Document · PDF

MonitorSociaalDomein2020[72].pdf

Informatieavond 30 september 2021, gemeente SoestBij agendapunt: Monitor sociaal domein8.035 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen

MONITOR SOCIAAL DOMEIN 2020

Gemeente Soest

freepik.com

Voorwoord

1. Inleiding 1.1 Invulling monitor 2020 1.2 Leeswijzer

4 4 4

2. Samenvatting: de ontwikkelingen in het kort 2.1 Algemeen beeld 2.2 Ontwikkelingen per maatschappelijk effect 2.3 Conclusie en vooruitblik 2020

6 6 6 8

3. Zelfredzaamheid (maatschappelijk effect 1) 3.1 Gezondheid 3.2 Inkomen 3.3 Opleiding 3.4 Overzicht cijfers zelfredzaamheid

10 10 13 14 15

4. Meedoen naar vermogen [maatschappelijk effect 2] 4.1 Algemeen beeld 4.2 Arbeidsparticipatie 4.3 Deelname aan sociale netwerken 4.4 Overzicht cijfers meedoen naar vermogen

17 17 17 17 19

5. Zo lang mogelijk zelfstandig wonen [maatschappelijk effect 3] 5.1 Algemeen beeld 5.2 Cijfers zo lang mogelijk zelfstandig wonen

21 21 22

6. Gevoel van veiligheid [maatschappelijk effect 4] 6.1 Criminaliteit 6.2 Cijfers gevoel van veiligheid

24 24 26

Bijlages inclusief tabellen

Monitor Sociaal Domein 2020

Voorwoord Beste raadsleden en inwoners van de gemeente Soest, Voor u ligt de Monitor Sociaal Domein 2020. Deze monitor geeft op basis van getallen en duiding aan hoe het met de inwoners van de gemeente Soest gaat op het gebied van gezondheid, participatie en veiligheid. Door deze monitor is het mogelijk om de trends en ontwikkelingen in het sociaal domein te volgen en waar nodig bij te sturen. De monitor sluit aan bij de effecten en resultaten uit de Strategische agenda sociaal domein. Aan de hand van de vier maatschappelijke effecten (mensen zelfredzamer maken, meedoen naar vermogen, mensen wonen zo lang mogelijk zelfstandig en mensen voelen zich veilig) wordt teruggeblikt op 2020. Vanwege de vergelijkbaarheid met andere jaren volgt de monitor het format van de beleidsmonitor 2019. Dit betekent niet dat de doorontwikkeling van de monitor stil staat. Zo is de monitor gevuld met informatie uit het Datawarehouse van de Regio Amersfoort. Een bron van informatie die de komende jaren steeds meer van toegevoegde waarde zal zijn. Ook werken we aan het beter benutten van de cliëntervaring in het dagelijks werken en de beleidspraktijk. In 2022 wordt een nieuwe strategische agenda opgesteld. Dit kan een reden zijn om de beleidsmonitor opnieuw te herzien en biedt kansen om beleid en monitoring nog beter op elkaar te laten aansluiten. Terug naar 2020.

Het jaar dat bijna volledig in het teken van corona stond. Op 27 februari 2020 werd de eerste vastgestelde coronabesmetting gemeld. Corona heeft een grote impact gehad op de maatschappij en dus ook op de inwoners van Soest. In juli 2021 is de corona impactanalyse gepubliceerd waarin de gevolgen van de coronapandemie in Soest in 2020 en 2021 staan beschreven. Deze analyse en de beleidsmonitor 2020 dienen daarom in samenhang te worden gelezen. De analyse is meer beschrijvend en vertellend van aard. De beleidsmonitor geeft meer een cijfermatig beeld van 2020. Ik dank u alvast voor uw tijd en aandacht van het lezen van deze beleidsmonitor en nodig u van harte uit om hierover het gesprek te voeren. Hartelijke groet,

Liesa van Aalst Wethouder Sociaal Domein

Monitor Sociaal Domein 2020

1. Inleiding 1.1 Invulling monitor 2020 In de monitor van 2020 ligt de focus op de cijfers over het sociaal domein. Hierbij wordt een korte beleidsmatige toelichting en duiding per thema gegeven.

Scope In deze monitor wordt het sociaal domein in de gemeente Soest beschreven. Het sociaal domein raakt iedere inwoner. Het gaat om zorg voor de inwoners, schuldhulpverlening, veiligheid, leefbaarheid, schoolverlaters, vrijwilligerswerk en mantelzorg. Het gaat om zorg voor en door inwoners, ondersteund door professionals en vrijwilligers. De wettelijke basis van de inspanningen die de gemeente Soest verricht, is te vinden in de Wet maatschappelijke ondersteuning 2015, de Participatiewet, de Jeugdwet en de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening.

Bronnen Er zijn verschillende bronnen voor de beleidsmonitor. Uit gesprekken (vanuit onze sociale teams en de beleidsadviseurs) met inwoners en professionals is informatie beschikbaar gekomen die als basis voor deze beleidsmonitor geldt. Daarnaast maken we gebruik van diverse (openbare) bronnen die informatie geven over hoe het met de inwoner van Soest gaat. De cijfers komen tot stand door verschillende bronnen te raadplegen. Dit zijn onder andere waarstaatjegemeente. nl, allecijfers.nl en informatie vanuit het regionale inkoop en subsidiebureau Amersfoort (RISB). Deze cijfers zijn beeldvormend, kleine afwijkingen kunnen veroorzaakt worden door het moment en manier van kwantificeren. Sommige cijfers worden niet jaarlijks gepubliceerd, bijvoorbeeld bij tweejaarlijkse burgerpeiling. Deze is in 2020 niet gehouden. Daardoor ontbreken soms actuele data. De cijfers zijn vooral bedoeld om een globaal beeld te geven. Zeer concrete en live inzicht in deze ontwikkelingen is momenteel nog niet mogelijk. Dit wordt (samen met de regio) verder ontwikkeld. Het RISB realiseert rapportages op basis van de datawarehouse. Hierbij wordt informatie gegeven over onder andere de soort zorg die verleend wordt, de trends hierin, welke aanbieders deze zorg leveren, leeftijdsniveau van cliënten en de zwaarte van de zorg.

De rapportages van de RISB zijn gebruikt ter voorbereiding op de businesscases die in 2021 zijn gestart. Daarnaast wordt in regionaal overleg ook gesproken over de rapportages en worden kennis, ervaringen en best practices uitgewisseld.

1.2 Leeswijzer De monitor 2020 is net als vorig jaar ingedeeld aan de hand van de vier maatschappelijke effecten die zijn benoemd in de Strategische Agenda Sociaal Domein: 1. Het vergroten van de zelfredzaamheid van mensen; 2. Het bevorderen dat mensen naar vermogen mee kunnen doen; 3. Het ondersteunen dat mensen zo lang mogelijk zelfstandig wonen; 4. Het vergroten van het gevoel van veiligheid.

Monitor Sociaal Domein 2020

De hoofdstukken van deze monitor zijn ingedeeld naar de vier maatschappelijke effecten. Elk hoofdstuk begint met een korte toelichting per maatschappelijk effect, een algemeen beeld en een toelichting op de cijfers van 2020. Hierbij hebben we de Indicatoren vertaald in tegels met een gekleurd dashboard lampje: Oranje: Als het onderwerp extra aandacht nodigt heeft, of we een negatieve ontwikkeling zien, of omdat we die in de nabije toekomst verwachten. Groen: Als het goed gaat op dat gebied. Geen kleur: In het geval we ons nog geen mening over de stand hebben kunnen vormen. Meestal is dan extra informatie nodig.

