Document · PDF

5a Accountantsverslag jaarrekening 2020 Gemeente Someren

Commissie Burger en Bestuur 10 juni 2021, gemeente SomerenBij agendapunt: Vaststellen jaarstukken 2020 gemeente Someren6.055 woorden

Open het PDF bij iBabs ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen

Accountantsverslag Gemeente Someren

Eindhoven 27 mei 2021

Aanbiedingsbrief Gemeente Someren t.a.v. Gemeenteraad Wilhelminaplein 1 5711 EK Someren

Dit accountantsverslag bevat de belangrijkste bevindingen naar aanleiding van de jaareindecontrole. Waar mogelijk doen wij aanbevelingen gericht op verdere verbetering. Deze aspecten doen geen afbreuk aan ons oordeel omtrent de getrouwheid en rechtmatigheid van de jaarrekening 2020.

Eindhoven, 27 mei 2021

Wij hebben dit verslag in concept besproken met de coördinator team financiën, de controller, de wethouder financiën en de gemeentesecretaris. Tevens wordt dit verslag toegelicht aan de leden van de commissie Burger en Bestuur op 10 juni. Wij zullen onze controleverklaring bij de jaarrekening dateren op 8 juni 2021.

Betreft: Accountantsverslag boekjaar 2020 Geachte leden van de raad, Hierbij bieden wij u het accountantsverslag aan naar aanleiding van onze controle van de jaarrekening 2020 van Gemeente Someren. Onze opdracht is het controleren van de jaarrekening op de aspecten getrouwheid en rechtmatigheid. In het kader van onze opdracht hebben wij in november 2020 een interim controle uitgevoerd. De bevindingen hieruit zijn reeds in een separate management letter gerapporteerd. Aansluitend zijn wij in april 2020 gestart met de jaareindecontrole die wij onlangs hebben afgerond. De jaareindecontrole is gericht op het vormen van een oordeel over getrouwheid en rechtmatigheid van de jaarrekening in overeenstemming met de Nederlandse regels voor financiële verslaggeving en het vastgestelde normenkader.

Door de corona crisis is het jaarrekeningproces en onze controle daarop dit jaar anders verlopen. Desondanks is de controle en ons verslag hierover binnen de oorspronkelijke planning afgerond. Wij danken de organisatie voor de extra inzet die is geleverd om de jaarrekening en controle tijdig af te kunnen ronden. Wij vertrouwen erop u middels onze rapportage voldoende geïnformeerd te hebben. Tot het geven van een nadere toelichting zijn wij uiteraard graag bereid Met vriendelijke groet, namens ons hele team, ValidSigned by T.M.M. van Lierop RA MSc on 27-05-2021

T.M.M. van Lierop RA MSc Extern accountant

Inhoudsopgave 1.

Management samenvatting

Ons oordeel

Bevindingen jaarrekening 2020 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7.

Financiële effecten Corona 10 Begrotingsrechtmatigheid 11 Aanbestedingsrechtmatigheid 12 Grondexploitaties – algemeen 13 Grondexploitaties – specifiek complexen 14 Vennootschapsbelasting grondexploitaties 15 Voorziening debiteuren 16

Bevindingen jaarrekening 2020 (vervolg) 8. Voorziening groot onderhoud 9. Pensioenvoorziening (voormalig) wethouders 10. Jeugdhulp en WMO – beheersing budget 11. Jeugdhulp en WMO – levering zorg

Overige aspecten

Bijlages 1. Tabel fouten en onzekerheden SiSa 2. Tabel fouten en onzekerheden TOZO

Totaal aantal pagina’s:

17 18 19 20

23 24

1. Management samenvatting Ons oordeel: goedkeurend Onderwerp

Goedkeurend

Afkeurend

Anders

Toelichting

De jaarrekening 2020 geeft een getrouw beeld van de grootte en samenstelling van zowel de baten en lasten over 2020 als van de activa en passiva per 31 december 2020 in overeenstemming met het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV).

De verantwoorde baten en lasten alsmede de balansmutaties in de jaarrekening 2020 zijn tevens in alle van materieel zijnde aspecten rechtmatig tot stand gekomen en zijn in overeenstemming met de wet- en regelgeving zoals opgenomen in het door de raad vastgestelde normenkader.

Wel bevindingen

Anders

Toelichting

Wij hebben vastgesteld dat de WNT-verantwoording zoals opgenomen in de jaarrekening voldoet aan de daaraan te stellen eisen.

Getrouw beeld

Rechtmatigheid

Onderwerp

WNT verantwoording

SISA bijlage

Geen bevindingen

Wij hebben de SiSa-bijlage zoals opgenomen in de jaarrekening gecontroleerd met inachtneming van de Nota verwachtingen accountantscontrole 2020. Op grond hiervan melden wij dat geen fouten en/of onzekerheden zijn geconstateerd boven de voor de SiSa geldende rapporteringstoleranties.

1. Management samenvatting Financiële analyse 2020 Resultaat vóór mutatie reserves in k€ € 2.000

•

Het gerealiseerde resultaat vóór mutatie reserves bedraagt € 822.000 negatief. Het eigen vermogen van de gemeente neemt per saldo af met dit bedrag.

•

In de begroting na wijziging was en negatieve bijstelling doorgevoerd van € 700.000 ten opzichte van de primaire begroting waardoor het begrotingssaldo na wijzigingen uitkomt op € 2,5 mln negatief. Voor de extra begrote lasten is dekking uit bestemmingsreserves aanwezig, waardoor de bijgestelde begroting na mutatie reserves uitkomt op circa € 5190.000 positief.

