15a. bijlage Addendum IHP Someren
Tekst van het document
Memo Datum Betreft Pagina Van Naar
22 augustus 2022 Addendum IHP Someren 1/8 RO groep Bestuurders
Aanleiding In de gemeente Someren is in 2019 een Integraal Huisvestingsplan voor de periode 2019-2033 opgesteld. Dit was gebaseerd op leerlingenprognoses van Pronexus uit 2016. Deze zijn toentertijd actief geverifieerd met behulp van de DUO-cijfers uit schooljaar 2018-2019 (teldatum 1 oktober 2018). Volgens de prognoses uit 2016 zou de gemeente in dat schooljaar 1.409 leerlingen in het primair onderwijs hebben, in werkelijkheid waren dit 1.386 leerlingen. Vanwege het beperkte verschil is er voor gekozen om voor het integraal huisvestingsplan de bestaande leerlingenprognoses uit 2016 te hergebruiken en geen nieuwe aan te vragen. Capaciteit Basisschool
Kern
Sint Jozef
Someren-Heide Prodas
‘t Rendal
Lierop
De Vonder De Diamant
Bestuur
IHP 2019
m² bvo Leerlingen
2019 prognose
2019 werkelijk
2032 prognose
918
143
81
102
89
Prodas
1.450
249
130
130
143
Someren-Eind
Prodas
1.770
312
216
169
205
Someren-Dorp
Prodas
1.130
185
101
75
103
OBS De Ranonkel Someren-Dorp
PlatOO
1.590
276
263
259
255
Maria
Someren-Dorp
Prodas
1.852
328
305
324
311
LeerRijk
Someren-Dorp
Prodas
1.300
219
206
210
218
SBO De Brigantijn Someren-Dorp
Prodas
1.494
169
107
117
109
11.504
1.881
1.409
1.386
1.433
In bovenstaande tabel is de capaciteit van de verschillende scholen weergegeven in m² bvo en het aantal leerlingen. Deze is gebaseerd op de nu geldende huisvestingsnormen en daarmee dus slechts een indicatie. Praktisch wijkt de capaciteit vaak af omdat onderwijssystemen veranderen, waardoor een minder efficiënt gebruik van ruimte ontstaat. De ruimtebehoefte voor basisonderwijs wordt als volgt berekend: een vaste voet van 200 m² bvo en 5,03 m² bvo per leerling. De ruimtebehoefte voor een school voor speciaal basisonderwijs wordt als volgt berekend: een vaste voet van 250 m² bvo en 7,35 m² bvo per leerling. Dit betekent dat de “zwaarte” van leerlingen leidt tot meer vierkante meters.
Document
22040162
Memo Datum Betreft Pagina Van Naar
22 augustus 2022 Addendum IHP Someren 2/8 RO groep Bestuurders
In 2021 heeft de gemeente naar aanleiding van signalen nieuwe leerlingenprognoses laten opstellen. Deze lieten (grote) veranderingen zien ten opzichte van het IHP. Deze waren te verklaren vanuit de snelle realisatie van nieuwbouwprojecten voor woningen in Someren-Dorp en Lierop. Daardoor stijgen de leerlingenaantallen van LeerRijk, Maria en De Ranonkel. Verder blijft het onderwijshuisvesting voor basisschool ’t Rendal actueel en de omvang daarvan wordt ook beïnvloed door de nieuwe leerlingenprognoses. Daarom hebben partners besloten tot een evaluatie van het uitvoeringsplan. Analyse leerlingenaantallen Het uitvoeringsprogramma van het IHP was gebaseerd op de leerlingenprognoses van Pronexus (2016). In de nieuwe leerlingenprognoses blijkt het leerlingenaantal voor de gemeente Someren naar boven bijgesteld ten opzichte van het IHP. In 2037 (15 jaar in de toekomst conform de gemeentelijke verordening) zijn er naar verwachting 1.806 kinderen en dat is een stijging van 26 procent. Dit leidt op verschillende scholen tot capaciteitsproblemen en (voor de gemeente) tot zorgplicht. Capaciteit Basisschool
