17. Vaststellen van Lokale Inclusie Agenda 2023-2026 en beschikbaar stellen van krediet
Tekst van het document
Raadsvoorstel Onderwerp:
Lokale Inclusie Agenda 2023-2026
Opsteller:
Smits, Patrick
Portefeuillehouder:
Koert Kusters
Documentnummer:
200397155
Zaaknummer: Datum:
0847200184234 31 augustus 2022
1. Samenvatting voor de burger In Nederland wonen ongeveer 2 miljoen mensen met een beperking. In 2016 ratificeerde de rijksoverheid het VN-verdrag inzake personen met een handicap. Iedere gemeente is wettelijk verplicht beleid te maken om ervoor te zorgen dat alle inwoners gelijkwaardig mee kunnen doen. Dat staat in de Jeugdwet, de WMO en de Participatiewet. In Someren zijn wij al jaren aan de slag met Inclusie. Echter was de aanpak binnen de gemeente altijd versnipperd. Daarom zijn wij als gemeente Someren in 2021 breed met dit onderwerp aan de slag gegaan met het project inclusiviteit. Het doel van dit project is om volwaardig meedoen voor mensen met een beperking op alle vlakken eenvoudiger te maken. Dit hebben wij gedaan door samen met inwoners met een beperking een Lokale Inclusie Agenda (LIA) op te stellen. In de LIA staat de visie van de gemeente Someren op het thema inclusie verwoord. Ook staan op de LIA 15 actiepunten waaraan de gemeente Someren de komende 4 jaar samen met de klankbordgroep inclusie gaat werken.
2. Inleiding In Nederland wonen ongeveer 2 miljoen mensen met een beperking. Sommigen hebben een zichtbare beperking, zoals iemand in een rolstoel of iemand met een blindengeleidehond of taststok. Anderen hebben een onzichtbare beperking, zoals een licht verstandelijke beperking, dyslexie of autisme. In een inclusieve samenleving kunnen mensen met een beperking precies dezelfde dingen doen als mensen zonder beperking. Waar dit voor velen als vanzelfsprekend voelt, is dit nog niet voor iedereen het geval. Wonen en werken waar je wilt, winkelen in het centrum of even weg met het openbaar vervoer. Het vormt voor veel inwoners nog altijd een moeilijke opgave. In 2016 ratificeerde de Nederlandse Overheid het VN-verdrag inzake personen met een handicap. Kortgezegd: het VN-verdrag Handicap. Hierin staat welke rechten mensen met een beperking hebben. Iedere gemeente is wettelijk verplicht beleid te maken om ervoor te zorgen dat alle inwoners gelijkwaardig mee kunnen doen. Dat staat in de Jeugdwet, de WMO en de Participatiewet. Ook in de gemeente Someren zijn wij al jaren aan de slag met inclusie. Wij noemen dit in Someren ook wel Allemansgemeente. Inclusiviteit is een thema dat alle afdelingen raakt; een gemeente brede verantwoordelijkheid. Voorheen was de aanpak binnen de gemeente versnipperd. Er gebeurde van alles op verschillende afdelingen,
maar we wisten het niet van elkaar en er was geen overzicht. We misten een ‘paraplu’, een duidelijk ambitieniveau en visie. En misschien nog wel het belangrijkste; we misten een structurele vorm om met mensen waarover het gaat te communiceren. Daarom zijn wij als gemeente Someren in 2021 breed met dit onderwerp aan de slag gegaan met het project inclusiviteit. Het doel van dit project is om volwaardig meedoen voor mensen met een beperking op alle vlakken eenvoudiger te maken. Dit hebben wij gedaan door samen met inwoners met een beperking een Lokale Inclusie Agenda (LIA) op te stellen. De LIA is een actielijst waaraan de gemeente Someren de komende 4 jaar gaat werken. De input voor de LIA is tijdens verschillende bijeenkomsten met inwoners met verschillende typen beperkingen opgehaald. Deze bijeenkomsten zijn in het najaar van 2021 gehouden. De afgelopen periode zijn de opgehaalde punten afgestemd met de vakinhoudelijke ambtenaren. Dit heeft geleid tot de bij dit voorstel bijgevoegde LIA. In deze LIA staan 15 verschillende acties waar wij als gemeente Someren de komende 4 jaar onze focus op gaan leggen. Met deze LIA werken wij stap voor stap naar een inclusief Someren. Dit doen wij als gemeente samen met een klankbordgroep bestaande uit ongeveer 10 inwoners met een beperking.
