5. Bijlage 4 Soester sport en beweegakkoord 2022
Tekst van het document
Soester sport en beweeg akkoord
Een leven lang met plezier sporten en bewegen in Soest!
Colofon Datum: Sportformateur en redactie: Vormgeving:
juni 2020 Esther Roelofs en-publique.nl
Met dank aan iedereen die van januari tot en met juni 2020 een bijdrage heeft geleverd aan de totstandkoming van dit Soester sport en beweeg akkoord.
Inhoudsopgave Inleiding
4
Samenvatting
5
Actualiteiten
7
Werkwijze
12
Ambities met concrete acties
14
Continuering
21
Financiering
23
3
Soester sport en beweeg akkoord
Een leven lang met plezier sporten en bewegen in Soest! Dat is het motto van het Soester sport en beweeg akkoord. Met enthousiasme is er in de afgelopen maanden door sport- en beweegaanbieders, het onderwijs, zorg en welzijn en de gemeente Soest samengewerkt aan de totstand koming van dit Soester sport en beweeg akkoord. Het is een concrete set van afspraken aan de hand van 8 activiteiten om het sporten en bewegen in Soest en Soesterberg te innoveren en te optimaliseren.
Het ‘Sport verenigt Nederland’ * is een ambitieuze stap om in heel Nederland de sport verder te versterken, maar ook om de kracht van sport nog beter te benutten voor een vitale en sociale samenleving. Deze ambitie lukt alleen met lokaal maatwerk. Daarom is in Soest, net als in nagenoeg iedere gemeente in Nederland, gewerkt aan het opstellen van een lokaal sportakkoord en de uitvoering ervan.
Waarom eigenlijk dit Akkoord? Op 29 juni 2018 ondertekende Minister Bruins samen met een groot netwerk uit de sport, gemeenten en maatschappelijke partners het eerste Nationale Sportakkoord.
Heel veel dank aan een ieder die op zijn of haar manier heeft meegewerkt aan de totstandkoming van dit Soester sport en beweeg akkoord.
*lees het rapport Nationale Sportakkoord
4
Soester sport en beweeg akkoord
Terug naar de inhoudsopgave
Samenvatting
Geïnspireerd op het Nationaal Sportakkoord uit 2018 hebben 32 partijen in Soest samen dit Soester sport en beweeg akkoord geschreven. Ons akkoord vormt een start voor nieuwe samenwerkingsverbanden en 8 speerpunten die ons motto ‘een leven lang met plezier sporten en bewegen in Soest!’ kracht bij zetten. De inwoners van Soest zijn relatief sportief. 30,7% heeft een sportlidmaatschap dit ligt daarmee fors hoger dan landelijk. Het is bekend dat jongeren meer sporten, echter t.o.v. het landelijk beeld, blijft de leeftijdsgroep 5-9 jarigen in Soest, die lid zijn van een club, met 38,5% achter op de rest van de leeftijdsgenoten in Nederland met 43% . Op wijkniveau zijn er onderling grote verschillen. Ondanks sportstimuleringprogramma’s in Smitsveen is dit beeld al jaren zo en blijft deze wijk achter en ligt Soest Zuid bovengemiddeld hoog. Binnen de gemeentelijke begroting vormen de uitgaven aan accommodaties een speerpunt, slechts een kleiner deel gaat naar sportstimulatie. Deze 80/20% regel is conform het landelijk beeld. Dit akkoord geeft richting aan de nieuwe sportvisie die geagendeerd staat door de gemeente Soest. Opvallend was de sterke behoefte om meer samen te werken gedurende het proces.
Zowel tussen gemeenten en sport, als tussen georganiseerde sport en commerciële sport, sport en onderwijs en sport en gezondheidsinstanties, ook de betrokkenheid van welzijnsorganisaties werd gezien als een krachtige aanvulling. Tevens bleek er ook de behoefte aan een breder overlegplatform waarin wordt afgestemd met o.a. de Sportfederatie en Gemeente. De deelnemende partijen hebben samen 3 belangrijke ambities gedefinieerd, daarbinnen hebben we 8 speerpunten die leiden tot concrete acties. Bij ieder speerpunt is een werkgroep geformeerd die de schouders zetten onder iedere activiteit. Sommige activiteiten zijn niet nieuw, maar de manier waarop we het samen uitvoeren wel. Het overall toezicht op de uitvoering wordt gecoördineerd vanuit de Buurtsportcoach regeling onder leiding van de Buurtsportcoach coordinator.
6
Soester sport en beweeg akkoord
Om mee te gaan in het veranderend sportgedrag, demografische ontwikkelingen en de maatschappelijke rol van sportaanbieders is het van belang dat er beleidsrijk wordt ingezet en op gemeente niveau wordt geïnvesteerd in de zogenaamde gouden driehoek: accommodaties, inzet kader/trainers en marktgericht aanbod. Dit nieuwe inzicht creëert nieuwe mogelijkheden, het denken in grenzen is passé, nieuwe sportvormen gericht op meer onderlinge samenwerking staan centraal.
