraan te voldoen. Dit betekent dat deze gedragscode zal moeten worden geïmplementeerd in onze gemeente. Hiervoor moet alle flora en fauna worden geïnventariseerd, een werkprotocol opgesteld worden en dit gemeente breed uitzetten. De werkzaamheden zullen gedeeltelijk door een ecoloog of ecologisch adviesbureau worden uitgevoerd. Omdat een groot gedeelte van bovenstaande werkzaamheden goed te combineren is met een maatregelenplan biodiversiteit, gaan we dit gelijktijdig oppakken. In het meerjarig maatregelenplan wordt ingegaan op kansen voor biodiversiteit en klimaatgevolgen zoals droogte, stortbuien, hittestress en exoten. Voor het implementeren van de Gedragscode Soortbescherming en het opstellen van het Maatregelenplan Biodiversiteit vragen we in 2021 € 25.000,-. Voor het eerste werkjaar 2022 vragen we € 35.000,- aan voor de te nemen maatregelen. De kosten verbonden aan het meerjarige maatregelenplan brengen we geheel ten laste van de Reserve groenbeheer.
17
5
Onderhoud civieltechnische kunstwerken
Het (groot) onderhoud aan civieltechnische kunstwerken, zoals bruggen, keerwanden en grote duikers, is niet structureel voorzien in de begroting. Enkele jaren geleden heeft de gemeenteraad middelen beschikbaar gesteld, die in 2021 volledig besteed zullen zijn. Onlangs zijn al deze civieltechnische kunstwerken geïnspecteerd en zijn de benodigde kosten voor onderhoud en vervanging voor de komende 10 jaar planmatig in beeld gebracht. Op basis van deze cijfers is in beeld welke structurele kostendekkende investering voor de lange termijn nodig is voor een verantwoord beheer van deze civieltechnische kunstwerken. 6+7
Warmte- en energietransitie
Het is de bedoeling om in 2050 energieneutraal en klimaatneutraal te zijn. Daarvoor moet de gebouwde omgeving van het gas af, de Warmtetransitie. Deze nieuwe taken vragen veel ambtelijke inzet. VNG-onderzoek in 2020 wijst uit dat een gemeente als Someren de komende 10 jaar structureel € 400.000,- tot € 700.000,- nodig heeft. Op zijn vroegst in 2024 is de bijbehorende uitkering van het rijk geregeld. Bij het vaststellen van de Transitievisie Warmte en de Energietransitie RES MRE 1.0 in de tweede helft 2021 komen we terug op de middelen, planning, integrale organisatie en kosteneffectieve dekking. Vooruitlopend hierop vragen we incidenteel in 2022 € 100.000,- voor advies van externe deskundigen. Dit is het minimale bedrag om de voortgang gaande te houden in 2021 in afwachting van aanvullende Rijksfinanciering in de jaren daarna. Conform bestaand beleid brengen we incidentele investeringen ten laste van de algemene reserve via de reserve claims incidentele projecten.
8
Beschermd Wonen
De verantwoordelijkheid voor het organiseren van beschermd wonen wordt gedecentraliseerd en vervangt de huidige opdracht aan de centrumgemeenten. De vraag is wanneer er precies wordt gedecentraliseerd. Voor nu staat de eerste tranche op 2023. Wel is vastgelegd dat er een ingroeipad van 10 jaar is afgesproken om van de historische kostenverdeling te komen naar het nieuwe financieringsmodel. Ook is bepaald dat gemeenten alleen voor de nieuwe klanten verantwoordelijk worden. Het is dus belangrijk dat gemeenten regionaal gaan samenwerken. In juni 2020 is de regionale visie op beschermd wonen en beschermd thuis vastgesteld. Met de decentralisatie is ook een uitstroom afgesproken naar de Wet langdurige zorg (WLZ) van klanten met een GGZ-grondslag. Men schat de uitname van klanten en middelen op 1/3de deel. Dit is nog in volle gang, hierin neemt gemeente Helmond het voortouw. Precieze cijfers zijn nog niet bekend, maar gezien de uitgangspunten lijken de absolute aantallen en de daarmee gepaard gaande financiën redelijk gering.