Monitor Sociaal Domein 2020

2. Samenvatting: de ontwikkeling in het kort 2.1 Algemeen beeld De inwoners van Soest voelen zich over het algemeen gezond. Uit de gezondheidsmonitor 2020 blijkt dat 80% van de 18-65 jarigen zich gezond voelt. Van de 18-65 jarigen is 29% langdurig ziek. Van de 65+ voelt 64% zich gezond en is van hen 50% langdurig ziek.

2.2 Ontwikkelingen per maatschappelijk effect

Mensen zelfredzamer maken Jeugdhulp: Het aantal jongeren met jeugdhulp ligt iets lager dan het landelijk gemiddelde (11,9%). In Soest stijgt het aantal jongeren met specialistische jeugdhulp in 2020 vergeleken met 2019 licht, van 860 naar 915 jongeren (+6%). De uitgaven jeugdhulp stijgen jaarlijks met ca. € 900k. Ook in 2020 zien we een toename met 8%, bij PGB zelfs met 36% ten opzichte van 2019. In de prognose stijgen de uitgaven dit jaar met 16% ten opzichte van 2019. Bij specialistische jeugdhulp doordat trajecten langer duren; er meer verlengingen zijn. Dat vraagt aandacht qua rechtmatigheid en doelmatigheid. Het aantal conform plan afgesloten jeugdhulptrajecten is na twee jaar gedaald en beweegt zich vrijwel op het landelijk gemiddelde (82,2%). De pandemie speelt een belangrijke rol. Hierdoor kwam zorg later tot stand of werd het beroep op zorg uitgesteld. De geringe door- en uitstroom drukken negatief op het jeugdzorgbudget en veroorzaakt ongewenst lange wachttijden. Dat vraagt gerichte aandacht.

Ambulante begeleiding volwassenen: Het aantal mensen dat ambulante begeleiding nodig heeft, is licht gestegen naar 388 personen. De vraag naar deze vorm van ondersteuning ontstaat onder andere door de afbouw van beschermd wonen voor volwassenen met psychische problemen en/of een licht verstandelijke beperking en door het groeien van de groep zelfstandig wonende ouderen van 75+. Meer mensen krijgen ondersteuning vanuit de gemeente. Deze mensen geven over het algemeen aan dat ze zich zelfredzamer voelen. Dit stelt hen in staat langer thuis te wonen. We proberen minder gebruik te maken van ingekochte ambulante begeleiding door deze begeleiding ook te bieden vanuit onze sociale teams.

Financiële zelfredzaamheid: Het aantal inwoners dat zich in 2020 meldde met schuldenproblematiek is ten opzichte van 2019 gedaald. Dit blijkt het landelijk beeld aangezien andere gemeenten deze daling ook zien. De coronacrisis kan daar van invloed op geweest zijn. We verwachten de komende tijd wel weer een stijging, dus daarom is het extra van belang om vroegtijdig in te grijpen bij armoede en schulden. Dit doen we onder andere door het project Vroegsignalering schulden, waarvoor we in 2020 het voorbereidende werk hebben gedaan. Daarnaast is in 2020 het inlooppunt voor geldzaken Geld op Orde Soest geopend gebleven. Er was vanwege de maatregelen geen inloop, maar inwoners hebben op afspraak wel hulp gekregen. De medewerkers hebben zo’n 20 inwoners per week geholpen bij GOOS. Met GOOS verlagen we de drempels om hulp te zoeken en wordt verder vormgegeven aan de samenwerking tussen professionals en vrijwilligers.

Monitor Sociaal Domein 2020

Taal: Nederlandse taal is een essentiële vaardigheid om mee te doen. Zowel vanuit onderwijs, inburgering en volwasseneducatie is hier aandacht voor. In het Taalhuis organiseren stichting Balans en Idea samen meerdere activiteiten om de taalvaardigheid en de digitale vaardigheid van inwoners te vergroten. Er zijn 20 taallessen per week op verschillende niveaus. Het percentage laaggeletterdheid in Soest is zeer laag vergeleken met de regiogemeenten (2% van de bevolking, geletterdheidinzicht.nl)

Mensen doen mee naar vermogen Arbeidsparticipatie: Tot maart 2020 was de situatie op de arbeidsmarkt gunstig. Maar door de coronamaatregelen zagen we de werkloosheid in de regio stijgen. In 2020 steeg het aantal mensen met een bijstandsuitkering in Soest nog niet. Ten opzichte van 2019 daalde het aantal mensen met een uitkering licht van 692 bijstandsuitkeringen naar 676 eind 2020. Wel werd het moeilijker om mensen in de bijstand aan werk te helpen. Werkgevers waren terughoudend om mensen aan te nemen. Dit zien we terug in het aantal mensen in de bijstand dat uitstroomde naar werk: 70 terwijl dit er in 2019 nog 104 waren. Ook door het tijdelijk sluiten van locaties zien we dat het aantal mensen met een re-integratievoorziening is gedaald. Daarnaast is een verklaring voor het dalende aantal re-integratievoorzieningen dat de groep mensen met een bijstandsuitkering die nooit in staat zullen zijn om betaald werk te verrichten, groeit. Voor hen worden geen re-integratievoorzieningen ingezet. De groep is meer gebaat bij zinvolle dagactiviteiten. De komende periode verdient arbeidsparticipatie extra aandacht. Dit omdat de werkloosheid stijgt, minder mensen aan het werk zijn gegaan en we een toename verwachten van het aantal mensen in de bijstand.

Dagbesteding: In 2020 kregen 132 inwoners een indicatie voor dagbesteding: activiteiten waar kwetsbare mensen anderen kunnen ontmoeten, een zinvolle invulling aan de dag geven en waar men zich kan ontplooien. Dagbesteding wordt gegeven aan mensen met psychische problemen, mensen met dementie of een licht verstandelijke beperking en zowel aan mensen in beschermd wonen als in de thuissituatie. Naast meedoen en ontmoeting voor de doelgroep, draagt het eraan bij dat mensen langer zelfstandig kunnen wonen en kan het mantelzorgers ontlasten. Van de cliënten van dagbesteding is 68% (heel) tevreden. Naast de gefinancierde dagbesteding maken we ook steeds meer gebruik van het aanbod in de basisinfrastructuur.

Mensen wonen zo lang mogelijk zelfstandig Zo lang mogelijk zelfstandig wonen In de komende jaren zullen meer mensen met een psychische kwetsbaarheid of verstandelijke beperking zelfstandig gaan wonen of blijven wonen. Het is landelijk beleid dat deze inwoners minder gaan wonen in een instelling en meer gaan wonen in een eigen woning, midden in de wijk. Door demografische ontwikkelingen wonen er meer ouderen in Soest. Indien noodzakelijk behoren woningaanpassingen tot de mogelijkheden. 70% van de inwoners die daarvan gebruik hebben gemaakt in 2020, is tevreden. Monitor Sociaal Domein 2020

Mensen voelen zich veilig De geregistreerde criminaliteit in Soest laat een gemengd beeld zien. Positief is dat er minder woningen bedrijfsinbraken zijn gepleegd, maar negatief is dat de meldingen van jeugdoverlast fors zijn gestegen. Dit kan verklaard worden door de pandemie, waarbij er meer mensen thuis waren en jongeren door verveling overlast veroorzaakten. De meldingen van personen met verward gedrag is licht gedaald van 206 naar 182 meldingen. Het aantal trajecten buurtbemiddeling is gestegen van 66 naar 82.