Ambities 1. Jeugd in beweging 2. Positieve toekomstbestendige sportinfrastructuur 3. Samen inclusief sporten en bewegen aanbieden
Speerpunten 1. Integrale aanpak breed motorisch bewegen voor kinderen in de leeftijd van 2-12 jaar 2. Publiek campagne vitale schooljeugd 4-12 en 13-18 jaar 3. Optimale bezettingsgraad sportaccommodaties 4. Beweegaanbieders toekomstbestendig maken 5. Creatie van een inspirerende en praktische beleidsvisie op sport en bewegen in Soest 6. Meer beweegpleinen op openbare plekken voor ouderen en meer open schoolpleinen voor kinderen 7. Verhogen zichtbaarheid en bekendheid sport en beweeg aanbod Soest door middel van nieuw digitaal platform 8. Nieuw vormgeven informeel netwerkorganisatie sport, cultuur en bewegen in Soest
Terug naar de inhoudsopgave
Actualiteiten
Soest telt ruim 46.600 inwoners, 22 basisscholen en 2 middelbare scholen. Het is dicht gelegen bij grote steden, maar is toch ‘dorps’ van karakter en kent een gevarieerd landschap met veel bossen en kenmerkende duinen. Het heeft een uitstekende basis voor een gezond en sportief leven. Opvallend is het aantal inwoners ouder dan 65 jaar, vergeleken met het landelijk beeld (23% vs 19% landelijk). Ook de groep in de leeftijd 45-65 jaar is oververtegenwoordigd met 30%. Schrijnend is dat de helft van de inwoners ouder dan 59 jaar aangeeft eenzaam te zijn en dat 9% aangeeft ernstig tot zeer ernstig eenzaam te zijn. Sport kan hierin een welkome oplossing zijn, biedt nieuwe sociale structuren, nodigt uit voor meedoen en draagt bij aan gezond ouder worden. Wat daarnaast opvalt is het hoge ledenpercentage, Soest telt meer inwoners die lid zijn van een sportvereniging dan landelijk gezien. Enkel de leeftijdsgroep van 5-9 jarigen blijft achter t.o.v het landelijk beeld. Op wijkniveau zijn er onderling grote verschillen (zie tabel hieronder). Ondanks sportstimulering programma’s in Smitsveen is dit beeld al jaren zo.
6,3% Soest
KNVB
7% Nederland 5,1% Soest
NGF
5,1% Soest
KNLTB
2,1% Nederland
3,1% Nederland 2,7% Soest
KNHB
1,5% Nederland 2,4% Soest
Sportvisserij
2,9% Nederland 2,2% Soest
Ledenpercentage per wijk in de gemeente Soest Wijk 07 Soest-Zuid Wijk 03 Boerenstreek Wijk 01 ‘t Hart-Soestdijk Wijk 06 Overhees Wijk 04 de Eng-Soest-Midden Wijk 08 Soesterberg Wijk 02 Klaarwater Wijk 05 Smitsveen
Aandeel top 10 sportbonden in Soest versus Nederland
Atletiekunie
0,8% Nederland 40,0% 35,5% 35,0% 31,5% 27,8% 26,2% 24,5% 21,2%
1,7% Soest
KNGU
1,6% Nederland 1,3% Soest
KNHS
0,9% Nederland 1% Soest
KNZB
0,8% Nederland Met 75 sportaanbieders waarvan 42 sportverenigingen heeft Soest een rijk verenigings leven. De oriëntatie is met name breedtesport. Hier en daar is sprake van topsport, deze wordt via de vereniging en bond gefaciliteerd. Kijkend naar het absolute aantal leden, staat voetbal bovenaan met 2.900 leden, gevolgd door golf, tennis en hockey.
0,8% Soest
NBB
0,5% Nederland
Bronvermelding: CBS 2018 en NOC*NSF Kiss rapportage Soest 2018 8
Soester sport en beweeg akkoord
Terug naar de inhoudsopgave
Landelijk Meer mensen sporten vaker in Nederland, ruim 65% van de bevolking tussen 5 en 80 jaar sport wekelijks, dat is ruim 10 miljoen. Elk jaar neemt het aantal sporters toe. Hiervan hebben 4,3 miljoen leden 5,1 miljoen lidmaatschappen bij sportbonden die zijn aangesloten bij NOC*NSF. De sportdeelname bij jeugd (5 t/m 12 jaar) is het hoogst met ca 79% en blijft redelijk stabiel de laatste 5 jaar. De overige leeftijdscategorieën groeien.
Kengetallen Soest versus Nederland
49%
49,1%
Soest
Landelijk
Elk jaar neemt echter het aantal leden en lidmaatschappen af en verliest de georganiseerde sport marktaandeel. Het aandeel van alle sportbonden samen bedraagt 27%. Het totaal aantal verenigingen in Nederland is vergeleken met 2013 gedaald met 6%. De sterkste ledendaling over de afgelopen 5 jaar is te zien bij tennis, schaatsen, paardrijden en gymnastiek.
53%
51,3%
Soest
Landelijk
Wekelijkse sportdeelname
Voldoen aan de beweegrichtlijnen
Een grotere en dus groeiende groep sport vrij en ongebonden, dus niet in verenigings verband, denk aan fietsen, hardlopen en wandelen. Fitness is de meeste beoefende sport met 2,9 miljoen sporters in Nederland, gevolgd door wandelen, zwemmen, hardlopen, fietsen en voetbal. In Soest doet 23% van de volwassenen ouder dan 19 jaar aan fitness (cijfer afkomstig uit Volksgezondheid onderzoek in 2016). Naast veranderend gedrag, spelen diverse demografische ontwikkelingen als individualisering, armoede en vergrijzing een rol voor het sportaanbod. Ook terugloop van vrijwilligers, overgewicht, beweegarmoede en een terugtrekkende overheid zijn factoren die van invloed zijn op sport- en beweegaanbieders. Vooral opvallend is dat maar 25% van de jongeren (12-19 jaar) voldoende beweegt en dat 20% van deze doelgroep overgewicht heeft.