Deze klankbordgroep krijgt tot taak de voortgang van de LIA te waarborgen en als vraagbaak te dienen voor activiteiten die inclusie raken.
3. Advies 1.
De LIA 2023-2026 vast te stellen;
2.
In de begroting 2023 een krediet van € 164.000,- beschikbaar te stellen voor de periode 20232026 en dit bedrag mee te nemen bij de integrale vaststelling van de meerjarenbegroting 20232026 door de gemeenteraad;
3.
In 2024 de voortgang van de LIA tussentijds te evalueren.
4. Beoogd effect Door uitvoering te gaan geven aan de Lokale Inclusie Agenda 2023-2026, draagt de gemeente Someren op een waardevolle wijze bij aan het creëren van een meer inclusieve samenleving, waarin iedereen zo veel mogelijk mee kan doen. Dit doen wij samen met de klankbordgroep inclusie.
5. Argumenten 1.1 Het is een wettelijke verplichting om als gemeente een LIA te hebben Met de ratificatie van het VN-Verdrag is aan de Jeugdwet, Wmo en Participatiewet de verplichting toegevoegd om in een periodiek plan op te nemen hoe de gemeenteraad uitvoering geeft aan het VN verdrag handicap. Met de Lokale Inclusie Agenda 2023-2026 gaan wij hier als gemeente Someren uitvoering aan geven. Het alleen hebben van een plan is dan natuurlijk niet voldoende. Er moet actief uitvoering worden gegeven aan het plan. 1.2 De LIA is opgesteld samen met ervaringsdeskundigen ‘Niets over ons zonder ons’ is een bekend motto binnen het VN-verdrag Handicap. Dit houdt in dat de LIA opgesteld is samen met mensen met een beperking. Zij hebben de input geleverd voor de LIA. Op de LIA staan dan ook alleen actiepunten die vanuit de ervaringsdeskundigen zijn aangedragen.
2/5
1.3 De LIA geeft richting en focus aan Inclusie is een breed begrip. Het is onmogelijk om in 1 keer alle problemen op te lossen die mensen met een beperking ervaren. Daarom staan er in onze LIA 15 actiepunten waar wij de komende 4 jaar aan gaan werken. Wij richten ons hierbij vooral op het verbeteren van de communicatie, informatievoorziening, bewustwording en toegankelijkheid. 1.4 De LIA vertegenwoordigt ongeveer 12% van de Somerense inwoners 12% van de Nederlanders heeft een beperking. Een fors aantal die vaak worden vergeten. Met deze LIA dragen wij er aan bij dat Someren ook voor hen een gemeente wordt waar zij zo goed mogelijk mee kunnen doen. Ook mensen ‘zonder’ beperking gaan voordeel hebben van de LIA. Bijvoorbeeld wanneer wij als gemeentelijke overheid eenvoudiger en duidelijker gaan communiceren. 1.5 Als gemeente willen wij midden in de maatschappij staan Als gemeente vinden wij het belangrijk om inwoners te betrekken bij belangrijke thema’s, waarbij wij zo veel mogelijk van buiten naar binnen werken. Dit hebben wij ook zo vastgelegd in ons participatiebeleid. Het project inclusie is tot nu toe een mooi voorbeeld geweest hoe wij inwoners kunnen betrekken bij onze beleidsontwikkeling. Dit heeft ook tot lof geleid van buiten onze gemeentegrenzen. Door samen op te trekken bij de totstandkoming van de LIA is er enthousiasme ontstaan bij de betrokken inwoners.
Dit enthousiasme kunnen wij samen de komende jaren voortzetten. Dit gaan wij samen doen met een klankbordgroep bestaande uit ongeveer 10 personen. In deze klankbordgroep zijn mensen met verschillende beperkingen en leeftijdsgroepen vertegenwoordigd. 2.1 Het streven naar een inclusieve samenleving kost nu eenmaal geld In de perfecte wereld wordt inclusie standaard meegenomen bij beleidsvorming en uitvoering. De realiteit is echter dat dit nog niet het geval is. Inclusief denken zit nog niet in de haarvaten van de ambtenaren, inwoners en ondernemers. Om de LIA uit te kunnen voeren is daarom budget nodig. Budget om bewustwording te creëren, zowel binnen de ambtelijke organisatie als daarbuiten. Budget om onze publieke gebouwen en de openbare ruimte in kleine, maar belangrijke stappen, toegankelijker te maken. En budget om onze gemeentelijke communicatie voor iedereen toegankelijk te maken.