2.3 Conclusie en vooruitblik 2020 Welzijn van onze inwoners Net als in de rest van Nederland heeft de Coronacrisis een grote impact gehad op het leven van de inwoners van de gemeente Soest in 2020. Zowel op sociaalmaatschappelijk als op cultureel gebied. Een groot verschil met de positieve cijfers over 2019. Hoewel volgens het Sociaal Cultureel Planbureau de veerkracht in de maatschappij groot is, zagen we bij sommige groepen een daling in het welbevinden. Dit zien we ook in de cijfers van deze beleidsmonitor. Onder jongeren zagen we meer sociale isolatie, angst en depressies. Ouderen gingen minder naar een dagbesteding doordat deze was gesloten of uit angst voor een besmetting. Daarnaast was er een toename van jeugdoverlast doordat veel van hun activiteiten vervielen of werden geannuleerd. Kwetsbare groepen werden kwetsbaarder. Ondanks de maatregelen konden in Soest veel activiteiten in de sociale basis toch doorgaan, zij het met beperkingen. Zo is bijvoorbeeld een mooie samenwerking ontstaan rondom de noodopvang door scholen, kinderopvang en het welzijnswerk. De inzet en flexibiliteit van onze partners in 2020 verdient een groot compliment.

Duurzaam betaalbaar houden Het sociaal domein duurzaam betaalbaar houden is een belangrijke uitdaging waar we in Soest voor staan. Om dit te bereiken werd in 2020 gestart met een herbezinning. Naast de reguliere transformatieactiviteiten startten we met het uitwerken van business cases en versoberingsvoorstellen. In 2020 vonden de voorbereidingen plaats en in 2021 start de daadwerkelijke uitvoering hiervan. In dit proces is een belangrijke rol weggelegd voor de sterke sociale basisinfrastructuur. We sloten als gemeente aan bij de goede samenwerking tussen de sociale partners. We hebben 2020 gebruikt om een aantal belangrijke transformatietaken startklaar te maken. Hieronder een overzicht: • Verdubbelen inzet Spreekuur Jeugd GGZ bij de huisarts (business case) • Startklaar maken van de alternatieve jeugdhulptrajecten bij Stichting Balans (business case) • Actieve regie: opvolging beschikkingen jeugd rechtmatigheid en doelmatigheid (businesscase) • Startklaar maken van de aanpak vroegtijdig signaleren schulden (business case) • Gereedmaken van een plan voor het bieden van eigen begeleiding door onze lokale teams (business case) • Aan iedere school in Soest is een lid van het Jeugdteam gekoppeld • Het startklaar maken van het bieden van Opvoedondersteuning in de wijk Smitsveen

Monitor Sociaal Domein 2020

Daarnaast gaven we uitvoering aan een aantal belangrijke (preventieve) zaken. Hieronder een overzicht: • Gezondheidsbeleid: uitvoering Rookvrije Generatie en start van de lokale coalitie Eén tegen Eenzaamheid • Voorbereiden van de substantiële verschuiving van cliënten uit Beschermd Wonen • Het organiseren van de Zomerschool 2020 • Het verlagen van de aantallen verwijzingen naar het Speciaal Onderwijs • Stimulering van beweging en activering van onze inwoners

Ontwikkelingen BSA In regionaal verband zagen we op het gebied van jeugd dat de samenwerking met de breedspectrum aanbieders (BSA) positief was. Toch werd duidelijk dat we ook in 2020 te maken hadden met een toename van het aantal cliënten en met name een toename van de zwaarte van de problematiek. Hierdoor waren nieuwe afspraken noodzakelijk voor het verminderen van de instroom en het versnellen van de uitstroom. Ook verwachten we een sterkere samenwerking van de BSA als collectief.

Verwachtingen en effecten coronacrisis Net als vorig jaar verwachten we in 2021 een toename van de aantallen ouderen en mensen met een beperking die zelfstandig(er) blijven wonen. Concreet betekent dit opnieuw een stijging in het gebruik van ambulante begeleiding, dagbesteding, hulp bij het huishouden en woningaanpassingen. Hoewel we binnen het hele sociaal domein inzetten op uitstroom vanuit residentiële instellingen zien we ook in Soest nog altijd een gebrek aan voldoende woningen. Dit is iets wat ook in 2021 urgent is als cruciale oplossing voor de stokkende uitstroom. Zolang de coronacrisis duurt zal dit een sterk effect hebben op de cijfers in het sociaal domein. Resultaten van de ingezette transformatieprojecten zijn minder goed zichtbaar. Waar in 2020 veel zorg niet werd geleverd of werd uitgesteld verwachten we de komende jaren een toename van jeugdzorg. Jongeren hebben in toenemende mate te maken met angst, depressie en eenzaamheid als gevolg van de pandemie. De verwachting is dat dit zorgt voor een groeiend aantal aanmeldingen en een verergering van de problematiek. Dit gaat met name spelen bij gezinnen die al een kwetsbare positie hadden in de afgelopen jaren. Kinderen hebben onderwijsperiodes digitaal onderwijs of soms geen onderwijs gehad. Thuis leren bleek voor veel kinderen moeilijk. We verwachten dat het risico van leerlingen met achterstanden gaat toenemen.

Parallel hieraan leidt dit tot een verdere stijging van de kansenongelijkheid. Als gemeente moeten we blijven zorgen voor ondersteuning van onze sociale basisinfrastructuur. Daarnaast heeft het Rijk middelen beschikbaar gesteld om jongeren en kwetsbare inwoners te ondersteunen. Hier maken we al gebruik van. De verwachting is dat we hier ook in 2021 en verder een beroep op doen.

Meetbaarheid en grip in het sociaal domein Om deze ontwikkelingen goed te blijven monitoren willen we structureel meer en beter inzicht in zorgontwikkelingen en uitgaven. Hiermee kunnen we de zorg voor onze inwoners verbeteren, ontwikkelingen we nieuw beleid en kunnen we trends volgen en op anticiperen. Alleen op die manier houden we het sociaal domein betaalbaar en zorgen we ervoor dat de voorzieningen beschikbaar blijven voor de inwoners die dat nodig hebben. Het verbeteren van het inzicht op de verschillende segmenten in het sociaal domein doen we samen met onze regiogemeenten. We werken in 2021 toe naar real time inzicht op basis van data. Het sociaal domein is niet altijd te vangen met data. Daarom blijft cliëntervaring voor ons een belangrijke beleidsbron. Een groot deel van de gemeentelijke begroting wordt besteed aan het sociaal domein. Het belang van grip krijgen en houden is daarom groot. Hier is de afgelopen jaar veel in gerealiseerd en we blijven hierop de komende jaren op inzetten.

Monitor Sociaal Domein 2020

3. Zelfredzaamheid (maatschappelijk effect 1)

Zelfredzaamheid is een begrip wat verschillende beelden kan oproepen. Het gaat hierbij om de zelfredzaamheid op diverse levensgebieden, zoals: financiën, dagbesteding, gezondheid, sociaal netwerk, maatschappelijke participatie en contact met politie / justitie. Dit laat zien hoe breed zelfredzaamheid gaat. Een inwoner kan op veel levensgebieden goed zelfredzaam zijn, maar op 1 of 2 levensgebieden forse problemen hebben en daardoor toch beperkt zelfredzaam zijn.

