Groeien in nabijheid - Ontwikkelperspectief 2040 NOVEX-gebied Utrecht-Amersfoort (1)

Utrecht en Amersfoort (NOVEX-gebied MRU)

wordt jaarlijks geïndexeerd, tot het moment van

rekening van de gemeente (danwel in samenwerking

in een programmatische aanpak Rijk-regio.

met mede-bekostigende partners zoals provincie en

Basis daarvoor is het Ontwikkelperspectief



marktpartijen, etc.).

‘Utrecht Nabij’ en het Ontwikkelbeeld ‘Regio

— De vigerende bestuurlijke afspraken blijven van

uitkeren, met de IBOI.

Amersfoort Centraal!’. — Als onderdeel van de bijdrage van € 65 mln. levert

— Het op orde brengen van benodigde randvoor-

kracht, ook met betrekking tot financiële risico’s. 

het Rijk voor de maatregelen die verbonden zijn aan

waarden hiervoor, waaronder: aanpak stikstof,

de stations Amersfoort CS en Amersfoort Scho-

versterking multimodale bereikbaarheid, groen

project is dragen Rijk en regio gezamenlijk zorg voor

thorst een bijdrage van € 8 mln. (respectievelijk

groeit mee en toevoeging energienetwerken

het beheersen van de risico’s door het volgen van de

circa € 5 mln. en € 3 mln., inclusief btw). Voor deze

(elektra en warmte).

MIRT-spelregels. In geval het taakstellende bedrag

bijdrage geldt mogelijk (gedeeltelijk) geen afdracht aan het btw-compensatiefonds, afhankelijk van de

— In het geval de regio mede opdrachtgever van het

niet toereikend is wordt overgegaan tot: — In aanvulling op bovenstaand bijdrage voor het

ontvanger en wijze de uitkering (ProRail of gemeen-

mobiliteitspakket maken Rijk en Amersfoort ook

te).

een versnellingsafspraak over de versnelling van

Ontwikkelperspectief NOVEX-gebied Utrecht-Amersfoort 28

— Optimaliseren binnen de gewenste scope. — Indien dit geen gewenst effect oplevert dan aanpassen van de scope.

— Project faseren, uitstellen (tijd) of stopzetten. — Daar waar het gaat om reeds bestaande projecten

Definitieve afspraken voorstellen eerste ronde Gemeente: voorstel

Woningen Toegekende Rijksbijdrage

vervolgen deze het lopende MIRT-proces, daar waar het MIRT-proces opgepakt. Daarbij wordt waar

Utrecht: 2e Daalsedijk (inclusief Wisselspoor),

nodig de verbinding gelegd met de programma’s U

Cartesiusdriehoek, Sportpark Zuilense Overvecht

Ned en SBaB, waarbij wordt aangetekend dat een

Soest: Multimodale ontsluiting en leefbaarheid

aantal projecten daar reeds onderdeel van uitmaakt.

Soesterberg Veenendaal: Groenpoort

De tabel hiernaast bevat de definitieve afspraak van de

Definitieve afspraken voorstellen tweede ronde

voorstellen uit de eerste ronde waarvoor onder voor-

Gemeente: voorstel

1.544

€ 16.516.500

€ 8.893.500

920

€ 1.989.845

€ 1.071.455

968

€ 1.442.284

€ 776.615

Woningen Toegekende

behoud van cofinanciering een reservering is gemaakt

Rijksbijdrage

en de afspraken voor de tweede ronde. De middelen

(totaal, inclusief btw)

worden via een specifieke uitkering uitbetaald aan gemeenten. Voor de tweede ronde versnellingsafspraken zijn de voorwaarden van toepassing die zijn vastgesteld in het BO Leefomgeving juni 2022.

