20230718 Presentatie warmtenet Someren

Resultaten verdiepend onderzoek Warmtenet Someren-Noord en Someren-Centrum 19-7-2023

Inhoudsopgave 1. Onderzoek & aanpak 2. Karakteristieken wijken 3. Schetsontwerp warmtenet 4. Scenario’s 5. Financiële haalbaarheid scenario’s

6. Financierings- en governancemodellen 7. Vervolg

2

1. ONDERZOEK & AANPAK

Someren-noord en Someren-centrum Het doel is om inzichtelijk te maken hoe een warmtenet de wijken Someren-noord en Someren-centrum op een kosteneffectieve en duurzame manier kan verwarmen 1. Vaststellen vier scenario’s 3x warmtenet scenario (warmte geothermie glastuinbouw, restwarmte Larco en TEO/WKO), 1 x all electric (individueel) • Aanscherpen uitgangspunten bronnen en afgifte • Gezamenlijk scenario’s vaststellen 2. In kaart brengen van de wijken • Uitwerken warmtenet in kaarten met GIS obv BAG datasets. Input kostenraming • Samenstelling van het terrein bepalen. Percentages onverhard, tegels, asfalt •

3. In kaart brengen woningtypen • Energieverbruiken tapwater en verwarming vanuit PBL en/ of EP datasets • Inschatten isolatie en warmteafgiftesysteem obv bouwjaar, energieverbruik en energielabel 4. Uitwerken technische en financiële haalbaarheid • Per scenario (BAK, jaarlijkse kosten voor afnemer, TCO) • Gevoeligheidsanalyse voor onzekere kostenfactoren 5. Evaluatie van financieringsmodellen 6. Rapportage & presentatie

4

2. KARAKTERISTIEKEN WIJKEN

Type woningen en warmtevraag • Woningen 2.610 • Bouwjaar 73% van de woningen tussen 1946 en 1991

• Utiliteit 189 • Voor warmtelevering middels een MT warmtenet minimaal label D voor de all electric variant minimaal label B • Gemiddelde warmtevraag op label D ten behoeve van het warmtenet • Woningen: 37,6 GJ/ jaar • Utiliteit : 87,5 GJ/ jaar • De warmtevraag op label B is alleen op totaal niveau beschouwd ligt in totaal 12% lager

6

Energielabel

Aantal

A

120

B

364

C

591

D

1686

E

24

F

3

G

11

N

0

Totaal

2799

3. SCHETSONTWERP WARMTENET

Schetsontwerp met Sweco warmtenet Tool • Met behulp van beschikbare informatie vaniut de KLICK-melding, BAG data en Vesta gebouwdata is de ondergrond in kaart gebracht

• Om de ligging van de aansluitingen te bepalen is gebruik gemaakt van het bestaande waternet • Alle aansluitingen zijn voorzien van een vermogensvraag op basis waarvan een hydraulische berekening gemaakt is. Hieruit is af te leiden welke leiding diameters en lengtes er nodig zijn en is de benodigde investering voor het warmtenet geraamd

8

Kostenraming warmtenet • Totale kosten van het warmtenet 28.542.735 EUR • Kosten bepaling op basis van leiding diameter en afwerking grond • Op basis van BAG data is het distributienet met diameterselectie onderverdeeld in lengtes onverhard (zandweg), half verhard (grind), open verharding (straatwerk) en gesloten verharding (asfalt).

9

Leiding tracé Trace Huisaansluiting open verharding Trace Huisaansluiting onverhard Trace gesloten verharding Trace open verharding Trace onverhard Trace gesloten verharding Trace open verharding Trace onverhard Trace gesloten verharding Trace open verharding Trace onverhard Trace gesloten verharding Trace open verharding Trace onverhard Trace gesloten verharding Trace open verharding Trace onverhard Trace gesloten verharding Trace open verharding Trace onverhard Trace gesloten verharding Trace open verharding Trace onverhard Trace gesloten verharding Trace open verharding Trace onverhard Totaal

Maat DN<40 DN<40 DN125 DN125 DN125 DN100 DN100 DN100 DN80 DN80 DN80 DN200 DN200 DN200 DN250 DN250 DN250 DN65 DN65 DN65 DN50 DN50 DN50 DN150 DN150 DN150