Kern
Sint Jozef
Someren-Heide Prodas
‘t Rendal
Lierop
De Vonder De Diamant
Bestuur
Daadwerkelijk
m² bvo Leerlingen
Pronexus
2020
2021
2022
2032
2037
2041
918
143
110
111
112
143
146
140
Prodas
1.450
249
139
145
157
167
176
176
Someren-Eind
Prodas
1.770
312
174
160
161
207
210
207
Someren-Dorp
Prodas
1.130
185
80
93
90
113
113
111
OBS De Ranonkel Someren-Dorp
PlatOO
1.590
276
273
276
279
360
358
354
Maria
Someren-Dorp
Prodas
1.852
328
333
348
380
427
426
420
LeerRijk
Someren-Dorp
Prodas
1.300
219
219
224
250
273
272
269
SBO De Brigantijn Someren-Dorp
Prodas
1.494
169
104
97
85
102
104
103
11.504
1.881
1.792 1.805
1.780
1.432 1.454 1.514
Onderstaande analyse beschrijft op grond van de nieuwe leerlingenprognoses de mogelijke consequenties per school. Daarbij is op hoofdlijnen gekeken naar de feitelijke ontwikkeling van de school, de positie in de uitvoeringsagenda en nieuwe urgenties. Sint Jozef (Prodas) Basisschool Sint Jozef was met een lage prioriteit opgenomen in de uitvoeringsagenda van het IHP. In de planperiode was renovatie of vervangende nieuwbouw aan de orde. De nieuwe leerlingenaantallen wijken significant af van het IHP (van 89 leerlingen naar 146 leerlingen). Naar verwachting ontstaan daardoor geen ruimteproblemen die tot een aangepaste urgentie aanleiding geven. De capaciteit van de school is toereikend voor het leerlingenaantal in 2037.
Document
22040162
Memo Datum Betreft Pagina Van Naar
22 augustus 2022 Addendum IHP Someren 3/8 RO groep Bestuurders
’t Rendal (Prodas) De basisschool ’t Rendal in Lierop heeft een eigen, afgebakend voedingsgebied: leerlingen komen vrijwel allemaal uit de eigen kern en er is nauwelijks overlap met andere scholen. De nieuw geprognosticeerde groei is (dus) primair een gevolg van ontwikkelingen binnen de kern (nieuwbouw of bevolkingssamenstelling). Het ligt voor de hand de oorspronkelijke omvang (143 leerlingen) van de nieuwbouwopgave te wijzigen naar de nieuwe leerlingenprognoses (176 leerlingen) en rekening te houden met flexibiliteit voor toekomstige groei. Hier vinden momenteel gesprekken over plaats. De Vonder (Prodas) Basisschool De Vonder is niet opgenomen in de uitvoeringsagenda van het IHP. Er is geen aanleiding om dat te veranderen. De marginaal afwijkende leerlingenaantallen vragen geen additionele maatregelen. De Diamant (Prodas) De school biedt sinds ingebruikname van de huisvesting in 2008 goed onderwijs. Toch kampt de school met normatieve leegstand. Het schoolbestuur heeft beperkte instrumenten om dit te beïnvloeden. Sinds een aantal jaren heeft Prodas gekozen voor een meer gecentraliseerde instroom met als doel dat nieuwe leerlingen basisschool De Diamant overwegen. Het jaar 2021 laat een groei zien maar de nieuwe toename van leerlingen lijkt aan De Diamant voorbij te gaan (aan de noordelijke rand van Someren-Dorp is geen woningbouw gepland).