3.1 Gezondheid Ontwikkelingen jeugdhulp Onderwerp

Indicator

2017

2018

2019

2020

Bron

Jongeren met jeugdhulp

% jongeren met 10,6% jeugdhulp tot 18 jaar t.o.v. totaal jongeren

11,2%

10,6%

10,7%

WSJG

Jeugdhulp zonder verblijf % jongeren tot 18 jaar

10,2%

10,7%

10,3%

10,4%

WSJG

Jeugdhulp met verblijf

% jongeren tot 18 jaar

0,91%

WSJG

Jeugdbescherming

% jongeren tot 18 jaar

1,2%

1,3%

1,4%

1,2%

WSJG

Jeugdhulp beëindigt volgens plan

% beëindigde jeugdhulptrajecten volgens plan

74,8%

84,5%

87,7%

82%

WSJG

Toelichting In deze monitor proberen we zoveel als mogelijk een vergelijking te maken met de voorgaande jaren. We willen op die manier trends/ontwikkelingen in kaart brengen en hier qua beleid op inspelen. Daarnaast zijn deze cijfers onderhevig aan demografische effecten. Eén nieuw gezin in Soest met diverse vormen van jeugdhulp kan al van invloed zijn op de cijfers. • Het aantal jongeren met jeugdhulp ligt lager dan het landelijk gemiddelde (11,9%). In Soest is dit aantal in 2020 vergeleken met 2019 stabiel gebleven. De aantallen in Soest liggen in 2020 lager dan vergelijkbare gemeenten. De coronacrisis speelt in de stabilisatie van de cijfers een belangrijk rol. Net als in veel andere gemeenten is een substantieel aantal zorgtrajecten uitgesteld of niet opgestart. Mogelijk zien we dit de Monitor Sociaal Domein 2020

•

• •

•

komende jaren terug in de aantallen. Het aantal jongeren met jeugdhulp zonder verblijf ligt lager dan het landelijk gemiddelde (11,7%). In 2020 is er sprake van een stabiel beeld t.o.v. 2019. Het aantal jongeren met jeugdhulp zonder verblijf ligt al jaren op een stabiel niveau van rond de 10%. In de gemeente Amersfoort zien we het effect van Eigen Begeleiding op dit perceel. Door als lokale team zelf hulp te bieden daalt het aantal indicaties. Hiermee wordt in Soest in 2021 gestart. Dit moet leiden tot het terugdringen van indicaties zonder verblijf, bijvoorbeeld bij Ambulante Begeleiding. Het aantal jongeren met jeugdhulp met verblijf ligt lager dan het landelijk gemiddelde (1,3%). Vanaf 2017 zijn deze cijfers in Soest stabiel. Dit is gelijk aan vergelijkbare gemeenten. De meeste verwijzingen voor verblijf komen van de huisartsen. Hiermee werken we goed samen. Het is de verwachting dat de inzet van het Spreekuur Jeugd GGZ leidt tot een daling van dure residentiële zorgtrajecten. Het aantal jongeren met jeugdbescherming is ongeveer gelijk gebleven. Hiermee zit Soest op het landelijk gemiddelde van 1,2%. In 2021 kan door de pandemie een stijging optreden. Aangenomen wordt dat er meer sprake is geweest van huiselijk geweld of complexe scheidingen. Het aantal jeugdhulptrajecten dat conform plan is afgesloten is na twee jaar gedaald. Hier is geen duidelijke verklaring voor.

Daarmee ligt het aantal jeugdhulptrajecten dat conform plan is afgesloten ongeveer gelijk aan het landelijk gemiddelde (82,2%).

Aantal huishoudens met jeugdhulp per wijk Wijk

2019 (volledig)

2020 (eerste half jaar)

’t Hart-Soestdijk

155

120

Klaarwater

Boerenstreek

De Eng-Soest-Midden

100

Smitsveen

Overhees

140

105

Soest-Zuid

Soesterberg

145

Totaal

805

590

Bron: WSJG

Toelichting Het is inmiddels mogelijk om op wijkniveau een vergelijking te maken met 2019. De cijfers van 2020 zijn tot en met het eerste halfjaar van 2020. Dat verklaart het verschil met 2019. Deze cijfers worden later bekend gemaakt. De aantallen voor 2020 lopen dus nog op. Uit bovenstaande tabel blijkt net als in 2019 dat wijken/gebieden als ’t Hart-Soestdijk, Overhees en Soesterberg eruit springen. Hier bevinden zich ook de meeste inwoners van de gemeente.

Monitor Sociaal Domein 2020

Aantal jongeren met jeugdhulp per wijk in Soest in 2020 Totaal aantal jongeren met jeugdhulp

Alleen jeugdhulp

Jeugdhulp zonder verblijf

Jeugdhulp met verblijf

Jeugdbescherming

’t Hart-Soestdijk

140 (-35)

135 (-30)

125 (-30)

15 (-10)

20 (-)

Klaarwater

60 (-)

60 (+5)

55 (+5)

Boerenstreek

45 (-20)

40 (-20)

40 (-)

- (-15)

De Eng-Soest-Midden

85 (-20)

80 (-15)

75 (-20)

10 (-)

Smitsveen

90 (-20)

80 (-20)

75 (-15)

10 (-)

20 (-)

Overhees

145 (-10)

130 (-15)

125 (-20)

10 (-)

20 (-)

Soest-Zuid

85 (-25)

85 (-20)

80 (-20)

10 (-10)

Soesterberg

145 (-30)

140 (-30)

130 (-30)

15 (-)

Totaal

930 (-150)

885 (-135)

840 (-30)

75 (+20)

105 (-25)

Bron: WSJG

Toelichting In bovenstaand overzicht staan de aantallen van 2020 en tussen haakjes de daling/stijging t.o.v. 2019. Wat opvalt is de totale daling op vrijwel alle percelen. Dit heeft te maken met de pandemie waardoor veel zorg is uitgesteld of niet is geleverd. Ook kan het zijn dat ouders in staat waren bepaalde problemen zelf op te lossen. De verwachting is wel dat er in 2021 een stijging plaatsvindt doordat zorg wordt ingehaald of de problematiek is verergerd. De meeste jeugdhulpcliënten zijn te vinden in de wijken/gebieden ’t Hart-Soestdijk, Overhees en Soesterberg. Hier wonen ook de meeste jongeren. Het aantal cliënten met jeugdbescherming nam sterk af in de Boerenstreek en Soest-Zuid. Jeugdhulp met verblijf en Jeugdbescherming komt niet voor in de Boerenstreek en Klaarwater.

Verdieping regionale cijfers Unieke cliënten Type

2019

2020

Ambulante begeleiding

154

195

Ambulante behandeling

677

709

Ambulante dagbehandeling

Dyslexie

Bron: Jaarrapportage RISB

Toelichting Uit de regionale cijfers van het Regionaal Inkoop en Subsidiebureau (RISB) is een stijging te zien op vrijwel alle percelen. Dit zijn het aantal unieke cliënten voor de gemeente Soest. Deze stijging wordt veelal veroorzaakt doordat cliënten uit 2019 langer in zorg blijven. Zij zijn vaker langer dan een jaar in zorg en tellen dus ook mee in 2020. Dit heeft te maken met een stijging van complexe diagnoses/multiproblematiek, maar ook met de geringe uit- en doorstroom van cliënten naar woningen of de sociale basis. Het tekort aan woningen speelt hier een belangrijk rol. Op dyslexie is een duidelijke daling te zien voor Soest. Dit heeft te maken met de inzet van de Poortwachtersfunctie Dyslexie, waardoor de instroom afneemt. De Poortwachtersfunctie Dyslexie wordt uitgevoerd door het Samenwerkingsverband De Eem (SWV De Eem) en gaat per aanvraag na of er daadwerkelijk sprake is van dyslexie. Hiermee worden dure zorgtrajecten voorkomen en houden we de dyslexiezorg beschikbaar voor kinderen die dat echt nodig hebben.

Ambulante begeleiding volwassenen Het aantal mensen dat ambulante begeleiding nodig heeft, is licht gestegen naar 388 personen. De vraag naar

Monitor Sociaal Domein 2020

deze vorm van ondersteuning ontstaat onder andere door de afbouw van beschermd wonen voor volwassenen met psychische problemen en/of een licht verstandelijke beperking en door het groeien van de groep zelfstandig wonende ouderen van 75+. Meer mensen krijgen ondersteuning vanuit de gemeente. Deze mensen geven over het algemeen aan dat ze zich zelfredzamer voelen. Dit stelt hen in staat langer thuis te wonen. Dit vinden wij een gewenste ontwikkeling. We proberen minder gebruik te maken van ingekochte ambulante begeleiding door deze begeleiding ook te bieden vanuit onze sociale teams. We verwachten dat dit leidt tot betere zorg voor de inwoners, lagere kosten en dat inwoners sneller geholpen kunnen worden, doordat ze niet meerdere keren hun verhaal moeten doen.