31%
25%
Soest
Landelijk
28,2%
22%
Soest
Landelijk
Lid van een sportclub ouderen 70-75 jaar
Ledenpercentage sportclub
Veranderingen Ook Soest ontkomt niet aan deze veranderingen en uitdagingen. Het aantal openbare beweegplekken is een aandachtspunt. Hoe meer buitenruimten we gebruiken, des te beter is het sport- en beweeggedrag van Soesters. De buitenruimte en met name de bossen en duinen biedt in Soest veel kansen om sporten en bewegen nog meer te stimuleren en te bevorderen. Daarnaast is het bieden van de gevraagde kwaliteit van sportvoorzieningen en de daarmee gepaard gaande investerings- en exploitatiekosten een aandachtspunt. Voor dit jaar staan de aanleg van diverse kunstgrasvelden en bouw van een nieuwe sporthal ge-
9
Soester sport en beweeg akkoord
38,5% Soest
43% Landelijk
Lid van een sportclub jeugd 5-9 jarigen
50,1%
47%
Landelijk
Soest
Overgewicht en obesitas
Terug naar de inhoudsopgave
pland. Echter er is er ook sprake van enige achterstand in onderhoud en een langlopende discussie over tarifering. Een deel van de sportbegroting in Soest gaat naar sportstimulering. Een bekend programma voor de jeugd is Kies je Sport. Tijdens het Onderzoek Sportdeel name Soest in 2017 bleek 60% van de respondenten in de leeftijd van 12-18 jaar ooit wel eens meegedaan te hebben met Kies je Sport. In het jaar 2013 ging het om 49%. Vanaf hun 14e leeftijd stoppen veel jongeren bij hun vereniging, het stoppen is vaak tijdelijk of jongeren kiezen voor een andere sport(aanbieder). Is er een alternatief denkbaar? Jongeren geven vrij vaak een reden om te stoppen aan die grotendeels te maken heeft met de sportaanbieder: hoe kunnen we de jeugd beter behouden?
Investeringen van gemeente en verenigingen in de gouden driehoek
marktgericht aanbod
ide nti t
er sfe
Sport en bewegen geeft mensen van jong tot oud plezier, voldoening en beleving. Tegelijkertijd levert sport en bewegen een belangrijke bijdrage aan gezondheid en sociaal welzijn. Net als in de rest van Nederland ligt er ook in Soest een grote opgave als we kijken naar de prognoses voor sportdeelname en het beweeggedrag. We zijn en blijven vooralsnog Europees kampioen ‘zitten’. De onderwijsinspectie stelde onlangs vast dat de bewegingsvaardigheid van basisschoolleerlingen de afgelopen tien jaar is afgenomen. Niet alleen scholieren bewegen te weinig. In 2017 voldeed slechts 47 procent van alle Nederlanders ouder dan vier jaar aan de beweegrichtlijnen. Bovendien zijn er nog steeds groepen die belemmeringen ervaren om überhaupt te kunnen sporten. Helaas lukt het nog steeds niet iedereen om zich respectvol te gedragen langs de lijn en dienen scheidsrechters en trainers hiervoor goede handvatten te krijgen. De typisch Nederlandse (sport)verenigingscultuur verandert razendsnel. Het karakter van vrijwilligerswerk wordt anders. De druk op het dagelijks leven van mensen in de werkzame leeftijd stijgt (24 uurs economie, de flexibilisering van arbeidsrelaties en het voortdurend zoeken naar balans leiden tot stress). Vergrijzing en ontgroening hebben daarnaast grote impact op het gebruik van voorzieningen, dit geldt bovengemiddeld voor Soest.
eit
Maatschappelijke waarde
cultuur
accommo daties
inzet kader/ trainers
Gouden driehoek Tegelijkertijd liggen er in Soest ook mogelijkheden om creatieve combinaties te maken met bijvoorbeeld andere beleidsterreinen. Want van iedere euro die we in sport investeren,
10
Soester sport en beweeg akkoord
Terug naar de inhoudsopgave
is de maatschappelijke opbrengst 2,5 maal hoger. Alle investeringen samen leveren een maatschappelijke meerwaarde op gezondheid (levensverwachting, kwaliteit van leven, zorgkosten en blessures), arbeid (ziekteverzuim, productiviteit) en sociaal (criminaliteit, leerprestaties, sociaal kapitaal en plezier). Om dit te realiseren is van belang dat op gemeenteniveau wordt geïnvesteerd in de zogenaamde gouden driehoek: accommodaties, inzet kader/trainers en marktgericht aanbod. Gemeenten en ook verenigingen die erin slagen om deze gouden driehoek in balans te krijgen en te houden, zijn in staat leden en sporters langdurig aan zich te binden. Dit nieuwe inzicht creëert nieuwe mogelijkheden, het denken in grenzen is passé, nieuwe sportvormen gericht op meer onderlinge samenwerking staan centraal.
Accommodaties Geschat wordt dat ruim 80% van de sportbegroting van gemeenten in Nederland naar sport accommodaties gaat. En kijkend naar de bezettingsgraad, diezelfde accommodaties vaak leeg staan overdag. Hoe kunnen we ruimte duurzaam gebruiken en de budget bestedingen optimaliseren? In plaats van elkaar als concurrent te ervaren is het zinvol om samenwerkingen aan te gaan en elkaar te versterken. Samenwerken en ondernemerschap is een optie maar dat zit niet in het DNA van een sportvereniging. Toch is nu de kans om sport- en maatschappelijke organisaties met elkaar te verbinden. Samen moet hierop een visie ontwikkeld en strategische keuze gemaakt worden. Zowel door gemeente, sportbond als verenigingen.
Marktgericht aanbod Traditioneel gezien is het aanbod van de georganiseerde sport nogal productgericht. Het zou meer gericht moeten zijn op de behoefte van de leden. Van belang is dat, als je het aanbod aan de voorkant verandert, het proces aan de achterkant ook anders moet worden ingericht. Om daarop te kunnen reageren dient de aansturing ook licht te worden aangepast, besturen moeten snel reageren en de slagvaardigheid moet groter worden. Dus minder centraal en top-down en meer co-creatie met andere lokale partners en de eigen achterban.