De leegstand (deels ingezet voor kinddiensten van Korein) beslaat een normatieve (rest-) capaciteit voor ongeveer 75 leerlingen. OBS De Ranonkel (PlatOO) Basisschool De Ranonkel heeft een openbaar profiel. Het schoolgebouw is relatief nieuw (1997) en recenter (2008/2009) op grond van een subsidieregeling voor brede scholen aangevuld en gemoderniseerd. De school is niet in het uitvoeringsplan van het IHP opgenomen. De nieuwe cijfers laten de komende zeven jaren echter een forse, geleidelijke groei zien naar 360 leerlingen. Deze groei van het leerlingenaantal zal op korte termijn leiden tot een ruimteprobleem, waardooreen huisvestingsopgave ontstaat. Het is verstandig om deze bestuurlijk te prioriteren in relatie tot de andere opgaven. Maria (Prodas) In het uitvoeringsplan van het IHP werd voor BS Maria uitgegaan van een bouwopgave voor 311 leerlingen. De nieuwe cijfers laten een geleidelijke groei over de komende jaren naar 426 leerlingen in 2037. De huidige capaciteit (normatief) van de school is 328 leerlingen, waardoor op korte termijn capaciteitsproblemen ontstaan. Dit ruimtetekort is tijdelijk binnen het schoolbestuur op te vangen door te verwijzen naar basisschool De Diamant. Het is echter verstandig om de omvang van de nieuwbouwopgave op basis van de nieuwe leerlingenprognoses te wijzigen en opnieuw bestuurlijk te prioriteren in relatie tot de andere opgaven.
LeerRijk (Prodas) Basisschool LeerRijk was In het uitvoeringsplan van het IHP met hoge prioriteit opgenomen voor renovatie of nieuwbouw voor 218 leerlingen. De nieuwe prognoses laten een geleidelijke groei zien,
Document
22040162
Memo Datum Betreft Pagina Van Naar
22 augustus 2022 Addendum IHP Someren 4/8 RO groep Bestuurders
naar 272 leerlingen over 15 jaar. Het ligt voor de hand de nieuwbouwopgave te wijzigen en aan te sluiten op de nieuwe leerlingenprognoses. Aangezien het gebouw van basisschool LeerRijk over een ruimtecapaciteit (normatief) voor circa 219 leerlingen beschikt, zijn op korte termijn capaciteitsproblemen te verwachten. SBO De Brigantijn (Prodas) Als gevolg van de Wet Passend Onderwijs zijn de leerlingenaantallen van S(B)O lastig te voorspellen. Mede daarom was in het IHP geen huisvestingsopgave voorgesteld voor SBO De Brigantijn. Ook de nieuwe prognoses laten een stabilisatie zien. Deze bevindt zich op een lager niveau (5 leerlingen) dan eerder verwacht. De partners hebben de intentie om in de gemeente Someren speciaal basisonderwijs te blijven aanbieden. In een breder samenwerkingsverband met (onder andere) schoolbesturen Prodas en PlatOO blijft er een inspanning om de instroom naar speciaal basisonderwijs te beperken. Voor SBO De Brigantijn is op middellange termijn aandacht nodig. Nb.: Voor de huisvesting van SBO gelden drie aandachtpunten. Allereerst is de benodigde ruimte per leerling groter. Dit krijgt (vaak) vorm in een van het regulier onderwijs afwijkend gebouw en gebouwindeling. Verder leidt het bovenlokale karakter tot een grotere verkeers- en met name parkeerdruk in de nabije omgeving.
Document
22040162
Memo Datum Betreft Pagina Van Naar
22 augustus 2022 Addendum IHP Someren 5/8 RO groep Bestuurders
Uitgangspositie In het uitvoeringsplan van het Integrale Huisvestingsplan zijn de volgende scholen opgenomen:
Bovenstaande uitvoeringsagenda was ingegeven door beleidswensen ten aanzien van de verbetering van de gebouwelijke kwaliteit van de scholen. De nieuwe leerlingenprognoses zetten de prioritering in een ander perspectief. In Someren-Dorp dreigt op korte termijn al een tekort aan geschikte ruimte en dit dwingt tot maatregelen. Zorgplicht vanwege tekort aan ruimte heeft dan voorrang ten opzichte van een planning op grond van de kwaliteit van gebouwen. Bij het formuleren van de nieuwe uitvoeringsagenda hanteren de partners ten opzichte van het IHP de volgende uitgangspunten: Partijen zetten in op handhaving van openbaar, katholiek en protestant-christelijk aanbod binnen de gemeente. Onderzocht wordt hoe de keuzevrijheid van ouders en leerlingen kan worden aangevuld door bijzondere inhoudelijke accenten binnen scholen. Als voorbeeld geldt een verbindende onderwijsvorm die het onderwijzend team van Basisschool De Diamant heeft ontwikkeld. Partners zetten zich in voor een verdere inhoudelijke versterking van het onderwijsaanbod. Daarin past een versterkte inzet op doorlopende leer- en ontwikkellijnen in samenwerking met kindpartners, continuïteit van het Varendonck College(OMO) alsmede de handhaving van het lokale aanbod voor speciaal basisonderwijs. Partners nemen gezamenlijk verantwoordelijkheid voor alle leerlingen.