•

Het gerealiseerde resultaat voor mutatie reserves valt circa € 1,6 mln positiever uit. Dit financiële voordeel wordt met name gerealiseerd op de programma’s Samen Someren (€ 1,5 mln) en Aantrekkelijk Wonen (€ 1 mln). Daarnaast is sprake van negatief resultaat op de VPB van € 662.000. Het resultaat binnen Aantrekkelijk Wonen en de VPB worden grotendeels afgewikkeld in de reserve grondbedrijf.

•

Het gerealiseerde resultaat na mutatie reserves bedraagt ca € 1,4 mln positief en is daarmee € 930.000 hoger dan de bijgestelde begroting. De belangrijkste afwijkingen betreffen: • Lagere zorglasten Jeugdhulp € 1.093.000 (programma Samen Someren) Bestaande uit zowel lagere uitvoeringskosten alsook lagere kosten voor individuele voorzieningen • Hogere opbrengst bouwleges € 261.000 (programma Aantrekkelijk Someren) • Hogere personele kosten, inhuur en overhead -/- € 440.000 (diverse programma’s)

•

Het resultaat wordt voor € 1,4 mln veroorzaakt door per saldo incidentele meevallers. Het structurele resultaat bedraagt € 32.000 negatief. Met de structurele hogere lasten dient de gemeente rekening te houden bij het opstellen van de (meerjaren)begroting. Daarbij spelen met name de resultaten binnen het sociaal domein een belangrijke rol.

€ 1.000 €0 -€ 1.000

-1.812

-822 -2.505

-€ 2.000 Primaire begroting Begroting na wijziging Realisatie

Resultaat na mutatie reserves in k€ € 2.000 € 1.000 €0

519

1.449

1. Management samenvatting Financiële analyse 2020 Opbouw eigen vermogen voor resultaatbestemming in € mln €70

Eigen vermogen in € mln € 70,0 € 60,0 € 50,0

61,8

61,6

55,7

54,9

€30

€ 20,0

11,7 24,0

5,3 24,0

24,0

€10

€2017

2018

2019

2020

€-

24,4

26,9

23,4

80,0% 79,5%

84,7% 72,3%

60,0%

6,0

€20

€ 10,0

•

€50 €40

€ 30,0

•

Vrije algemene reserves

€60

€ 40,0

•

Solvabiliteit in % van balanstotaal

Vastgelegde algemene reserves Bestemmings reserves

66,8%

Gemiddelde in NL

40,0% 20,0%

33,1%

34,2%

33,2%

33,2% Someren

0,0% 2018

2019

2020

2017

2018

2019

2020

Het eigen vermogen van de gemeente neemt af met € 822.000 als gevolg van het resultaat voor reserves en bedraagt € 54,9 mln eind 2020. Het eigen vermogen bestaat voor € 23,4 mln uit bestemmingsreserves en voor € 30 mln uit algemene reserves, waarvan € 24 mln is vastgelegd als bufferfunctie voor risico’s. De vrije algemene reserves bedragen € 6 mln. Dit is voor de resultaatbestemming van 2020. De solvabiliteit bedraagt 67,9% en neemt af ten opzichte van 2019 (een daling van ruim 12%-punt) als gevolg van een toename van het balanstotaal van € 77 mln naar € 83 mln. Dit geeft enigszins een vertekend beeld, omdat de balansverhoging met name veroorzaakt wordt door een toename van de liquiditeiten op de bankrekening die wordt aangehouden bij het Rijk (ultimo 2020 € 9,8 mln). Door de gemeente is eind 2020 een vaste lening aangegaan van € 10 mln welke door uitstel van investeringen nog zeer beperkt is aangewend en dient ter financiering van toekomstige investeringen. De solvabiliteit van de gemeente ligt bovendien nog ruim boven het landelijke gemiddelde. De weerstandscapaciteit van de gemeente is toegenomen onder andere door het positieve resultaat na mutaties reserves. Op basis van de analyse die is opgenomen in de paragraaf weerstandsvermogen is het weerstandsvermogen (€ 33,3 mln) ruim voldoende om de geïdentificeerde risico’s ad € 5,2 mln af te dekken.

2. Ons oordeel Onderwerp

Toelichting

Gehanteerde controle en rapporterings-tolerantie

Wij hebben de jaarrekeningcontrole 2020 uitgevoerd met inachtneming van de volgende toleranties, zoals opgenomen in het controleprotocol. Deze zijn gebaseerd op de begrote lasten en dotatie aan reserves. De werkelijke gerealiseerde lasten in 2020 vallen hoger uit, onder andere als gevolg van de TOZO uitkeringen. Wij hebben in onze controle geen rekening gehouden met een hogere goedkeuringstolerantie. Indien de geconstateerde fouten en onzekerheden het bedrag van de goedkeuringstolerantie niet overschrijden kan in beginsel een goedkeurende controleverklaring worden afgegeven.

Grondslag

Omvang

Tolerantie

Fouten

1% van de begrote lasten inclusief dotatie reserves

€ 51.951.000

€

Onzekerheden

3% van de begrote lasten inclusief dotatie reserves

€ 51.951.000

€ 1. 558.500

Rapporteringstolerantie

€

519.500

25.000

2. Ons oordeel Onderwerp

Toelichting

Controleverschillen

De ongecorrigeerde verschillen in de jaarrekening 2020 met betrekking tot de getrouwheid en rechtmatigheid zien toe de waardering van oude debiteuren. Gezien een exact bedrag van deze fout niet te bepalen is maar wel ruim onder de tolerantiegrenzen blijft, hebben wij deze in het overzicht gemeld als pro memorie fout (P.M.). Zie voor een verdere toelichting bevinding 3.7. Vervolgens is op de lasten en goederen een onzekerheid meegenomen van € 110.000, omdat bij deze inkopen onvoldoende aantoonbaar gemaakt kan worden dat er daadwerkelijk een prestatie is geleverd voordat de facturen zijn betaald. Het gaat hier om een incidentele casus inzake inhuur van personeel. Binnen het sociaal domein resteren tot slot nog onzekerheden voor een bedrag van € 94.000 welke toezien op de zorglevering. Aangezien alle gemelde bedragen onder de materialiteitsgrens blijven heeft dit geen invloed op de strekking van de verklaring. Omschrijving

Getrouwheid / Rechtmatigheid

Omvang fout

Richting

Waardering oude debiteuren

Getrouwheid en rechtmatigheid

P.M.