18
9
Uitbreiding Formatie Veiligheid
Het vakgebied Openbare Orde en Veiligheid (OOV) maakt een stevige ontwikkeling door. Naast het beleidsmatig invoeren van telkens meer onderdelen van BIBOB, reeds geïmplementeerd de onderdelen Bouw, Horeca en Milieu en er zitten nog aan te komen Vastgoedtransacties, Overheidsopdrachten en Subsidies, hebben we ook te maken met het behandelen van steeds meer casussen. Niet alleen voor BIBOB maar ook op Ondermijning zie onderstaand overzicht. Aantal zaken/casussen Onderwerp
2015
2016
2017
2018
2019
2020
BIBOB
7
8
4
3
13
16
Ondermijning
-
11
14
20
22
32
Op basis van deze ontwikkelingen hebben we de noodzakelijke uitbreiding van de personele capaciteit becijferd op 0,58 fte (21 uur per week). 10
Invoering Omgevingswet en Wet Kwaliteitsborging voor de (leges)inkomsten.
Omgevingswet Naar verwachting treedt de Omgevingswet op 1 januari 2022 in werking. Op dit moment zijn we bezig met de implementatie van dit proces. Wettelijk gezien hebben we de tijd tot en met 2029 om de implementatie volledig af te ronden. Ook in Someren zullen wij nog geruime tijd bezig zijn met de volledige implementatie, denk hierbij aan minimaal 5 jaar. Als gevolg van de stand van zaken van de implementatie van dit moment, de jaren van volledige implementatie die er nog aan zitten te komen en de discussie bij het Rijk over de uitvoeringskosten van de Omgevingswet kunnen we op dit moment alleen maar melden dat deze ontwikkeling op ons afkomt. De vraag of deze ontwikkeling kosten neutraal gaat zijn, een positief effect of een negatief effect op de begroting heeft, kunnen we op dit moment niet beantwoorden. Wet kwaliteitsborging Op 1 januari 2022 treedt naast de Omgevingswet ook de Wet kwaliteitsborging voor bouwen in werking. Die wet neemt het bouwtoezicht voor een deel weg bij gemeenten. Beide wetten kunnen gevolgen hebben voor de (omvang van) de legesinkomsten van een gemeente. Wat de eventuele effecten zijn is op dit moment niet concreet te benoemen en te becijferen.
Op dit moment vindt intern overleg plaats om in beeld te krijgen wat de consequenties zijn van de Wet kwaliteitsborging voor de toezichthoudende werkzaamheden en wat dit eventueel kan betekenen voor de onderbouwing van de kostendekkendheid van de leges. Systemen onder de Omgevingswet Voor de implementatie en straks het uitvoering kunnen geven aan de Omgevingswet zijn er een aantal nieuwe systemen nodig. De implementatie en daarna het “in de lucht houden” van deze systemen vergt kosten. De kosten voor de implementatie van deze systemen worden betaald uit het budget voor de implementatie van de Omgevingswet. Echter de structurele kosten die deze
19
systemen met zich meebrengen moeten ergens onder worden gebracht. Op dit moment zijn de kosten daarvan nog niet volledig in beeld. 11 + 12
Onderhoud laanbomen
Gemeente Someren heeft een zorgplicht voor de laanbomen. De laatste jaren hebben we minder bomen een snoeibeurt gegeven dan dat eigenlijk wenselijk is. Hierdoor dienen we een inhaalslag te maken. De kosten verbonden aan de inhaalslag brengen we geheel ten laste van de Reserve groenbeheer.