Aantal 17487 m 16366 m 6m 642 m 218 m 17 m 774 m 122 m 11 m 1036 m 193 m 39 m 691 m 147 m 44 m 298 m 1200 m 24 m 2328 m 423 m 20 m 3281 m 871 m 6m 915 m 98 m

Totaal per Totaal met meter Totaal ratio € 750 € 13.115.213 € 13.115.213 € 700 € 11.455.920 € 11.455.920 € 1.310 € 7.205 € 7.205 € 990 € 635.085 € 635.085 € 930 € 202.973 € 202.973 € 1.230 € 20.541 € 20.541 € 910 € 704.249 € 704.249 € 860 € 104.963 € 104.963 € 1.140 € 12.426 € 12.426 € 840 € 870.282 € 870.282 € 790 € 152.075 € 152.075 € 1.690 € 65.572 € 65.572 € 1.330 € 919.562 € 919.562 € 1.270 € 186.436 € 186.436 € 2.030 € 90.234 € 90.234 € 1.650 € 491.948 € 491.948 € 1.590 € 1.907.285 € 1.907.285 € 1.140 € 27.189 € 27.189 € 840 € 1.955.562 € 1.955.562 € 790 € 334.210 € 334.210 € 1.050 € 20.685 € 20.685 € 770 € 2.526.101 € 2.526.101 € 720 € 626.940 € 626.940 € 1.460 € 9.271 € 9.271 € 1.110 € 1.015.761 € 1.015.761 € 1.050 € 102.585 € 102.585 € 28.542.735

4. SCENARIO’S

Algemene uitgangspunten • Operationele kosten

• Timing

• Onderhoud en beheer vast 55 EUR/ aansluiting

• Looptijd 30 jaar

• Onderhoud en beheer variabel 1,25% investering per jaar

• Startjaar exploitatie 2028

• Administratiekosten 90 EUR/ aansluiting

• Volloop 5 jaar

• Management kosten 100.000 EUR/ jaar

• Participatie 90%

• Verzekeringskosten 300.000 EUR/ jaar • CAPEX • Warmtenet 28.828.430 EUR • Hulpwarmtecentrale 200 EUR/ kW • Aansluitkosten 5.650 EUR/ aansluiting • Gasprijs 52,08 EUR/ MWh (TTF Cal 24 op 30-3-2023)

• Elektraprijs 165,50 EUR/MWh (OTC Cal +1 op 11-01-2023) • Herinvestering anders dan warmtenet 25% na 15 jaar

• Tarieven • Verkooptarief 39,16 EUR/ GJ • Vastrecht, meettarief en afleverset 596,04 EUR/ jaar/ aansluiting • Warmtevraag en vermogens • Piekvermogen 11,6 MW

• Warmtevraag totaal 25,5 GWh • Warmtevraag per woning 36,7 GJ/ utiliteit 87,5 GJ • Warmteverlies warmtenet 771 kW • Overig • Projectrendement 8%

11

• Indexaties 2,0%

Vollast uren en opbouw warmtevraag 14000

Totale warmtevraag [kW]

12000

10000

8000

6000

4000

2000

0 0

1000

2000

3000

4000

5000

Uren [h] 12

Ruimteverwarming

Tapwater

Warmteverlies

6000

7000

8000

Scenario 1 (geothermie glastuinbouw) Een MT warmtenet voorziet de woningen en aansluitingen van warmte. Deze warmte wordt geleverd door de glastuinbouw waar mogelijk in de toekomst geothermie ontwikkeld wordt. De volgende uitgangspunten worden gehanteerd: • Er wordt minimaal 70°C geleverd aan het warmtenet vanuit in de toekomst geothermiebron met een beschikbaar vermogen van 5 MWth

• Indien beschikbaar zou er in een eerste fase warmte afgenomen kunnen worden van de tuinders die middels biomassa/ een WKK is opgewekt. • Te ontwikkelen piek en back-up installatie op aardgas van 11,6 MW • Er is gerekend met een afname tarief van 7,5 EUR/GJ (obv eerdere rapportage beschikbaar gesteld door gemeente)