6. Kanttekeningen 1.1 In Someren doen we al aan inclusie De afgelopen jaren is er, met pieken en dalen, aandacht geweest voor het thema Inclusie. Echter zonder goed overzicht wie waar mee bezig is. Er was geen visie, geen eenduidige richting. Er was geen concreet beleid hoe wij als gemeente Someren de komende jaren met inclusiviteit aan de slag gaan. Met dit project is er een belangrijke stap in de goede richting gezet. Alles staat in de startblokken om er daadkrachtig mee aan de slag te gaan. 1.2 Na 4 jaar zijn we nog niet klaar Als de LIA over 4 jaar afloopt is Someren nog steeds geen volledig inclusieve samenleving. Maar we hebben dan al wel een stap in de goede richting gezet. Ook na de LIA 2023-2026 gaat er een nieuwe LIA worden opgesteld, met nieuwe actiepunten die bijdragen aan een inclusieve samenleving waar elke Somerenaar zo volwaardig mogelijk mee kan doen.
3/5
7. Financiën Veel actiepunten die op de LIA staan zijn binnen bestaande budgetten uit te voeren. Voor sommige acties moet echter extra budget vrijgemaakt worden om een goede bijdrage te kunnen leveren aan een inclusief Someren. De kosten zitten met name in de inhuur van een communicatie adviseur en communicatie uitingen (16 uur voor 45 weken). We streven er hierbij naar om een communicatie adviseur te werven die tevens ervaringsdeskundige is. Deze communicatie adviseur gaat aan de slag met de actiepunten K, L & M op de LIA. Voor actiepunt M geldt dat dit project al gepland staat uitgevoerd te worden door team Communicatie. Omdat de uitvoering van dit project voor een inclusief Someren belangrijk is sluiten wij hier bij aan. Daarnaast wordt er een post uitgetrokken voor het toegankelijk maken van de publieke gebouwen (gemeentehuis, gemeenschapshuizen, de Ruchte en bibliotheek). De kosten bestaan uit het onderzoek naar de huidige toegankelijkheid en de daaruit voortkomende rapportages (€7.000) en uit een post van €40.000 om binnen het geplande onderhoud extra aanpassingen te realiseren die niet in het reguliere onderhoudsplan zijn opgenomen. Voor aanpassingen in de openbare ruimte is ook een post van €40.000 gereserveerd. Deze wordt gebruikt om extra aanpassingen (die niet begroot zijn) te realiseren binnen gepland onderhoud in de openbare ruimte.
Uitgaven op deze posten worden ook geëvalueerd, zodat de komende jaren duidelijk wordt wat nu de werkelijke kosten zijn om wegen, oversteekplaatsen, publieke gebouwen etc. toegankelijk(er) te maken.
IP inclusiviteit 2023-2026 2023
2024
2025
2026
Totaal
Inhuur personeel (communicatie adviseur)
€ 42.000
€ 20.000
€0
€0
€ 62.000
Communicatie uitingen
€ 5.000
€ 5.000
€ 2.500
€ 2.500
€ 15.000
Toegankelijkheid publieke gebouwen
€ 17.000
€ 10.000
€ 10.000
€ 10.000
€ 47.000
Inclusieve verkeersplannen
€ 10.000
€ 10.000
€ 10.000
€ 10.000
€ 40.000
Totaal
€ 74.000
€ 45.000
€ 22.500
€ 22.500 € 164.000
8. Communicatie Na een positieve besluitvorming door de gemeenteraad zullen wij ten eerste de klankbordgroep en andere betrokkenen in dit traject informeren. Ook gaan wij de LIA breed delen. Zowel binnen onze eigen organisatie als met onze externe partners.
4/5
9. Uitvoering 1.
Voor de uitvoeringsperiode van de LIA is er een kleine werkgroep samengesteld. Deze waarborgt de voortgang van de LIA en is tevens contactpunt voor de klankbordgroep, interne organisatie en externe partijen.
2.
Elke 3 maanden vindt er een voortgangsbespreking plaats met de werkgroep en de klankbordgroep.
3.
In 2024 vind er een tussentijdse evaluatie plaats die gedeeld wordt met de gemeenteraad.
4.
Na 2025 begint de planperiode voor de LIA 2027-2030.
5.
In 2026 wordt de LIA 2023-2026 geëvalueerd.
Burgemeester en wethouders van Someren, de secretaris,
de burgemeester,
J. Koppers-Van der Krabben
D. Blok
Bijlage(n)
O
Concept raadsbesluit
X
Lokale Inclusie Agenda 2023-2026
X
LIA activiteitenoverzicht
X
NO
5/5