Negatief

Ontbreken prestatielevering bij een incidenteel inkooptraject

Getrouwheid en rechtmatigheid

Vaststellen levering zorg

Rechtmatigheid en getrouwheid

Totaal

Jaarverslag verenigbaar

Omvang onzekerheid

Verwijzing H 3.7

Negatief

€ 110.000

€ 94.000

H. 3.9

€ 204.000

Wij hebben vastgesteld dat het jaarverslag overeenkomstig het BBV is opgesteld en, voor zover wij dat kunnen beoordelen, verenigbaar is met de jaarrekening. De programmaverantwoording hebben wij marginaal getoetst wat zoveel betekent als het signaleren van mogelijke tegenstrijdigheden. De accountantscontrole omvat derhalve geen oordeel over de inhoudelijke juistheid en/of volledigheid van de informatieverstrekking opgenomen in de programmaverantwoording. 8

2. Ons oordeel Onderwerp

Toelichting

Schattingen

De opstelling van de jaarrekening vereist dat het college oordelen vormt en schattingen en veronderstellingen maakt die van invloed zijn op de toepassing van grondslagen en de gerapporteerde waarde van activa en verplichtingen en van de baten en lasten. De belangrijkste schattingen binnen uw jaarrekeningen zitten in de bepaling van de voorzieningen, de waardering van de grondexploitaties, de bepaling van de VPB positie en de inschatting op juridische procedures. De daadwerkelijke uitkomsten kunnen afwijken van deze schattingen. De schattingen en onderliggende veronderstellingen zijn in het kader van onze controleopdracht op aanvaardbaarheid beoordeeld. Hierbij hebben wij geen belangrijke tekortkomingen geconstateerd.

Interne beheersing

Op basis van onze werkzaamheden hebben wij geen significante tekortkomingen in de interne beheersing geconstateerd. In onze management letter hebben wij enkele belangrijke aandachtspunten opgenomen voor de verdere verbetering van processen, die met name toezien op het inkoopproces en de wijze waarop de verbijzonderde interne controlefunctie (VIC) is ingericht.

Als gevolg van de toekomstige rechtmatigheidsverantwoording aan de raad – waar het rechtmatigheidsoordeel bij de jaarrekening primair de verantwoordelijkheid wordt van het college van B&W – vinden wij het belangrijk dat er intern een gedegen analyse plaatsvindt op de risico’s, de wijze waarop de verbijzonderde interne controle plaats dient te vinden en de manier waarop verbeterpunten worden gecommuniceerd in de organisatie. SiSa-bijlage

De SiSa-bijlage en bijbehorende stukken dienen door uw organisatie voor 15 juli a.s. elektronisch bij het CBS te worden aangeleverd. De verplichten tabellen voor fouten en onzekerheden die aangeleverd moeten worden bij het CBS zijn opgenomen achter in het verslag.

3.1 Financiële effecten Corona Financiële effecten Corona Bevinding

Vanuit de algemene rijksuitkering heeft uw gemeente een compensatie-uitkering ontvangen van circa € 647.000. Dit bedrag is in basis vrij besteedbaar. In de jaarrekening 2020 is een totaal bedrag van circa € 877.000 aan hogere lasten en gederfde inkomsten gemeld gerelateerd aan Corona, waardoor deze paragraaf een nadelig effect van € 230.000 laat zien toerekenbaar aan Corona. Ten aanzien van de analyse die is opgenomen in de paragraaf corona merken wij het volgende op: - De paragraaf meldt zo volledig mogelijk alle ontstane meerkosten en gederfde inkomsten die herleidbaar zijn naar de Coronacrisis, ook als daar geen direct gekoppelde rijksvergoeding tegenover staat. In deze opstellingen zijn diverse aannames gedaan die subjectief en achteraf moeilijk toetsbaar zijn. Het werkelijke financiële effect van Corona op de financiën van 2020 is daarom – inherent aan de situatie - erg lastig om te kwantificeren. - In de paragraaf wordt geen doorrekening gedaan van de mogelijke structurele effecten van Corona op uw financiën. In de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing is tevens geen risicobedrag gekwantificeerd hiervoor. - Binnen het compensatiepakket zijn middelen ontvangen met een specifieke doel (bijvoorbeeld ondersteuning van lokale culturele voorzieningen ad € 107.000), terwijl hiervoor niet in alle gevallen hogere lasten zijn verantwoord in 2020.

De paragraaf in uw jaarrekening geeft op dit punt geen inzicht in hoeverre er al toekomstige verplichtingen en/of toezeggingen zijn gedaan. Aan de raad is gevraagd deze middelen te storten in een bestemmingreserve. Voor een deel van de middelen is inmiddels ook beleid geformuleerd. Ten aanzien van de risico’s op de getrouwheid en rechtmatigheid als gevolg van Corona hebben wij onze controlewerkzaamheden in het bijzonder gericht op (zorg)kosten zonder prestatie op basis van continuïteitsbijdragen, verstrekte subsidiegelden en de verstrekte TOZO uitkeringen. Wij hebben hierin geen materiele fouten of onrechtmatigheden aangetroffen. Wij merken daarbij op dat de uitvoering van de TOZO regeling door uw gemeente is uitbesteed aan Senzer en dat de rechtmatigheidscontrole door de accountant van Senzer wordt uitgevoerd. De van het ministerie van SZW ontvangen TOZO voorschotten ad € 4,9 mln zijn volledig doorbetaald aan Senzer en zijn daarmee binnen uw jaarrekening budgetneutraal verantwoord. Wij begrijpen dat de exacte verhouding ten opzichte van het Rijk in samenspraak met Senzer wordt bepaald. © 2021 Crowe Foederer B.V.

