CConstaterende datSoest
Koppel je AI →
Document · PDF

Inspreektekst Karin Kleerebezem

Beeldvormende vergadering 3 september 2026, gemeente SoestBij agendapunt: Inspraak voor omwonenden/betrokkenen m.b.t. beoogde locatie hoogspanningsstation Soest1.056 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen

Verdelen. Stapelen. Herijken. Schriftelijke bijdrage aan de gemeenteraad over de locatiekeuze voor het HSS Mijn naam is Karin Kleerebezem. Ik woon aan de Stadhouderslaan. De participatie bij de herinrichting van onze laan was participatie met een hoofdletter P: een democratisch feestje. De laan ligt er weer prachtig bij. Rond de Stadhouderslaan verandert veel: het hogere en verplaatste Griftland, woningbouwplannen en de heringebruikname van het, eerst verlaten, Stedin-station. De rioolwaterzuivering en de gsm-mast staan er al. Daar komt nu mogelijk een HSS bij. Vanavond hoorde u verschillende belangen, met verschillend gewicht. Ga d’r maar aan staan als gemeentebestuur. Ú moet daar één afweging van maken. Ik hou van details, maar verlaat mijn comfortzone en dwing mijzelf tot een overzicht e gebruik daarvoor drie woorden: Verdelen. Stapelen. Herijken. Verdelen Uw plancoordinator, Pike, heeft mij iets belangrijks duidelijk gemaakt: Stedin en de gemeente kijken vanuit verschillende verantwoordelijkheden naar dezelfde opgave. Stedin kent het net, de technische mogelijkheden en de kosten. Maar Stedin kent Soest niet zoals de gemeente Soest kent. Ú weet dat Soest niet zomaar een plek op een netkaart is, maar een lintdorp tussen de Utrechtse Heuvelrug en het Eemlandschap. Soest heeft, anders dan een stad, keuzeruimte.

Ontzie je de open polder, dan kom je uit bij wat ambtelijk al snel een ‘reststukje’ open veenweidelandschap werd genoemd. Maar op dat ‘reststukje’ wonen wel mensen én liggen al verschillende voorzieningen. Door de open polder te ontzien, verdwijnt de last niet. Zij wordt geconcentreerd bij een kleine groep inwoners. Dat een omwonende daarbij een rechtstreeks belang heeft, hoeft niet te worden weggedacht. Dat belang moet worden gewogen. Juist omwonenden beschikken bovendien over lokale kennis die in een technische of ruimtelijke verkenning gemakkelijk buiten beeld blijft. Daarachter ligt een bestuurlijke vraag: hoe verdeel je de lasten van een voorziening met een regionaal publiek belang over Soest? Het deed me denken aan de olympische estafette. Normaal neem je het estafettestokje over en ren je door. Maar hier moet de gemeente bij de wissel juist even kijken: wat krijgen we aangereikt, en wat moeten we daar vanuit onze eigen verantwoordelijkheid aan toevoegen? Dat een locatie technisch mogelijk is, betekent immers nog niet dat zij maatschappelijk ook de meest aangewezen locatie is. Juist daar begint de aanvullende verantwoordelijkheid van de gemeente. Locatie 11 laat zien wat een ander perspectief kan toevoegen. Die zat niet in de oorspronkelijke selectie van Stedin. De gemeente zag die mogelijkheid wel.

