Document · PDF

2022 Accountantsverslag Gemeente Someren - definitief

Gemeenteraad 6 juli 2023, gemeente SomerenBij agendapunt: Vaststellen van de Jaarstukken 20225.496 woorden

Open het PDF bij iBabs ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen

Accountantsverslag Gemeente Someren

23 juni 2023 Eindhoven

Aanbiedingsbrief Gemeente Someren t.a.v. Gemeenteraad Wilhelminaplein 1 5711 EK Someren

Dit accountantsverslag bevat de belangrijkste bevindingen naar aanleiding van de jaareindecontrole. Waar mogelijk doen wij aanbevelingen gericht op verdere verbetering. Deze aspecten doen geen afbreuk aan ons oordeel omtrent de getrouwheid en rechtmatigheid van de jaarrekening 2022.

Eindhoven, 23 juni 2023

Wij hebben dit verslag in concept besproken met de coördinator team financiën, de controller en de wethouder financiën. Tevens is dit verslag toegelicht aan de leden van de commissie Burger en Bestuur op 22 juni 2023.

Betreft: Accountantsverslag boekjaar 2022

Geachte leden van de raad, Hierbij bieden wij u het accountantsverslag aan naar aanleiding van onze controle van de jaarrekening 2022 van Gemeente Someren.

Wij vertrouwen erop u middels onze rapportage voldoende geïnformeerd te hebben. Tot het geven van een nadere toelichting zijn wij uiteraard graag bereid. Wij danken de medewerkers van de gemeente Someren voor de voor hun inzet en de plezierige en constructieve samenwerking.

Onze opdracht is het controleren van de jaarrekening op de aspecten getrouwheid en rechtmatigheid. In het kader van onze opdracht hebben wij in november 2022 een interim controle uitgevoerd. De bevindingen hieruit zijn reeds in een separate management letter gerapporteerd.

Met vriendelijke groet, namens ons hele team, ValidSigned door T.M.M. van Lierop RA MSc op 23-06-2023

ValidSigned door P.E.J. Bosch MSc op 23-06-2023

Aansluitend zijn wij in april 2023 gestart met de jaareindecontrole die wij onlangs hebben afgerond. De jaareindecontrole is gericht op het vormen van een oordeel over getrouwheid en rechtmatigheid van de jaarrekening in overeenstemming met de Nederlandse regels voor financiële verslaggeving en het vastgestelde normenkader.

T.M.M. van Lierop RA MSc Extern accountant

P.E.J. Bosch MSc Controleleider

Inhoudsopgave 1.

Management samenvatting

Overige aspecten

Ons oordeel

Bijlages

1. Tabel fouten en onzekerheden SiSa 2. Tabel fouten en onzekerheden TOZO

Bevindingen jaarrekening 2022 1. 2. 3. 4. 5. 6.

Begrotingsrechtmatigheid Aanbestedingsrechtmatigheid Grondexploitaties Voorziening groot onderhoud Jeugdhulp en WMO Overige bevindingen

11 12 13 15 17 18

Totaal aantal pagina’s:

22 24

1. Management samenvatting Ons oordeel: goedkeurend Onderwerp

Goedkeurend

Afkeurend

Anders

De jaarrekening 2022 geeft een getrouw beeld van de grootte en samenstelling van zowel de baten en lasten over 2022 als van de activa en passiva per 31 december 2022 in overeenstemming met het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV).

De verantwoorde baten en lasten alsmede de balansmutaties in de jaarrekening 2022 zijn tevens in alle van materieel zijnde aspecten rechtmatig tot stand gekomen en zijn in overeenstemming met de wet- en regelgeving zoals opgenomen in het normenkader.

Wel bevindingen

Anders

Wij hebben vastgesteld dat de WNT-verantwoording zoals opgenomen in de jaarrekening voldoet aan de daaraan te stellen eisen.

Wij hebben de SiSa-bijlage zoals opgenomen in de jaarrekening gecontroleerd met inachtneming van de Nota verwachtingen accountantscontrole 2022. Op grond hiervan melden wij dat geen fouten en/of onzekerheden zijn geconstateerd boven de voor de SiSa geldende rapporteringstoleranties.

Getrouw beeld

Rechtmatigheid

Onderwerp

Geen bevindingen

WNT verantwoording

SISA bijlage

Toelichting

1. Management samenvatting Financiële analyse 2022 Resultaat vóór mutatie reserves in k€

In de primaire begroting bedroeg het resultaat voor reserves (saldo baten en laten) € 1,2 mln negatief. Voor deze (per saldo) hogere lasten stonden diverse onttrekkingen uit de reserves geraamd, waardoor het primaire begrote resultaat na mutatie reserves sluitend is.

€ 3.000 € 1.500

2.375

Gedurende het jaar is het resultaat voor mutatie reserves negatief bijgesteld. Enerzijds zijn hier budgetten van € 3,4 mln uit 2021 overgeheveld wat een lastenverhoging met zich meebracht. Anderzijds is een positieve bijstelling van de algemene uitkering verwerkt. Omdat voor de overgehevelde budgetten ook dekking uit reserves aanwezig is begroot, neemt het resultaat na reserves in de begroting na wijziging toe naar € 2,9 mln positief.

