11. Indienen zienswijze begroting 2023 en meerjarenraming 2024-2026 ODZOB.

Raadsvoorstel Onderwerp: Opsteller:

Ontwerpbegroting 2023 en Meerjarenraming 2024-2026 ODZOB van Mil, Petra

Portefeuillehouder:

A.A.H. Swinkels

Documentnummer:

200378964

Zaaknummer: Datum:

0847200370470 26 april 2022

1. Samenvatting voor de burger De ontwerpbegroting 2023 en meerjarenraming 2024-2026 van de Omgevingsdienst Zuidoost-Brabant (verder te noemen ODZOB) ligt voor. Deze ontwerpbegroting is enerzijds gebaseerd op de uitgangspunten uit de kadernota 2023 en toont anderzijds relevante voortschrijdende (financiële) inzichten. Het advies is om zienswijze in te dienen, enerzijds om onze zorgen te uiten en anderzijds om de extra taken die vanuit het Rijk worden overgedragen naar de gemeente voor de uitvoering van de bodemtaken te voorzien van financiële Rijksmiddelen.

2. Inleiding Conform artikel 35 van de wet Gemeenschappelijke Regelingen (verder te noemen GR) wordt u in de gelegenheid gesteld om zienswijze in te dienen voor 20 mei 2022.

3. Advies 1.

De raad voor te stellen zienswijze in te dienen op de ontwerpbegroting;

2.

Een financiële verhoging à € 255.478,- op te nemen in de gemeentelijke begroting 2023.

4. Beoogd effect Door de mogelijkheid om zienswijze in te dienen op de ontwerpbegroting van de ODZOB, kunnen we in beperkte mate sturen op deze GR-partij. Na verwerking van alle ingekomen zienswijze van de deelnemers van de ODZOB, wordt deze ter besluitvorming voorgelegd in het AB van de ODZOB. Zodat ook in 2023 de werkzaamheden uitgevoerd kunnen blijven worden.

5. Argumenten 1.1 De raad is bevoegd om de begroting van de ODZOB te behandelen. Conform artikel 35 van de wet GR wordt u in de gelegenheid gesteld om zienswijze in te dienen op de ontwerpbegroting. Mocht u daartoe wel over willen gaan, is het belangrijk dit voorstel in de cyclus van mei 2022 te behandelen. 1.2 Beleidsmatig is de ontwerpbegroting op orde. De actuele thema’s voor 2023 zijn: de Omgevingswet, regionale operationele kaders, toekomstbestendige veehouderij en de governance van de ODZOB. Deze actuele thema’s zijn van belang om in ieder geval uitvoering te kunnen geven aan de wettelijke basistaken. En daarnaast natuurlijk voor uitvoering van de verzoektaken. In hoofdstuk 2 van de ontwerpbegroting 2023 zijn deze ontwikkelingen beschreven. 1.3 In financieel opzicht is de ontwerpbegroting ook op orde, maar er zijn risico’s In financieel opzicht is de begroting van de ODZOB altijd solide opgebouwd. Echter zijn er nu toch een aantal zaken die specifiek aandacht behoeven waardoor er risico’s zijn. Het voorstel is om onze zorgen over de risico’s met de zienswijze kenbaar te maken bij de ODZOB. 1.4 Risico’s van weerstandsvermogen en risicomanagement. Hoewel de ODZOB met een positief resultaat van € 1,9 miljoen 2021 heeft afgesloten, zijn er ontwikkelingen aanstaande met een impact op de hoogte van deze buffer.

De stortingen in en onttrekkingen aan de algemene reserve zijn een bevoegdheid van het Algemeen Bestuur van de ODZOB. En daarom is er een indicatieve doorkijk opgesteld die een indruk geeft van de hoogte van de algemene reserve aan het einde van 2022. Mogelijk daalt deze tot € 1,0 miljoen. Dit zou op termijn kunnen leiden tot een noodzakelijke versterking van het weerstandsvermogen door de ODZOB-deelnemers. Onze zorgen hierover willen we kenbaar maken, zoals verwoord bij argument 1.3. Daarnaast is het zorg dat we alert zijn en blijven op voorstellen aan het AB van de ODZOB met betrekking tot onttrekkingen uit de algemene reserve. 1.5 Gevolgen vanwege “grip op de samenwerking”. In de ontwerpbegroting 2023 ODZOB is invulling gegeven aan de conclusies die zijn getrokken tijdens de beraadslaging door het AB over de kadernota 2023. Meest in het oog springend daarbij is dat de in het verleden ontstane ongelijkheid over de gerelateerde uren is rechtgetrokken vanaf begrotingsjaar 2023. In de ontwerpbegroting is nu voor alle gemeenten een raming voor dergelijke uren opgenomen, zoals bij de provincie al jarenlang het geval was. Hiermee is het doel van de ODZOB om te zorgen dat zij een betrouwbare en professionele partner blijft voor de deelnemers. Dit maakt dat enkele weeffouten die in de eerste jaren na de oprichting zijn ontstaan, worden hersteld.