Financieel Meerjarenperspectief Spoor 2 Resultaten
bedragen * € 1.000
2022
2023
1a Sloop dorpsweg 3
2025
17
1b Bijdrage uit Algemene Reserve 1c Besparing onderhoud
2024
-17 0
2a Verkoop Noodwoning Willem Alexanderlaan 5a
-50
2b Toevoeging aan Algemene Reserve
50
-11
-11
-11
2c Besparing onderhoud
-4
-4
-4
-4
3 Stoppen objectbewaking
-10
-10
-10
-10
-3
-6
5 Juridisch eigendom De Donckelaar overdragen.
-9
-9
-9
-9
6 De Weijers. Renovatie ipv uitbreiding . Vrijval krediet
-16
-16
-16
-16
7 Kinderopvang Lierop. Verhuur pand vanaf 2022
-3
-5
-5
-5
8 Rol gemeente bij evenementen
0
0
-20
-20
-55
-78
-81
4 Afbouw subsidies Jongeren centra
9 Zwembad
Pm
10 Buitensportaccommodaties
Pm
Totaal Spoor 2 Resultaten
-42
Toelichting Spoor 2 resultaten
1a+1b+1c
Dorpsweg 3
Deze woning is aangekocht in verband met de ontwikkelingen van het Centrumplan. Sloop lag in het verschiet, maar is uitgesteld tot 2023. Momenteel wordt de woning anti-leegstand verhuurd; om-niet, zonder huurinkomsten ten gunste van de gemeente. Echter naar aanleiding van het voorgestelde uitstel van de sloop is de gemeente voornemens om over te gaan tot het innen van huur conform de leegstandswet. Ondanks het feit dat onderhoud tot een minimum beperkt is, draagt de gemeente de lasten van belastingen, lasten, verzekeringen, onderhoud en afschrijvingen. Sloop van deze woning (kosten € 17.000,-) levert een structurele besparing op van € 11.000,-. Conform bestaand beleid brengen we de kosten van de incidentele investering van € 17.000,- ten laste van de algemene reserve via de reserve claims incidentele projecten.
20
2a+2b+2c
Noodwoning Willem Alexanderlaan 5a
Deze noodwoning in Someren-Eind staat momenteel leeg. Feitelijk achten wij deze noodwoning niet geschikt als woning. Met name geluidsoverlast vanuit het aangrenzende gebouw heeft in het verleden geleid tot veel klachten. Uitsluitend voor kortstondige opvang is deze noodwoning als zodanig realistisch inzetbaar. Overwogen zou kunnen worden om deze woning te verkopen om zodoende incidenteel geld te ontvangen en structureel geld te besparen. Als gevolg van bovenstaande kan op de kostenpost van de noodwoning W. Alexanderlaan 5a navolgende besparing worden gerealiseerd: Eenmalige inkomsten uit verkoop noodwoning Willem Alexanderlaan 5a raming > € 50.000,-. Conform bestaand beleid worden incidentele lasten ten gunste van de algemene reserve gebracht. Besparing op onderhoudskosten structureel € 3.800,-. 3
Spoor 2 Objectbewaking stoppen
In het kader van de opdracht om te kijken naar efficiëntere inzet van ons gemeentelijke gebouwenbestand zijn alle begrotingsposten nader bekeken. Bij een aantal gebouwen heeft dit geleid tot het maken van opmerkingen. In algemene zin is geconstateerd dat er voor een aantal gebouwen objectbewaking is ingesteld. Momenteel ondervinden we bijzonder weinig overlast van vandalisme op deze gebouwen. Overwogen kan worden om deze objectbewaking te schrappen. Moge duidelijk zijn dat we hier enig risico door zouden gaan lopen maar zoals nu bezien zou dit een te verantwoorden risico zijn. Als gevolg van bovenstaande kan op de kostenpost objectbewaking navolgende besparing worden gerealiseerd: Structurele besparing op begroting € 9.500,-.
4
Spoor 2 Afbouw subsidies jongerencentra
Bij de behandeling van de Kadernota 2021 heeft de raad een aantal onderwerpen benoemd die voor juni 2021 moeten worden uitgewerkt. Een daarvan is een onderzoek naar hoe de subsidies voor de jongerencentra vanaf 2022 kunnen worden afgebouwd. Dit is opgenomen als actie 1.3.7. in het programmaplan in de begroting 2021. Dit onderzoek is uitgevoerd in samenwerking met de betrokken jongerencentra de Comeet, Nirwana en Komokus. In de periode november 2020 t/m januari 2021 hebben diverse gesprekken plaatsgevonden met de drie jongerencentra en zijn een aantal mogelijke scenario’s met hen besproken. De reacties van de jongerencentra alsmede de aanvullende informatie van belang voor dit advies zijn verwerkt in het document: ‘Stand van zaken onderzoek afbouw subsidies jongerencentra’, Conclusie van het onderzoek is dat alle drie de jongerencentra aangeven dat zij onder ‘normale’ omstandigheden een rendabele exploitatie hebben. Als gevolg van de corona-pandemie (Lockdown en beperkende maatregelen) zijn de opgebouwde buffers van de drie jongerencentra sterk afgenomen, o.a. door vaste doorlopende kosten en uitgaven voor activiteiten waar geen gevolg aan is gegeven. Ook hebben zij sinds februari 2020 nauwelijks tot geen inkomsten meer kunnen generen. De jongerencentra hebben een belangrijke maatschappelijke functie binnen de gemeente Someren voor zowel de jeugd als jongvolwassenen.