Onderlinge afstemming moet leiden tot sterke, elkaar aanvullende scholen. De binnen de gemeente Someren geldende beleidslijn dat elke kern en elke wijk een eigen onderwijsvoorziening heeft, lijkt in praktische zin minder relevant geworden. De leerlingenstromen en ook de prognoses op de langere termijn voor basisschool De Diamant maken zichtbaar dat leerlingen bewust voor deze school kiezen (ook als ze niet in de nabij omgeving wonen). Tegelijkertijd kiezen ouders en kinderen uit de directe omgeving juist niet voor deze school. Dat maakt duidelijk dat ouders steeds nadrukkelijker kiezen voor een specifiek inhoudelijk aanbod.
Document
22040162
Memo Datum Betreft Pagina Van Naar
22 augustus 2022 Addendum IHP Someren 6/8 RO groep Bestuurders
Een nieuwe uitvoeringsagenda De leerlingenprognoses geven aanleiding voor een herinrichting van het onderwijsaanbod. Partners kiezen daarbij voor een geconcentreerde ingreep, die zo goed mogelijk aansluit bij de eerder vastgestelde uitvoeringsagenda. De aanpak houdt rekening met de wensen van ouders en leerlingen, zoals modelmatig berekend door Pronexus. Daarbij wordt meegewogen dat de afstanden tussen de scholen feitelijk klein zijn. Uitgangspositie In de periode tussen de vaststelling van het IHP en de nieuwe uitvoeringsagenda zijn een aantal projecten gestart. Deze projecten zullen (aangepast) worden doorgezet. a. Het bouwproject voor (vervangende) nieuwbouw voor het Varendonck College wordt op korte termijn afgerond. De school biedt daarna voldoende ruimte om ook een mogelijke toekomstige groei van de leerlingenpopulatie te ondersteunen. Gemeente, OMO, Prodas en PlatOO blijven in overleg om de continuïteit van het Varendonck College in Someren te bevorderen. De oude technische school zal na afronding van het bouwproject terug worden geleverd aan de gemeente. b. Basisschool ‘t Rendal had vanwege de gebouwkwaliteit hoge prioriteit in het uitvoeringsplan. Ondertussen zijn projectbesprekingen ver gevorderd.
Wel zal in Lierop een school moeten ontstaan voor de geprognosticeerde leerlingengroei (176 leerlingen) met voldoende flexibiliteit om bij verdere woningontwikkeling aan te vullen. Aanpassingen in keuzes a.
OBS De Ranonkel wordt uitgebreid om recht te doen aan de nieuwe leerlingenprognoses: een groei naar 360 leerlingen in 2037. Aanpak: Het basisgebouw is relatief jong maar voldoet op de langere termijn niet aan de eisen voor klimaatprestaties en duurzaamheid. Daartoe zijn aanvullende technische maatregelen aan de orde. In dat kader zijn de volgende afspraken te overwegen: - Het gebouw wordt versneld afgeschreven tot 2037 conform de afspraak tussen VNG en de PO Raad om het vervangingsritme voor scholen te versnellen naar 2,5% per jaar (lees: een afschrijving in 40 jaar). - Voor de capaciteitsuitbreiding van OBS De Ranonkel wordt overwogen om deze in te vullen door een semi-permanent gebouwdeel toe te voegen, passend bij de nieuwe eindtermijn (2037) van het hoofdgebouw. Nb.: Deze aanvulling is van goede kwaliteit en inhoudelijk op het hoofdgebouw aangesloten. - In een volgend IHP (tussen 2030 en 2035) wordt tijdig een definitieve voorziening voor OBS De Radonkel gepland (nieuwbouw c.q. levensduurverlengende renovatie). Nb.: realisatie van deze uitbreiding vindt gecoördineerd en gelijktijdig plaats met opgave b.