(inclusief btw)

(totaal, inclusief btw)

het gaat om nieuwe projecten worden deze conform

Versnellingsafspraken woningbouwlocaties

Co-financiering

Co-financiering (inclusief btw)

Amersfoort: Spoorzone Amersfoort C.S.+

4.830

€ 30.372.300

€ 16.577.000

Houten: Houten Centrum, Molenzoom, Koppeling

4.750

€ 7.500.000

€ 7.500.000

Stichtse Vecht: Stichtse Vecht Planetenbaan/

3.152

€ 3.930.543

€ 5.747.361

Het Kwadrant en Bisonspoor

Ontwikkelperspectief NOVEX-gebied Utrecht-Amersfoort 29

B. AFSPRAKEN REGIO UTRECHT

verkenning gereserveerd is. Het is zodoende

mobiliteitsmaatregelen die voor 2030 bijdragen aan

1. NOVEX-gebied MRU: Programma U Ned

noodzakelijk om aanvullende middelen te reser-

het bereikbaar houden van de regio. Inzet is om op

Mobiliteitsstrategie

veren, als we de huidige doelen van de verken-

het BO MIRT 2023 over de meest effectieve maatre-

— Rijk en regio onderschrijven de richtinggevende

ning willen vasthouden.

gelen afspraken te maken.

principes die opgesteld zijn in de Mobiliteitsstrategie U Ned 2040 en stellen de gesignaleerde

— Rijk en regio besluiten in de vervolgfase (zeef 2) van

Gebiedsonderzoeken

mobiliteitsopgaven 2040 vast, en constateren dat

de MIRT-verkenning OV en Wonen door te studeren

ondanks toepassing van de principes de opgaven

op de geïdentificeerde kansrijke oplossingsrich-

horende condities van de onderzochte gebieden:

op alle netwerken omvangrijk zijn en blijven en dat

tingen: de (deels) ondergrondse Merwedelijn, de

A12-zone, USP-Lunetten/Koningsweg, Lage Weide

vraagt om stevige maatregelen.

Papendorplijn in samenhang met de huidige SUNIJ-

en omstreken en Overvecht. De reeds geplande

lijn, busbaanopties via de Waterlinieweg en Utrecht

verdichting in Utrecht Science Park (USP) (meer ge-

Science Park (USP) en de frequentieverhoging van

mengd milieu wonen-werken), Overvecht (kansen

de Uithoftram.

voor verdichting benutten), en Lage Weide (intensi-

— R  ijk en regio werken de aanbevelingen uit de uitwerkingsagenda als vervolg van de Mobiliteitsstrategie binnen U Ned verder uit, met daarbij o.a. aandacht

— R  ijk en regio onderschrijven de potentie en bijbe-

vering bedrijvigheid) wordt voortgezet. Rijk en regio

voor afstemming van de spoorse onderzoeksvoor-

Knooppunt Hoevelaken

zullen -elk vanuit de eigen rol, maar wel met elkaars

stellen

— Rijk en regio bevestigen de urgentie van een snelle

betrokkenheid verantwoordelijkheid nemen dit

realisatie van Knooppunt Hoevelaken (A1/A28) na-

verder uit te werken.

MIRT-verkenning OV & Wonen

dat de Raad van State uitspraak gedaan heeft over

— R  ijk en regio nemen kennis van de resultaten van de

de ViA15 irt stikstof. Dit conform de afspraken uit

— R  ijk en regio zetten in op een ontwikkeling van een

Analysefase van de MIRT-Verkenning OV en Wo-

de bestuursovereenkomst en aanvullend gemaakte

grootschalige A12-zone als logische vervolgstap

nen. Rijk en regio constateren:

bestuurlijke afspraken in de Regio Amersfoort.

binnen Groot Merwede en in relatie tot de aanleg

— D  at het binnen deze MIRT-Verkenning het niet kansrijk is nieuwe stations in combinatie met

van de Merwedelijn, en doorontwikkeling naar — Rijk en regio spannen zich in om met nader te