Inzet ondersteuning (Clientervaringsonderzoek): De ondersteuning die inwoners krijgen wordt steeds beter gewaardeerd. In 2019 was 79% van de inwoners tevreden over de kwaliteit van de ondersteuning. In 2020 was 83% tevreden over de kwaliteit van de ondersteuning. De ondersteuning is ook meer passend. In 2019 was 81% van de inwoners tevreden over passende ondersteuning bij de hulpvraag. In 2020 was dit gestegen naar 83%.

3.2 Inkomen Financiële zelfredzaamheid Het aantal inwoners dat zich in 2020 meldde met schuldenproblematiek is ten opzichte van 2019 gedaald. Ook andere gemeenten zien deze daling en is dus een landelijk beeld. De coronacrisis kan daar van invloed op geweest zijn. We verwachten de komende tijd wel weer een stijging en daarom is het extra van belang om vroegtijdig in te grijpen bij armoede en schulden. Dit doen we onder andere door het project Vroegsignalering schulden, waarvoor we in 2020 het voorbereidende werk hebben gedaan. Daarnaast is in 2020 het inlooppunt voor geldzaken Geld Op Orde Soest (GOOS) geopend gebleven. Het was vanwege de maatregelen geen inloop, maar inwoners hebben op afspraak wel hulp kunnen krijgen. De medewerkers hebben zo’n 20 inwoners per week geholpen bij GOOS. Met GOOS verlagen we de drempels om hulp te zoeken en krijgt samenwerking tussen professionals en vrijwilligers vorm. In 2020 hebben van de 212 bezoekers 92 mensen de test op Geldfit.nl ingevuld. 31 daarvan werd geadviseerd lokale hulp te zoeken, de anderen hebben via online hulp verder help gekregen. Geldfit is onderdeel van de Nederlandse Schuldhulproute en wijst inwoners via allerlei kanalen op online hulp en hulp die er beschikbaar is in de gemeente.

Met de inzet van GOOS, de Nederlandse Schuldhulproute en Vroegsignalering schulden proberen we armoede en schulden te voorkomen of in een vroeg stadium op te pakken. Hiermee streven we naar financiële zelfredzaamheid van onze inwoners. 2018

2019

2020

Bron

% huishoudens in de bijstand

3,6%

3,5%

3,5%*

WSJG

% kinderen in een gezin in de bijstand

WSJG

Aantal huishoudens onder armoedegrens (130%)

2622

Stimulansz, minimascan 2018

Aantal trajecten schuldhulpverlening

147

141

130

BBS

Financiën beperken mij om deel te nemen aan het maatschappelijk leven: ja (matig tot ernstig)

11% (cijfer 2017)

PON-burgerpeiling 2019

*Eerste halfjaar 2020

Monitor Sociaal Domein 2019

3.3 Opleiding Schoolverlaters: In het schooljaar 2019-2020 zagen we een forse daling in het aantal vroegtijdige schoolverlaters. In de regio zakte het aantal voortijdig schoolverlaters van 948 naar 857. Dit onder invloed van minder werkgelegenheid in een stagnerende economie als gevolg van de coronacrisis. Jongeren bleven in 2020 langer op school wegens minder werkgelegenheid en groeiende onzekerheid. De verwachting is dat als de werkgelegenheid weer stabiliseert dat het aantal schoolverlaters weer wat zal toenemen. In Soest zitten we momenteel op 1,49 procent. Dit is een forse daling en vergelijkbaar met wat we in de regio zien.

Taal Nederlandse taal is een essentiële vaardigheid om mee te doen. Zowel vanuit onderwijs, inburgering en volwasseneducatie is hier aandacht voor. In het Taalhuis organiseren stichting Balans en Idea samen meerdere activiteiten om de taalvaardigheid en de digitale vaardigheid van inwoners te vergroten. Er zijn 20 taallessen per week op verschillende niveaus. Het percentage laaggeletterdheid in Soest is zeer laag vergeleken met de regiogemeenten (2% van de bevolking, geletterdheidinzicht.nl) Vanuit volwasseneducatie namen van januari tot juli 120 niet-inburgeringsplichtige volwassenen deel aan een taalcursus. Vanaf 1 september tot einde van het jaar waren dat er 110. Deze aantallen zijn, ondanks corona, ongeveer gelijk gebleven aan de aantallen in 2019. Lessen zijn digitaal voortgezet. Daarbij zijn iets minder vorderingen gemaakt dan bij fysieke lessen. 20 deelnemers werden via zoom niet bereikt. Met hunhen is via beeldbellen en huisbezoek contact gehouden. Er is binnen volwasseneducatie in 2020 nog weinig inzicht in de exacte doelgroep en hun leervraag. Daarvoor wordt in 2021 een monitor geïmplementeerd. In 2020 is een kwaliteitskader opgesteld voor het informele aanbod en is een dataset geïntroduceerd om de komende jaren meer datagericht te kunnen sturen in de regio. De eerste uitkomsten daarvan gaan we opnemen in de monitor.

In 2020 waren er geen aanmeldingen vanuit de NT 1 doelgroep (Nederlands als moedertaal). In 2021 gaan we meer aandacht besteden aan het signaleren van deze doelgroep. Wat volwasseneducatie betreft (niet inburgeringsplichtigen) staat het stoplicht in 2020 nog op oranje vanwege de wens tot verbetering van inzicht in de doelgroep, leerwens, effect van het taaltraject en het bereiken van de NT1 doelgroep.

Monitor Sociaal Domein 2020

3.4 Overzicht cijfers zelfredzaamheid

Inkomen

Gezondheid

Mensen zelfredzamer maken 10,7%

82%

388

83%

jongeren met jeugdhulp

jeugdhulp volgens plan

volwassenen met begeleiding

Tevredenheid over begeleiding

3,5%

130

huishoudens in de bijstand

aantal inwoners in schuldhulpverlening

Opleiding

1,49%

voortijdig schoolverlaters

deelnemers taalhuis

zippycommunicatie.nl

Taal

120

Monitor Sociaal Domein 2020

Onderwerp

Indicator

Toelichting

2016

2017

2018

2019

2020

Gezondheid

Volwassenen met ambulante begeleiding

Aantal volwassenen met ambulante begeleiding

227

266

326

338

Gevoelens over gezondheid

Gevoelens over gezondheid, rapportcijfer

Tevredenheid over beter redden

Door de ondersteuning kan ik mij beter redden: ja

82%

80%

78%

79%

82%

Tevreden: betere kwaliteit van leven

Door ondersteuning heb ik een betere kwaliteit van leven: ja

70%

75%

73%

76%

Huishoudens in de bijstand

%huishoudens in de bijstand

3,6%

3,5%

Huishoudens onder armoedegrens

Aantal huishoudens onder de armoedegrens (130%)

Kinderen in armoede

%kinderen in armoede

4,9% (2015)

Trajecten schuldhulpverlening

Aantal trajecten schuldhulpverlening

144

Beperkt deelname samenleving

Financiën beperken mij om deel te nemen aan het maatschappelijk leven: ja (matig tot ernstig)

Voortijdig schoolverlaters

%voortijdige schoolverlaters

Aantal deelnemers taalhuis Aantal inwoners met taalachterstand in bijstand

Inkomen

Opleiding

Taal

Monitor Sociaal Domein 2020

7,6

7,7

2622

140

147

141

11% 1,2%

1,60%

130

9% 1,53%

1,97%

1,49%

Aantal deelnemers taalhuis 1e half jaar

125

128

110

Aantal inwoners met taalachterstand in bijstand

29%

4. Meedoen naar vermogen (maatschappelijk effect 2)

4.1 Algemeen beeld Meedoen naar vermogen geeft aan in hoeverre inwoners mee kunnen doen. We hebben gezien dat er veel inwonersinitiatieven waarbij ontmoeting centraal staat, hebben plaatsgevonden in Soest tijdens de pandemie. Ook zien we dat de verwachte stijging van werkloosheid (nog) niet heeft plaatsgevonden. In samenwerking met de maatschappelijke partners is er een uitgebreid aanbod ontwikkeld in de sociale basis infrastructuur waaraan inwoners kunnen deelnemen.