3.2 Begrotingsrechtmatigheid lasten Begrotingsrechtmatigheid lasten Bevinding Algemeen

Lasten per programma € mln €0

€ 10

€ 20

21,3

1. Samen Someren

2. GreenLab 2030

25,8 25,3 2,4 2,6 3,8

Primaire begroting 16,8 16,9 16,7

3. Aantrekkelijk Someren

4. Hart van Someren

€ 30

Begroting na wijziging

1,1 1,7 1,4

In het kader van de controle hebben wij onderzoek verricht op overschrijdingen van lasten ten opzichte van de geraamde begroting. • Op programma GreenLab 2030 zien de hogere lasten van € 1,2 mln met name op de grondexploitaties. Deze lasten worden volledig gecompenseerd met hogere baten en op programmaniveau is daarom sprake van een positief resultaat. • Op het programma bedrijfsvoering is sprake van een overschrijding ad € 900.000. Deze is voor circa € 400.000 aanwezig op overheadkosten (hogere inhuurkosten, juridisch advies en diverse Corona gerelateerde kosten). Wij hebben van deze kosten vastgesteld dat ze passen binnen de uitvoering van de reguliere taken. Anderzijds is hier sprake van een overschrijding door het financieel verwerken van de VPB lasten (overschrijding € 660.000). Dit betreft een fiscale verplichting waarvan de lasten vooraf niet waren in te schatten. Middels vaststelling van de jaarrekening worden deze overschrijdingen, alsook andere overschrijdingen die binnen een programma worden gecompenseerd, geaccordeerd door de raad. Vooruitlopend op dit besluit en bovenstaande in overweging nemende, zijn wij er bij het vormen van ons oordeel van uitgegaan dat er geen sprake is van begrotingsonrechtmatigheid.

Realisatie 5. Bedrijfsvoering inclusief overhead, VPB en onvoorzien

7,7 8,1 9,2

Tijdens onze controle op de investeringen hebben wij eveneens vastgesteld dat er geen kredieten zijn overschreden die meetellen in het oordeel over de begrotingsrechtmatigheid. 11

3.3 Aanbestedingsrechtmatigheid Aanbestedingsrechtmatigheid Bevinding Inkoop en aanbesteding

In het kader van de rechtmatigheidscontrole zijn onze controlewerkzaamheden op inkopen en aanbestedingen gericht op het voldoen aan de Europese aanbestedingswetgeving. Dit betekent dat wij primair controleren op inkopen boven de Europese drempel (€ 214.000 bij diensten en leveringen en € 5,3 mln bij werken) en dat enkel constateringen op het gebied van de Europese aanbestedingswetgeving een effect hebben op ons rechtmatigheidsoordeel. Wij hebben geen afwijkingen aangetroffen die meetellen in ons oordeel, maar melden wel het volgende: •

Binnen de gemeente worden diverse functies ingevuld door middel van inhuur. In basis is alle vaste inhuur ondergebracht in de payroll constructie, waardoor in basis geen risico wordt gelopen voor de aanbestedingsrechtmatigheid. Wij constateren echter dat er ook buiten deze constructie wordt ingehuurd, met name op projectbasis (bijvoorbeeld bij inhuur ten behoeve van de invoering van de omgevingswet). Wij hebben gedurende onze controle bijzonder aandacht besteed aan deze inhuurcontracten en constateren dat er in 2020 geen sprake is van onrechtmatigheden. Wij hebben geadviseerd om bij verdere verlenging van deze inhuuropdrachten na te gaan in hoeverre dit mogelijk is binnen de aanbestedingswetgeving en de overwegingen expliciet vast te leggen in een inkoopstrategie. Op dit moment lijken een aantal van deze inhuuropdrachten de Europese drempelbedragen in 2021 te gaan overschrijden bij verdere verlenging.

•

Ondanks dat er dit jaar geen onrechtmatigheden zijn geconstateerd vinden wij in algemene zin dat binnen het inkoopproces diverse verbeteringen wenselijk zijn om de rechtmatigheid en doelmatigheid van inkopen beter te borgen. Daarbij is het van belang om bij alle inkopen en verlengingen een inkoopstrategie op te maken en die door een tweede persoon te laten toetsen en om de geleverde prestaties zichtbaar te laten accorderen, een en ander in lijn met de interne procedures die daarvoor zijn opgesteld. Wij hebben onze bevindingen en adviezen gedeeld aan het management in onze management letter.

