J1. Recreatie en Toerisme gemeente Soest
Tekst van het document
Recreatie en toerisme gemeente Soest
Hoofdrapport
338400086
Augustus 2023
Inhoud
1
Vraag en aanbod
4
2
Kosten en baten
18
2
CONTEXT De gemeente Soest wil dat alle inwoners ook in de toekomst fijn kunnen wonen, werken en recreëren. Een belangrijk onderdeel daarbij is hoe er om dient te worden gegaan met de ruimte. Daarom is er in 2021 een omgevingsvisie gemaakt waarin staat hoe de dorpen Soest en Soesterberg er in 2040 eruit komen te zien. Om invulling te geven aan de omgevingsvisie worden er momenteel zes omgevingsprogramma’s opgesteld. Deze gaan over Wonen, Mobiliteit, Werken, Water, Groen en Energietransitie. Voor het opstellen van het Omgevingsprogramma Werken en Groen & Landschap heeft Soest informatie nodig over recreatie & toerisme.
01
ONDERZOEKSDOEL
02
Het doel van het onderzoek is de informatie te verzamelen die als input kan dienen voor het opstellen en finetunen van het Omgevingsprogramma Werken. Met name gaat het daarbij om informatie die nodig is voor de analyses over vraag & aanbod, kosten & baten en druk & draagkracht van het toerisme.
Onderzoeksaanpak
03
Om aan de gewenste informatie te komen is deskresearch en een bezoekersonderzoek uitgevoerd.
1 Vraag en aanbod
In dit hoofdstuk presenteren we verschillende kerncijfers over de vraag naar- en het aanbod van het toerisme van de gemeente Soest. We doen dat voor onderstaande onderwerpen.
1
Huidig ruimtegebruik van en door voorzieningen van recreatie en toerisme
2
Recreatiegebieden en toeristische voorzieningen
3
Bezoekersaantallen en spreiding bezoekers over de verschillende recreatie gebieden
4
Profiel en kenmerken van de bezoekers
5
Overige behoefte van recreatie en toerisme zowel binnen als buiten de bebouwde kom
5
Huidig ruimtegebruik van en door voorzieningen van recreatie en toerisme
Totaal bodemgebruik gemeente Soest 2017 Terrein Totale oppervlakte Verkeersterrein
0% 4%
25% 39%
2% 3%
27% Verkeersterrein
Bebouwd terrein
Semi-bebouwd terrein
Recreatieterrein
Agrarisch terrein
Bos en open natuurlijk terrein
Binnenwater
Bebouwd terrein Semi-bebouwd terrein Recreatieterrein totaal Park en plantsoen Sportterrein Volkstuin Dagrecreatief terrein Verblijfsrecreatief terrein Agrarisch terrein Bos en open natuurlijk terrein Bos Open droog natuurlijk terrein Open nat natuurlijk terrein Binnenwater
aanta ha. % totaal % terrein 4.643 187 4% 1.163 92 133 32 59 7 2 33 1.258 1.793 1.440 341 11 18
25% 2% 3% 24% 44% 5% 2% 25% 27% 39% 80% 19% 1% 0%
Bron: CBS Bodemgebruik 2017
6
Recreatiegebieden en toeristische voorzieningen (1/2) Type Boerderijwinkel Boerderijwinkel Boerderijwinkel Boerderijwinkel Kunst/cultuur Kunst/cultuur Kunst/cultuur Kunst/cultuur Kunst/cultuur Kunst/cultuur Kunst/cultuur Kunst/cultuur Kunst/cultuur Landgoed Museum Museum Museum Natuurgebied Natuurgebied Natuurgebied Natuurgebied Natuurgebied Natuurgebied Natuurgebied Natuurgebied
Voorziening Gastvrije boerderij van Pieter en Anneke Kuijer Boerderij het Gagelgat Kaasboerderij ‘De Stealenhoef’ boerderij Het Derde Erf De Oude Kerk Koninklijke Marechaussee Kazerne De Oude Tempel Openlunchttheater Cabrio Idea Kunstencentrum Atishok Soester knollenkoor apollo Kunststichting hazart Wegh der Weegen Herman van Veen Arts Center Nationaal Militair Museum Boerderij het Gagelgat Museum Soest Park Vliegbasis Soeterberg Lange en Korte Duinen Eempolder De Engh Monnikenbos Jessurunbos Op Hees Het Slangenbosje
Bronnen: https://www.dagjeweg.nl/nieuwsredactie/25576/Must-sees-tijdens-eendagje-uit-in-Soest https://www.opdeheuvelrug.nl/gemeenten/soest https://issuu.com/uitinsoest/docs/2012-2013_toeristische-gids-soest-s https://platform.bonchef.nl/Utrecht/Soest