• Eindadvies SDE 2023 gehanteerd voor de CAPEX uitgangspunten

13

Scenario 2 (restwarmte Larco) Een MT warmtenet voorziet de woningen en aansluitingen van warmte. Deze warmte wordt geleverd door restwarmte van Larco Foods gecombineerd met een warmtepomp. De volgende uitgangspunten worden gehanteerd: • De beschikbare restwarmte van Larco Foods heeft een temperatuurtraject van 40-20°C

• Gebruik warmtepomp om restwarmte op te waarderen • Debiet van 150 m3/h, vermogen van 3,5 MWth, geen beschikbaarheid in het weekend, gemiddeld 12 vollasturen per dag • Gebruik restwarmte om niet

• COP warmtepomp 4,5 (efficiëntie warmtepomp) • Te ontwikkelen piek en back-up installatie op aardgas 11,6 MW • Eindadvies SDE 2023 gehanteerd voor de CAPEX uitgangspunten

14

Scenario 3 (aquathermie) Een MT warmtenet voorziet de woningen en aansluitingen van warmte. Deze warmte wordt geleverd middels oppervlakte water opgewaardeerd met een warmtepomp en seizoensopslag onder de bodem. De volgende uitgangspunten worden gehanteerd: • De gemiddelde brontemperatuur van de aquathermie bron (Zuid-Willemsvaart) in de zomer is 20°C

• De aquathermiebron wordt gecombineerd met een warmte en koudeopslag voor seizoensopslag • Een warmtepomp verhoogt de temperaturen naar 70°C • sCOP van 3 (efficiëntie warmtepomp) • Warmtepomp vermogen van 5 MWth • Dekking warmtevraag 84% • Te ontwikkelen piek en back-up installatie op aardgas 11,6 MW • Eindadvies SDE 2023 gehanteerd voor de uitgangspunten, SDE categorie CO2 arme warmte Aquathermie, TEO met seizoensopslag, verwarming gebouwde omgeving 6.000 vollasturen 15

5. FINANCIËLE HAALBAARHEID SCENARIO’S

Financiële haalbaarheid scenario’s Totale bijdrage

Onrendabele top

per aansluiting 1

per aansluiting 2

17,8 k€

13,4 k€ (8,8 k€)

Scenario

1 Warmtenet & geothermie tuinders

Onrendabele top/ investering per woning totaal 2

Jaarlijkse warmtekosten per aansluiting

Vermeden CO2 uitstoot 3

136.545 ton 37,2 M€ (24,6 M€)

€2.068 84% reductie 44.377 ton 4

2 Warmtenet & restwarmte

16,5 k€

12,0 k€ (7,4 k€)

33,8 M€ (21,2 M€)

€2.068 27% reductie 136.545 ton

3 Warmtenet & aquathermie

19,6 k€

15,1,k€ (10,5 k€)

42,3M€ (29,7 M€)

€2.068 84% reductie 162.544 ton

4 All-electric

56,4 M€ 5

€1.770 100% reductie

Individuele gasketel

9,1 M€ 5

€1.824

Geen reductie

[1] Waarvan € 4.411 onder de noemer Bijdrage Aansluitkosten zoals vastgesteld door ACM voor 2023 [2] Tussen haakjes is inclusief WIS subiside (in dit geval ongeveer en maximaal 45% van de warmtenet investering, totaal 12,6 M€ of 4,6 k€ per aansluiting) [3] Uitgangspunt is volledige inzet groene stroom [4] Er is onvoldoende restwarmte beschikbaar om substantieel bij te dragen aan verduurzaming [5] Investering aanpassen woningen en installatie warmtepompen/ gasketel, excl mogelijke kosten verzwaring en onderhoud gas en elektranet door netbeheerder, incl ISDE subsidie waar van toepassing

17

Totale kosten afnemer over de looptijd • Grafiek laat de kosten zien voor de afnemer/ gebruiker van warmte inclusief de onrendabele top

• Gezien de beperkte verduurzaming (wat een doelstelling is van de gemeente) van de restwarmte variant. Komt warmte vanuit de tuinders op basis van geothermie als meest gunstige uit de vergelijking • De individuele variant (all-electric) kent de hoogte totale kosten

• Het aquathermie scenario kan nog geoptimaliseerd worden naar het op te stellen vermogen waardoor deze lager in kosten uitvalt en deze lijn onder die van de all-electric variant zal komen te liggen

18

• Individuele gasketel variant lijkt de het meest voordelig voor de afnemer echter geldt er vanaf 2026 een verbod op verkoop reguliere gasketels en is de landelijke doelstelling aardgas volledig uit te faseren. Tevens blijft de afhankelijkheid van aardgas hiermee groot en dus de gevoeligheid voor prijsfluctuaties in de toekomst.