Inzet kader/ trainers Verenigingen zijn veelal afhankelijk van vrijwilligers. Dat zijn goedkope krachten voor een vereniging en gemeente. Er wordt meer en meer gevraagd van sportbestuurders, technisch kader, trainers en scheidsrechters. Goede bestuurders zijn een doorslaggevende factor voor het ontwikkelen van aanbod, het verhogen van sportplezier, tevredenheid en de participatie. Van oudsher investeert de sport behoorlijk in sporttechnisch kader. Maar sportbesturend kader, blijft in ontwikkeling achter, terwijl de complexiteit groter wordt. Het is daarom tijd dat er continu (en meer) in bestuurlijk kader wordt geïnvesteerd. Zowel vanuit de club zelf als de gemeente, die de morele plicht heeft om hierin mee te investeren, dat is namelijk ook in hun eigen belang.
11
Soester sport en beweeg akkoord
Lees verder ‘Zo sport Nederland, trends en ontwikkelingen in sportdeelname 2013-2018 NOC*NSF’ Bron: CBS 2018 en Kiss rapportage gemeente Soest 2018
Terug naar de inhoudsopgave
Werkwijze
Het proces om tot het Soester sport en beweeg akkoord te komen is eind 2018 in gang gezet. De sportformateur is begonnen met verkennende gesprekken met de Sportfederatie, de beleidsambtenaren en wethouder Sport van de gemeente Soest en de coördinator van de buurtsportcoaches. Daarnaast hebben we aan de hand van desk research gekeken welke uitdagingen er zijn en welke thema’s belangrijk zijn.
Samenwerking Op pagina 25 staan de 32 partijen uit Soest die actief hebben meegedacht over ons Akkoord. Daarmee laten ze zien dat ze zich gezamenlijk in willen spannen voor optimale sport- en beweegmogelijkheden voor iedere inwoner in Soest. De ambities die zijn geformuleerd sluiten aan bij doelstellingen en beleid van de diverse partijen zelf. Wat de afgelopen maanden sterk opviel is de grote betrokkenheid en bereidheid om samen te werken. Het enthousiasme voor een breed netwerk, waar werd gedeeld en geleerd van elkaar, was groot.
De inhoud Op basis van die verkenning hebben we begin januari 2020 een collectieve kick-off bijeenkomst georganiseerd. Tijdens deze start is het Nationaal Sportakkoord gepresenteerd en is er een toelichting gegeven op de kansen die er zijn voor Soest. In een interactief proces met thematafels en workshops hebben 32 verschillende partijen en ruim 47 personen een bijdrage geleverd. Alle betrokken partijen zijn uitgenodigd en gevraagd hun ideeën in te brengen, ambities te formuleren en aan te geven op welke wijze ze willen en kunnen bijdragen. De zes ambities uit het Nationaal Sportakkoord zijn richting gevend geweest en gebruikt als inspiratiebron. In een tweede (februari 2020) en derde (juni 2020) bijeenkomst hebben deelnemers elkaar geïnspireerd om hun ambities voor de komende jaren concreet vorm te geven. De activiteiten werden verder verdiept en inhoudelijk aangescherpt a.d.h.v. vragen: wat gaan we doen, wat is het gewenste resultaat, wie hebben we hierbij nodig, wie is verantwoordelijk voor de voortgang, wanneer gaan we dit doen en welke middelen hebben we nodig om dit te realiseren? Het hele proces is gefaciliteerd door de sportformateur. Daarnaast was er sprake van het Kernteam die actief meedacht en bijstuurde bij iedere fase.
Het kernteam bestond uit: Arnout Appelo (Sportfederatie), Marlon van Zal (gemeente Soest), Robbert Jaspers (coördinator Buurtsportcoaches), Jacqueline Siebbeles (Van der Huchtscholen), Lauret Uyland (K’nijntje & Zippies), Edwin Korenberg (Adviseur Lokale Sport), Jorrit Hansen (Adviseur Lokale Sport) en Esther Roelofs (sportformateur).
13
Soester sport en beweeg akkoord
Tenslotte is het Soester sport en beweeg akkoord van en voor iedereen. Het sportakkoord heeft een sociaal gezicht, passend bij wat Soest als dorp wil uitstralen. Het is een collectieve aanpak vanuit bestaande netwerken geweest. Het is zowel een einde als een begin. Een einde van een interactief proces richting de afronding, maar vooral een begin met de gezamenlijke uitvoering van de gestelde ambities. Dit begin is relatief. Wat opvalt is dat er in Soest al veel gebeurd op het terrein van sport en bewegen, zowel in relatie met zorg, welzijn, onderwijs en kennisinstellingen als ook gericht op ‘de’ sport zelf waar de Sportfederatie een grote rol in speelt. Dit Akkoord zorgt voor een extra impuls om sport te versterken en haar maatschappelijke functie optimaal te benutten. Ons Akkoord heeft een open en dynamisch karakter. Dit betekent dat in de uitwerking van de ambities ruimte is voor nieuwe initiatieven en activiteiten, wanneer lokale, regionale of landelijke ontwikkelingen daar aanleiding toe geven en de initiatieven en activiteiten passen binnen de geformuleerde visie. Dat betekent ook dat gedurende de looptijd van het akkoord nieuwe partners aan kunnen sluiten als ze zich in de ambities herkennen een bijdrage kunnen leveren. Ons Akkoord kent een ingangsdatum van juni 2020 en loopt tot en met juni 2023. Vanaf juli 2020 start de uitvoering.
Meer hierover in hoofdstuk 6 (Hoofdstuk Continuering).