7
Recreatiegebieden en toeristische voorzieningen (2/2) Type Restaurant Restaurant Restaurant Restaurant Restaurant Restaurant Restaurant Restaurant Restaurant Restaurant Restaurant Restaurant Restaurant Restaurant Restaurant Restaurant Restaurant Restaurant Restaurant Restaurant Restaurant Restaurant Restaurant Restaurant Restaurant
Voorziening Grand Café de Lindenhof Pannenkoekenboerderij De Smickel Eetvilla Den Brink Zuyver Fletcher Hotel-Restaurant Het Witte Huis Casata Catering Grand Café Soestdijk Overhees | De Achterkamer Broodje van Toontje Hong Kong Garden Participatiemaatschappij Nepal-Soest Pizzeria Da Saro Sushi for you Toet Anch Amon Wok And Roll Bakkerij Smitsveen Bar Eetcafé Centraal Charlie's 33 De Soester Duinen Emek L'Italiano De Melodie 't Hoogt 't Luykje 't Spiehuis
Type Restaurant Restaurant Restaurant Restaurant Restaurant Restaurant Restaurant Restaurant Restaurant Restaurant Restaurant Restaurant Restaurant Restaurant Restaurant Restaurant Restaurant Overig Overig Overig
Voorziening Grill-Restaurant De Droom Il Sogno Kwalitaria Nieuweweg Middellandse Zee Restaurant de Korte Duinen Stazione Pazz0 Sushi Thai Tong Fong Alanya Batavia Broodjesspecialist Cafeteria de Spoorhut China De Nijl De Pyramiden DLC Café Eetcafé het Raadhuis De Paardenkamp Wellness Thermen Soesterberg Edelsteenslijperij De Sprong
Bronnen:
https://www.dagjeweg.nl/nieuwsredactie/25576/Must-sees-tijdens-eendagje-uit-in-Soest https://www.opdeheuvelrug.nl/gemeenten/soest https://issuu.com/uitinsoest/docs/2012-2013_toeristische-gids-soest-s https://platform.bonchef.nl/Utrecht/Soest
8
Inventarisatie overnachtingsaccomodaties Accommodatie B&B Soestdijk Kamer in een bed & breakfast aangeboden door Germa Kamer in een bed & breakfast aangeboden door Jacques Blom aan de Eem Studio DailyKaat (bed & bike) B&B Op d’Engh Bed & Breakfast Eikenhorst B&B DailyKaat Zonnegloren Bed and Breakfast Buitengewoon B&B Hadassa Duynparc Soest Het Bossch 't Eekhoornnest Camping & Chaletpark 't Monnickenbosch Stayokay Hostel Soest DoubleTree by Hilton Royal Parc Soestduinen Hotel Kontakt der Kontinenten Fletcher Hotel-Restaurant Het Witte Huis Studio De Eikenhorst By Balu Infinirgy lodges Vakantiehuis Soestdijk
Type B&B B&B B&B B&B B&B B&B B&B B&B B&B B&B B&B Bungalowpark Bungalowpark Bungalowpark Camping Hotel Hotel Hotel Hotel Huisje/appartement Huisje/appartement Huisje/appartement Huisje/appartement
Bronnen: https://www.dagjeweg.nl/nieuwsredactie/25576/Must-sees-tijdens-een-dagje-uit-in-Soest https://www.opdeheuvelrug.nl/gemeenten/soest https://issuu.com/uitinsoest/docs/2012-2013_toeristische-gids-soest-s
9
Bezoekersaantallen en bezoeksmotieven In de periode augustus 2022 – juli 2023 is de gemeente Soest door ca 1,3 miljoen personen van 18 jaar en ouder en woonachtig buiten de gemeente bezocht Motief bezoek Een bezoek aan familie/ kennissen/ vrienden
28%
Een bezoek aan een café/restaurant/bar
20%
Een bezoek aan (natuurgebied) Vliegbasis Soesterberg
19%
Een bezoek aan één van de bossen binnen de gemeentegrens
17%
Een bezoek aan één van de winkels
17%
Gildefeesten
30%
Een bezoek aan natuurgebied Lange Duinen
16%
Soester Wandelweekend
29%
Een bezoek aan natuurgebied de Korte Duinen
13%
Een bezoek aan een museum, theater of bioscoop Een bezoek aan een evenement
9%
Welk(e) evenement(en) bezocht
Zomeroffensief
25%
Truckstar Mack&Speciaal Transportdag
19%
Sylvester by Night
17%
Sylvestercross
15%
6%
Een bezoek aan de Eempolder voor zover binnen de gemeentegrens
5%
Een meerdaagse vakantie gehouden
4%
anders, namelijk...
