4. Indienen zienswijze op concept Regionale Energiestrategie MRE 1.0

Raadsvoorstel Onderwerp:

De Concept RES MRE 1.0 voor het uitbrengen van een zienswijze voorleggen aan de Raad

Agendapunt:

4

Opsteller:

Dijcks, Clemens

Portefeuillehouder:

A.A.H. Swinkels

Documentnummer:

200261713

Zaaknummer: Datum:

0847200261675 5 mei 2021

1. Samenvatting voor de burger Op 25 maart jl. hebben wij de gemeenteraad geïnformeerd over het verdere proces van de Regionale Energiestrategie Metropoolregio Eindhoven tot uiteindelijk het door 24 bestuursorganen 1 vaststellen van de RES MRE 1.0 in november of december 2021. Als laatste tussenstand wordt nu de Concept RES MRE 1.0 aan de raad voorgelegd, waarbij hen de mogelijkheid wordt geboden om daar hun zienswijze op uit te brengen. De reacties van de raden verwerken we in definitieve RES MRE 1.0. Die leggen we vervolgens, vóór 31 december 2021, ter vaststelling aan de 24 bestuursorganen voor. Voor Someren geldt dat de Concept RES MRE 1.0 aansluit en past bij de waarden en opgaves die de gemeente heeft. Daar waar andere gemeenten nu ook hun bestuurlijke zienswijze op de zoekgebieden voor grootschalige opwek met zon en wind moeten uitbrengen, heeft de raad van Someren die reeds op 25 maart jl. vastgesteld. De door de raad vastgestelde zoekgebieden binnen de gemeentegrenzen van Someren worden uiteindelijk uitgewerkt en verankerd in lokaal beleid (Omgevingsvisie en Omgevingsplan(-nen)).

2. Inleiding In mei 2019 is de Startnotitie Regionale Energiestrategie (RES) vastgesteld. Op basis van dit document hebben we met de MRE-gemeenten en meer specifiek in afstemming met de Peelgemeenten, invulling gegeven aan de Concept RES MRE. Op deze Concept RES MRE heeft u op 2 juli 2020 uw reactie gegeven. De reacties zijn samen met de reacties van de andere MRE-gemeenten, de 2 betrokken Waterschappen en de Provincie verwerkt in de nu -voor het uitbrengen van uw zienswijze- voorliggende Concept RES MRE 1.0. De zienswijzen van de 24 bestuursorganen 1 verwerken we in de definitieve RES MRE 1.0. Voor Someren geldt dat de Concept RES MRE 1.0 aansluit en past bij de waarden en opgaves die de gemeente heeft. Daar waar andere gemeenten nu ook hun bestuurlijke zienswijze op de zoekgebieden voor grootschalige opwek met zon en wind moeten uitbrengen, heeft u die reeds op 25 maart jl. vastgesteld. De door u vastgestelde zoekgebieden binnen de gemeentegrenzen van Someren worden uiteindelijk uitgewerkt en verankerd in lokaal beleid (Omgevingsvisie en Omgevingsplan(-nen)). Uw raadsbrede motie op de conceptversie van de Concept RES MRE van 25 maart 2021 is meegenomen in de zienswijze van uw Raad naar de MRE. Daarnaast wordt aan de raden van de 6 Peelgemeenten 1

De 21 gemeenraden van de MRE-gemeenten, het algemeen bestuur van de 2 Waterschappen en Provinciale Staten.

gevraagd om de bijgevoegde Peelbrede zienswijze mede te ondertekenen. Met zo’n Peelbrede zienswijze staan we namelijk sterker in de MRE-regio, dan de optelsom van 6 individuele zienswijzen. Het staat u uiteraard geheel vrij om daar nog specifieke lokale punten die voor u belangrijk zijn toe te voegen in aanvulling op de Peelbrede zienswijze.

3. Advies 1.

De zienswijze van Peelgemeenten mede te ondertekenen en daarna gezamenlijk in te dienen bij de Stuurgroep Regionale Energiestrategie van de Metropoolregio Eindhoven.

2.

De zienswijze van de Gemeente Someren vast te stellen. (De onder besluitpunt 1 genoemde zienswijze is als bijlage bij deze brief toegevoegd).

3.

De zienswijze van de gemeente Helmond richting NPRES mede te ondertekenen.