€0 -€ 1.500

-1.193

-2.173

-€ 3.000 Primaire begroting Begroting na wijziging Realisatie

Resultaat na mutatie reserves in k€ € 4.500 € 3.000 € 1.500 €0

2.924

3.375

-€ 1.500

Het gerealiseerde resultaat na mutatie reserves bedraagt € 3,4 mln positief en valt daarmee circa € 0,4 mln voordeliger uit dan begroot. De belangrijkste afwijkingen betreffen: • Overheidscompensatie opvang ontheemden Oekraïne € 462.000 (programma samen Someren) • Lagere zorglasten Jeugd en WMO € 336.000 (programma samen Someren) • Hogere algemene uitkering € 455.000 (programma bedrijfsvoering) • Hogere personeelslasten (onder andere vanwege inhuur) -/- € 620.000 (diverse programma’s) • Per saldo overige nadelen -/- € 233.000 In algemene zin is een positief resultaat in lijn met de landelijke tendens. Dit heeft deels te maken met incidentele toegekende budgetten door de rijksoverheid. Aanvullend merken wij op dat voor € 2,9 mln aan budgetten niet is opgemaakt en wordt overgeheveld naar 2023. Wij adviseren om het ambitieniveau en de mate waarin projecten kunnen worden gerealiseerd goed op elkaar af te stemmen.

Van het totale resultaat (€ 3,3 mln) is het overgrote deel als structureel bestempeld. Met de structurele resultaten en afwijkingen houdt de gemeente rekening in de (meerjaren-)begroting. De verwachting is overigens dat de gemeente de komende jaren met forse kostenstijgingen wordt geconfronteerd (personeel, inflatie alsook verbonden partijen). Wij adviseren hier rekening mee te houden. 5

1. Management samenvatting Financiële analyse 2022 Eigen vermogen in € mln € 60,0 € 50,0

55,7

54,9

€ 40,0

Opbouw eigen vermogen voor resultaatbestemming in € mln €60 53,0

55,4

2,1

€50

6,4

Solvabiliteit in % van balanstotaal

3,4 7,1

€40

€ 30,0

€30

€ 20,0

24,0

€20

€ 10,0

€10

€2019

2020

2021

2022

€-

20,5

20,9

2021

2022

Resultaat

80,0%

60,0% Vrije algemene reserves Vastgelegde algemene reserves Bestemmings reserves

72,3%

66,8%

65,2%

36,5%

37,5%

71,0%

Gemiddelde in NL

40,0% 20,0%

33,2%

37,5% Someren

0,0% 2019

2020

2021

2022

Het eigen vermogen van de gemeente neemt toe met circa € 2,4 mln als gevolg van het resultaat voor reserves en bedraagt € 55,4 mln eind 2022. Het eigen vermogen bestaat voor € 20,9 mln uit bestemmingsreserves en voor € 31,1 mln uit algemene reserves, waarvan € 24,0 mln is vastgelegd als bufferfunctie voor risico’s. De vrije algemene reserves bedragen € 7,1 mln. De belangrijkste mutaties binnen de bestemmingsreserve betreffen: • De vorming van een egalisatiereserve afval ter hoogte van € 847.000 om grote schommelingen in de afvalstoffenheffing te voorkomen; • Dotatie in de reserve grondbedrijf (per saldo € 843.000) vanwege gerealiseerde winsten binnen het grondbedrijf. De solvabiliteit bedraagt 71,0% en neemt toe ten opzichte van 2021. Dit hangt samen met een stijging van het eigen vermogen en een daling van de vaste schulden, aangezien de volledige externe financiering (€ 10,0 mln) in 2022 is afgelost. De liquiditeit van de gemeente bedraagt eind 2022 € 692.000. Op basis van de analyse die is opgenomen in de paragraaf bedraagt het weerstandsvermogen € 36,4 mln. Dit is voldoende om de geïdentificeerde en gekwantificeerde risico’s van € 6,2 mln af te dekken. Op basis van bovenstaande vinden wij dat er sprake is van een gezonde financiële positie.

2. Ons oordeel Onderwerp

Toelichting

Gehanteerde controle en rapporterings-tolerantie

Wij hebben de jaarrekeningcontrole 2022 uitgevoerd met inachtneming van de volgende toleranties, zoals opgenomen in het controleprotocol. Deze zijn gebaseerd op de primair begrote lasten en dotatie aan reserves. De werkelijke lasten vallen hoger uit, echter wij hebben hier in onze controle geen rekening mee gehouden. Indien de geconstateerde fouten en onzekerheden het bedrag van de goedkeuringstolerantie niet overschrijden kan in beginsel een goedkeurende controleverklaring worden afgegeven.

Grondslag

Omvang

Tolerantie

Fouten

1% van de begrote lasten inclusief dotatie reserves

€ 50.925.000

€

Onzekerheden

3% van de begrote lasten inclusief dotatie reserves

€ 50.925.000

€ 1.527.000

Rapporteringstolerantie

€

509.000

25.000

2. Ons oordeel Onderwerp

Toelichting

Controleverschillen

In de jaarrekening 2022 resteren onderstaande ongecorrigeerde controleverschillen en onzekerheden met betrekking tot de getrouwheid en rechtmatigheid. Omdat het totaal aan controleverschillen onder de toleranties blijft, heeft dit geen effect op ons oordeel. De onzekerheden blijven eveneens onder de toleranties.