45%
Onder de categorie “anders, namelijk” vallen de antwoorden erg uiteen; van diverse markten tot andere wandel evenementen.
Geen van deze
18%
Bron: Bezoekersonderzoek 2023 Kantar Public Een ander soort bezoek, namelijk..
10%
10
Bezoekersaantallen en spreiding bezoekers over de verschillende activiteiten en recreatie gebieden Aantal Nederlandse bezoekers*** (x 1.000)
Categorie Aantal Nederlandse bezoeken (x miljoen)
Bezoek café/restaurant/bar
261
0.75 – 1.0
Bezoek museum, theater of bioscoop
120
0 – 0.5
Bezoek evenement
113
0 – 0.5
Bezoek Eempolder
78
0 – 0.5
Bezoek Lange Duinen
174
0.75 – 1.0
Bezoek Korte Duinen
75
0 – 0.5
Bezoek bosgebieden binnen de gemeentegrens
267
1.5 – 1.75
Bezoek vliegbasis Soesterberg
257
0.75 – 1.0
Recreatieve activiteit
Bron: Bezoekersonderzoek 2023 Kantar Public
11
Profiel en kenmerken van de bezoekers en bezoeken (1/3)
Leeftijd
Geslacht
Herkomst Randgemeenten vier grote gemeenten)*
18-24 jaar
4%
8% Zuid (Zeeland, Noord-Brabant, Limburg)
25-34 jaar 35-45 jaar
33% 19%
45-55 jaar 55+ jaar
23% 17%
54%
11%
46% Oost (Overijssel, Gelderland, Flevoland) Noord (Groningen, Friesland, Drenthe)
19% 6%
West (Utrecht, Noord-Holland, Zuid-Holland excl. drie grote gemeenten en randgemeenten) Drie grote gemeenten (Amsterdam, Rotterdam, Den Haag)
49% 11%
Bron: Bezoekersonderzoek 2023 Kantar Public
* Onder randgemeenten vallen gemeenten die grenzen aan de vier groten steden, daar vallen de volgende gemeenten onder: Amstelveen, Diemen, Landsmeer, Ouder-Amstel, Ridderkerk, Barendrecht, Albrandwaard, Krimpen a\d IJssel, Capelle a\d IJssel, Schiedam, Westland, Rijswijk, Leidschendam-Voorburg, Wassenaar
12
Profiel en kenmerken van de bezoekers en bezoeken (2/3) Utrecht
Soest Waardering (rapportcijfer)
Algemene waardering
7,9
Algemene waardering
7,9
parkeergelegenheid
7,7
bereikbaarheid (per auto, fiets, lopend, OV)
7,8
kwaliteit paden en wegen
7,9
toegankelijkheid voor mindervaliden
6,9
bewegwijzering\aanduiding route in het gebied
7,3
informatie ter plaatse over natuur, landschap, cultuurhistorie
7,2 7,7
digitale vindbaarheid van het gebied horeca
7,0
recreatieve voorzieningen (sport- en spelvoorzieningen, uitkijkpunten, bankjes etc.)