b.
Voor basisschool LeerRijk wordt een nieuwbouwproject gestart. Aanpak: Vanwege maatschappelijke belang gelden de volgende uitgangspunten bij realisatie van deze nieuwe school: Realisatie is op de kortst mogelijke termijn, in ieder geval binnen vier jaar;
Document
22040162
Memo Datum Betreft Pagina Van Naar
22 augustus 2022 Addendum IHP Someren 7/8 RO groep Bestuurders
-
Locatie is nader te bepalen, in de buurt van de huidige locatie; De nieuwe school biedt ruimte aan (1) de huidige populatie van de school, (2) de verwachte groei op grond van de leerlingenprognoses en (3) de huidige populatie van basisschool De Diamant. Uitgangspunt is een school voor 485 leerlingen (meetjaar 2037); Nb.1: De intentie om LeerRijk uit te breiden met de populatie van De Diamant vergt nader onderzoek. Eerste oriënterende gesprekken daarover hebben reeds plaatsgevonden. Doel is om de bijzondere en geprezen onderwijs van De Diamant ruimte te geven op de nieuwe school. Nb.2: De realisatie van deze nieuwbouw vindt gecoördineerd en gelijktijdig plaats met opgave a. c.
(Voorlopige) handhaving van basisschool Maria (verlaagde prioritering). Vanwege de kwaliteit en structuur van het gebouw acht het schoolbestuur het acceptabel om renovatie (maatschappelijk waardevol pand) door te schuiven naar 2030 of later. De geprognosticeerde leerlingenstijging van deze school wordt opgevangen door de nieuwbouwopgave voor LeerRijk. Basisschool Maria houdt zijn huidige capaciteit. Nb.: Indien uit nadere analyses blijkt dat de capaciteit van de nieuwbouw voor LeerRijk/De Diamant kleiner moet zijn dan 485 leerlingen, dan wordt basisschool Maria met semi-permanente huisvesting (scoop 10 jaar) uitgebreid tot het gewenste ruimteaanbod om elk kind hoogwaardige huisvesting te bieden.
d.
De huidige locatie voor basisschool De Diamant wordt ingezet voor tijdelijke huisvesting om de leerlingengroei in Someren-Dorp te faciliteren. Daarna wordt de locatie ingericht voor SBO De Brigantijn.
Verlaagde prioriteit De prioritering van basisschool St. Jozef wordt in overlegd verlaagd en verplaatst naar een moment na 2030. Gezien de goede gebouwelijke kwaliteit en structuur van het gebouw acht schoolbestuur dit acceptabel. Vanwege de maatschappelijk waarde van het historische pand wordt ervan uitgegaan om het pand te behouden en te renoveren.
Financiële Vertaling Nieuwe gebouwen worden gerealiseerd voor een gebruiksperiode van 40 jaar (in het verleden langer). Gedurende de exploitatietermijn veranderen verwachtingen van gebruikers en de maatschappij. Ook wettelijke voorwaarden nemen over tijd toe, de komende jaren zullen ten aanzien van klimaatprestaties en binnenklimaat aanvullende eisen gaan gelden: Naar 2050 zal klimaatneutraliteit een eis zijn. Ook circulair bouwen staat hoog op de agenda. Het is belangrijk om nieuwe voorzieningen (nieuwbouw of renovatie) toekomstvast te realiseren. Gebouwen moeten in hun kern geschikt zijn om tussentijds te verbeteren. RO groep adviseert om voor voorzieningen in nieuwbouw nu al een hoger ambitieniveau te kiezen dan wettelijk verplicht (bouwbesluit): Frisse Scholen klasse B (integraal) en Energie Neutraal (ENG). In onderstaande financiële tabel wordt als normbedrag voor stichtingskosten daar rekening mee gehouden: € 2.765.