Omschrijving

Getrouwheid / Rechtmatigheid

Omvang fout

Richting

Omvang onzekerheid

Verwijzing

Aanbestedingsrechtmatigheid

Rechtmatigheid

€ 45.000

H. 3.2

Te lage verantwoording VPB-last

Getrouwheid en rechtmatigheid

€ 182.000

Negatief

H. 3.3

Zorglasten te hoog verantwoord

Getrouwheid en rechtmatigheid

€ 28.000

Positief

H. 3.5

Vaststellen levering zorg

Getrouwheid en rechtmatigheid

€ 162.000

H. 3.5

Te lage baten Opvang Oekraïne

Getrouwheid en rechtmatigheid

€ 119.000

Positief

H. 3.6

Totaal getrouwheidsoordeel

€ 329.000

€ 162.000

Totaal rechtmatigheidsoordeel

€ 374.000

€ 162.000

2. Ons oordeel Onderwerp

Toelichting

Jaarverslag verenigbaar

Wij hebben vastgesteld dat het jaarverslag overeenkomstig het BBV is opgesteld en, voor zover wij dat kunnen beoordelen, verenigbaar is met de jaarrekening. De programmaverantwoording hebben wij marginaal getoetst wat zoveel betekent als het signaleren van mogelijke tegenstrijdigheden. De accountantscontrole omvat derhalve geen oordeel over de inhoudelijke juistheid en/of volledigheid van de informatieverstrekking opgenomen in de programmaverantwoording.

Schattingen

De opstelling van de jaarrekening vereist dat het college oordelen vormt en schattingen en veronderstellingen maakt die van invloed zijn op de toepassing van grondslagen en de gerapporteerde waarde van activa en verplichtingen en van de baten en lasten. De daadwerkelijke uitkomsten kunnen afwijken van deze schattingen. De schattingen en onderliggende veronderstellingen zijn in het kader van onze controleopdracht op aanvaardbaarheid beoordeeld. Hierbij hebben wij geen belangrijke tekortkomingen geconstateerd. In uw jaarrekening zijn de volgende belangrijke schattingen verwerkt: • De waardering van de grondexploitaties (zie bevinding 3.3); • De waardering van voorzieningen, in het bijzonder voor overmatig verlofsaldo en groot onderhoud gebouwen en wegen (zie bevinding 3.4 en 3.6); • De financiële verwerking van uitkomsten van lopende juridische procedures zoals de claim Attero (zie bevinding 3.6); • De inschatting van inbaarheid van (debiteuren)vorderingen en de getroffen voorziening voor oninbare vorderingen. • De inschatting van de diverse nog te verrekenen bedragen inzake de opvang van Oekraïense vluchtelingen (zie bevinding 3.6).

2. Ons oordeel Onderwerp

Toelichting

Verbonden partijen

In uw jaarrekening zijn diverse bijdragen aan verbonden partijen verwerkt. De (op basis van de financiële impact en risicoprofiel) belangrijkste verbonden partijen betreffen: • GR Senzer: bijdrage voor uitvoeringskosten € 1,0 mln (exclusief doorbetaling BUIG-, participatie en TOZO middelen); • GR Peelgemeenten: bijdrage voor uitvoeringskosten € 2,1 mln; • GR Blink: bijdrage € 1,2 mln (excl. milieustraat). Bovengenoemde bedragen zijn verwerkt op basis van de (concept)jaarcijfers 2022 zoals opgeleverd door de verbonden partij. Wij hebben kennis genomen van deze jaarcijfers en stemmen in met de huidige verwerking in de jaarrekening en de toelichting van de risico’s in de paragraaf verbonden partijen. In dit verband wijzen wij u op het volgende: • Wij begrijpen dat bij GR Blink een extern onderzoek is afgerond als onderdeel van het strategisch traject. Dit onderzoek gaat onder andere in op de rechtmatigheid van de huidige samenwerkingsvorm binnen Blink. Aanvullend heeft Prezero aangekondigd de samenwerking in GR Blink te beëindigen. Op dit moment is de exacte opdrachtrelatie van de gemeente met Blink nog onduidelijk, evenals de inrichting en juridische vormgeving van de dienstverlening in de toekomst. Deze situatie is ons inziens toereikend toegelicht in de paragraaf verbonden partijen.

Interne beheersing

Op basis van onze werkzaamheden hebben wij geen significante tekortkomingen in de interne beheersing geconstateerd. In onze management letter hebben wij enkele belangrijke aandachtspunten opgenomen voor de verdere verbetering van processen, die met name toezien op het inkoopproces en de wijze waarop de verbijzonderde interne controlefunctie (VIC) is ingericht. In dit kader constateren wij dat uw gemeente sterk afhankelijk is van inhuur op diverse functies, waaronder ook financiën en grondexploitaties. Een en ander heeft te maken met het personeelsverloop. Om verbeteringen binnen uw organisatie te kunnen realiseren is een structurele invulling van openstaande functies met vast personeel ons inziens van cruciaal belang.