Rijnenburg. Na ontwikkeling van de A12-zone zijn

‘zwaardere’ OV verbindingen verder te onder-

bepalen (no-regret) maatregelen de impact van de

er mogelijkheden om richting oosten uit te breiden

zoeken.

uitgestelde oplevering van Knooppunt Hoevelaken

met Lunetten/Koningsweg en richting westen in

op te vangen. Identificatie van deze maatregelen

Rijnenburg. De condities om dit mogelijk te maken

een systeemsprong noodzakelijk met een Mer-

vindt plaats binnen de U Ned programmalijnen Kor-

worden verder onderzocht.

wedelijn van Utrecht CS naar Nieuwegein. Een

te Termijn Aanpak (KTA) en Aanpak 2030.

— V  oor een toekomst vast mobiliteitssysteem is

(deels) ondergrondse Merwedelijn draagt het

— D  e regio, zijnde Gemeente Utrecht. neemt initiatief

meest bij aan het oplossen van de woningbouw-

Aanpak 2030

voor nadere uitwerking van de andere opgaven zoals

opgave in dit gebied.

— Rijk en regio doen een onderzoek naar de mobili-

sport, energie, en maatschappelijke voorzieningen

teitseffecten en de kosten en baten van het pakket

en betrekt hierbij per gebied de relevante partijen.

“Aanpak 2030”, zijnde een pakket aan kleinschalige

De uitkomsten hiervan worden, indien relevant, in U

— D  e kansrijke maatregelen passen niet binnen het bedrag (€ 380 mln.) dat bij aanvang van de

Ontwikkelperspectief NOVEX-gebied Utrecht-Amersfoort 30

Ned ingebracht om de samenhang goed in beeld te

De regio legt in dit onderzoek de verbinding met de

intensivering van programma Versterken KTA dat is

houden.

studie naar de spoorcorridor Utrecht-Arnhem-Duit-

gericht op het doelmatig en duurzaam gebruik van

se grens (A12-corridor).

de verkeersinfrastructuur. Het definitieve restant

Groenblauw raamwerk

budget van de KTA 1e tranche zal worden vastgeAmersfoort

steld tijdens de eerste Stuurgroep Goedopweg in

groen-blauwe raamwerk van o.a. Groen Groeit Mee

— Rijk en regio besluiten, gezien de verwevenheid van

2023 op basis van de verantwoordingsinformatie die

en de NOVEX woningbouwlocaties om op het BOL

de opgave in de Metropoolregio Utrecht, de regio

2023 afspraken te kunnen maken om de financie-

Amersfoort en stad Amersfoort en haar bijbehoren-

ring van de benodigde ingrepen verder te brengen.

de opgave integraal op te nemen in U Ned.

— R  ijk en regio concretiseren maatregelen voor het

de provincie zal indienen in de SiSa 2022. 2. Programmatische bekostiging Algemeen

Energie

Regiopoorten

— R  ijk en regio geven uitvoering aan de eerdere

— Rijk en regio brengen de groeipotenties van de

— R  ijk en regio onderschrijven de mogelijkheden van programmatische bekostiging voor de urgente

afspraak uit het BO Leefomgeving: ‘De benodigde

regiopoorten verder in beeld in het programma Re-

woningbouwopgave en de integrale aanpak van de

verzwaring van het bestaande elektriciteitsnetwerk

giopoorten en agenderen vervolgstappen, inclusief

verstedelijkingsopgaven in de NOVEX-gebieden

en benutting warmtebronnen t.b.v. energietransitie

de invulling van randvoorwaarden, in het BO MIRT

MRA en MRU, vooral als het gaat om het vergroten

in samenhang met de plannen voor wonen, werken

in 2023. Hierbij worden de regiopoorten van regio

van de flexibiliteit in het doelmatig aanwenden van

en duurzame mobiliteit uit de verstedelijkingsstrate-

Amersfoort integraal meegenomen. Ook wordt

de beschikbare budgetten, maar onderkennen dat

gie NOVEX-gebied Utrecht-Amersfoort te verken-

daarbij gekeken naar o.a. de multimodale over-

hieraan ook praktische vraagstukken, randvoor-

nen.’ Dit wordt onder andere betrokken bij de nade-

stappotentie van (hoofdwegennet) hubs i.c.m. met

waarden en knelpunten verbonden zijn.

re uitwerking van de ontwikkeling van de A12-zone,

nieuwe producten als BRT-lijnen.