Terug naar de inhoudsopgave
Ambities met concrete acties
Ambitie 1. Jeugd in beweging
Spelen en bewegen is minder vanzelfsprekend geworden in het dagelijks leven van kinderen. Onderzoekers stelden in 2016 vast dat de meeste kinderen van 4 tot 11 jaar maar drie tot zeven uur per week buiten spelen en dat de bewegingsvaardigheid van kinderen minder is dan in 2006. De oorzaken daarvan zijn legio: digitalisering, verstedelijking en te weinig veilige speelplekken. Maar ook de terughoudende en voorzichtige houding van veel ouders en verzorgers bij het buitenspelen speelt een rol. We willen dat meer kinderen voldoen aan de beweegnorm en dat de motorische vaardigheden toenemen. We richten ons vooral op kinderen in de leeftijd van 2 tot 12 jaar. Want als kinderen op jonge leeftijd goed bewegen, ontwikkelen ze zich motorisch beter en hebben ze een kleinere kans op overgewicht. Hierdoor verkleinen we de kans op chronische aandoeningen.
Wat gaan we doen (=activiteit)
Wat is het gewenste resultaat?
Wanneer gaan we dit doen?
Met wie?
Welke middelen hebben we nodig?
#1 Integrale aanpak breed motorisch bewegen voor kinderen in de leeftijd van 2-12 jaar
▶ Veelzijdig leren bewegen ▶ Meer plezier in bewegen ▶ Meer kinderen die bewegen ▶ Uniforme aanpak ▶ Een ‘taal’ voor trainers, begeleiders, vakleerkrachten en gymspecialisten ▶ In 3 jaar trainers ‘opgeleid’ bij 10 verschillende clubs
▶ Start september 2020 bij ▶ Combineren met start sport competities en trainers uitleg ▶ Implementatie december 2020
Aanspreekpunt: ▶ Buursportcoaches
▶ Monitoren / scan beweegvaardigheden jeugd. ▶ Een aanpak, een programma met 10 basis beweeg vormen selecteren (voorkeur ASM Skills Model) ▶ Ondersteuning service via Adviseur Lokale Sport aanvragen ▶ Afstemming met werkgroep # 2 en 5 ▶ Groeimodel: 3 trainers per jaar opleiden. Te beginnen met voetbal, hockey en atletiek (check tennis?)
In werkgroep: ▶ K’Nijntje & Zippies ▶ GGD ▶ Buurtsportcoaches ▶ Van der Huchtscholen Betrokkenen: ▶ Kinderopvang ▶ Gemeente ▶ Basisscholen ▶ Fysiotherapie ▶ Verenigingen ▶ Scouting
15
Soester sport en beweeg akkoord
Budget: ▶ Opleiding: 4 cursus avonden € 900,= pp via ASM ▶ Organiseren van een ‘train the trainers’ bijeenkomst voor verenigingen, BSO en scholen. ▶ Coördinator buurtsportcoach
Terug naar de inhoudsopgave
Ambitie 1. J eugd in beweging
Wat gaan we doen (=activiteit)
Wat is het gewenste resultaat?
Wanneer gaan we dit doen?
Met wie?
Welke middelen hebben we nodig?
#2 Publiek campagne vitale schooljeugd 4-12 en 13-18 jaar
▶ Vitale jeugd ▶ Meer aandacht voor buiten spelen en veelzijdig bewegen ▶ Meer aandacht voor gezonde levensstijl ▶ Signaleren uitvallers bij verenigingen
▶ Start januari 2021 met een 3 jaar plan ▶ bij basisscholen, voortgezet onderwijs, BSO en verengingen
Aanspreekpunt: ▶ Gemeente afdeling Sport
▶ Inventarisatie welke ondersteunende en bestaande programma’s zijn er, welke middelen en kennis nodig ▶ Afstemmen keuze mogelijkheden ▶ Opstellen zgn ‘menukaart’ ▶ Commitment voor 3 jaar plan. ▶ Ondersteuning service via Adviseur Lokale Sport aanvragen ▶ Afstemming met werkgroep # 1 en # 6 ▶ Bekendheid via nieuwe digitale sport- en beweegplatform # 7
In werkgroep: ▶ K’Nijntje & Zippies ▶ GGD ▶ Van der Huchtscholen Betrokkenen: ▶ Verenigingen ▶ Fitness ▶ Scouting ▶ Basisscholen ▶ Voortgezet onderwijs ▶ Kinderopvang ▶ GGD ▶ YOGG
16
Soester sport en beweeg akkoord
Terug naar de inhoudsopgave
Ambitie 2. Positieve toekomstbestendige sportinfrastructuur
Nederland telt ruim 22.000 sportaccommodaties, variërend van sportzalen tot zwembaden. Van de 1,2 miljard euro die gemeenten jaarlijks uitgeven aan sport, wordt 85 procent besteed aan sportaccommodaties. Zo ook in Soest. Veel van de accommodaties zijn 40 tot 50 jaar oud. Het gaat niet alleen om sportvelden, maar ook om trapveldjes in de wijk. Hoe kunnen we meer samenwerken om de kosten te reduceren en het aanbod versterken? Samen zorgen we er voor dat sporten op de plek zowel leuk, veilig en eerlijk is. Trainers, leraren en instructeurs zijn er voor om het welzijn van de kinderen centraal te stellen. Plezier is belangrijker dan winnen.
Wat gaan we doen (=activiteit)
Wat is het gewenste resultaat?
Wanneer gaan we dit doen?
Met wie?
Welke middelen hebben we nodig?