SiSa-bijlage

De SiSa-bijlage en bijbehorende stukken dienen door uw organisatie voor 15 juli a.s. elektronisch bij het CBS te worden aangeleverd. De verplichten tabellen voor fouten en onzekerheden die aangeleverd moeten worden bij het CBS zijn opgenomen achter in het verslag. 10

3.1 Begrotingsrechtmatigheid Begrotingsrechtmatigheid Bevinding Algemeen

Lasten per programma € mln €0

€ 10

2,4 3,3 3,4

5. Bedrijfsvoering inclusief overhead, VPB en onvoorzien

0,7 3,0 2,1

In het kader van de controle hebben wij onderzoek verricht op overschrijdingen van lasten ten opzichte van de geraamde begroting. De enige overschrijding is aanwezig op programma Greenlab 2030 (overschrijding € 181.000). Dit wordt met name veroorzaakt door een boekhoudkundige verwerking van de verkoop van een stuk grond. Deze worden volledig gecompenseerd met verkoopopbrengsten waardoor op programmaniveau sprake is van een positief resultaat ten opzichte van de begroting. Ten aanzien van de investeringen melden wij dat er geen materiele overschrijdingen (boven de rapporteringstolerantie) hebben plaatsgevonden ten opzichte van de beschikbare kredieten.

15,9 17,0 16,4

3. Aantrekkelijk Wonen

4. Hart van Someren

€ 30

22,3 25,6 23,9

1. Samen Someren

2. GreenLab 2030

€ 20

Primaire begroting

9,4 10,4 10,4

Begroting na wijziging Realisatie

3.2 Aanbestedingsrechtmatigheid Aanbestedingsrechtmatigheid Bevinding Inkoop en aanbesteding

In het kader van de rechtmatigheidscontrole zijn onze controlewerkzaamheden op inkopen en aanbestedingen gericht op het voldoen aan de Europese aanbestedingswetgeving. Dit betekent dat enkel constateringen op het gebied van de Europese aanbestedingswetgeving een effect hebben op ons rechtmatigheidsoordeel. Tijdens de jaareindecontrole hebben wij de inkoopanalyse over het gehele boekjaar 2022 ontvangen. Daarbij zijn door de gemeente de onrechtmatigheden gekwantificeerd en wij hebben hierop onze eigen controlewerkzaamheden verricht. Op basis hiervan melden wij het volgende: • Op oude doorlopende contracten resteert een onrechtmatigheid. Dit betreft inhuur ten behoeve van de implementatie van de omgevingswet waarbij de Europese drempels zijn overschreden op een enkelvoudig gegunde opdracht. In boekjaar 2022 is € 45.000 als onrechtmatigheid meegenomen in ons oordeel. Op de overige inkoopdossiers zijn door ons geen afwijkingen van de Europese aanbestedingsregels geconstateerd die meetellen in het oordeel van 2022. Wij hebben tijdens onze controle een aantal aandachtgebieden geconstateerd, zoals projectmatige inhuur, welke mogelijk in 2023 onrechtmatig kunnen worden. • Wij hebben in onze controle in het bijzonder aandacht besteed aan de inkopen die hebben plaatsgevonden in het kader van de crisisnoodopvang.

Vanwege het korte tijdsbestek en de onzekerheid die gemoeid was met de organisatie van deze opvang, kon vooraf altijd niet een inkoopstrategie worden opgesteld en zijn deze inkopen niet Europees aanbesteed. Door de organisatie is onderbouwd dat hier terecht gebruik is gemaakt van een uitzonderingsregel (zogenoemde dwingende spoed). Wij hebben deze onderbouwing beoordeeld en onderliggende documentatie getoetst. Op basis hiervan stemmen wij in met deze conclusie. • In onze management letter hebben wij een aantal attentiepunten gesignaleerd en adviezen gedaan om de risico’s op onrechtmatige inkopen verder te verkleinen. Een belangrijk onderdeel daarvan betreft het periodiek uitvoeren van een tussentijdse inkoopanalyse.

3.3 Grondexploitaties Grondexploitaties - algemeen Bevinding Grond exploitatie

Samenstelling boekwaarde in € mln €2

€1 €0

1,1

0,4

1,1 0,6

-0,9 -€ 1

-0,3

-2,6

Het geïnvesteerde vermogen (voorraad onderhanden werk inclusief op derden te verhalen kosten) in de grondexploitaties is in 2022 afgenomen van € 317.000 naar -/- € 2,7 mln (per saldo € 3,0 mln). Daarmee is het risicoprofiel van uw huidige portefeuille grondexploitaties verder gedaald. Bovendien zijn diverse projecten in 2022 financieel afgesloten. De belangrijkste mutaties in 2022 betreffen: • Gerealiseerde verkopen -/- € 4,1 mln (waarvan € 1,9 mln Groote Hoeven) • Directe en indirecte kosten + € 1,1 mln (diverse projecten) Voorziening • Verlies op afgesloten projecten -/€ 0,5 mln (diverse projecten) Lauruscomplex • (Tussentijds) genomen winst + € 0,5 mln (diverse projecten) Goede Vaart Overige

-€ 2

-2,4 -0,4

-€ 3

De voorziening voor verwachte verliezen op grondexploitaties bedraagt € 1,3 mln. Deze Groote Hoeven bestaat uit de volgende projecten: Lauruscomplex (€ 1,2 mln) en Groote Hoeven (€ 0,1 mln). De daling ten opzichte van voorgaand jaar wordt veroorzaakt doordat een drietal projecten zijn afgesloten waarvoor voorgaand jaar een voorziening gevormd was.