Rijnenburg en de Spoor-/A1-zone en Langs Eem en Spoor in Amersfoort.

— R  ijk en regio spreken af om in de NOVEX-gebieden Korte Termijn Aanpak (KTA)

MRA en MRU te starten met de voorbereiding van

— T ijdens het BO MIRT 2018 is een pakket van maat-

een pilot om vraagstukken, randvoorwaarden en

Oostkant Utrecht

regelen vastgesteld voor de Korte Termijn-Aanpak

knelpunten van programmatische bekostiging in de

— I n aansluiting op de resultaten van de MIRT-ver-

(KTA 1e Tranche) voor de periode 2019-2021. Het

praktijk te onderzoeken en verder uit te werken.

kenning ov en wonen, waaruit blijkt dat het station

restantbudget op 31 december 2022 is tijdens de

Lunetten-Koningsweg kansrijk kan zijn, maar op zijn

Stuurgroep Goedopweg d.d. 17-10-2022 indicatief

—In het BO Leefomgeving Noordwest 2023 zal be-

vroegst na 2035, onderzoekt de regio de moge-

vastgesteld op € 2.624.000 exclusief btw (waarvan

sluitvorming plaatsvinden over de nadere invulling

lijkheden voor de ontwikkeling van het station, in

50% Rijksdeel). Dit bedrag zal worden ingezet voor

van de pilot.

samenhang met het te ontwikkelen ov-netwerk (de

het programma Versterken KTA (2019-2024) zoals

verbinding naar USP, de A12-zone en Rijnenburg en

vastgesteld tijdens het BO MIRT 2019. Dit bedrag

Specifiek Metropoolregio Utrecht

de Binnenstadsas) en de ontsluiting van de geplan-

betreft een aanvulling op de reeds gemaakte finan-

— I n het NOVEX-gebied MRU zal een pilot worden

de grote woningbouwlocaties langs dat ov-netwerk.

ciële afspraak uit 2019 en wordt gebruikt voor een

voorbereid die gericht is op verdere uitwerking

Ontwikkelperspectief NOVEX-gebied Utrecht-Amersfoort 31

van een adaptieve programmatische bekostiging

— Rijk en regio zullen in de onderzoeksopzet tevens

maatregelen en activiteiten gericht op digitalisering

binnen de programmalijnen van U Ned. Dit betreft

ingaan op de rolverdeling, taken, verantwoordelijkhe-

van lokaal beleid, ontsluiten data silo’s, expliciteren

onder andere de programmatische aanpak voor de

den en financiering.

van informatiebehoeften en sturingsinstrumenten.

gemaakte afspraken woningbouw en mobiliteit tot

Hiermee wordt met name ingezet op het verkrij4. Gebruik netwerken optimaliseren: Veilig, Slim en

gen van beter en betrouwbaarder digitaal zicht

Duurzaam – Noordwest

op binnenstedelijke verplaatsingen (goederen en

3. Spoorcorridorstudie Utrecht-Foodvalley-

Noord-Holland, Flevoland en Utrecht

personen, alle modaliteiten). In relatie tot reisdoe-

Arnhem (A12 Corridor)

Werkgeversaanpak

len, alternatieven (modaliteit, tijdstippen, routes),

—Rijk en regio spreken af samen het proces te starten

— Een groot deel van de reisbewegingen in Nederland

de actuele beschikbaarheid van vervoermiddelen

om te komen tot een MIRT-onderzoek naar de cor-

is werkgebonden. Rijk en regio blijven investeren

(OV, deelmobiliteit, hubs, auto), mogelijke conflicten

ridor Utrecht – Foodvalley – Arnhem (A12).

in het stimuleren van werkgevers om de werkgere-

(bijvoorbeeld venstertijden logistiek in relatie tot

lateerde mobiliteit te verduurzamen (mede in het

fietsroutes schoolgaande jeugd, spits-dal bezetting,

2030 en de Aanpak 2030.