7,2
sanitaire voorzieningen (toiletten) schoon (geen afval)
6,4 7,7
drukte in het gebied
7,2
veiligheid (toezicht en handhaving) in en om het gebied
7,2
Bron: Bezoekersonderzoek 2023 Kantar Public Basis waardering in de vorm van een rapportcijfer: unieke bezoekers Verbeterpunten: Heeft u (nog) suggesties of verbeterpunten voor het gebied [gebied]? * De algemene waardering is los uitgevraagd en is dus geen gemiddelde van de 13 voorgelegde deelaspecten
13
Profiel en kenmerken van de bezoekers en bezoeken (3/3)
Met hoeveel personen was het bezoek
1
17%
2
42%
3
13%
4
11%
5
4%
>6
6%
Bron: Bezoekersonderzoek 2023 Kantar Public
14
Overige behoefte van recreatie en toerisme (1/3) Als u voor uw vrije tijd iets wil ondernemen in de gemeente Soest, waar heeft u dan vooral behoefte aan? Natuur
47%
Aan rust en ontspanning
37%
Mogelijkheden om te wandelen
36%
Voldoende parkeergelegenheid
32%
Ruim aanbod aan horecagelegenheden
24%
Mogelijkheden om te fietsen
22%
Ruim winkelaanbod
22%
Aantrekkelijk ambiance
18%
Speelgelegenheden voor de kinderen
10%
Goed bereik met het openbaar vervoer (OV)
8%
Evenementen en festivals
8%
Anders, namelijk
9%
Bron: Bezoekersonderzoek 2023 Kantar Public
15
Overige behoefte van recreatie en toerisme (2/3) Waar moet een natuur- of recreatiegebied aan voldoen, wil het voor u aantrekkelijk zijn? Wanneer zou u wel een natuur- of recreatiegebied in gemeente Soest bezoeken? “Groot, aaneengesloten natuurgebied met ruim aanbod aan wandelpaden/paadjes om te verdwalen, voldoende bankjes voor rustpauzes, voldoende parkeergelegenheden, en aanwezigheid van watertappunten zou geweldig zijn. Enkele horecagelegenheden in de buurt is prettig maar geen vereiste.” “Leuk wandelen, losloopgebieden voor de hond (héél belangrijk), gratis parkeren, voldoende parkeerruimte. GPSwandelingen gratis beschikbaar.” “Als ik in de buurt ben.” “Als er bijzondere diersoorten te spotten zijn of als het mooi weer is en daar mooie wandelingen zijn. Ten eerste zou ik iets moois tegen moeten komen online om te bedenken dat ik eventueel daar heen zou kunnen gaan.” “Mooi en groot. Rustig is ook fijn.” “Rust en ruimte, parkeerplaats, looproutes.” Daarnaast geeft een deel van de mensen aan dat helemaal geen belangstelling hebben om een recreatiegebied te bezoeken of geen tijd te hebben. Basis: geen natuurgebied in de gemeente Soest bezocht (n=301)
Bron: Bezoekersonderzoek 2023 Kantar Public
16
Overige behoefte van recreatie en toerisme (3/3) Welke bron(nen) met toeristische informatie heeft u gebruikt bij uw bezoek(en) aan de gemeente Soest? Bronnen Website gemeente Soest
9%
Website Uit in Soest
8%
VVV of VVV informatiepunt
7%
6%
5%
Website RBT (Regionaal Bureau voor Toerisme Heuvelrug en Vallei)
Anders, namelijk
Geen van deze bronnen met toeristische informatie gebruikt
3%
12%
Onder de categorie 'anders, namelijk geeft men aan voornamelijk Google of familie en vrienden te raadplegen als bron voor toeristische informatie 63%
Bron: Bezoekersonderzoek 2023 Kantar Public
* Het totaal percentage van alle antwoordcategorieën kan hoger uitkomen dan 100%, omdat respondenten meerdere antwoordcategorieën konden kiezen.