Tevens fungeren zij als centra waar jongeren, bij wijze
21
van (maatschappelijke) stage en/of vrijwilligerswerk worden opgeleid en zo op jonge leeftijd kennismaken met het vrijwilligerswerk. Velen van hen groeien door naar een volwaardig vrijwilliger hetzij binnen het desbetreffende jongerencentrum, hetzij elders in de Somerense gemeenschap. Daar komt bij dat de bij de jongerencentra betrokken vrijwilligers al jaren veel tijd en energie steken om voor de jeugd in onze gemeente een mooi activiteitenaanbod te creëren. Als we dit afwegen in het licht van de opdracht om te bezuinigen alsmede de niet voorziene coronaomstandigheden is het advies om wel te komen tot de afbouw van subsidie aan de jongerencentra maar hen minimaal 2 (coronavrije of in ieder geval de mogelijkheid om activiteiten te organiseren) jaren de kans te geven, zijnde 2022 en 2023, om de inkomsten die zij als gevolg van corona zijn misgelopen in te lopen en een buffer te creëren zodat zij zelfstandig, zonder gemeentelijk subsidie, verder kunnen. Het college adviseert uw raad (Djuma: 200249541 ) om de subsidies met ingang van 2024 in 3 jaar tijd af te bouwen conform onderstaand schema:
Jaar
% subsidie
Comeet
Nirwana
Komokus
2023
100 %
€ 7.140,--
€ 5.100,-
€ 1.530,-
2024
75 %
€ 5.355,--
€ 3.825,-
€ 1.147,50
2025
50 %
€ 3.570,-
€ 2.550,-
€ 765,-
2026
0
€0
€0
€0
5
Spoor 2 De Donckelaar
Dit verenigingsgebouw is destijds in gebruik genomen door de Speledonckers omdat er extra behoefte was aan algemene ruimte en repetitieruimte voor in de winter. Overwogen kan worden om het juridisch eigendom van dit gebouw om-niet over te doen aan de vereniging. De verantwoordelijkheden en lasten voor de vereniging nemen toe, maar de gemeente bespaart structureel op de begroting € 9.000,-.
6
Spoor 2 De Weijers
De uitbreiding van de Weijers is niet doorgegaan ( krediet € 400.000,-). In plaats daarvan is de Weijers gerenoveerd. Als gevolg hiervan kan op de kostenpost de Weijers structureel € 16.000,aan afschrijvingslasten in mindering worden gebracht. Het krediet blijft zoals afgesproken (met aftrek van bekostiging van een aantal aanpassingskosten) staan voor toekomstige investering in het gemeenschapshuis voor Someren-Noord. 7
Spoor 2 Kinderopvang Lierop
De kinderopvang Lierop wordt verplaatst naar de nieuw te bouwen school. Het leegkomende pand zou dan vanaf 2022/2023 commercieel verhuurd kunnen worden aan bijvoorbeeld de huisarts die in het verleden aangegeven heeft interesse te hebben voor dit pand voor uitvoering van haar huisartsenpost. In commerciële verhuur zien wij een mogelijkheid om de inkomsten op dit gebouw te verhogen.
