6. Uitbrengen bod op gronden Moorsel t.b.v. natuurontwikkeling en klein voedselbos

Raadsvoorstel Onderwerp:

Realiseren voedselbos Moorsel

Opsteller:

de Greef, Roel

Portefeuillehouder:

A.A.H. Swinkels

Documentnummer:

200412696

Zaaknummer: Datum:

0847200171495 31 augustus 2022

1. Samenvatting voor de burger Ten noorden van Moorsel zijn gronden in de verkoop gebracht door de provincie Noord-Brabant, ter grote van 3,4975 hectare. Er ligt al geruime tijd een plan om in samenwerking met het IVN om een stuk natuur te ontwikkeling en deels een voedselbos te realiseren. Met het vrijmaken van gelden voor de aankoop van de gronden moet dit initiatief gerealiseerd worden.

2. Inleiding Het initiatief voor het realiseren van een voedselbos ter plaatse van het gehucht Moorsel speelt al tijden binnen de Gemeente Someren. In 2009 is dit initiatief voor het eerst aangedragen door het IVN. De gronden zijn in eigendom van de provincie Noord-Brabant (zie bijlage 1). De totale oppervlakte is 3,4975 hectare. In eerdere pogingen tot realisatie is het project om diverse redenen stil komen te liggen. Dit spitste zich met name toe op grondverwerving. Op dit moment staan de gronden van de Provincie te koop. Dit biedt een kans om het initiatief nieuw leven in te blazen en te kunnen doorpakken naar realisatie van het voedselbos. Er zijn gesprekken gevoerd met het IVN, dat initiatiefnemer is van het plan. Zij geven aan niet de financiële middelen te hebben, maar wel de mankracht voor realisatie. Daarnaast is gesproken met de familie Berkers, die aangrenzend aan de gronden woonachtig zijn. Ze hebben aangegeven graag financieel bij te willen dragen aan de aankoop en een zekere vorm van inspraak te willen hebben met betrekking tot de aan hun achtertuin grenzende percelen. Tot slot is er gesproken met het Waterschap Aa en Maas, ook zij staan positief tegenover het ingediende voorstel en willen meedenken over het inrichtingsplan. Het IVN heeft het idee laten landen binnen Moorsel, hier wordt positief op gereageerd.

Er is gekozen om niet een volledig voedselbos te realiseren, maar een combinatie te maken met natuurontwikkeling in de vorm van herstel van historische waarden en een klein stuk voedselbos ook ten behoeve van eventuele educatie. Definitie voedselbos: Een voedselbos is een voedselproducerend bos met meerdere lagen aan begroeiing van minstens een halve hectare groot. De mens kiest de beplanting en plant aan, het bos doet vervolgens, met een klein beetje hulp, de rest.

3. Advies De raad besluit:

1.

In te stemmen met het uitbrengen van een bod, met inrichtings- en beheerplan, bij de Provincie Noord-Brabant voor de gronden (zie bijlage 1) bij Moorsel ten behoeve van het realiseren van natuurontwikkeling in combinatie met een klein voedselbos;

4. Beoogd effect De aankoop van de gronden te Moorsel te realiseren en daarop volwaardige natuur te ontwikkelen met cultuurhistorische waarden en daarbij een klein voedselbos te creëren in samenwerking met het IVN.

5. Argumenten 1.1 Met dit project komt er extra groen binnen de Gemeente Someren; Het realiseren van dit project zorgt voor extra natuur binnen de gemeentegrenzen. Deze extra natuur komt in de plaats van leegstaand grasland, dat nu op de gronden aanwezig is. 1.2 Er worden cultuurhistorische waarden terug gebracht ter plaatse; Met het natuur- en beheerplan worden oude historische waarden van het gehucht Moorsel weer hersteld. Dit geeft een mooie afronding van de omgevingsdialoog die in Moorsel is gevoerd en brengt extra glans en waarde aan het gebied. 1.3 Een voedselbos draagt bij aan het verhogen van biodiversiteit; Binnen een voedselbos zijn vele soorten planten aanwezig, die allemaal op een ander moment in het jaar bepaalde insecten bedienen. Door de aanwezigheid van insecten komen er ook weer verschillende vogels en ook egels op af. 1.4 Een voedselbos draagt bij aan klimaatadaptatie; Ten opzichte van de monocultuur van het huidige grasland past een voedselbos veel beter in de zoektocht naar meer klimaatadaptatie. Deze adaptatie vindt ook nog plaats in natuurlijke vorm. Door de aanwezigheid van veel plantsoorten, ontstaat een gezondere bodem die meer CO2 kan opslaan. Daarnaast zorgt een gezonde bodem voor een groter vermogen om water vast te houden.