4.2 Arbeidsparticipatie Tot maart 2020 was de situatie op de arbeidsmarkt gunstig. Maar door de coronamaatregelen zagen we de werkloosheid in de regio stijgen. In 2020 steeg het aantal mensen met een bijstandsuitkering in Soest nog niet. Ten opzichte van 2019 daalde het aantal mensen met een uitkering licht van 692 bijstandsuitkeringen naar 676 eind 2020. Wel zagen we een enorme toename van ondernemers, zzp’ers die vanwege de coronamaatregelen hun werk niet meer konden doen. Zij konden aanspraak op de Tijdelijke Overbruggingsregeling voor Zelfstandig Ondernemers (tozo). Aan het eind van het jaar maakten nog ongeveer 170 ondernemers gebruik van deze regeling. Wel werd het moeilijker om mensen in de bijstand aan werk te helpen. Werkgevers waren terughoudend om mensen aan te nemen. Dit zien we terug in het aantal mensen in de bijstand dat uitstroomde naar werk: 70 terwijl dit er in 2019 nog 104 waren. Ook door het tijdelijk sluiten van locaties zien we dat het aantal mensen met een re-integratievoorziening is gedaald. Daarnaast is een verklaring voor het dalende aantal re-integratievoorzieningen dat de groep mensen met een bijstandsuitkering die nooit in staat zullen zijn om betaald werk te verrichten, groeit.

Omdat de werkloosheid is gestegen, minder mensen aan het werk zijn gegaan en we een toename verwachten van het aantal mensen in de bijstand verdient arbeidsparticipatie extra aandacht de komende tijd.

4.3 Deelname aan sociale netwerken Mantelzorg We verwachten een groei van het aantal zwaarbelaste mantelzorgers in onze gemeente. Deze kunnen we echter op moment van schrijven nog niet cijfermatig onderbouwen. Het bereiken van mantelzorgers om hen te wijzen op ondersteuningsmogelijkheden blijft een punt van aandacht. Tekenend voor deze groep is dat zij zelf niet snel hulp inschakelen. We onderzoeken ook hoe we de groep goed in beeld kunnen brengen en bieden samen met onze partners in het netwerk mantelzorgondersteuning aan in Soest. Ook het mantelzorgcompliment wordt hiervoor Monitor Sociaal Domein 2020

gebruikt. Door de coronapandemie is er een groter beroep gedaan op mantelzorg waarmee deze groep extra onder druk is komen te staan. Dit komt tot uiting in de impactanalyse coronacrisis sociaal domein.

Dagbesteding: In 2020 was de dagbesteding voor ouderen door corona grotendeels gesloten. Met name de groepsactiviteiten waren minder beschikbaar en daardoor leiden tot meer eenzaamheid. Om toch in contact te blijven met inwoners is er door maatschappelijke partners meer ingestoken op vervangende individuele activiteiten.

Vrijwilligers Met 43% (meest recente cijfers uit 2019) zijn er al veel mensen actief als vrijwilliger in Soest. In gemeenten van gelijke grootte ligt dat iets hoger, nl. 45%. Vrijwilligerswerk is zowel doel als middel. In het vrijwilligerswerk vinden mensen een zinvolle tijdsbesteding waar ze anderen ontmoeten en zich kunnen ontplooien. Daarnaast is het een middel om vaardigheden op te doen (statushouders oefenen hun Nederlandse taal, anderen oefenen weer een dagritme) of een middel om kwetsbare mensen te ondersteunen (bezoekvrijwilligers, taalmaatjes, schuldhulpmaatje, etc.). Voor de gemeente blijft het de ambitie om te laten zien hoe nuttig en leerzaam vrijwilligerswerk is. Daarnaast blijft Buro vrijwilligerswerk samenwerken met BBS en UWV. Middels beperkte actieve inzet worden mensen die dit nodig hebben geholpen om passend vrijwilligerswerk te vinden. Ook worden organisaties gestimuleerd passende plekken beschikbaar te stellen en wordt bemiddeld bij het tot stand komen van een succesvolle inzet van deze vrijwilliger. Het werven van vrijwilligers als begeleider of maatje voor mensen met een licht verstandelijke beperking en psychische problemen blijkt in de praktijk erg moeilijk.

Monitor Sociaal Domein 2020

4.4 Overzicht cijfers meedoen naar vermogen

Mensen doen mee naar vermogen

uistroom uit bijstand naar werk

132

68%

inwoners met dagbesteding

tevredenheid dagbesteding

zippycommunicatie.nl

Sociale netwerken

Arbeidsparticipatie

Monitor Sociaal Domein 2020

Onderwerp

Indicator

Toelichting

Arbeidsparticipatie

Re-integratievoorzieningen (per 1000 inwoners)

Aantal re-integratievoorzieningen per 1000 inw. 15--75 jr.

Uitstroom naar betaald werk

Uitstroom uit bijstand naar werk

Hulp draagt bij aan participatie

Hulp draagt bij aan participatie: ja

Beperkt deelname samenleving

Financiën beperken matig tot ernstig de mogelijkheden deel te nemen aan maatschappelijk leven.

Inwoners met dagbesteding

Aantal inwoners met dagbesteding

Financiën

Deelname aan sociale netwerken

2017

2018

2019

24,7

23,7

106

127

126

104

70%

11%

154

163

Tevredenheid dagbe(Heel) tevreden over dagbesteding steding

176 70%

Voldoende sociaal weerbaar 13-17 jaar

92%

Eenzaamheid volwassenen

33,5%

Ernstige eenzaamheid volwassenen

9,5%

Aantal jongeren dag vrijwilligerswerk blijft doen na maatschappelijke stage

14%

Vrijwilligers- Jongeren naar maatwerk schappelijke stage Mantelzorg

2016

72%

132

68%

38%

%inwoners dat vrijwilligerswerk doet -incidentieel en intensief

Mantelzorgers

%mantelzorgers

36%

Mantelzorgers met hoge belasting

36%

Gebruik huishoudelijke hulp toelage

Gebruik HHT door mantelzorgers

Monitor Sociaal Domein 2020

132

Volwassenen

42%

102

2020

150

43%

186

150

5. Zo lang mogelijk zelfstandig wonen [maatschappelijk effect 3] In Soest streven we er naar dat mensen zo lang mogelijk zelfstandig kunnen wonen, in de vertrouwde bekende omgeving. Vaak wonen zij daar immers al langere tijd en op een prettige manier. We proberen dit te bewerkstelligen bij de groep inwoners waarbij sprake is van lichamelijke of psychische klachten die zelfstandig wonen lastiger maakt. Ieder mens levert hierin zijn bijdrage, zoals buren die even helpen in de tuin bij een kwetsbare inwoner. Of in de vorm van hulp van ouders voor hun kind of juist de hulp van een kind bij ouders. Maar ook als vrijwilliger voor een inwoner die zelfstandig gaat wonen na een periode dakloos te zijn geweest. Of op welke manier we dan ook met elkaar verbonden zijn en elkaar kunnen helpen bij het zelfstandig blijven wonen.