In het AB van oktober 2021 is dit aspect aan de orde geweest. Een aantal gemeenten, waaronder wij hebben toen tegengestemd. Echter in meerderheid van stemmen is het voorstel toen aangenomen en doorgezet voor verdere uitwerking met dit als gevolg in de ontwerpbegroting 2023.

2/5

1.6 Zienswijze op de overdracht van bodemtaken De voorgestelde zienswijze heeft betrekking op het aspect bodem. Met het in werking treden van de Omgevingswet vindt er een bevoegdheidsverschuiving plaats van de bodemtaken in het kader van de Wet bodembescherming. Op dit moment is de Provincie het bevoegd gezag , dit verschuift naar de gemeente. Aangezien we als gemeente Someren geen medewerkers in dienst hebben op dit aspect, heeft het college in december 2020 het principebesluit genomen om de uitvoering van deze taken te beleggen bij de ODZOB. Onder de voorwaarden dat de kosten en baten van de uitvoering van deze taken met elkaar in evenwicht zijn. Hierover loopt al een aantal jaren het overleg, echter nog steeds zonder resultaat. Waar de Provincie nu budget krijgt voor de uitvoering van deze taken, is het nog steeds zeer de vraag of wij als gemeenten dit budget uiteindelijk ook krijgen. Je kunt je afvragen, waarom dan zienswijze op de begroting van de ODZOB in dienen voor dit aspect. Voor de huidige uitvoering van deze bodemtaken zijn medewerkers in dienst bij de ODZOB die betaald worden door de Provincie. Door de bevoegdheidsverschuiving vanuit Provincie naar Gemeente, veranderen de werkzaamheden niet. De medewerkers zijn en blijven in dienst van de ODZOB.

Echter als we als gemeenten geen budget krijgen van het Rijk betekent dit dat het budget ergens anders vandaan moet komen. We kunnen feitelijk niet zeggen we stoppen met de uitvoering van deze taken en we kunnen ook niet zomaar medewerkers op straat zetten, ook daar heb je een verantwoordelijkheid voor. Al met al, willen wij het signaal afgeven “we zijn toch niet gekke Henkie”. We krijgen er taken vanuit het Rijk bij, zonder dat er budget over komt. Met deze zienswijze doen we een beroep op zowel de ODZOB vanuit haar zorg voor de medewerkers als aan alle andere Gemeenten voor een gezamenlijke lobby danwel statement richting het Rijk. Het aspect is onderdeel van de VNG ledenvergadering, alleen ook daar blijft het op dit moment “hangen”. 1.7 Dienen andere gemeenten zienswijze in? Het beeld dat verkregen is via de accountmanager van de ODZOB is tot er tot op heden weinig gemeenten bekend zijn die zienswijzen gaan indienen. Dit betreft het ambtelijke beeld van beging april. Wij zijn echter van mening dat het afgeven van het signaal “we zijn toch gekke Henkie niet” cruciaal is om op dit moment met een zienswijze te doen. 2.1 Waaruit bestaat de budgetverhoging? De verhoging van het totale budget van de ODZOB is fors te noemen, echter wel te verklaren. De kosten betreffen namelijk de kosten als gevolg van: 

Het aspect “grip op de samenwerking”;



Uitvoering van de bodemtaken als gevolg van de bevoegdheidsverschuiving (wettelijke taak);



Energietransitie (waardoor meer procedures voor bodemenergiesystemen) (wettelijke taak);



De doorontwikkeling van het ROK. Het bedrag in de begroting van de ODZOB is het budget voor volledige deelname een het ROK (€ 105.965,-). In de gemeentelijke begroting was voorzien voor de kosten voor het ingroeimodel (€ 50.000,-);



Uitvoering van het programma regionale samenwerking;



Gevolgen van de cao-onderhandelingen;



Indexering;



Organisatieontwikkeling, waaronder de versteviging van de overheadfunctie én IT-gerelateerde kosten.