-1,3

-€ 4 -€ 5

2022

De resultaten, zowel positief als negatief, zijn verrekend in de reserve grondbedrijf welke eind 2022 nog € 7,5 mln bedraagt. De door de gemeente ingeschatte risico’s binnen de grondexploitaties bedragen op totaalniveau € 3,8 mln. De grootste risico’s zien ons inziens toe op stijgende (bouw)kosten (vooral projecten Groote Hoeven en Goede Vaart). Daarnaast signaleren we een risico op project Goede Vaart, omdat op dit project nog alle verkopen gerealiseerd moeten worden. 13

3.3 Grondexploitaties (vervolg) Grondexploitaties – specifieke complexen Bevinding Grond exploitatie Groote Hoeven

Aankoop grond Waterdael

Vennootschapsbelasting

Op project Groote Hoeven zijn de verkopen hoger dan de gemaakte kosten, waardoor de boekwaarde (circa € 2,6 mln negatief) een per saldo schuldpositie vertegenwoordigd. Het totale verwachte verlies op dit project bedraagt € 121.000. Hiervoor is een voorziening getroffen binnen de jaarrekening 2022. De nog te maken kosten op dit project bedragen circa € 5,2 mln (inclusief verwachte kostenstijgingen) en de te realiseren verkopen bedragen circa € 2,4 mln. Het project sluit naar verwachting af in 2027. Wij hebben deze exploitatie gecontroleerd en stemmen in met de getroffen voorziening. Wij hebben geadviseerd om de risico inschatting op dit project nauwkeurig te evalueren. Dit is vanwege wisselingen en inhuur op deze positie gedurende 2022 niet gebeurd. De gemeente heeft met het oog op een nieuwe grondexploitatie in het gebied Waterdael een grondaankoop gedaan. Deze grond is gewaardeerd tegen verkrijgingsprijs van € 731.000 onder de materiele vaste activa. De waarde is bepaald aan de hand van een onderliggende taxatie. De verwachting is dat deze grond in de toekomst wordt ingebracht in een nieuwe grondexploitatie. Op dit moment is er geen aanleiding om de waardering van deze positie ter discussie te stellen. Het grondbedrijf van de gemeente Someren kwalificeert in fiscale zin als ondernemersactiviteit en is derhalve belastingplichtig voor de vennootschapsbelasting (VPB).

Er is een vaststellingsovereenkomst getekend met de belastingdienst. De aangiftes 2016 t/m 2021 zijn op basis van deze vaststellingsovereenkomst ingediend en voorlopig door de belastingdienst akkoord bevonden. Voor 2022 is een VPB-last berekend van € 197.000. Dit bedrag is binnen uw jaarrekening niet verwerkt en daarom is dit bedrag (verminderd met de voorlopige aanslag van € 15.000) opgenomen als ongecorrigeerd controleverschil.

3.4 Voorzieningen groot onderhoud Voorzieningen groot onderhoud Bevinding

De gemeente Someren heeft ter financiering van toekomstig onderhoud aan haar investeringen (gebouwen, wegen etc) egalisatievoorzieningen gevormd. Een voorziening moet, in tegenstelling tot een bestemmingsreserve, volledig zijn. In het kader van onze jaarrekeningcontrole besteden wij nadrukkelijk aandacht aan de diverse onderhoudsvoorzieningen. Hierbij richten wij ons met name op de volgende vragen: 1. Zijn de jaarlijkse stortingen in de voorzieningen in overeenstemming met de begroting en gebaseerd op een onderhoudsplanning? 2. Zijn de onttrekkingen aan de voorziening in lijn met het doel van de voorziening? 3. Ligt het eindsaldo van de voorziening in lijn met het onderhoudsplan? De standen van de diverse onderhoudsvoorzieningen ultimo 2022 ten opzichte van het plan zijn als volgt: Plan

Stand 31-12-2022 (plan)

Stand 31-12-2022 (realiteit)

Verschil

Onderhoud wegen *)

2020-2022

€

682.624

€ 983.235

€ 300.611

Onderhoud gebouwen **)

2020-2059

€ 1.355.352

€ 1.992.340

€ 636.988

*) De voorzieningen wegen is hoger dan het onderhoudsplan. Dit komt doordat er onderhoud is doorgeschoven naar 2023, waaronder onderhoud aan een deel van de Sluisstraat en Boerenkamplaan. **) De voorziening gebouwen is ultimo 2022 hoger dan de onderhoudsplanning door het doorschuiven van grote onderhoudswerkzaamheden naar de toekomst.