22
Als gevolg van bovenstaande kan op het pand Kinderopvang Lierop structureel een vermoedelijk besparing tussen de € 2.000,- en € 5.000,- gerealiseerd worden. 8
Spoor 2 Evenementen
De rol van de gemeente bij evenementen is breed verspreidt over de teams Handhaving, Vergunningen, Openbare ruimte en Openbare orde & veiligheid. Vergunningen, Handhaving, OOV Voor het toezicht op de naleving van wet- en regelgeving bij evenementen worden door team handhaving ongeveer 500 uur besteed. Dit is inclusief de aanpak alcohol & drugs. Het verminderen van toezicht leidt tot een minder samenwerking met partners en vermindert het veiligheidsgevoel op en rond evenementen. De inzet van de politie beperkt zich tot het minimum. Inzet beveiliging Op dit moment is in het evenementenbeleid de norm voor inzet van beveiliging opgenomen van 1 beveiliger op 250 bezoekers voor evenementen met een verhoogd risico. Ook voor andere evenementen kunnen beveiligers voorgeschreven worden, eventueel met een aangepaste norm. De inzet van de beveiliging is een verantwoordelijkheid van de organisatie van het betreffende evenement. Er wordt altijd een externe partij ingezet. Openbare Ruimte In de begroting is een bedrag van € 87.000,- opgenomen voor Volksfeesten. Het grootste deel gaat naar de diensten van UDAS voor bijvoorbeeld het beschikbaar stellen van dranghekken tot en met het faciliteren van wegafzettingen. Vegen en opruimen Opruimen na evenementen wordt door de gemeente als extra service gedaan. De jaarlijkse kosten bedragen € 18.000,-.
De kosten worden ten laste gebracht van het budget ‘onkruidbeheersing en vegen op verhardingen’. Kosten en leges In de legesverordening is opgenomen dat men voor de organisatie van een evenement leges dient te betalen. Het volledige bedrag is € 87,40 (2021), echter vindt er een doorbelasting plaats: •
Indien de aanvraag wordt ingediend door een lokale stichting/vereniging op het gebied van sport en cultuur: 25% doorberekening;
•
Indien de aanvraag wordt ingediend door een lokale ondernemersvereniging: 50% doorberekening;
•
Indien de aanvraag wordt ingediend door een evenementenorganisatie anders dan voorgaand: 100% doorberekening.
De kosten die in rekening gebracht worden voor het afgeven van een evenementenvergunning zijn niet kostendekkend. Daarnaast worden er kosten doorbelast voor privaatrechtelijk gebruik. Denk hierbij aan stroomvoorzieningen en wegafsluiting. Het gebruik van stroom is een vast tarief, maar
23
de doorbelasting voor de wegafsluiting is anders. Deze wordt niet doorbelast aan organisaties zonder winstoogmerk, maar wel aan de organisaties met winstoogmerk. De hoogte van de leges en doorbelasting daarvan wordt nader onderzocht, waardoor mogelijk € 20.000,- resultaat verbetering in 2024 bereikt zou kunnen worden in combinatie met een lagere afname van de diensten van UDAS. 9 + 10
Zwembad / Buitensportaccommodaties
De onderzoeken zijn nog lopende.
Financieel Meerjarenperspectief Anders + hogere uitgaven - lagere inkomsten
1
bedragen * € 1.000 Bestrijding eikenprocessierups
2
Onderhoud Monumentale Bomen
3
Bijdrage uit Reserve groenbeheer
4
2022 75
2023
2024
2025
0
0
0
35
35
35
0
-35
-35
-35
0
4-jaarlijkse advieskosten 2025
0
0
0
20
5
Bijdrage uit Reserve groenbeheer
0
0
0
-20
6
Opbrengst zonneparken niet realiseerbaar
0
0
50
50
7
Aankoop IPads tbv griffie, commissie en raad
14
0
0
0
8
Bijdrage uit algemene reserve
-14
0
0
0
Totaal ontwikkelingen anders
75
0
50
50
Toelichting Anders
1
Bestrijding Eikenprocessierups
Vanaf 2018 zijn de problemen rondom de eikenprocessierups toegenomen. Najaar 2019 is de opdracht “bestrijding eikenprocessierups” opnieuw op de markt gezet, omdat het oude contract afliep. Gezien de overlast in de twee seizoenen voorafgaand aan de aanbesteding, was een flinke budgetverhoging nodig. College en gemeenteraad hebben met die verhoging ingestemd, met als voorwaarde dat deze 2 jaar het budget incidenteel wordt verhoogd (2020 en 2021). Na 2 jaar zal op basis van een evaluatie worden bepaald of de methode, zoals beschreven in het bestek, wordt voortgezet. Gezien het EPR seizoen in augustus / september is afgelopen, is de evaluatie op zijn vroegst in oktober / november bij de gemeenteraad. Het probleem hierbij is dat het dan te laat is om een budget te regelen voor het jaar erna en sowieso te laat om nog een Europese aanbesteding te doen voor het nieuwe EPR seizoen 2022. De markt is nog steeds zo, dat de vraag voor bestrijding EPR groter is dan het aanbod. De verwachting is dus niet dat de marktprijzen anders zullen zijn dan tijdens de laatste aanbesteding.