— R  ijk en regio streven ernaar om deze onderzoeksop-

kader van Besluit CO2-reductie werkgebonden

laadbehoefte en laadbeschikbaarheid) en de bijstu-

zet in het BO Leefomgeving 2023 gereed te hebben

personenmobiliteit) en het reisgedrag ten tijde van

ringsmogelijkheden hierop;

voor besluitvorming en daarna het MIRT-onderzoek

de coronacrisis te bestendigen door meer thuiswer-

te starten.

ken, beter spreiden van reizen over de dag en over

— T  ussen Rijk en regio vindt de komende maanden afstemming plaats over de scope, waarbij in ieder

de week. Invulling van de werkgeversaanpak vindt

worden op de invulling van de wederkerigheid, het

plaats binnen de gebiedsgerichte Bereikheidspro-

doelbereik, de onderlinge samenhang en de impact

gramma’s SBaB en U-Ned (GoedopWeg).

op beleidseffecten. Voorgestelde lokale maatrege-

geval als uitgangspunten worden meegenomen: — de brede bereikbaarheidsopgave op deze corridor; — d  e verstedelijkingsopgave MRU en Arnhem

— I n het Plan van Aanpak dient ook ingegaan te

len en activiteiten dienen landelijk opschaalbaar en Slimme mobiliteit en versnellen stedelijke platforms

continueerbaar te zijn en te leiden tot structurele

—Hiertoe reserveert het Rijk binnen het programma

effecten.

Veilig, Slim en Duurzaam maximaal € 5 mln. inclusief btw voor versnelling in planvorming en uitvoe-

Utrecht

— d  e bredere impact op de fysieke leefomgeving

ring van maatregelen. Vanuit de nu deelnemende

Digitalisering Overheden

van mogelijke bereikbaarheidsmaatregelen.

overheden (Almere, Apeldoorn, Amersfoort, Zwolle,

— I n de provincie Utrecht is, met draagvlak in de regio,



Dordrecht, Helmond en Heerlen) wordt eenzelfde

een implementatieplan bestuurlijk vastgesteld in het

— Er ligt een verband met de verstedelijkingsopgave

inspanning geleverd.

UVVB. Tevens zijn grote stappen gezet in de profes-

Nijmegen Foodvalley;

in Utrecht Oost en IC Lunetten-Koningsweg die

sionalisering van het Regionale Data Team (RDT).

beiden op zijn vroegst na 2035 zullen spelen: de

— De middelen zijn inzetbaar op voorwaarde van een

Om dit proces versterkt door te zetten investeren

resultaten van de separate onderzoeken van de

uiterlijk 1 maart 2023 gezamenlijk door IenW en

Rijk en regio tot en met 2023 in totaal € 1.210.000,-

regio hierover zullen t.z.t. worden betrokken bij de

betrokken gemeenten bestuurlijk vastgesteld plan

(inclusief btw) in Digitalisering Overheden (ver-

bevindingen uit het brede MIRT-onderzoek UAD.

van aanpak. Dit plan van aanpak bevat een concrete

dere digitalisering in het mobiliteitsdomein). Het

uitwerking van de platformtechnologie, te treffen

Rijk draagt maximaal 50% van de kosten met een

Ontwikkelperspectief NOVEX-gebied Utrecht-Amersfoort 32

maximum van € 605.000 inclusief btw (Ontvanger

afweging bij besluitvorming rond de landelijke

Provincie Utrecht).