4. Beoogd effect Wij zien dat de Concept RES MRE 1.0 aansluit en past bij de waarden en opgaves die wij als gemeente Someren hebben. Het door u uitbrengen van een zienswijze is de laatste mogelijkheid voor u om accenten in de RES MRE 1.0 net iets anders te leggen, dan die in de voorliggende versie beschreven zijn. Uiteraard moet er wel breed draagvlak bij de 21 MRE-gemeenten zijn om wijzigingen doorgevoerd te krijgen. Om als subregio meer invloed daarop uit te kunnen oefenen, hebben wij dan ook het initiatief genomen om de bijgevoegde Peelbrede zienswijze op de Concept RES MRE 1.0 op te stellen. Wij zien dan ook graag dat deze Peelbrede zienswijzen door alle gemeenteraden van de zes Peelgemeenten 2 wordt aangenomen en ondertekend. Mocht u specifiek voor Someren aanvullende aandachts- of zorgpunten zien, dan verzoeken wij u om dit in de vorm van een raadsbreed ondersteund amendement kenbaar te maken.

5. Argumenten 1.1 Ondersteunen van de Peelbrede zienswijze op de Concept RES MRE 1.0 De raadsreacties van de Peel bieden we (gezamenlijk) aan bij de stuurgroep Regionale Energiestrategie van de MRE (zie de bijgevoegde concepten van de aanbiedingsbrief van de Peelgemeenten en Peelbrede zienswijzen). Door als 6 Peelgemeenten een gezamenlijke zienswijze van de Peel door de 6 gemeenteraden te laten vaststellen en onderteken, stralen wij een veel sterker signaal richting de MRE en de andere 15 MRE-gemeenten uit, dan de optelsom van 6 individuele reacties. 1.2 Uitbrengen van uw Somerense zienswijze(n) op de Concept RES MRE 1.0 Indien u de als concept voorgelegde brief ‘Zienswijze van de Gemeenteraad van Someren op de Concept RES MRE 1.0’ wil aanpassen of daar punten aan toe wil voegen, dan dient u daartoe een amendement in te dienen. De individuele zienswijzen van de 6 Peelgemeenten worden achter de gebundelde zienswijze van de Peelgemeenten gevoegd. 3.1 Ondersteunen van de zienswijze van Gemeente Helmond gericht aan het Nationaal Programma Regionale Energiestrategie Evenals gemeente Helmond zien wij dat het Rijk voorafgaande aan het opstellen van de Regionale Energiestrategieën niet de randvoorwaarden heeft geschapen om tot een tijdige en effectieve realisatie van deze strategieën te komen. Als voorbeeld lopen steeds meer gebieden in Nederland aan tegen zaken als netcongestie.

In het noorden des lands al een bekend probleem bij aanvang van het landelijke RES2

Asten, Deurne, Gemert-Bakel, Laarbeek, Helmond en Someren 2/4

traject. In de afgelopen kleine 3 jaar zien we geen enkele ontwikkeling van landelijke coördinatie hierop en/of het scheppen van de juiste voorwaarden om de uitvoering vlot te trekken. Gemeente Helmond heeft het initiatief genomen om deze problematiek in de vorm van een zienswijze bij het Nationaal Programma Regionale Energiestrategie (NPRES) neer te leggen. Wij bevelen u aan om deze brief mee te ondertekenen. Hoe meer gemeente die brief mee ondertekenen, hoe krachtiger het signaal richting NPRES.

6. Kanttekeningen 1.1 Risico’s van de RES MRE 1.0 Afgezien van de algemene risico’s zoals beperkt draagvlak voor de energietransitie en de RES in het bijzonder, zijn er 2 specifieke risico’s in de concept RES 1.0 MRE. Besparen op energie: In de Concept RES MRE 1.0 benadrukken we dat besparen cruciaal is in de Energietransitie. Gemeenten gaan primair en maximaal inzetten op besparen. Tegelijkertijd is er geen inspanningsverplichting en kiezen gemeenten zelf voor wat ze doen en via welke samenwerkingsverbanden. Concrete besparingsdoelen ontbreken geheel. Het risico bestaat dat alle, of een deel van de gemeenten, in de praktijk te weinig resultaat boeken. Opwekken duurzame energie: De optimale verhouding tussen opwek met wind- en zonne-energie ligt rond de 50/50. In de concept RES werd uitgegaan van een verhouding zon-wind: 70%:30%. Op basis van de bestuurlijke keuzes van de 21 gemeenten van december 2020 is de verhouding in de doorrekening van ENEXIS in de voorliggende concept RES MRE 1.0: 83%:17%. Deze verschuiving komt voort uit de technische analyse van de zoekgebieden. Voor het plaatsen van windmolens blijven er, vooral door de restricties in natuurgebieden, nog minder zoekgebieden over dan eerder in de Concept RES MRE waren opgenomen.