3.4 Voorzieningen groot onderhoud (vervolg) Voorzieningen groot onderhoud Bevinding De meerjarige onderhoudsplannen voor gebouwen en wegen worden jaarlijks van een actualisatie voorzien, waarbij telkens een jaarschijf wordt toegevoegd aan de planning. Wij merken ten aanzien van de voorzieningen het volgende op: • De voorziening wegen wordt vanaf begroting 2023 gevoed aan de hand van een nieuw kostendekkingsplan. De dotatie wordt op basis van dit plan verhoogd met € 0,2 mln naar circa € 1,0 mln. Wij vragen verder aandacht voor de haalbaarheid van de doorgeschoven projecten, mede in relatie tot de beschikbare capaciteit binnen de gemeente en leveranciers. • Voor een optimale financiële beheersing van uitgaven aan groot onderhoud is het van belang dat een MJOP (meerjarenonderhoudsplanning) realistisch is en dat de werkelijke uitgaven ten laste van de voorziening hiermee in de pas lopen. Gezien de sterk stijgende prijzen voor grondstoffen en materialen is het van belang om het prijspeil waarmee wordt gerekend in de plannen blijvend te monitoren zodat dit aansluit bij de marktontwikkelingen.

3.5 Jeugdhulp en WMO Financiële analyse 2022 Onzekerheid zorglevering in €K

Lasten Jeugdhulp en WMO in € mln €0

WMO

Jeugd hulp

€2

4,0 4,4 3,7 3,4 3,5 3,7 3,8 3,6

€4

€6

2021 Primaire begroting Bijgestelde begroting Realisatie

Op basis van PV en CV*

330

Na extra werkzaamheden

129

€0

Jeugd variant A en B WMO aanbieders PGB's

2013

€ 100

€ 200

205

410

€ 300

€ 400

€ 500

€ 600

€ 700

€ 800

€ 900 € 1.000

* Productieverantwoordingen en controleverklaringen

De lasten in het sociaal domein bestaan voor een belangrijk deel uit Jeugdhulp en Wmo. De lasten voor Wmo zijn lager dan voorgaand jaar en de bijgestelde begroting. Bij Jeugdhulp zijn de lasten hoger dan voorgaand jaar en lager dan de bijgestelde begroting. De laatste afwijking van € 28.000 tussen de voorlopige rapportage en de definitieve jaarrekening is door de gemeente gezien het beperkte bedrag niet meer verwerkt.

Voor de volledigheid van de verantwoording van de lasten in de jaarrekening is de gemeente afhankelijk van de GR Peelgemeenten (hierna GRP). De GRP heeft hiertoe in april en mei 2023 een afstemming gemaakt tussen de opgeleverde productieverantwoordingen door zorgaanbieders en de eigen zorg-administratie. Om te kunnen concluderen dat de gefactureerde zorg ook daadwerkelijk is geleverd, voert de GRP aanvullende werkzaamheden uit zoals clientonderzoeken. De verantwoording door de GRP en de uitkomsten van de accountantswerkzaamheden die aldaar plaatsvinden zijn door ons geïnspecteerd. Op basis daarvan resteert er ‘slechts’ € 162.000 als onzekerheid voor de rechtmatigheid en getrouwheid. Wij merken op dat er een discussie loopt rondom de juridische houdbaarheid van het resultaatgericht indiceren op huishoudelijke hulp. Dit heeft geen consequenties voor de financiële rechtmatigheid van de zorgkosten in 2022. © 2023 Crowe Foederer Audit & Assurance B.V.

3.6 Overige bevindingen Overige bevindingen Bevinding Prestatieverklaringen bij inkopen

Opvang Oekraïne

In de management letter hebben wij geadviseerd om de procedures voor het vaststellen en vastleggen van prestatieverklaringen voordat een inkoopfactuur wordt geautoriseerd aan te scherpen. Daarnaast hebben wij geadviseerd om als onderdeel van de autorisatie van facturen bij meer risicovolle transacties bij inkopen vanaf een bepaald bedrag het vier-ogen principe af te dwingen. Deze adviezen hebben betrekking op de inherente (fraude)risico’s die hiermee samenhangen. Onze controle bij de jaarrekening is met name gericht op risicovolle en materiele transacties, zoals grote investeringen en onderhoudsprojecten alsook inkooptransacties waarbij prestatieverklaring en factuurautorisatie in een hand ligt. Uit onze controle zijn geen materiele bevindingen naar voren gekomen die een impact hebben op ons oordeel. Wij constateren echter wel dat de prestatie bewijsstukken niet op uniforme wijze en conform afspraken centraal worden geregistreerd. Hierdoor kost het achteraf veel moeite om alle bewijsstukken te verzamelen. Een en ander hangt nadrukkelijk samen met de grote hoeveelheid aan (ingehuurde) budgethouders. In 2022 hebben de gemeenten in Nederland als taak gekregen om opvanglocaties voor Oekraïense vluchtelingen te realiseren en exploiteren. De gemeenten wordt hiervoor gecompenseerd door het Rijk en dient hiervoor een verantwoording van de kosten te doen middels SiSa.

Wij merken ten aanzien van deze regeling het volgende op: • De totale lasten bedragen circa € 1,2 mln en bestaan voornamelijk uit het realiseren van de opvanglocaties en diverse vergoedingen en overige inkopen zoals schoonmaak, catering, huur, etc. Wij hebben – naast de rechtmatigheidsaspecten van deze inkopen – vastgesteld dat deze lasten juist zijn verantwoord in de jaarrekening. • De bekostiging door het Rijk via SiSa – grotendeels gebaseerd op vaste normbedragen per gerealiseerde opvangplek over de gehele periode – bedraagt € 1,8 mln. De gemeente heeft hierbij slechts rekening gehouden met een bekostiging van € 1,65 mln en presenteert hierdoor een voordeel van € 462.000. Wij hebben het restantbedrag van € 119.000 als afwijking aangemerkt. • In de jaarrekening zijn de diverse af te rekenen posities (met name een vordering op het ministerie) met uitzondering van bovengenoemde afwijking juist verwerkt.