#3 Optimale bezettingsgraad sportaccommodaties
Digitaal platform voor vraag en aanbod van accommodaties ten einde: ▶ Minder leegstand ▶ Meer opbrengsten ▶ Transparantie en afgestemd beleid ▶ Meer reuring
September 2020 tot oplevering maart 2021
Aanspreekpunt: ▶ Gemeente afdeling Sport
▶ Inventarisatie vraag en aanbod ▶ Nieuw digitaal platform ontwikkelen ▶ Continue borging ▶ Lokale regelgeving afstemmen op nieuw beleid ▶ Stimulerend beleid gemeente zie # 5 ▶ Communicatie bekendheid ▶ Inspirerende voorbeelden via Adviseur Lokale Sport
Werkgroep: ▶ Sportfederatie ▶ K’Nijntje & Zippies ▶ Red Stars ▶ Honkbal Betrokkenen: ▶ Sportfederatie ▶ Verenigingen ▶ Buurtsportcoach ▶ Fysiotherapie ▶ Welzijn ▶ Kinderopvang ▶ Idea
17
Soester sport en beweeg akkoord
Budget: ▶ Platform € 3k ▶ Coördinator
Terug naar de inhoudsopgave
Ambitie 2. Positieve toekomstbestendige sportinfrastructuur
Wat gaan we doen (=activiteit)
Wat is het gewenste resultaat?
Wanneer gaan we dit doen?
#4 Beweegaanbieders toekomstbestendig maken
▶ Start september ▶ Stabiele, goed opgeleide voor 3 jaar plan organisaties in een aangenaam en sociaal veilig klimaat ▶ Ondernemende verenigingen ▶ Meer onderlinge samenwerking en kennisdeling
Met wie?
Welke middelen hebben we nodig?
Aanspreekpunt: ▶ Coördinator buurtsportcoaches
▶ Inventarisatie behoefte verenigingen en beweegaanbieders ▶ Ondersteuning service via Adviseur Lokale Sport aanvragen ▶ Inzet stagiaires
Werkgroep: ▶ Het Trainingskamp ▶ Sportfederatie Betrokkene:n ▶ Sportfederatie ▶ Verenigingen ▶ Buurtsportcoaches ▶ Beweegorganisaties ▶ Kinderopvang
▶ Visie en beleid op gebied van: #5 infrastructureel Creatie van een (accommodaties, installaties, inspirerende en praktische beleidsvisie voorzieningen) organisatie op sport en bewegen (bestuurlijk, veiligheid, kader) in Soest sportaanbod
18
Soester sport en beweeg akkoord
▶ In overleg met Gemeente. ▶ Wens start september 2020 en oplevering maart 2021
Aanspreekpunt: ▶ Gemeente afdeling Sport Betrokkenen: ▶S portfederatie ▶V erenigingen ▶B eweegaanbieders ▶B uurtsportcoach ▶F ysiotherapie ▶W elzijn ▶K inderopvang ▶ I dea ▶O nderwijs ▶S couting ▶C ommerciële aanbieders
▶ Onderzoek behoefte lokale stakeholders ▶ Vaststelling financiële beleidsruimte ▶ Externe ondersteuning voor procesbegeleiding en beleid schrijven (gemeente budget) ▶ Inspirerende voorbeelden andere gemeenten
Terug naar de inhoudsopgave
Ambitie 3. Samen inclusief sport en bewegen aanbieden
Iedere inwoner van Soest kan een leven lang plezier beleven aan sporten en bewegen. Leeftijd, fysieke of mentale gezondheid, migratie achtergrond of sociale positie vormen hierbij geen belemmering. Er komt een Code Goed Sportbestuurder voor sportaanbieders. Onderdeel daarvan is diversiteit. Niet iedere sportaanbieder weet nu in te spelen op ontwikkelingen als diversiteit, vergrijzing, individualisering en digitalisering. Mede hierdoor heeft een kwart van alle verenigingen de afgelopen jaren met een dalend ledenaantal te maken gehad. Sport en beweegaanbieders kunnen sterker worden door hun sport-en beweegaanbod te verbreden. Door zich meer als ondernemer te gedragen. Commerciële sportaanbieders kunnen zich versterken door meer maatschappelijk betrokken te zijn.
Wat gaan we doen (=activiteit)
Wat is het gewenste resultaat?
Wanneer gaan we dit doen?
Met wie?
#6 Meer beweegpleinen op openbare plekken voor ouderen en meer open schoolpleinen voor kinderen.
▶ Meer stimulans sporten en bewegen. ▶ Meer begeleiding en toezicht ▶ Minder criminaliteit. ▶ Duurzame inzet ruimtes en natuur. ▶ Multifunctioneel gebruik.
▶ Start januari 2021
Aanspreekpunt: ▶ Inventarisatie via gemeente openbare school▶ Coordinator buurtsportcoach pleinen en openbare beweegpleinen ▶ Daarna actieplan en budget inschatting Betrokkenen: ▶ Basisscholen Idee: ▶ Welzijn ▶ Combi horeca en speeltuin ▶ Ondergrondse wandelroutes aanpakken ▶ Gemeente ▶ Rolstoel vriendelijke pad/ route ▶ Natuur organisaties ▶ Buurtbewoners ▶ Veldjes 3x3 basketbal, beachveld ▶ Beweegplein met begeleide groepen ▶ Voorbeeld Almere Skill gardens
19
Soester sport en beweeg akkoord
Welke middelen hebben we nodig?
Terug naar de inhoudsopgave
Ambitie 3. Samen inclusief sport en bewegen aanbieden
Wat gaan we doen (=activiteit)
Wat is het gewenste resultaat?
Wanneer gaan we dit doen?
Met wie?
Welke middelen hebben we nodig?
#7 Verhogen zichtbaarheid en bekendheid sport en beweeg aanbod door middel van nieuw digitaal platform.
▶ Compleet overzicht sport- en beweegaanbod ▶ Sportzoeker ▶ Inclusief cultuur ▶ Accommodaties, openbare beweegplekken ▶ Activiteiten kalender Evenementen ▶ Verhalen van ambassadeurs en lokale helden.