24
Voorstel is om in 2022 door te gaan met de huidige bestrijdingsmethode, omdat er nog geen goed alternatief is. In de tussentijd kan ervaring opgedaan worden met andere en/of nieuwe methoden (bijvoorbeeld pilot vlinderfilterkast). 2+3
Incidenteel onderhoud monumentale bomen
Er staan in Someren grote bomen, zoals bijvoorbeeld de Amerikaanse eiken op de Nieuwendijk en de Zomereiken op de Laan ten Boomen, die extra snoei onderhoud nodig hebben, of zoals de Esdoorns op het Wilhelminaplein die een extra vitaliteit onderhoudsbeurt behoeven. Dit is nodig om deze oudere bomen voor een langere tijd te kunnen behouden. Gemeente Someren heeft veel wegen en plekken waar oudere bomen staan die we vitaal, gezond en veilig willen houden. De bestaande reguliere budgetten geven geen ruimte om de kosten van deze extra werkzaamheden te dekken. De kosten worden gedekt uit de Reserve groenbeheer. 4+5
Onderhoud bomen 4-jaarlijkse advieskosten
Om halverwege 2025 actuele gegevens te hebben over ons laanbomenbestand, en daarmee het onderhoud van laanbomen te kunnen optimaliseren in een bestek, moeten de gegevens bijgewerkt worden. Er moet een rapport worden opgesteld waarin staat in hoeverre ons bomenbestand veilig is en voldoende onderhoud heeft gehad om aan de zorgplicht te kunnen voldoen. Ook wordt er onderzocht en beschreven of en hoe we onze inspanningen kunnen verminderen of bijstellen zonder dat de zorgplicht in gevaar komt. Er moet daarnaast een boominventarisatie worden uitgevoerd en de ‘Groene Kaart’ moet worden bijgewerkt. Beide opdrachten (rapport + inventarisatie) zijn extern weggezet. Deze kosten zijn niet opgenomen in het reguliere budget voor onderhoud en worden gedekt uit de Reserve groenbeheer. 6
Opbrengst zonneparken
In de budgetgesprekken 2022 kwam het bedrag dat we in de begroting 2021 hebben opgenomen voor opbrengst uit zonneparken, ad € 50.000,- vanaf 2024, aan de orde. Gelet op de ontwikkelingen rondom zonneparken, ic. onvoldoende netcapaciteit om deze aan te sluiten, is de volgende informatie beschikbaar: -
Er zijn inmiddels voor +/- 50 ha aan zonneparken vergund. 1 ha levert 1000 MWh. In de
gesloten overeenkomsten is vastgelegd dat er door de eigenaar van het zonnepark € 0,50 per MWh in het duurzaamheidsfonds van de gemeente wordt gestort. Voor de vergunde 50 ha betekent dit een vergoeding die de gemeente ontvangt van € 25.000,-. De verwachting is dat we voor het eerst vanaf eind 2022 vergoedingen gaan ontvangen; -
De vergoedingen die de gemeente gaat ontvangen, worden gestort in een
duurzaamheidsfonds en is daarmee niet vrij besteedbaar; -
Het is onzeker wanneer er meer zonneparken vergund kunnen worden. De geraamde
opbrengst van € 50.000,- vanaf 2024 is daarmee onzeker. Met deze informatie is de conclusie dat we het bedrag van € 50.000,- niet mee hadden moeten nemen in de begroting 2021-2024. 7+8
Aanschaf iPads griffier, raads- en burgercommissieleden
25
In 2022 vinden de periodieke gemeenteraadsverkiezingen plaats. Voor de periode 2022-2026 dienen nieuwe iPads te worden aangeschaft voor de griffier, raadsleden (17 personen) en burgercommissieleden (12 personen). De totale aanschafkosten van de iPads worden geraamd op € 13.500,-. De iPads worden op basis van een bruikleenovereenkomst aan de diverse personen verstrekt. Conform bestaand beleid brengen we incidentele investeringen ten laste van de algemene reserve via de reserve claims incidentele projecten.