En hij was volgens Stedin niet alleen technisch haalbaar, Stedin… had zelfs een voorkeur voor locatie 11. Voor mij laat dat prachtig zien wat er gebeurt als bij een wissel niet alleen het stokje wordt overgenomen, maar ook opnieuw wordt gekeken. Stedin kijkt vanzelfsprekend naar techniek, doelmatigheid en kosten. Maar daarmee is de afweging niet af. Wat een oplossing maatschappelijk kost en waar je die lasten laat landen, vraagt juist om de lokale blik van de gemeente. En dan nog één stap. Ook de gemeente weet niet alles wat inwoners over hun eigen omgeving weten. Soest hecht eraan die kennis tijdig op tafel te krijgen. Is het dan onredelijk te verlangen dat die ook zichtbaar meeweegt om tot het principe besluit te komen (en niet erna). Dat brengt mij op ‘stapelen’. ‘Clustering’ wordt gebruikt als argument vóór locatie 10: er ligt al een rioolwaterzuivering, dus een HSS kan er mooi bij. Maar draai dat eens om. In 1981 werd over die rioolwaterzuivering juist geconcludeerd dat verplaatsing eigenlijk nodig was, maar financieel niet haalbaar. De RWZI bleef dus. Is het dan redelijk om juist dát historische gegeven nu om te keren tot een voordeel van deze locatie: er staat al een belastende voorziening, dus daar kan er nog één bij? Deze historie brengt mij bij mijn derde woord: herijken. Woningbouw en energietransitie stellen andere eisen aan onze ruimte.

Een HSS is nodig om ‘een hele regio te ontlasten’. Zo’n groot publiek belang kan rechtvaardigen dat niet alleen een kleine groep inwoners de lasten draagt, maar ook het landschap ruimte biedt. Het windmolenbeleid en locatie 2 laten zien dat lang geldende ruimtelijke uitgangspunten niet onaantastbaar zijn. Is het ondenkbaar om ook het uitgangspunt dat de open polder moet worden ontzien, te herijken als de lasten daardoor op dat ‘reststukje’ verder worden gestapeld? Herijken betekent voor mij daarbij niet uitsluitend opnieuw kiezen tussen locatie 10 en locatie 11. Het betekent ook teruggaan naar de oorspronkelijke vraag: zouden we, met de kennis van nu, nog steeds dezelfde uitgangspunten hanteren, dezelfde zoekruimte afbakenen en dezelfde belangen hetzelfde gewicht geven? Daarbij hoort naar mijn mening ook de langere termijn. Niet alleen wat Soest nu nodig heeft, maar wat we over vijf, tien of twintig jaar van deze infrastructuur vragen en welke ruimte daarvoor nodig kan zijn. Een locatiekeuze voor infrastructuur van deze omvang bepaalt immers mede welke mogelijkheden later nog openstaan. Toch zie ik nergens dat het nieuwe HSS serieus is onderzocht in samenhang met de uitbreiding van Soest-2. Had u niet willen weten of zo’n gecombineerd onderzoek de maatschappelijke lasten anders over Soest had kunnen verdelen? Ik zeg daarmee niet dat Soest-2 een betere locatie is.

Dat kan ik niet beoordelen. Misschien valt die mogelijkheid om goede technische of financiële redenen af. Maar juist dan zou ik willen kunnen zien welke redenen dat zijn, hoe zwaar zij wegen en hoe zij zijn afgewogen tegen de maatschappelijke gevolgen van de andere mogelijkheden. Herijken heeft bovendien een tijdsdimensie. Naarmate op basis van een gekozen locatie verder wordt onderzocht, geïnvesteerd, gecontracteerd en geprocedeerd, nemen de praktische en financiële gevolgen van een koerswijziging toe. Die gevolgen kunnen vervolgens zelf een argument worden om de gekozen route voort te zetten. Juist daarom lijkt het mij van belang de vraag of de juiste uitgangspunten, zoekruimte en belangen zijn gehanteerd te stellen vóórdat die ruimte voor een werkelijke heroverweging steeds kleiner wordt. Herijken, dus, terwijl herijken nog werkelijk mogelijk is. Ik ben uit mijn comfortzone gestapt. Dat vraag ik ook van u. Meneer Voskuilen, u beschrijft zichzelf als iemand die vastgelopen besluitvorming graag lostrekt. Goed bestuur vraagt soms juist dat er bij de wissel niet wordt doorgerend. Dat u heel precies kijkt naar wat u krijgt aangereikt, welke kennis nog ontbreekt en welk gewicht u zelf aan de verschillende belangen geeft — en pas daarna bepaalt of de gekozen route nog steeds de juiste is. Dank u wel voor het luisteren, Karin Kleerebezem

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://soest.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/c0dff180-347f-4210-a950-83439f2b5407?agendaItemId=6c1977da-9d47-4116-8b15-5462115a118f