▶ September 2020
Aanspreekpunt: ▶ Buurtsportcoach
▶ Check behoefte bij zowel inwoners als aanbieders ▶ Rebrand en ombouw sportinsoest.nl en sportpas.nl ▶ Goede voorbeelden andere gemeenten ▶ Service Adviseur Lokale sport ▶ Opleiding buurtsportcoach ▶ Ontwikkeling platform € 3.500,=
▶ Betere onderlinge samenwerking ▶ Thema gerichte bijeenkomsten ▶ Informatie deling ▶ Inspiratie bijeenkomsten ▶ Kennis uitwisseling ▶ Speeddate ▶ Versterken relatie met gemeente ▶ Kortere lijnen
▶ Op te starten in najaar 2020 met eerste kick off
#8 Nieuw vormgeven informeel netwerkorganisatie sport, cultuur en bewegen in Soest
20
Soester sport en beweeg akkoord
Werkgroep: ▶ Platform bouwer ▶ Adviseur Lokale Sport ▶ Gemeente ▶ Stagiair Betrokkenen: ▶ Alle sport- en beweeg aanbieders Aanspreekpunt: ▶ Coordinator Buurtsportcoaches Betrokkenen: ▶ Sport- en beweegaanbieders ▶ Gemeente ▶ Onderwijs ▶ Kinderopvang ▶ Cultuur ▶ Welzijnorganisaties ▶ Gezondheidsorganisaties
▶ Aanvragen ondersteunende services via Adviseur Lokale Sport ▶ Opzetten jaarkalender ▶ Bekendheid en communicatie ▶ Benodigd budget voor programma uitvoering ca € 1.000,=
Terug naar de inhoudsopgave
Continuering
We hechten veel waarde aan een goede opvolging en continuering. En hebben de organisatie van ons Sport akkoord als volgt vorm gegeven. 8 werkgroepen op verschillende manieren aan de slag Elke activiteit heeft zijn eigen uitdagingen en dit vraagt om een specifieke aanpak. Per activiteit is een werkgroep samengesteld met steeds een aanspreekpunt die de werkgroep aanjaagt en coördineert. De groep werkt samen een werkplan uit, bewaakt de voortgang van de uitvoering, doet voorstellen aan de verdeling van middelen en stuurt bij waar nodig. Iedere werkgroep is zelf verantwoordelijk voor de inrichting hiervan. Indien gewenst kan er kennis worden opgehaald bij bijvoorbeeld andere gemeenten, via NOC*NSF of de Adviseur Lokale Sport. Daarnaast kan er gebruik worden gemaakt van workshops, scholingen, trajectondersteuning, inspiratiesessies via de coördinator buurtsportcoaches en de Adviseur Lokale Sport. Deze services worden door externe professionals geleverd. Werkgroepen komen minimaal 4 keer per jaar samen om acties uit te zetten en op te volgen. Mogelijk kunnen op den duur thema’s worden samengevoegd in één werkgroep voor een betere samenhang. Overall coördinatie op de uitvoering van ons Akkoord Het overall toezicht op de uitvoering wordt gecoördineerd door de coördinator buurtsportcoach. Samen met het team buurtsportcoaches zijn ze de drijvende kracht.
Dit betekent niet dat zij verantwoordelijk zijn voor alle acties en projecten, maar zij zorgen wel voor verbinding, kennis en samenhang. De meesten hebben eigen focusgebieden. Per kwartaal krijgt de coördinator buurtsportcoach een voortgangterugkoppeling van de 8 werkgroepen. Deze stemt op regelmatige basis af met het kernteam. Jaarlijks organiseert de coördinator minimaal één bijeenkomst die in het teken staat van het Sportakkoord. Hierbij blikken we terug en kijken we vooruit. We bepalen gezamenlijk de voortgang en (nieuwe) speerpunten.
22
Soester sport en beweeg akkoord
Kernteam als een klankbordgroep Bij de totstandkoming van dit Akkoord is een kernteam ontstaan dat de rol heeft als Klankbordgroep en inhoudelijk meedenkt. Vanuit dit kernteam worden de thema’s, speerpunten en acties die in dit Akkoord zijn benoemd, gemonitord en er wordt meegekeken en meegedacht. Het kernteam heeft een brede samenstelling van expertisegebieden en relevante netwerken. Waar mogelijk vullen we het kernteam in de toekomst aan. Nieuwe netwerk organisatie Er is gebleken dat er behoefte is aan meer onderlinge samenwerking en kennisuitwisseling. Daarom wordt voor een brede alliantie van zowel commerciële sportaanbieders tot verenigingen, welzijn en gezondheidorganisaties een netwerk opgezet dat verantwoordelijk is voor specifieke thema bijeenkomsten, inspiratiesessies en workshops. Regelmatig worden deelnemers bijgepraat over relevante ontwikkelingen en resultaten in de sport en beweegmarkt. Organisatie ligt bij de coördinator buurtsportcoaches die ook toezicht houdt op dit Akkoord. Communicatie De coördinator buurtsportcoaches is ook verantwoordelijk voor de verdere communicatie naar buiten toe. Via het nieuwe digitale platform (zie # 7) met compleet aanbod komt er 2 x per jaar een update met informatie over de voortgang. Dit nieuwe digitale platform is de plek voor alles op het gebied van sport en bewegen in Soest.
Een plek voor inwoners om het sportaanbod in Soest te ontdekken, maar ook met informatie over financiële regelingen en over Uniek Sporten voor mensen met een beperking. Voor partners is het een plek om ervaringen te delen en te leren van elkaar. Via het platform kunnen verenigingen ondersteund worden met allerlei kennis en tools. Het platform geeft ook het laatste nieuws op sportgebied en bevat een agenda met overzicht van activiteiten en evenementen. Tot slot biedt het platform een podium aan verhalen van ambassadeurs uit Soest die met hun verhalen anderen inspireren en stimuleren. Denk hier aan lokale helden die verhalen te vertellen hebben die anderen inspireren, zoals (top)sporters, talenten, maar ook verenigingshelden. Via social kanalen worden mensen verleid om naar deze nieuwe website te gaan en op de hoogte te blijven over het laatste nieuws over het sport en beweegaanbod in Soest.