Document
22040162
Memo Datum Betreft Pagina Van Naar
22 augustus 2022 Addendum IHP Someren 8/8 RO groep Bestuurders
Nb.: Dit gehanteerd prijspeil is 2021, inclusief btw. Bedragen zijn exclusief grond / sanering (door gemeente aanvullend beschikbaar te stellen). Voor de huidige situatie is geen nieuw prijspeil vast te stellen. Momenteel is het prijsniveau niet inzichtelijk maar in ieder geval substantieel hoger dan eerder verwacht. Daar dient in de projecten rekening mee te worden gehouden.
PRIO IHP
#ll
BS St. Jozef
IHP 4
89
't Rendal
IHP 1
143
IHP 3 IHP 2
311 218
De Vonder De Diamant OBS De Radonkel Maria LeerRijk SBO De Brigantijn
m2 bvo
2019
648 € € 919 € € € € € € 1.764 € 1.297 € €
1.684.800 2.389.400 4.586.400 3.372.200 -
€ € € € € € € € € € €
2022
Uitvoeringsplan
#ll
1.791.720 2.541.035 4.877.460 3.586.205 -
UP - 5
2032
89
UP - 1
2024
176
UP - 2 UP - 4 UP - 2 UP - 3
2025 2030 2025 2026
84 328 485
m2 bvo
2022
648 € € 1.085 € € € € € 423 € 1.850 € 2.640 €
1.791.720 3.000.025 1.169.595 5.115.250 7.299.600 pm
€ 12.032.800 € 12.796.420
€ 18.376.190
€
€
2.600 € IHP-tarief
2.765
Tarief 2021
2.765
Tarief 2021
Toelichting bij tabel. De linkerzijde geeft inzicht in de reguliere prijsontwikkeling vanwege het hogere ambitieniveau (ENG, Frisse Scholen Klasse B). In het Integraal Huisvestingsplan werd gerekend met € 2600 per m2 bvo. PRIO geeft de beoogde volgorde van de geprioriteerde projecten. De rechterzijde van de tabel beschrijft het nieuwe uitvoeringsprogramma. Voor Someren-Dorp is zorgplicht aan de orde. Voor twee projecten zijn realisatiemomenten in 2025 opgenomen o Uitbreiding OBS De Radonkel; o Versnelde nieuwbouw LeerRijk (deze school was met prioriteit 2 opgenomen in het IHP) Kanttekening (1): In deze versnelde nieuwbouwopgave is ook een uitbreiding voor de leerlingen van De Diamant meegenomen. Dit betreft geen zorgplicht maar vormt wel een goede inhoudelijke oplossing voor het continuerende leegstandsvraagstuk in deze school. Kanttekening (2): In de uitvoeringsagenda is meegenomen dat in de uitvoering van het project de nieuwe omvang van de school (voor 485 leerlingen) gewogen wordt (stedenbouwkundig, onderwijskundig, draagvlak). Alternatief is de tijdelijke uitbreiding (in afwachting van nieuwbouw) van de Mariaschool. In alle projecten is gerekend met het nieuwbouwtarief uit 2021. Bij OBS De Radonkel (alsmede een eventuele tijdelijke oplossing bij de Mariaschool) worden semipermanente oplossingen zakelijk overwogen. Deze zullen goedkoper in realisatie zijn.
Ook de jaarlijkse lasten moeten steeds zakelijk beoordeeld worden (rente en afschrijvingen). Voor de aanpassing van het huidige pand van De Diamant voor vestiging van SBO De Brigantijn is rekening te houden met substantiële kosten. Deze worden in het project bepaald.
Document
22040162