3.4 Grondexploitaties – algemeen Grondexploitaties - algemeen Bevinding Grond exploitatie

€ 10,0

Netto geïnvesteerd vermogen in € mln

€ 7,5

Overige

2,6 € 5,0

2,1 € 2,5

5,1

Groote Hoeven

2,5 €-

€ -2,5

€ -5,0

Voorziening

-2,2

-2,3

2019

2020

Het geïnvesteerde vermogen (voorraad onderhanden werk inclusief op derden te verhalen kosten) in de grondexploitaties is in 2020 afgenomen van € 7,6 mln naar € 4,6 mln. Daarmee is het risicoprofiel van uw huidige portefeuille grondexploitaties verder gedaald. De voorziening voor verwachte verliezen op grondexploitaties is toegenomen naar € 2,3 mln. Deze voorziening ziet toe op de projecten Lauruscomplex (€ 1,2 mln), Brede School Diamant (€ 587.000) en Pauluskerk (€ 425.000). De belangrijkste mutaties in 2020 betreffen: • Verkopen Groote Hoeven -/- € 3.185.000 • Verkopen Lage Akkerweg III -/- € 1.087.000 • Toegerekende uren en overhead + € 410.000 (diverse projecten) • Directe kosten + € 1.400.000 (diverse projecten) • (Tussentijds) genomen winst + € 1.069.000 Wij hebben vastgesteld dat de tussentijds genomen winst in overeenstemming met de verslaggevingsregels (middels de zogenoemde POC methode) is bepaald. Dit resultaat is verrekend in de reserve grondbedrijf. Wij hebben de doorrekeningen van de grondexploitaties uitvoerig gecontroleerd en stemmen in met de gehanteerde uitgangpunten en waardering. De getroffen verliesvoorzieningen voor toekomstige verliezen zijn, op basis van de nu bekende informatie, volledig. 13

3.5 Grondexploitaties – specifieke complexen Grondexploitaties – specifieke complexen Bevinding Grond Exploitatie Groote Hoeven

De totale boekwaarde van de grondexploitatie Groote Hoeven bedraagt per ultimo 2020 € 1,9 mln en is vanwege de verkopen in 2020 fors afgenomen. De geprognosticeerde winst op eindwaarde bedraagt op dit moment € 551.000. De nog te maken kosten op dit project bedragen circa € 5,8 mln en de te realiseren verkopen bedragen circa € 8,4 mln. Het project sluit naar verwachting af in 2025. Het toekomstige exploitatierisico hangt op dit project nog samen met: (1) de te realiseren verkoopprijzen en het moment van verkopen van de nog vrije kavels, (2) de nog te maken kosten, met name bouw en woonrijp maken; en (3) de te verhalen kosten op de marktpartij.

Prognose resultaat op eindwaarde in k€ 551

€ 600 € 400

335

2019

Begroting 2021

€ 200 €0

Wij hebben de doorrekening van deze exploitatie uitvoering gecontroleerd en stemmen in met de huidige waardering. Gezien de geraamd eindwaarde op dit project kunnen grote tegenvallers slechts beperkt binnen de exploitatie worden opgevangen. Het risico op deze exploitatie is door de gemeente ingeschat op basis van het ‘worst case scenario’ (uitloop van het project met 5 jaren) en bedraagt € 1,35 mln. Dit risico kan worden afgedekt middels de Reserve grondbedrijf.

Nieuwe Exploitatie Goede Vaart

2020

In 2020 is een bedrag van € 176.000 aan gronden ingebracht vanuit de materiele vaste activa naar de grondexploitatie ’Goede Vaart’ te Someren-Eind. Dit bedrag is gebaseerd op de boekwaarde van gronden zoals die reeds jaren in de financiën van de gemeente zijn gewaardeerd, namelijk tegen landbouwwaarde. Op basis van de huidige doorrekening wordt op deze exploitatie een zeer forse winst verwacht omdat deze gronden uiteindelijk worden omgezet naar woonbestemming. Wij hebben de doorrekening van deze nieuwe grondexploitatie gecontroleerd en stemmen in met de huidige waardering 14

3.6 Vennootschapsbelasting grondexploitatie Vennootschapsbelasting grondexploitatie Bevinding Als gevolg van de invoering van de vennootschapsbelastingplicht (hierna: VPB) voor overheidsinstanties per 1 januari 2016 is het exploiteren van grondexploitaties bij de gemeente aangemerkt als een VPB activiteit. Bij positieve exploitaties dient vanaf 2016 belasting betaald te worden over de winst. Lange tijd is hierbij onzekerheid geweest over onder andere de te hanteren rentevoet en de waardering van de fiscale openingsbalans. Op basis van een advies door een externe deskundige is hierover inmiddels een standpunt ingenomen door de gemeente. Hierdoor kunnen de aangiftes 2016 tot en met 2020 (opnieuw) worden berekend en daarna worden ingediend bij de fiscus. Vooruitlopend op de in te dienen aangiftes is de systematiek financieel doorgerekend tot en met 2020. Hieruit blijkt naar verwachting een te betalen positie aan de fiscus van circa € 730.000. De gemeente heeft besloten om deze VPB positie als schuld onder de overlopende passiva te verwerken in hun jaarrekening. Ons inziens zijn de VPB lasten in de jaarrekening hiermee verantwoord op basis van een beste schatting. Omdat de VPB lasten voorlopig worden gedekt uit de algemene reserve grondexploitaties heeft dit geen effect op het rekeningresultaat na reserves.

In de fiscale berekening schuilen ook nog enkele onzekerheden, bijvoorbeeld ten aanzien van de fiscale inbrengwaarde van de gronden op de Goede Vaart. Deze onzekerheden blijven in ieder geval bestaan zo lang er geen definitieve aanslagen door de fiscus zijn opgelegd. Om die reden adviseren wij om de aangiftes tot en met 2020 zo snel als mogelijk (opnieuw) in te dienen. Voor de afwikkeling van deze jaren alsook voor de geschatte VPB lasten in de toekomst is dekking aanwezig in de reserve grondbedrijf.