1.5 Een voedselbos kan dienen als educatief middel; Het IVN heeft aangegeven het voedselbos te willen inzetten als educatief middel om het bewustzijn over de natuur bij basisschool kinderen te verhogen. Daarnaast kan het voedselbos educatief zijn voor bezoekers van de Moorselse Hoeve of het Pastoorke van Moorsel. 1.6 Met de aankoop kan een langlopend project binnen de gemeente worden gerealiseerd; Het project om natuurontwikkeling en een klein voedselbos te realiseren binnen de gemeente loopt al sinds 2009. Het in de verkoop komen van de gronden bij Moorsel vanuit de Provincie Noord-Brabant biedt een unieke kans aan de gemeente om hier op door te pakken. 1.7 De gronden komen volledig in bezit van de Gemeente Someren; Doordat de aankoop volledig door de Gemeente Someren zelf wordt gedaan, houden we hier ook de zeggenschap over de gronden.

2/4

6. Kanttekeningen 1.1 Het vastgestelde, uit te brengen bod voor de aankoop van de gronden bedraagt in totaal 126.784,38 euro; Dit bedrag is 50% van de marktwaarde van de percelen. De overige 50% wordt bijgedragen door Groen Ontwikkelfonds Brabant. Daarnaast is er nog een subsidie die aangevraagd kan worden voor de inrichtingskosten van een voedselbos. Het bedrag van deze subsidie is 8.463 euro per hectare. Deze subsidies doen niks af aan het uit te brengen bod van 126.784,38 euro, maar kunnen op een later moment worden aangevraagd. In de paragraaf financiën is verder uitgewerkt vanuit waar we dit bedrag willen aanwenden. 1.2 De aanplant en het beheer van het voedselbos kost veel tijd; Het IVN pakt de taken op met betrekking tot de aanplant en het beheer van het voedselbos. Ook zal het educatieve deel worden opgepakt door het IVN. 1.3 Er wordt ten tijde van het aanleveren nog gewerkt aan een beheer- en inrichtingsplan; Voorwaarde voor de inschrijving voor de aankoop van de gronden is het opstellen van een beheer- en inrichtingsplan. Er is binnen de ambtelijke organisatie geen capaciteit om een beheer- en inrichtingsplan om te stellen. In samenspraak met het IVN is er gezocht naar een derde partij om dit op te stellen. Deze hebben we gevonden in de persoon van Martien Vinken. Ten tijde van het opstellen van dit voorstel, is het plan nog niet compleet.

Het plan kan worden toegevoegd wanneer dit zover is. Het plan moet uiterlijk 3 oktober worden ingediend bij de Provincie Noord-Brabant.

7. Financiën De grond wordt geactiveerd tegen de vervaardigingsprijs en op die manier ook toegevoegd op de balans van de gemeente als bezitting. De grond wordt niet bekostigd uit een reserve, maar het stuk grond voor het voedselbos kan worden geactiveerd. Op die manier, door het zelf aankopen van de gronden, kan de grond theoretisch in de toekomst nog verkocht worden. De financiering vindt plaats via het BIO-fonds. Dit fonds is er om het buitengebied te ontwikkelen. Voor het ontwikkelen van het voedselbos en de kosten die daar mee gepaard gaan, heeft de provincie een subsidie van 8.463,- euro per hectare vast gesteld. Mocht de subsidie niet toereikend zijn, kan het budget worden aangevuld uit de algemene reserve. De algemene reserve kan ook gebruikt worden voor het opstellen van het inrichtings- en beheerplan, hiervoor wordt een maximum van 2.000 euro gebruikt.

8. Communicatie Het IVN, het Waterschap en de betrokkenen bij de omgevingsdialoog in Moorsel worden op de hoogte gesteld van het genomen besluit.

9. Uitvoering Bij goedkeuring wordt er een bod uitgebracht in combinatie met het inrichtings- en beheerplan bij de provincie Noord-Brabant. Burgemeester en wethouders van Someren, de secretaris,

de burgemeester,

3/4

J. Koppers-Van der Krabben

D. Blok

Bijlage(n)

O

Concept raadsbesluit

X

Overzicht gronden Moorsel

X

NO

4/4