Totale kosten exploitant over de looptijd • Het scenario met warmte vanuit de tuinders komst als meest gunstig uit de vergelijking.

• De individuele variant met een all-electric oplossing komt niet terug in de grafiek omdat daar de exploitant ontbreekt. De afnemer is immers zelf verantwoordelijk voor de warmtelevering middels een individuele oplossing • Het aquathermie scenario kan nog geoptimaliseerd worden naar het op te stellen vermogen waardoor deze lager in kosten uitvalt

19

Gevoeligheidsanalyses Participatiegraad

Verkooptarief warmte

20

Op basis van scenario 3, Aquathermie

Inkoopprijs warmte

Warmtevraag afnemers

De impact van de afname van de participatiegraad is groot. Mitigatie door: - Samenwerking woningcorporatie - (bindende) afspraken afnemers - Veiligheidsmarge inbouwen De impact van verkooptarieven is groot. Mitigatie door: - Waar mogelijk tarieven lange tijd vastleggen (grootzakelijk) - Kostprijsplus hanteren - Ontwikkeling nieuwe warmtenet volgen

2 0 2 3 0 7 1 9

6. FINANCIERINGSMODELLEN

21

Financieringsgovernance modellen Deens participatiemodel • Geen commercieel project rendement • Financiering vanuit participanten middels hypotheek mogelijk, waardoor lager projectrendement mogelijk is • Betrokkenheid vanuit bewoners, deze dienen echter wel eerst gemobiliseerd te worden • Vanuit gemeente ruimte bieden en voorwerk doen om warmtenet mogelijk te maken Gemeentelijke warmtebedrijf • Gemeentelijk warmtebedrijf kan acceptatie verhogen vanwege geen commercieel belang • Financiering met publiek geld, lager rendement noodzakelijk

• Volledige regie en controle Openwarmtenet • Beheer van transportnet door publieke partij kan acceptatie verhogen vanwege geen commercieel belang • Ruimte voor producenten en leveranciers om te ontwikkelen echter omvang beperkt om echt marktwerking te creëren • Financiering met publiek geld, lager rendement noodzakelijk Commercieel warmtebedrijf • Vanuit gemeente beperkt controle over ontwikkeling en exploitatie van het warmtenet 22

• Relatie op te bouwen met marktpartij en vertrouwen over en weer te winnen

Rol gemeente in warmtenet ontwikkeling vaststellen als facilitator, partner, aanbesteder of als eigenaar

7. CONCLUSIE EN VERVOLG

Conclusie en vervolg • Het restwarmtescenario is niet opportuun gezien de beperkte beschikbaarheid hiervan. Mogelijk kan dit nog een rol spelen in een later stadium als het warmtenet operationeel is en gaat uitbreiden of er alternatieve bronnen nodig zijn. • Een warmtenet gevoed vanuit de tuinders is qua kosten gunstiger dan de individuele all-electric variant • CO2 reductie van 84% • Onrendabele top na WIS subsidie van 24,6 miljoen/ 8.800 EUR/ aansluiting • De variant waarin warmte wordt afgenomen vanuit de tuinders kent de laagste kosten

• De impact op de aansluitniveau is beperkter dan de individuele variant Vervolg bij doorgang ontwikkeling warmtenet • Start gesprekken met de woningcorporatie en utiliteit over participatie • Opstarten bewoners participatie • Start gesprekken met de tuinders over daadwerkelijke haalbaarheid en inpassing en mogelijke rol als producent • Uitgangspunten bronscenario’s verder detailleren zoals verbruiken, fysieke inpassing, afstemmen tarieven met bronpartijen en kosten •24 Verdere detaillering van het schetsontwerp in deze ontwikkel fase lijkt niet direct nodig

• Bepalen welke rol de gemeente inneemt (faciliterend, partner, aanbesteder of eigenaar)