3.7 Voorziening debiteuren Voorziening debiteuren Bevinding De openstaande debiteurenvorderingen (exclusief de belastingdebiteuren via BSOB) bedragen ultimo 2020 circa € 3,2 mln. Dit saldo bestaat zowel uit debiteurenvorderingen op particulieren als op bedrijven. Voor deze debiteuren is een totale voorziening voor verwachte oninbaarheid getroffen van ruim € 1 mln. Deze voorziening is ongewijzigd ten opzichte van vorig jaar en ziet toe op enkele oude posten. Wij hebben de inbaarheid van de debiteurenvorderingen uitvoering besproken met de financiële afdeling aan de hand van een ouderdomsanalyse. Op basis daarvan hebben wij vastgesteld dat alle individuele materiele debiteurenvorderingen juist zijn gewaardeerd. Ten aanzien van een veelvoud aan kleinere posten uit oude jaren merken wij op dat de gemeente op dit moment beperkt zicht heeft op de inbaarheid. Onder deze omstandigheden is het niet mogelijk om de voorziening voor oninbaarheid nauwkeurig te bepalen. Het maximale financiële risico voor de gemeente is ingeschat op circa € 150.000, maar naar verwachting zal de werkelijke oninbaarheid lager bedragen. Omdat op dit moment geen exact bedrag voor oninbaarheid kan worden bepaald, stemmen wij in met de ongewijzigde voorziening en hebben wij een pro memorie post opgenomen in de foutevaluatie en ons oordeel bij de jaarrekening.

Wij hebben aan de organisatie met nadruk geadviseerd om deze oude openstaande posten zo snel als mogelijk te innen, deze posten vanuit financiën te monitoren en de hoogte van de voorziening aan te passen indien de omstandigheden hier aanleiding toe geven (een en ander in lijn met de nota invorderingsbeleid uit 2017).

3.8 Voorzieningen groot onderhoud Voorzieningen groot onderhoud gebouwen Bevinding

Gebouwen

Wegen

Financiële nota’s

De gemeente Someren heeft ter financiering van toekomstig onderhoud aan wegen, openbare verlichten en gebouwen egalisatievoorzieningen gevormd. Een egalisatievoorziening moet, in tegenstelling tot een bestemmingsreserve, volledig zijn. Dit wil zeggen dat deze voldoende middelen moeten bevatten om het toekomstige onderhoud te kunnen betalen, rekening houdend met het aantal jaren dat nog te gaan is tot het uitvoeren van het onderhoud. De voorziening moet hierbij zijn gebaseerd op een actueel meerjarig onderhoudsplan. Ten aanzien van de voorziening voor gebouwen (€ 1,6 mln) stemmen wij in met de huidige waardering. Ten aanzien van de onderhoudsvoorziening wegen (€ 820.000) zijn de dotaties gebaseerd op het beleidsstuk verhardingsbeheer 2020 – 2022 en op het kostendekkingsplan wegen. De storting aan deze voorziening bedraagt in 2020 nog € 861.000, maar is op basis van dit beleidsstuk aangepast naar € 824.000 (exclusief indexatie) voor de komende jaren. Dit betekent dat de voorziening de komende jaren in omvang zal afnemen en er dus minder middelen aanwezig zullen zijn ter financiering van het toekomstig onderhoud. Wij hebben vastgesteld dat de voorziening in ieder geval tot eind 2022 voldoende middelen bevat en dat de stortingen structureel zijn geraamd in de meerjarenbegroting. Om die reden stemmen wij in de met huidige waardering.

Wij merken op dat er op dit moment geen uitvoeringsplanning aanwezig is voor de jaren na 2022, waardoor er geen gedetailleerde financiële doorrekening te maken is na 2022. Het meerjarige kostendekkingsplan is slechts gebaseerd op algemene uitgangspunten. Indien het groot onderhoud in de toekomst fors toeneemt, kan dit leiden tot een verplichte toekomstige incidentele storting. Wij adviseren daarom om jaarlijks een update te doen van het beleidsstuk verhardingsbeheer inclusief de uitvoeringsplanning en de financiële doorrekening telkens met minimaal een jaarschijf te verlengen. Dit sluit beter aan met het egaliserende karakter van een onderhoudsvoorziening en voorkomt grote fluctuaties in de benodigde jaarlijkse storting. Om meer duiding te geven aan het onderscheid tussen investeringsuitgaven, uitgaven voor regulier klein onderhoud en uitgaven ten laste van de voorziening groot onderhoud, adviseren wij om de nota’s investeringsbeleid en reserves en voorzieningen te evalueren en te waar nodig ter herzien. 17

3.9 Pensioenvoorziening (voormalig) wethouders Pensioenvoorziening (voormalig) wethouders Bevinding Voorziening

Grondslag berekening

Op basis van de Algemene pensioenwet politieke ambtsdragers (Appa) is de gemeente Someren verantwoordelijk voor de nakoming van de huidige en toekomstige pensioenverplichtingen aan alle (voormalig) wethouders. Ter gedeeltelijke afdekking van het risico zijn door de gemeente verzekeringspolissen afgesloten met als doelstelling om bij het aanbreken van het pensioen voldoende middelen beschikbaar te hebben. De gemeente betaalt hier jaarlijks een premie voor. Het verzekerde bedrag volgens deze verzekeringspolissen is gemaximeerd. Door de gemeente wordt daarom aanvullend een voorziening aangehouden, gebaseerd op de benodigde voorziening minus de verzekerde waarde. Deze voorziening is in 2020 toegenomen van € 1,26 mln naar € 1,41 mln. Die stijging komt met name door de lage rentestand. De benodigde hoogte van de pensioenvoorziening wordt door een externe partij actuarieel berekend op basis van de toegezegde pensioenafspraken per (oud) wethouder, de levensverwachting en een wettelijke voorgeschreven rentepercentage. Wij hebben de waardering van deze voorziening getoetst en constateren dat deze is opgenomen in overeenstemming met de verslaggevingsregels. Ten aanzien van de actuariële berekening door de externe partij merken wij op dat niet wordt gerekend met de meest actuele sterftetafels ter bepaling van de levensverwachting.