Zonder ingrijpen van de gemeenteraden, bij het uitbrengen van hun zienswijzen op de zoekgebieden op hun eigen grondgebied, zal de verhouding in de definitieve RES 1.0 nog schever komen te liggen. Enexis schat in 85%:15%. Gemeente Someren heeft zich hierin al op 25 maart jl. van haar beste kant laten zien, met op basis van de restricties in de zoekgebieden op het Somerense grondgebied, de best mogelijke verhouding van wind en zon. Aan u ligt het dus niet dat die verhouding steeds schever dreigt te worden. In RES-regio’s in den lande met een gunstigere verdeling tussen zon en wind is het goedkoper om te investeren in de verbetering van het netwerk. De kans bestaat dat de MRE-regio onderaan komt te staan op de prioriteitenlijst van Enexis en Tennet en het doel om in de regio 2 TWh op te wekken in 2030 bij voorbaat hierdoor al niet haalbaar is. Ook de toezichthouders ACM (op de netbeheerders) en het Ministerie van EZK (op Tennet) zullen in het verdere proces van de noodzakelijke netuitbreidingen in het gehele land toezien op economisch verantwoorde netuitbreidingen. In gemeente Someren was al medio 2020 voor ENEXIS duidelijk, dat zou worden toegewerkt naar het concentreren van de zoekgebieden, voor grootschalige opwek met zon en wind, in het zuidelijke deel van de gemeente.

De ontwikkelingen voor zonne- en windparken in dat gebied tot 2030 vormen een gezonde mix, die investeringen door ENEXIS en Tennet verantwoord maken. Sinds die tijd loopt er een studie binnen ‘Energiek Brabant’ (Provincie en ENEXIS) om in dit gebied, met mogelijk een voorfinanciering van de Provincie, snellere stappen te zetten in de noodzakelijke netuitbreiding.

3/4

7. Financiën Niet van toepassing.

8. Communicatie De Concept RES MRE 1.0 en alle bijlagen zijn reeds openbaar te raadplegen (zie: https://energieregiomre.nl/waar+staan+we+nu/default.aspx). De Provincie legt binnenkort de planMER ter inzage voor stakeholders en inwoners. Dit maken we kenbaar via de MRE-kanalen en gemeentelijke kanalen. Inwoners en stakeholders kunnen hun zienswijze kenbaar maken. Ook mogen inwoners en stakeholders reageren op de Concept RES MRE 1.0.

9. Uitvoering De Concept MRE RES 1.0 (versie maart 2021) is reeds vanaf 19 maart jl. openbaar. Provincie NoordBrabant legt de planMER documenten binnenkort ook ter inzage voor inwoners en stakeholders. Ook zij kunnen hun zienswijze op zowel de zoekgebieden in de planMER als op de Concept RES MRE 1.0 kenbaar maken. De MRE vraagt aan de raden om hun zienswijze op de Concept RES MRE 1.0 via een voorgeschreven format uit te brengen. De MRE stuurt vóór 1 juli de Concept RES MRE 1.0 met de reacties van de Raden (plus Provincie en Waterschappen) officieel naar het Rijk. Volgens de planning wordt de RES MRE 1.0 door de 21 Gemeenteraden, het Provinciebestuur en de besturen van de 2 Waterschappen) eind 2021 vastgesteld en opgestuurd naar het Rijk. De reacties van de raden verwerken we in definitieve RES MRE 1.0, die vóór 31 december 2021 ter vaststelling aan de 24 bestuursorganen ter vaststelling voorgelegd.

Burgemeester en wethouders van Someren, de secretaris,

de burgemeester,

J. Koppers–van der Krabben

D. Blok

Bijlage(n)

O

Concept raadsbesluit, Djuma docnr. 200261716

X

Concept RES MRE 1.0 (versie maart 2021), Djuma docnr. 200261686

X

Zienswijze gemeenteraad Someren op Concept RES MRE 1.0 (concept),

X

NO

Djuma docnr. 200261718 Aanbiedingsbrief collectieve zienswijze Peelgemeenten op Concept RES

X

MRE 1.0, Djuma docnr. 200291721 Bijlage - Zienswijze de Peel op Concept RES 1.0 (versie maart 2021),

X

Djuma docnr. 200261715 Zienswijze van Gemeente Helmond gericht aan het Nationaal Programma

X

Regionale Energiestrategie, Djuma docnr. 200264873

4/4