17
2 Kosten en baten
In dit hoofdstuk presenteren we verschillende kencijfers over de kosten en baten van toerisme voor de gemeente Soest. We doen dat voor onderstaande onderwerpen
1
Het relatieve belang en aandeel van R&T voor/in de Soester economie
2
Bestedingen van toeristen
3
Arbeidsmarkt in deze sector
19
Relatieve belang van R&T voor de Soester economie (1/2)
Aantal banen en bedrijfsvestigingen Nederland 2022
Aantal banen en bedrijfsvestigingen gemeente Soest 2022 Branche
aantal banen
aantal % vestigingen
%
Branche
aantal banen
aantal % vestigingen
%
Landbouw
80
0%
50
1%
Landbouw
222.470
2%
76.140
4%
Industrie
2.910
15%
880
14%
Industrie
1.498110
16%
296.170
15%
Handel
3.790
20%
900
15%
Handel
1.612.260
17%
301.910
15%
Collectieve dienstverlening
6.150
32%
Collectieve dienstverlening
2.880.210
31%
448.430
23%
Zakelijke dienstverlening
5.430
29%
2.530
41%
Zakelijke dienstverlening
2.948.780
32%
745.980
38%
Overige dienstverlening
640
3%
310
5%
Overige dienstverlening
208.890
2%
107.460
5%
Recreatie en toerisme
1.440
8%
420
7%
Recreatie en toerisme
206.410
7%
169.010
2%
Totaal
19.000
100%
6.180
100%
9.370.720
100%
1.976.000
100%
Totaal
Uit: waarstaatjegemeente Bron: LISA
20
Relatieve belang van R&T voor de Soester economie (2/2) Financiële baten naar hoofdfunctie gemeente Soest 2022 Baten* Bestuur en ondersteuning Volkshuisvesting, RO en SV Sociaal domein Volksgezondheid en milieu Verkeer, vervoer en waterstaat Sport, cultuur en recreatie Onderwijs Economie Veiligheid Baten totaal
x €1.000 89.595 17.639 12.783 11.764 6.843 2.081 1.793 210 21 142.729
% 63% 12% 9% 8% 5% 1% 1% 0% 0% 100%
Uit: waarstaatjegemeente Bron: CBS - Gemeentelijke begrotingen * Exclusief mutatie reserves
21
Bestedingen van bezoekers In de periode augustus 2022 – juli 2023 hebben de bezoekers bij ieder bezoek gemiddeld 49 euro per gezelschap uitgegeven* Bestedingen bezoekers > 100 euro
17%
75 - 100 euro
4%
50 - 75 euro
9%
25 - 50 euro
12%
15 - 25 euro
9%
10 - 15 euro
5%
5 - 10 euro
2%
1 - 5 euro
2%
0 euro
41%
Bron: Bezoekersonderzoek 2023 Kantar Public
22
Arbeidsmarkt
Sector
Aantal fte's 2021
Evenementenbranche
310
Horeca
610
Dag-attracties
100
Reis-sector Toerisme
560
Deelsector Eet- en drink-gelegenheden Kantines en catering Logiesver-strekking Organisatie congressen en beurzen Reissector Vermaak Vervoer van passagiers Totaal
Aantal fte's 2021 350 140 150 . . 380 . 1020
Watersport- en recreatiesector Totaal
920
Bron: CBS-microdata, bewerking ABF - dashboard.nbtc.nl
Deze cijfers komen uit de CBS Microbestanden. Hierdoor kan het zijn dat de som der delen van lagere sectorniveau's niet overeen komen met het totaal op sector-niveau.
23
Arbeidsmarkt Branche Cultuur Dagattracties Hotels Kantines en catering Organisatie congressen en beurzen Overige eet- en drinkgelegenheden Overige gastvrijheidssector Passagiersvervoer luchtvaart Passagiersvervoer taxi en weg Passagiersvervoer trein en ferry Recreatie Reissector Restaurants Retail Verblijfsrecreatie Watersport Totaal
Aantal fte's 2021 250 120 140 . 140 . .
. . 210 . . .
Bron: CBS-microdata, bewerking ABF - dashboard.nbtc.nl Deze cijfers komen uit de CBS Microbestanden. Hierdoor kan het zijn dat de som der delen van lagere brancheniveau's niet overeen komen met het totaal op branche-niveau.
1070
Deelbranche Bioscopen / theaters Bouw van sport- en recreatievaartuigen Cafés Cafeteria's, snackbars and ijssalons Dagrecreatie (pret)parken/(dieren)tuinen Dagrecreatie overig Eventcatering Handel in kampeerartikelen Handel in watersport Hotels Kantines en contractcatering Musea & exposities Organisatie congressen en beurzen Overige gastvrijheidssector Passagiersvaart en veerdiensten Passagiersvervoer luchtvaart Passagiersvervoer per trein Passagiersvervoer taxi & weg Podiumkunst Reisbemiddeling en informatieverstrekking Reisorganisatie Restaurants Retail speelgoed / souvenirs Verblijfsrecreatie bungalows Verblijfsrecreatie kampeerterreinen en groepsaccommodaties Watersportrecreatie Totaal
Aantal fte's 2021 . 100 . .
120
. . . .
. 180 . . 210 . . . . 610
24