spoorcorridors.

de verhouding 3 – 3 - 1. — U  iterlijk bij het BO Leefomgeving in het voorjaar van

Deelmobiliteitshubs

— Dit onderzoek op te pakken binnen de U Ned als

2023 maakt het Rijk inzichtelijk of dekking beschik-

— A  ls invulling van de generieke landelijke afspraak

uitwerking van de Mobiliteitsstrategie in 2023.

baar is voor de nog vast te stellen vergoeding ter

over de realisatie van deelmobiliteitshubs heeft de

compensatie van het noodzakelijke en toekomstige

regio een plan van aanpak opgesteld voor de realisa-

6. Intentieovereenkomst Dom-tot-Dam

onderhoud. Gemeente Utrecht en HDSR maken

tie van twee tranches deelmobiliteitshubs in de re-

— Rijk en de betrokken regionale partijen spreken af

tevens hun onderhandelingsinzet bekend, zodat

gio Utrecht. In het plan van aanpak zijn de eisen voor

te onderzoeken of begin 2023 een intentieover-

hiermee gezamenlijk toegewerkt kan worden naar

open en uniforme deelmobiliteitshubs onderschre-

eenkomst rond de route van Dom tot Dam gesloten

een voor beide partijen realistische afkoopsom en

ven en is vastgelegd dat de eerste tranche deelmo-

kan worden. In de intentie overeenkomst komen

een intentieovereenkomst bij het BO MIRT 2023.

biliteitshubs uiterlijk in mei 2023 wordt gerealiseerd.

terug de inhoudelijke, procesmatige en financiële

Het Rijk draagt 50% van de werkelijke kosten met

vervolgafspraken. Rijk en Regio doen dit vanuit een

een maximum van € 275.000 inclusief btw voor

gezamenlijke regierol.

realisatie van de eerste tranche en reserveert 50% van de werkelijke kosten met een maximum van €

7. Merwedekanaal Utrecht

225.000 inclusief btw voor realisatie van de tweede

— Gezamenlijk een traject te starten om te komen tot

tranche (ontvanger: Provincie Utrecht). De reserve-

een intentieovereenkomst in het najaar van 2023

ring voor de tweede tranche wordt uiterlijk op het

over de overdracht van het eigendom en beheer van

BO MIRT in 2023 omgezet in een definitieve bijdra-

het Merwedekanaal, haar oevers en aangrenzende

ge op basis van een door het ministerie van IenW en

rijkseigendommen binnen de gemeente Utrecht van

de regio Utrecht vastgesteld uitvoeringsplan en een

het Rijk naar de gemeente en het waterschap. Uit-

positief bestuurlijk besluit over de beschikbaarheid

gangspunt van de overdracht is dat deze plaats vindt

van de benodigde regionale financiële bijdrage

in de huidige staat tegen een daarvoor nog vast te

van minimaal 50% van de kosten voor de tweede

stellen vergoeding ter compensatie van het noodza-

tranche.

kelijke en toekomstige onderhoud en de waarde van de over te dragen gronden.

5. Spoorbereikbaarheid Amersfoort — R  ijk en regio gezamenlijk de impact op de regionale

— Voor het vervolgtraject gezamenlijk voor maximaal

en (inter)nationale spoorbereikbaarheid van Amers-

€ 70.000,- een adviesbureau in te huren voor de

foort onderzoeken in relatie tot de verstedelijkings-

nadere uitwerking en het opstellen van de benodige

strategie van de regio Amersfoort als onderdeel

rapportage en kaartmateriaal. De kosten tussen Rijk,

van de MRU, zodat dit bijdraagt aan een integrale

gemeente en waterschap worden verdeeld volgens

Ontwikkelperspectief NOVEX-gebied Utrecht-Amersfoort 33