3.6 Overige bevindingen Overige bevindingen Bevinding Voorziening verlofsparen

Met ingang van boekjaar 2022 hebben werknemers de mogelijkheid om niet opgemaakte verlofuren onder voorwaarden om te zetten in spaarverlof. Dit spaarverlof heeft - in tegenstelling tot wettelijk- en bovenwettelijk verlof - geen vervaldatum en kan door de werknemer naar eigen wens worden ingezet om met behoud van loon minder te werken. De gemeente heeft met ingang van 2022 een voorziening voor verlofsparen gevormd van circa € 19.000. Wij hebben deze positie gecontroleerd en vastgesteld dat deze terecht zijn gewaardeerd in een voorziening. Wij hebben verder geadviseerd om in 2023 de financiële verplichting ten aanzien van de verschillende soorten verlof (wettelijk, bovenwettelijk, spaarverlof, overuren etc.) in kaart te brengen. Vanuit daar kan er beleid worden gemaakt over de financiële verwerking en kan een bestendige gedragslijn voor de komende jaren gevolgd worden.

Claim Attero

Er loopt reeds lange tijd een juridisch geschil tussen afvalinzamelaar Attero en een grote groep Brabantse gemeenten. In 2023 is duidelijk geworden dat deze gemeenten een nabetaling moeten doen aan Attero in verband met de afvallevering over de jaren 2015 en 2016. Namens de 21 gemeenten in de regio treedt GR Metropoolregio Eindhoven op als partij die de financiële afhandeling met Attero verricht. De nabetaling aan Attero voor deze 21 gemeenten bedraagt circa € 5,6 mln. Over de exacte afrekening en verdeling binnen MRE zijn nog geen definitieve afspraken gemaakt. De gemeente Someren heeft in haar jaarrekening een voorziening getroffen voor deze kwestie van € 255.000. Dit bedrag betreft het geschatte aandeel van de gemeente in de nabetaling op basis tonnages afval en betreft de meest voorzichtige inschatting. Wij stemmen in met de getroffen voorziening en de toelichting hieromtrent.

4. Overige aspecten in relatie tot onze controle Onderwerp

Toelichting

Geen sprake van beperkingen in de reikwijdte van onze controle

Er zijn geen beperkingen bij de uitvoering van onze controle opgetreden. Naar onze mening is ons bij de uitvoering van onze controleopdracht door de medewerkers van de gemeente de volledige medewerking verleend en hebben wij volledige toegang tot de benodigde informatie gehad.

Fraude

De verantwoordelijkheid voor het voorkomen en ontdekken van fraude ligt primair bij het college. Onze rol als accountant is om vast te stellen dat de jaarrekening vrij is van materiële afwijkingen door fouten of fraude. Bij fraude is het risico dat een afwijking niet ontdekt wordt groter dan bij fouten, omdat fraude vaak samen gaat met activiteiten om de fraude te verhullen. Onze werkzaamheden ten aanzien van fraude bestaan onder andere uit: • Alertheid op fraudesignalen gedurende de controle; • Evalueren en bespreken van mogelijkheden tot fraude en fraudesignalen met het management en college; • Het uitvoeren van een analyse op handmatige journaalposten, onder andere om ingrijpen van het bestuur in de interne beheersing te kunnen identificeren; • Het uitvoeren van controlewerkzaamheden op schattingsposten, onder andere om oneigenlijke beïnvloeding door het management en college te kunnen identificeren; • Het beoordelen van rechten in de financiële administratie en de bankapplicatie alsmede het uitvoeren van een bankanalyse, met als doel om fouten en fraude in de uitgaande betalingen te kunnen identificeren. Er zijn gedurende 2022 door ons geen materiële fraudegevallen geconstateerd en er zijn ons eveneens geen vermoedens van fraude bekend. Daarnaast heeft het college aan ons geen melding gemaakt van geconstateerde fraudegevallen of andere fraudesignalen.

Wij hebben in de management letter geadviseerd om een fraudebeleid op te stellen.

Claims en juridische procedures

Er zijn geen andere belangrijke (dreigende en niet gewaardeerde) claims en/of juridische procedures met een mogelijke materiele impact op de cijfers per ultimo 2022, anders dan toegelicht onder de niet uit de balans blijkende verplichtingen, de paragraaf weerstandsvermogen en bevinding 3.6. 20

4. Overige aspecten in relatie tot onze controle Onderwerp

Toelichting

Gebeurtenissen na balansdatum

Er zijn geen belangrijke gebeurtenissen na balansdatum anders dan hetgeen opgenomen in de niet uit de balans blijkende verplichtingen.

Geautomatiseerde gegevensverwerking

Wij hebben vanuit onze controle op de jaarrekening van geen belangrijke bevindingen met betrekking tot de betrouwbaarheid en continuïteit van de geautomatiseerde gegevensverwerking.