Ondanks dat dit volgens de voorschriften van het ministerie is toegestaan ten behoeve van de waardering in de jaarrekening, vinden wij dat deze berekening – en daarop gebaseerde voorziening in de jaarrekening – niet de meeste accurate schatting vertegenwoordigd van de werkelijke pensioenverplichting die de gemeente jegens haar wethouders heeft. Wij hebben daarom geadviseerd om in overleg te treden met deze partij en de grondslag voor de berekening en de bepaling van de voorziening aan te passen aan de meeste actuele sterftetafels, zoals ook gebruikelijk zou zijn bij een extern pensioenfonds.

3.10 Jeugdhulp en WMO – beheersing budget Sociaal domein – beheersing budget Bevinding Sociaal domein

Lasten jeugdhulp en WMO in €k €0

€ 2.000

€ 4.000

3.682 Jeugd hulp

3.556 4.132 3.121

2019 Primaire begroting Bijgestelde begroting

3.486 WMO

3.557 3.832 3.910

De lasten in het sociaal domein bestaan voor een belangrijk deel uit Jeugdhulp en WMO. Deze worden in de jaarrekening verantwoord in programma 1 Samen Someren. De totale lasten voor jeugdhulp zijn lager dan vorig jaar, terwijl gedurende het jaar nog rekening werd gehouden met een toename. De lasten vallen uiteindelijk ruim € 1 mln lager uit dan verwacht in de bijgestelde begroting. Hieruit blijkt dat het voorspellen van de daadwerkelijke lasten voor deze ‘open einde’ regelingen in de praktijk lastig blijft. Ten aanzien van WMO vallen de werkelijk lasten circa € 80.000 hoger uit dan begroot. Voor de verantwoording van lasten Jeugdhulp en WMO maakt de gemeente gebruik van de jaarrapportage zorgkosten van de GR Peelgemeenten. Om zekerheid te krijgen over de hoogte van de lasten en de afrekening van zorgkosten over 2020 met de verschillende zorgaanbieders, heeft de GR Peelgemeenten in april en mei 2021 een afstemming gemaakt tussen de opgeleverde productieverantwoordingen door zorgaanbieders en de eigen zorg-administratie.

Realisatie Wij hebben de jaarrapportage zorgkosten van GR Peelgemeenten uitvoerig gecontroleerd. Op basis hiervan concluderen wij dat de zorgkosten naar beste schatting – op basis van de op dit moment aanwezige informatie – zijn verantwoord. Wij merken hierbij op dat rondom de definitieve afrekening met de zogenoemde Baanbieders bij Jeugdzorg nog een discussie loopt waarvan de uitkomsten niet financieel zijn verwerkt. Het financiële risico van deze discussie voor de gemeente bedraagt circa € 40.000. 19

3.11 Jeugdhulp en WMO – levering zorg Sociaal domein – levering zorg Bevinding Sociaal domein

Onzekerheid zorglevering in €k € 1.000 € 900 € 800

294

Daarnaast is door de GR Peelgemeenten een samenhangend pakket aan maatregelen uitgevoerd (waaronder gerichte cliëntonderzoeken) om zelfstandig de zorglevering vast te stellen. Door deze aanvullende werkzaamheden van de GR Peelgemeenten is de onzekerheid op totaalniveau teruggebracht naar € 94.000,-.

€ 700 € 600

258

€ 500 € 400 € 300 € 200 € 100 €0

Om te kunnen concluderen dat de zorglasten die zijn verantwoord ook rechtmatig en getrouw zijn moet worden vastgesteld dat de gefactureerde zorg ook daadwerkelijk is geleverd. Hiertoe steunt de GR Peelgemeenten in eerste instantie op de productieverantwoordingen en accountantsverklaringen die van de zorgaanbieders worden ontvangen.

436 14 16 64

In ons onderzoek hebben wij in bijzonder aandacht geschonken aan de financiële gevolgen van de afspraken die met leveranciers zijn gemaakt over continuïteitsbijdragen aan zorgaanbieders (circa € 92.000) en collectief vervoerders (circa € 40.000) alsmede aan declaraties voor corona gerelateerde meerkosten (circa € 26.000). Ten aanzien hiervan zijn door ons geen materiele onrechtmatigheden geconstateerd.

4. Overige aspecten in relatie tot onze controle Onderwerp

Toelichting

Geen sprake van beperkingen in de reikwijdte van onze controle

Er zijn geen beperkingen bij de uitvoering van onze controle opgetreden. Naar onze mening is ons bij de uitvoering van onze controleopdracht door de medewerkers van de gemeente de volledige medewerking verleend en hebben wij volledige toegang tot de benodigde informatie gehad.

Fraude

Onze rol als accountant is primair niet gericht op het ontdekken van fraude. De verantwoordelijkheid voor het voorkomen en ontdekken van fraude ligt primair bij het college van B&W. Onze werkzaamheden ten aanzien van fraude bestaan onder andere uit: ▪ Alertheid op fraudesignalen gedurende de controle; ▪ Evalueren en bespreken van mogelijkheden tot fraude en fraudesignalen met het management. Er zijn gedurende 2020 door ons geen materiele fraudegevallen geconstateerd en er zijn ons eveneens geen vermoedens van fraude bekend. Daarnaast heeft uw college aan ons geen melding gemaakt van geconstateerde fraudegevallen of andere fraudesignalen. Wij adviseren voor de toekomst om een frauderisicoanalyse op te stellen en een beleid te schrijven ten aanzien van fraude, misbruik en oneigenlijk gebruik

Claims en juridische procedures

Er zijn geen andere belangrijke (dreigende en niet gewaardeerde) claims en/of juridische procedures met een mogelijke materiele impact op de cijfers per ultimo 2020, anders dan toegelicht onder de niet uit de balans blijkende verplichtingen en de paragraaf weerstandsvermogen. Ten aanzien van de procedure inzake de afvalinzameling 2015 -2017 is de gemeente van mening dat zij op dit moment geen betrouwbare inschatting kan maken van het risico en de mogelijke financiële impact. Onder deze omstandigheden is het vormen van een voorziening niet mogelijk. Wij kunnen instemmen met deze verwerkingswijze en vinden de opgenomen toelichting in de paragraaf weerstandsvermogen passend.