Financieel Meerjarenperspectief Wensenlijst + hogere uitgaven - lagere inkomsten bedragen * € 1.000
2022
2023
2024
2025
1
Digitalisering archieven
15
15
15
15
2
Nieuw / verbeterd intranet (implementatie € 24.500,-)
32
7
7
7
3
Salarismaatregelen: beloning medewerkers
4
Softwarekosten Escrow
13
13
5
Softwarekosten Klinkende taal
6
6
6
Diverse kleine maatregelen fietsvoorzieningen te verbeteren
51
7
Bijdrage uit Algemene reserve
-51
8
Maatregelen verkeersonderzoek Someren-Eind
50
9
Bijdrage uit Algemene reserve
-50
PM
PM
PM
PM 13
13
10 Verkeersveiligheidsbudget onderzoek verhoging
14
14
14
14
11 Uitbreiding formatieleerplicht ( 0,36 FTE)
4
4
4
4
12 Uitbreiding formatie ZO Someren (kwaliteitsslag gebiedsteam)
35
35
35
35
13 Uitvoeren burgertevredenheidsonderzoek 2022
15
14 Bijdrage uit Algemene reserve
-15
15 Uitbreiding formatie griffie (administratieve ondersteuning)
20
20
20
20
16 Uitbreiding vergaderfaciliteiten raadswebsite Notubiz
9
9
9
9
148
123
117
117
Totaal wenselijke ontwikkelingen
Toelichting wensen 1
Digitalisering archieven
Een zeer onzekere factor zijn de benodigde middelen voor het wettelijk verplicht archiefbeheer (analoog én digitaal). We hebben in beeld wat de komende jaren met analoge archieven moet gebeuren, op digitaal gebied is niet zeker wat de uitvoering gaat betekenen. Voor de analoge archivering denken we nog voldoende middelen te hebben voor dit en volgend jaar. Voor de digitale archivering is er rond de technische voorzieningen nog onderzoek te verrichten en afstemming in regionaal verband te vinden. Voor de digitale opslag zijn in ieder geval middelen nodig maar hoeveel precies is nog niet bekend.
26
2
Nieuw / verbeterd intranet
Het intranet is de basis en bron van onze interne communicatie. Het huidige intranet is samen met Asten aangeschaft en ingericht. Na ontvlechting van I&A biedt het mogelijkheid om een eigen intranet in te richten met meer functionaliteiten en mogelijkheden. We zitten nu in de oriëntatiefase en voorzien eenmalige implementatiekosten van € 24.500,-. De structurele exploitatiekosten van een nieuw intranet zullen zo’n € 7.000,- bedragen. 3
Salarismaatregelen: beloning medewerkers
Het college en MT hebben verzocht om een onderzoek naar de beloning van onze medewerkers. Team P&O is verzocht twee elementen in kaart te brengen: 1. de salariëring van medewerkers ten opzichte van de markt, met andere woorden belonen wij als gemeente Someren marktconform? 2. De mogelijkheden om individuele medewerkers te belonen voor bijzondere prestaties. 4
Softwarekosten Escrow
Ten behoeve van de bedrijfsvoering en dienstverlening wordt gebruik gemaakt van software van diverse leveranciers. Als deze leveranciers niet meer aan hun verplichtingen kunnen voldoen (bijv. door een faillissement) heeft dat grote consequenties voor onze organisatie. Dat risico is door het toenemende gebruik van SaaS-applicaties (cloud) toegenomen. Door zogenaamde escrow-overeenkomsten af te sluiten wordt geborgd dat de software (en de onderliggende diensten zoals hosting) ook ingeval van een faillissement van de leverancier beschikbaar blijven. Daarmee creëren we de ruimte in de tijd om op zoek te gaan naar een nieuwe leverancier. De kosten die voor de escrowdienst aan een derde partij betaald moeten worden, bedragen jaarlijks (afhankelijk van de leverancier) tussen 2,5 en 5% van de licentiekosten. Op grond daarvan moet rekening worden gehouden met een jaarlijks bedrag van ca. € 12.500,- voor Escrow vanaf 2022. De kosten voor 2021 worden op de helft geraamd. 5