5.1 Algemeen beeld Woningaanpassingen: Een van de manieren om langer zelfstandig wonen mogelijk te maken is door middel van woningaanpassingen. Het aandeel mensen dat tevreden is met de woningaanpassing is 70%. Dit is lager dan in 2019 (toen 80%).

Geschikte woningen: Om het op rijks- en gemeentelijk niveau gewenste ‘zo lang mogelijk zelfstandig wonen’ mogelijk te maken, zijn voldoende geschikte woningen nodig, zowel reguliere woningen als in kleinschalige zorgcomplexen. Over dit ‘zelfstandige wonen met zorg’ (het benodigde vastgoed om met ondersteuning en zorg zelfstandig te kunnen wonen) zijn de afdelingen Samenleving en Ruimte in 2019 nadrukkelijker met elkaar in overleg gegaan. Een eerste behoeftebepaling uit 2015 is begin 2019 geactualiseerd. Er zijn onderwerpen benoemd die in afstemming moeten worden uitgewerkt, zoals afspraken over de financiering van de woningaanpassingen, urgentieregelingen en plannen voor (ver)nieuwbouw. De lokale samenwerkingsafspraken brengen we ook onder de aandacht in de regio Amersfoort. Hierbij moet aandacht gegeven worden aan de benodigde reguliere woningen voor mensen met ondersteuning en zorg. In Soest zijn en worden meerdere kleinschalige woonzorgvoorzieningen voor mensen met dementie gerealiseerd. Hiermee is inmiddels de prognose van de behoeftepeiling 2019 voor deze doelgroep gerealiseerd. Voor andere doelgroepen is nog wel wat ruimte. De behoeftepeiling 2019 betreft overigens niet alle WLZ-doelgroepen.

Hulp bij het huishouden: Ook de hulp bij het huishouden ondersteunt het langer zelfstandig wonen. Het abonnementstarief Wmo heeft op de huishoudelijke hulp een aanzuigende werking. Het aantal cliënten is (na een teruggang wegens corona in het voorjaar 2020) snel weer toegenomen. In de samenwerking binnen de regio Amersfoort (met een doorkijkje naar andere gebieden in het land) is gezocht naar mogelijkheden om op de stijgende uitgaven voor huishoudelijk te besparen. Dit onderzoek liep door in 2021. Monitor Sociaal Domein 2020

5.2 Cijfers zo lang mogelijk zelfstandig wonen

Mensen wonen zo lang mogelijk zelfstandig

tevreden met woonaanpassing

zippycommunicatie.nl

Ondersteuning

70%

Monitor Sociaal Domein 2020

Onderwerp

Indicator

Toelichting

2016

Gezondheid

75+ zelfstandig wonend (per 1000)

75+ zelfstandig wonende ouderen (per 1000)

948

Aantal WMO voorzieningen

Aantal clienten met WMO voorzieningen

2560

Aantal indicaties beschermd wonen

Tevreden met woningaanpassing

%mensen dat (heel) tevreden met woningaanpassing / woonvoorziening

Ondersteuning

Monitor Sociaal Domein 2020

2017

2475

2018

2019

947

954

2410

2275

2020

2680

59 69%

80%

70%

6. Gevoel van veiligheid [maatschappelijk effect 4]

Veiligheid raakt ieder mens. Ieder mens wil in een veilige en prettige omgeving wonen en opgroeien. Dit maakt dat vele partijen betrokken zijn het thema veiligheid, zoals jongerenwerk, scholen, werk en sport. Gezamenlijk zijn deze partijen werkzaam aan een veilig en leefbaar Soest.

6.1 Criminaliteit

Gevoel van veiligheid Cijfers geven een wisselend beeld In 2020 is de totale geregistreerde criminaliteit in Soest licht gestegen. Dit komt vooral doordat het aantal fietsendiefstallen aanzienlijk is toegenomen (48%) evenals het aantal winkeldiefstallen (69%). Daarnaast is het aantal meldingen jongerenoverlast zeer sterk gestegen in 2020 (89%). Dit laatste cijfer is een harde trendbreuk van een vanaf 2013 alsmaar dalend aantal meldingen. De oorzaak hiervan kan gevonden worden in de gevolgen van de coronapandemie: sportscholen, onderwijs, cafés en andere voorzieningen waren gesloten waardoor de jeugd elkaar enkel nog buiten kon treffen. Daarnaast werkten veel mensen thuis waardoor zij ook overdag hinder ondervonden van de op straat hangende jeugd. In andere gemeentes zien we in het bijzondere coronajaar ook een stijging van fietsendiefstallen en winkeldiefstallen. Andere vormen van criminaliteit daalden juist sterk, denk aan woninginbraken (-42%), autokraken (-19%) en bedrijfsinbraken (-55%). Met name woninginbraken hebben een grotere impact op veiligheidsgevoelens dan een fietsendiefstal. Ook deze daling kan men toeschrijven aan de gevolgen van de coronacrisis; mensen bleven thuis waardoor inbraken lastiger werden. Mogelijk is het gevolg hiervan dat criminelen op een andere manier aan goederen probeerden te komen, zoals via fietsendiefstal en winkeldiefstal.

Zorgelijk is de cijfermatige afname van de meldingen huiselijk geweld (-29%). Dat lijkt positief, maar mogelijk is met de lock down, de sluiting van de scholen en het thuiswerken een deel van de gevallen van huiselijk geweld niet gemeld terwijl deze wel plaatsvonden. De complexiteit van huiselijk geweld casuïstiek nam toe; er zijn meer gevallen uit Soest besproken in het Zorg- en Veiligheidshuis. Er zijn meer trajecten buurtbemiddeling opgestart, 70% hiervan is in 2020 positief afgesloten. Cijfers over leefomgeving komen tweejaarlijks en ontbreken daarom in 2020. Ook in 2021 doet Soest mee aan het uitgebreide onderzoek van de Veiligheidsmonitor om de gevoelens van veiligheid in buurten en wijken te meten.

Monitor Sociaal Domein 2020

Veel inzet op integrale aanpak Er wordt op verschillende niveaus integraal gewerkt om problematische casuïstiek op het gebied van veiligheid aan te pakken, zo ook in 2020. Hierbij is er altijd een intensieve samenwerking met zorg/sociaal domein en straf/ politie, OM. Er is reguliere casuïstiek, lokale persoonsgebonden aanpak (PGA) en top-x (zware casuïstiek besproken in het regionale Zorg- en Veiligheidshuis). Binnen de PGA hebben zich 12 casussen voorgedaan. Daarvan zijn er in 2020 twee positief afgerond en zijn er twee gevallen opgeschaald naar de TOP X. Drie andere casussen zijn afgerond omdat zij geen hulp accepteerden en niet meer in beeld kwamen bij de politie, of als gevolg van overlijden. Vijf casussen die voortvloeien uit 2020 staan open in 2021.