3/5

2.2 Mogelijk valt het bedrag iets gunstiger uit. Vanuit de implementatie van de Omgevingswet zijn er 2 aspecten die in positieve zin kunnen bijdragen aan deze verhogen. Echter zijn deze op het moment van schrijven van dit voorstel nog erg onzeker. Hierdoor worden ze wel aangestipt, maar kan daar in financiële zin nog geen rekening mee worden gehouden. Dit betreffen budgetten voor de uitvoering van de bodemtaken en het heffen van milieuleges. Op het moment dat de Omgevingswet inwerking gaat vindt er ook een bevoegdheidsverschuiving plaats van de uitvoering van bodemtaken, deze gaan van de Provincie naar de Gemeenten. Op dit moment ontvangt de Provincie van het Rijk hiervoor en bijdragen. Al een aantal jaren voert de VNG een lobby richting het Rijk dat deze bijdrage over moet gaan naar de Gemeenten. Deze lobby heeft tot op heden nog geen resultaat opgeleverd. Voor Someren bedraagt dit aspect circa € 50.000,- per jaar. Het andere aspect betreft het heffen van leges voor milieuvergunningen onder de Omgevingswet. Met de komst van de Omgevingswet is er weer de mogelijkheid om leges voor milieu te hebben. Uw raad heeft zich al eens uitgesproken dat ze daartoe over willen gaan. In de voorbereiding van de legesverordening 2023 komen we daar uitgebreid op terug bij u en zal duidelijk worden óf en welke mate van kostendekkendheid hiertoe overgaan wordt.

Op basis van een grove inschatting is de verwachting dat we dan spreken over een bedrag van circa € 50.000,- tot € 75.000,- per jaar. 2.3 Wat kunnen we zelf doen in de kostenreductie? Een aantal aspecten om kosten te besparen bij de ODZOB én mogelijk ook bij onszelf liggen in onze eigen hand. Dit betreffen het op orde hebben van de digitalisering van de gemeentelijke milieudossiers. Op het moment dat deze taak volledig is uitgevoerd geeft dit tijdwinst bij zowel de ODZOB als bij onszelf. Een ander aspect betreft het wijzigen van machtiging naar mandaat voor de uitvoering van diverse taken die de ODZOB voor ons uitvoert. Hiermee is er minder correspondentie nodig, aangezien de ODZOB dan taken namens de gemeente kan uitvoeren.

6. Kanttekeningen 1.1 Of toch geen zienswijze indienen? De voorgestelde zienswijze zullen geen verandering van de begroting met zich meebrengen. Aangezien dit ook niet ons belangrijkste doel is, is dat zeker niet erg. We willen met name het signaal overbrengen en oproepen tot het gezamenlijk optrekken richting het Rijk.

7. Financiën Zoals verwoord bij de argumenten wordt een structurele verhoging van € 255.478,- gevraagd om op te nemen in de gemeentelijke begroting 2023. De financiële ruimte die we de afgelopen jaren hadden om extra taken weg te kunnen zetten bij de ODZOB, zonder daar grote over schreidingen op het budget te krijgen is hiermee van de baan. Dit brengt ook de nodige risico’s met zich mee, aangezien autonome ontwikkelingen op dit moment voor 2023 nog niet helemaal zijn in te schatten.

4/5

De ontwikkelingen die we de afgelopen jaren al zien is dat er meer inzet nodig is voor de uitvoering van de meldingen in het kader van het Besluit bodemkwaliteit, dit door meer aanvragen die binnen komen. Een andere ontwikkeling betreft het schrijven van het ministerie over de uitvoering van asbesttaken. Op dit moment worden door team Vergunningen nog veel taken hierin zelf uitgevoerd op basis van het ROK asbest. Naar verwachting gaat vanuit het ministerie dit onderdeel een basistaak worden, waardoor uitvoering verplicht door de ODZOB dient plaats te vinden.

8. Communicatie Op 13 en 19 april 2022 zijn er informatiebijeenkomsten voor raadsleden over de ontwerpbegrotingen van alle 4 de GR-en geweest. U heeft via de griffier de uitnodiging hiervoor ontvangen. Het raadsbesluit met de voorgestelde brief wordt in concept verstuurd na de commissievergadering van 11 mei 2022 en definitief na de behandeling in de raad van 24 mei 2022.

9. Uitvoering Vaststelling van de begroting 2023 van de ODZOB is gepland voor de vergadering van het Algemeen Bestuur van de ODZOB van 7 juli 2022.

Burgemeester en wethouders van Someren, de secretaris,

de burgemeester,

J. Koppers-Van der Krabben

D. Blok

Bijlage(n)

O

Concept raadsbesluit

X

Begroting 2023 en Meerjarenraming 2024-2026 ODZOB, documentnr.

X

NO

Djuma 200370449 Kadernota 2023 ODZOB, documentnr. Djuma 200342675, te vinden onder

X

zaaknummer 200342673 Raadsbesluit ontwerpbegroting 2023 en meerjarenraming 2024-2026

X

ODZOB, documentnr. Djuma 200378979 Uitgaande brief ODZOB, documentnr. Djuma 200378981

X

5/5