Onafhankelijkheid

Wij zijn onafhankelijk van uw gemeente en voor zover wij weten heeft zich geen inbreuk voorgedaan op de van toepassing zijnde regels (Verordening inzake de onafhankelijkheid van accountants bij assurance-opdrachten (VIO)) ten aanzien van onafhankelijkheid.

Openstaande punten

5. Bijlage 1 – Tabel fouten en onzekerheden SiSa Nummer

Specifieke uitkering of overig

A13

Incidentele bijdrage ondersteuning naleving controle op coronatoegangsbewijzen

n.v.t.

A16

Bekostigingsregeling opvang ontheemden Oekraïne

n.v.t.

Specifieke uitkering gemeentelijke hulp gedupeerden toeslagenproblematiek

n.v.t.

C32

Regeling specifieke uitkering ventilatie in scholen

n.v.t.

C43

Regeling reductie energiegebruik woningen

n.v.t.

C55

Aanpak energiearmoede

n.v.t.

C62

Specifieke uitkering aan gemeenten voor de bekostiging van de kwijtschelding van gemeentelijke belastingen van gedupeerden door de toeslagenaffaire

n.v.t.

Specifieke uitkering Onderwijsachterstandenbeleid 2019-2022 (OAB)

n.v.t.

D14

Regeling specifieke uitkering inhalen COVID-19 gerelateerde onderwijsvertragingen

n.v.t.

Subsidieregeling sanering verkeerslawaai

n.v.t.

E44B

Tijdelijke impulsregeling klimaatadaptatie 2021–2027 (SiSa tussen medeoverheden)

n.v.t.

E84

Regeling stimulering verkeersveiligheidsmaatregelen 2022-2023

n.v.t.

Gebundelde uitkering op grond van artikel 69 Participatiewet_gemeentedeel 2022

n.v.t.

G2A

Gebundelde uitkering op grond van artikel 69 Participatiewet_totaal 2021

n.v.t.

Besluit bijstandverlening zelfstandigen 2004 (Exclusief levensonderhoud beginnende zelfstandigen)_gemeentedeel 2022

n.v.t.

Fout of onzekerheid

Financiële omvang in €

Toelichting fout / onzekerheid

5. Bijlage 1 – Tabel fouten en onzekerheden SiSa Nummer

Specifieke uitkering of overig

Fout of onzekerheid

G3A

Besluit bijstandverlening zelfstandigen 2004 (exclusief levensonderhoud beginnende zelfstandigen)_totaal 2021

Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (Tozo) _gemeenteldeel 2022

Zie bijlage 2

G4A

Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (Tozo) _totaal 2021

Zie bijlage 2

G10

Wet inburgering 2021_gemeentedeel 2022

n.v.t.

G12

Kwijtschelden publieke schulden SZW-domein hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire_gemeentedeel

n.v.t.

G12A

Kwijtschelden publieke schulden SZW-domein hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire_totalen

n.v.t.

G13

Onderwijsroute 2022_deel gemeente

n.v.t.

Regeling specifieke uitkering stimulering sport

n.v.t.

Regeling Sportakkoord 2020–2022

n.v.t.

Regeling specifieke uitkeringen uitvoering Subsidieregeling sanering varkenshouderijen

n.v.t.

Financiële omvang in € 0

Toelichting fout / onzekerheid n.v.t.

Strekking controleverklaring Strekking controleverklaring rechtmatigheid:

Goedkeurend

Strekking controleverklaring getrouwheid:

Goedkeurend

5. Bijlage 2 – Tabel fouten en onzekerheden TOZO Nummer

Specifieke uitkering of overig

Tozo 1_fundamentele rechtmatigheidseisen

n.v.t.

Tozo 1_belangrijke rechtmatigheidseisen

n.v.t.

Tozo 2

n.v.t.

Tozo 3

n.v.t.

Tozo 4

n.v.t.

Tozo 5

n.v.t.

Kwijtschelding schulden Tozo in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire – gederfde baten die voortvloeien uit kwijtschelden schulden levensonderhoud in jaar T

n.v.t.

Kwijtschelding schulden Tozo in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire – gederfde baten die voortvloeien uit kwijtschelden van achterstallige betalingen op kapitaalverstrekkingen in jaar T

n.v.t.

Fout of onzekerheid

Financiële omvang in €

Toelichting fout / onzekerheid

5. Bijlage 2 – Tabel fouten en onzekerheden TOZO Nummer

Specifieke uitkering of overig

G4A

Tozo 1_fundamentele rechtmatigheidseisen_totaal 2021

n.v.t.

G4A

Tozo 1_belangrijke rechtmatigheidseisen_totaal 2021

n.v.t.

G4A

Tozo 2_totaal 2021

n.v.t.

G4A

Tozo 3_totaal 2021

n.v.t.

G4A

Tozo 4_totaal 2021

n.v.t.

G4A

Tozo 5_totaal 2021

n.v.t.

G4A

Kwijtschelding schulden Tozo in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire – gederfde baten die voortvloeien uit kwijtschelden schulden levensonderhoud in jaar 2021

n.v.t.

G4A

n.v.t.

Fout of onzekerheid

Financiële omvang in €

Toelichting fout / onzekerheid

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij iBabs is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/12929288/1