Monitor Sociaal Domein 2020

6.2 Cijfers gevoel van veiligheid

Mensen voelen zich veilig 8 JEUGDRECLASSERING PGA trajecten

jeugdreclassering

125

aantal jeugdbeschermingstrajecten

jeugd: onderzoeken veilig thuis

585

182

82 73% geslaagd

melding jongerenoverlast

melding verward gedrag

trajecten buurtbemiddeling

zippycommunicatie.nl

Overlast

zorg

Criminaliteit

Monitor Sociaal Domein 2020

Onderwerp

Indicator

Toelichting

2016

2017

2018

2019

2020

Criminaliteit

PGA-trajecten

Aantal PGA-trajecten

Jeugdreclassering

Aantal jeugdbeschermingstrajecten

Aantal jeugdbeschermings-trajecten

125

140

115

125

Jeugd: onderzoeken veilig thuis

Veilig Thuis onderzoeken (jeugd)

Meldingen jongerenoverlast

697

562

422

315

585

Meldingen verward gedrag

195

215

206

182

Trajecten buurtbemiddeling

Waarvan geslaagd

Waarvan positief afgerond

80%

73%

Rapportcijfer veiligheid in de buurt

Rapporcijfer veiligheid in de buurt

7,3

Ervaring veel overlast in de buurt

47%

46,3%

Gemeente betrekt buurt bij leefbaarheid en veiligheid in de buurt

Gemeente betrekt buurt bij leefbaarheid en veiligheid

31%

35%

Zorg

Overlast

Leefomgeving

Monitor Sociaal Domein 2020

Bijlages inclusief tabellen 1. ZELFREDZAAMHEID Onderwerp

Indicator

Toelichting

2016

2017

2018

2019

2020

Bron

Gezondheid

Jongeren met jeugdhulp

%jongeren met jeugdhulp tot 18 jaar tov toaal aantal jongeren

10%

10,6%

11,2%

10,6%

10,7%

WSJG

Jeugdhulp zonder verblijf

%jongeren tot 18 jaar

9,5%

10,2%

10,7%

10,3%

10,4%

WSJG

Jeugdhulp met verblijf

%jongeren tot 18 jaar

1,2%

0,9%

WSJG

Jeugdbescherming

%jongeren tot 18 jaar

0,9&

1,2%

1,3%

1,4%

1,2%

WSJG

Jeugdhulp volgens plan beeindigd

%beeindigde jeugdhulptrajecten volgens plan

79,6%

74,8%

84,5%

87,7%

82%

WSJG

Volwassenen met ambulante begeleiding

Aantal volwassenen met ambulante begeleiding

227

266

326

338

388

Zorgmonitor BBS

Gevoelens over gezondheid

Gevoelens over gezondheid, rapportcijfer

Tevredenheid over beter redden

Door de ondersteuning kan ik mij beter redden: ja

82%

80%

78%

79%

82%

CEO 2020

Tevreden: betere kwaliteit van leven

Door ondersteuning heb ik een betere kwaliteit van leven: ja

70%

75%

73%

76%

CEO 2020

Huishoudens in de bijstand

%huishoudens in de bijstand

3,6%

3,5%

WSJG

Huishoudens onder armoedegrens

Aantal huishoudens onder de armoedegrens (130%)

Stimulanz, minimascan 2018

Kinderen in armoede

%kinderen in armoede

4,9% (2015)

Trajecten schuldhulpverlening

Aantal trajecten schuldhulpverlening

144

Beperkt deelname samenleving

Financiën beperken mij om deel te nemen aan het maatschappelijk leven: ja (matig tot ernstig)

Voortijdig schoolverlaters

%voortijdige schoolverlaters

Deelnemers taalhuis Aantal inwoners met taalachterstand in bijstand

Inkomen

Opleiding

Taal

Monitor Sociaal Domein 2020

7,6

7,7

2622

Pon Burgerpeiling 2019

WSJG

147

141

130

BBS

Pon Burgerpeiling

1,53%

1,97%

1,49%

WSJG en onderwijsincijfers.nl

Aantal deelnemers taalhuis 1e half jaar

125

128

110

Idea jaarverslag

Aantal inwoners met taalachterstand in bijstand

29%

140 11%

1,2%

1,60%

BBS

2. MENSEN DOEN MEE NAAR VERMOGEN Onderwerp

Indicator

Toelichting

Arbeidsparticipatie

Regintegratie-voorzieningen (per 1000 inwoners

Aantal re-integratievoorzieningen per 1000 inwoners 15-75 jr

Uitstroom naar betaald werk

Uitstroom uit bijstand naar werk

Hulp draagt bij aan participatie

Hulp draagt bij aan participatie: ja

70%

Beperkt deelname samenleving

Financien beperken matig tot ernstig de mogelijkheden deel te nemen aan maatschappelijk leven

11%

Voortijdig schoolverlaters

% voortijdig schoolverlaters (2019= 2018-2019)

1,20%

1,60%

1,53%

Inwoners met dagbesteding

Aantal inwoners met dagbesteding

154

163

176

Financiën

Schoolparticipatie

Deelname aan sociale netwerken

106

2017

2018

2019

24,7

23,7

127

126

104

Tevredenheid dagbe(Heel) tevreden over dagbesteding steding

2020

Bron WSJG

BBS KTA BBSuo

70%

1,97%

72%

Pon Burgerpeiling

WSJG

132

Zorgmonitor BBS

68%

CEO 2020

Voldoende sociaal weerbaar 13-17 jaar

92%

Ggdru.buurtmonitor.nl

Eenzaamheid volwassenen

33,5%

Ggdru.buurtmonitor.nl

Ernstige eenzaamheid volwassenen

9,5%

Ggdru.buurtmonitor.nl

Vrijwilligers- Jongeren naar maatwerk schappelijke stage

Mantelzorg

2016

Aantal jongeren dag vrijwilligerswerk 14% blijft doen na maatschappelijke stage

38%

Griftland college / Balans

Volwassenen

%inwoners dat vrijwilligerswerk doet -incidentieel en intensief

Mantelzorgers

%mantelzorgers

36%

WSJG

Mantelzorgers met hoge belasting

36%

WSJG

Gebruik huishoudelijke hulp toelage

Gebruik HHT door mantelzorgers

150

Zorgmonitor BBS

Monitor Sociaal Domein 2020

42%

102

150

43%

186

43%

Pon Burgerpeiling

3. MENSEN WONEN ZO LANG MOGELIJK ZELFSTANDIG Onderwerp

Indicator

Toelichting

2016

Gezondheid

75+ zelfstandig wonend (per 1000)

75+ zelfstandig wonende ouderen (per 1000)

948

Aantal WMO voorzieningen

Aantal clienten met WMO voorzieningen

2560

Aantal indicaties beschermd wonen

Ondersteuning

%mensen dat (heel) tevreden met Tevreden met woninwoningaanpassing / woonvoorziegaanpassing ning

Monitor Sociaal Domein 2020

2017

2475

2018

2019

947

954

2410

2275

2020

WSJG 2680

69%

80%

Bron

WSJG Zormonitor BBSuo

70%

CEO 2020

4. MENSEN IN SOEST VOELEN ZICH VEILIG Onderwerp

Indicator

Toelichting

2016

2017

2018

2019

2020

Bron:

Criminaliteit

PGA-trajecten

Aantal PGA-trajecten

Gemeente

Jeugdreclassering

Samen Veilig Midden Nederland (SVMN)

Aantal jeugdbeschermingstrajecten

Aantal jeugdbeschermings-trajecten

125

140

115

125

WSJG

Jeugd: onderzoeken veilig thuis

Veilig Thuis onderzoeken (jeugd)

SVMN

Meldingen jongerenoverlast

697

562

422

315

585

Politie

Meldingen verward gedrag

195

215

206

182

Politie

Trajecten buurtbemiddeling

Indebuurt033

Waarvan geslaagd

Waarvan positief afgerond

80%

73%

Indebuurt033

Rapportcijfer veiligheid in de buurt

Rapporcijfer veiligheid in de buurt

7,3

Veiligheidsmonitor

Ervaring veel overlast in de buurt

47%

46,3%

Veiligheidsmonitor

Gemeente betrekt buurt bij leefbaarheid en veiligheid in de buurt

Gemeente betrekt buurt bij leefbaarheid en veiligheid

31%

35%

Veiligheidsmonitor

Zorg

Overlast

Leefomgeving

Monitor Sociaal Domein 2020

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Soest&id=5775a3b4-da08-4feb-bc7c-b3540e81be93