Terug naar de inhoudsopgave
Financiering
Het Sportakkoord bestaat uit 8 actiepunten. Er zijn enkele actiepunten die geen (extra) financiën nodig hebben. Andere daarentegen wel. Er zijn diverse middelen mogelijk. Deze middelen worden hieronder opgesomd. Uitvoeringsbudget Sportakkoord Met het sluiten van dit Lokaal Sportakkoord is voor Soest uitvoeringsbudget van het Rijk beschikbaar. Dit betreft een jaarlijks budget van €30.000 voor 2020, 2021 en 2022. Inzet van dit budget in Soest wordt voorgedragen door de werkgroepen, gecoördineerd door de coördinator en bepaald door het kernteam. Services Dit totale uitvoeringsbudget is te beschouwen als een impuls voor het realiseren van de gestelde ambities, maar is ontoereikend om alle ambities te realiseren. Vanuit de ‘sportlijn’ van het Nationale Sportakkoord stelt de gezamenlijke sport (sportbonden, NL Actief en NOC*NSF) diverse services ter beschikking. Zoals proces- en projectbegeleiding, deskundigheidsbevordering, begeleiding, workshops en scholing. Het gaat om een jaarlijks ‘in-kind-budget’ van €10.000 over de jaren 2020, 2021 en 2022. Het overzicht van deze services ligt bij de Adviseur Lokale Sport. Deze externe adviseur vanuit NOC*NSF blijft beschikbaar gedurende de periode van uitvoering van het sportakkoord (t/m 2022). Inzet en uitbreiding buurtsportcoaches De gemeente Soest neemt deel aan de Brede Impuls Combinatiefuncties van de Rijksoverheid.
Het huidige team buurtsportcoaches is 9,8 fte en wordt voor 40% ingezet vanuit deze regeling. De overige 60% betreft co-financiering van diverse partners door uren inzet. Vanaf 1 juli komt 1 fte binnen de huidige formatie beschikbaar voor de uitvoering van het Akkoord en communicatie.
24
Soester sport en beweeg akkoord
Andere beleidsterreinen De financiering van de sport kent veel aspecten. Het gaat niet alleen over de realisatie, het onderhoud en het beheer van sportaccommodaties, maar ook over de financiering van sportstimuleringsbeleid en de inzet van sport en bewegen als middel. Steeds vaker wordt sport gezien als een middel om doelstellingen van andere beleidssectoren te realiseren. Dat biedt kansen voor creatieve financiële oplossingen. Om de ambities te bereiken zijn die creatieve oplossingen nodig. Er liggen kansen voor landelijke financiering en (co-)financiering door maatschappelijke partners en bedrijfsleven. Denk aan de ondernemerskring, de provincie en reallocatie van middelen binnen de gemeente. Subsidies Op nationaal, provinciaal en gemeentelijk niveau zijn diverse subsidiemogelijkheden mogelijk: Landelijk: BOSA, subsidie voor stimulering bouw en onderhoud van sportaccommodaties (extra aandacht voor duurzaamheid) Provinciaal: Diverse subsidiemogelijkheden, bijvoorbeeld op het gebied van Open Clubs, Talentontwikkeling, Gezonde Sportkantine en vernieuwende energieprojecten Gemeentelijk: Subsidie voor incidentele (vernieuwende) activiteiten en evenementen op het gebied van sport en bewegen Gemeentelijke bijdrage De gemeente Soest geeft uitvoering aan haar sportbeleid. Het grootste deel van de financiering vanuit sport gaat naar sportaccommodaties.
Daarnaast wordt budget voornamelijk ingezet voor subsidies en sport- en beweegstimulering. Vanuit sport- en beweegstimulering worden bijvoorbeeld ‘kies je sport’, ‘club extra’ en schoolsport ondersteund. Dit gebeurt in samenhang met het gezondheidsbeleid. De gemeente stelt de komende periode een nieuwe sportvisie vast. (zie #5 van de activiteiten). Cofinanciering van partners en inzet in natura Partners die zich verbinden aan het sportakkoord zullen/kunnen ook een financiële bijdrage leveren, bijvoorbeeld vanuit het bedrijfsleven of vanuit het onderwijs. Naast middelen stellen sport- en beweegaanbieders, maatschappelijke partners en de gemeente ook mensen en faciliteiten beschikbaar. De inzet in natura, voornamelijk van de vrijwilligers van onze sportverenigingen, heeft voor het mogelijk maken van acties en activiteiten soms nog een groter effect dan het inzetten van financiële middelen.
Terug naar de inhoudsopgave
Deelnemende partijen:
Adviseur Lokale Sport / NOC*NSF
Idea Cultuur
Stichting Balans
Badminton vereniging BC Badso
KdK-AGAVS volleybal
Stichting ELZIS
Bowlingvereniging RSSBS
K’Nijntje & Zippies
SWOS Soest
Bridge Club Soest
KV Eemvogels
SZV De Duinkikkers
Buurtsportcoaches en Cultuurcoach
Lijf & Visie
Team Sportservice Provincie Utrecht
Daltonschool De Buut
Nationaal Bureau Sport Stimulering
Tennis Vereniging Soest-Zuid
De Springbokken
Scouting Hopman Masselman Groep
The Red Stars
Gemeente Soest
SO Soest
Van der Huchtscholen
GGD regio Utrecht
Sportcity
Handbalvereniging Smeeing BDC
Sportfederatie Soest
Het Sportpunt
Sportmarketingbureau
Het trainingskamp
SSV Eemland
HSV Knickerbockers Soest
Stan Uyland Reconnact
25
Soester sport en beweeg akkoord
Terug naar de inhoudsopgave
Voor meer vragen r.jaspers@soest.nl coördinator Buurtsportcoaches gemeente Soest