4. Overige aspecten in relatie tot onze controle Onderwerp

Toelichting

Gebeurtenissen na balansdatum

Er zijn geen belangrijke gebeurtenissen na balansdatum anders dan hetgeen opgenomen in de niet uit de balans blijkende verplichtingen.

Ten aanzien van de integriteitskwestie en het daarop volgende ontslag van uw wethouder melden wij dat er sprake is van een gebeurtenis na balansdatum waarvan de mogelijke toekomstige financiële gevolgen op basis van de verslaggevingsregels niet verwerkt dienen te worden in de jaarrekening over 2020. Geautomatiseerde gegevensverwerking

Wij hebben vanuit onze controle op de jaarrekening van geen belangrijke bevindingen met betrekking tot de betrouwbaarheid en continuïteit van de geautomatiseerde gegevensverwerking. In de management letter van Gemeente Someren hebben wij wel enkele aanbevelingen gedaan op het gebied van automatisering.

Onafhankelijkheid

Wij zijn onafhankelijk van uw gemeente en voor zover wij weten heeft zich geen inbreuk voorgedaan op de van toepassing zijnde regels (Verordening inzake de onafhankelijkheid van accountants bij assurance-opdrachten (VIO)) ten aanzien van onafhankelijkheid.

Openstaande punten

Ontvangen van de bevestiging bij de jaarrekening (LOR) – verwachting 8 juni 2021 Afgeven van de controleverklaring – verwachting 8 juni 2021 Toelichting in de commissie Burger en Bestuur – 10 juni 2021

5. Bijlage 1 – Tabel fouten en onzekerheden SiSa Nummer

Specifieke uitkering of overig

Fout of onzekerheid

Financiële omvang in €

Toelichting fout / onzekerheid

Regeling specifieke uitkering gemeentelijke hulp gedupeerden toeslagenproblematiek

n.v.t.

Onderwijsachterstandenbeleid 2019-2022 (OAB)

n.v.t.

Subsidieregeling sanering verkeerslawaai

n.v.t.

Gebundelde uitkering op grond van artikel 69 Participatiewet_gemeentedeel 2019

n.v.t.

G2A

Gebundelde uitkering op grond van artikel 69 Participatiewet_Totaal 2018

n.v.t.

Besluit bijstandsverlening zelfstandigen 2004 (exclusief levensonderhoud beginnende zelfstandigen)_gemeente 2019

n.v.t.

G3A

Besluit bijstandsverlening zelfstandigen 2004 (exclusief levensonderhoud beginnende zelfstandigen)_totaal 2018

n.v.t.

Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (Tozo) _gemeentedeel 2020

Specifieke uitkering Sport

n.v.t.

Specifieke uitkering voor lokale Sportakkoorden (Regeling Sportakkoord)

n.v.t.

Zie bijlage 2

Strekking controleverklaring Strekking controleverklaring rechtmatigheid:

Goedkeurend

Strekking controleverklaring getrouwheid:

Goedkeurend

5. Bijlage 2 – Tabel fouten en onzekerheden G4 TOZO Nummer

Specifieke uitkering of overig

Fout, onzekerheid of formele onrechtmatigheid

Financiële omvang in €

Tozo 1_geen identificatie volgens artikel 17, lid 3 Participatiewet en geen identificatie DigiD in combinatie met BRP of Suwinet

n.v.t.

Tozo 1_geen identificatie volgens artikel 17, lid 3 Participatiewet, maar wel identificatie DigiD in combinatie met BRP of Suwinet

n.v.t.

Tozo 1_fundamentele rechtmatigheidseisen exclusief identificatie volgens artikel 17, lid 3 Participatiewet

n.v.t.

Tozo 1_belangrijke rechtmatigheidseisen (toepassing artikel 21, lid 3 Besluit 17 april)

n.v.t.

Tozo 2_geen identificatie volgens artikel 17, lid 3 Participatiewet en geen identificatie DigiD in combinatie met BRP of Suwinet

n.v.t.

Tozo 2_geen identificatie volgens artikel 17, lid 3 Participatiewet, maar wel identificatie DigiD in combinatie met BRP of Suwinet

n.v.t.

Tozo 2, exclusief identificatie volgens artikel 17, lid 3 Participatiewet

n.v.t.

Tozo 3_geen identificatie volgens artikel 17, lid 3 Participatiewet en geen identificatie DigiD in combinatie met BRP of Suwinet

n.v.t.

Tozo 3_geen identificatie volgens artikel 17, lid 3 Participatiewet, maar wel identificatie DigiD in combinatie met BRP of Suwinet

n.v.t.

Tozo 3, exclusief identificatie volgens artikel 17, lid 3 Participatiewet

n.v.t.

Omvang vorderingen levensonderhoud (jaar T) Tozo 1 (i.v.m. verstrekte voorschotten op Tozo-aanvragen levensonderhoud welke zijn ingediend vóór 22 april 2020)

n.v.t.

Toelichting fout / onzekerheid

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij iBabs is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/10216253/2