4a 2 Rapport Quickscan Sportdeelnamebeleid 2022_def.pdf

Quickscan Sportdeelnamebeleid 2022

Inhoudsopgave INHOUDSOPGAVE

2

1.

INLEIDING

3

1.1

Vraagstelling onderzoek

3

1.2

Uitvoering onderzoek

3

2.

BEANTWOORDING DEELVRAGEN

4

2.1

Beantwoording deelvraag 1: Hoe heeft de sportdeelname zich tussen 2017 en 2022 ontwikkeld’?

4

2.2

Beantwoording deelvraag 2: Welke rol heeft de gemeente gepakt en welk beleid heeft zij gevoerd in de periode 2017-2022 om sportdeelname te stimuleren?

5

Beantwoording deelvraag 3: Hoe doeltreffend was het sportdeelnamebeleid van de gemeente Soest in de periode 2017-2022?

7

3.

CONCLUSIES

8

3.1

Conclusie deelvraag 1: Hoe heeft de sportdeelname zich tussen 2017 en 2022 ontwikkeld?

8

3.2

Conclusie deelvraag 2: Welke rol heeft de gemeente gepakt en welk beleid heeft zij gevoerd in de periode 2017-2022 om sportdeelname te stimuleren?

8

Conclusie deelvraag 3: Hoe doeltreffend was het sportdeelnamebeleid van de gemeente Soest in de periode 2017-2022?

9

4.

BEANTWOORDING HOOFDVRAAG EN AANBEVELINGEN

10

4.1

Beantwoording hoofdvraag

10

4.2

Aanbevelingen

10

2.3

3.3

Bijlage 1 – Gebruikte documenten

11

Bijlage 2 – Trends ledenpercentage in tabellen

12

Bijlage 3 – Overzicht geïnterviewde actoren uit de Soester sport- en beweegsector

13

Bijlage 4 – Bestuurlijke reactie college van B en W

14

Quickscan sportdeelnamebeleid Soest | Mulier Instituut

2

1. Inleiding In uw begroting 2022-2025 heeft u opgenomen in 2022 een nieuw sportbeleid / sportvisie te willen afronden. Wij hebben daarom in de afgelopen periode een quickscan naar de doeltreffendheid van het gemeentelijk sportdeelnamebeleid in de periode 2017-2022 uitgevoerd. De rekenkamercommissie wil met deze quickscan bijdragen aan de ontwikkeling van deze nieuwe sportvisie door het beleid en de resultaten uit het verleden te beoordelen. Het Mulier Instituut heeft de quickscan voor ons uitgevoerd. De focus van de quickscan is expliciet gelegd op de eerste ambitie uit de Visie Sport en Bewegen 2013-2016: ‘…om de sportdeelname van de inwoners op peil te houden met de budgetten die beschikbaar zijn’. Dit betekent dat niet gefocust is op de andere gestelde ambities, zoals het in balans brengen van kosten en uitgaven, de samenwerking en overlegstructuren tussen sportverenigingen, of op de accommodaties van het sportbeleid. Het karakter van een quickscan (inzet van minder onderzoeksuren dan in een regulier onderzoek) vraagt om een duidelijk focus. Tijdens de quickscan zijn de financiën en het accommodatiebeleid dus niet meegenomen, tenzij deze directe invloed op het sportdeelnamebeleid hadden.

1.1 Vraagstelling onderzoek De hoofdvraag van de quickscan luidt als volgt: Hoe heeft de sportdeelname in Soest zich tussen 2017 en 2022 ontwikkeld en heeft de gemeente hier adequaat beleid op gevoerd? Om deze hoofdvraag te kunnen beantwoorden zijn drie deelvragen opgesteld: 1. Hoe heeft de sportdeelname zich tussen 2017 en 2022 ontwikkeld? 2. Welke rol heeft de gemeente gepakt en welk beleid heeft zij gevoerd in de periode 2017-2022 om sportdeelname te stimuleren? 3. Hoe doeltreffend was het sportdeelnamebeleid van de gemeente Soest in de periode 2017-2022?

1.2 Uitvoering onderzoek Om deze deelvragen te beantwoorden zijn beleidsdocumenten (bijlage 1) en sportdeelnamecijfers (bijlage 2) geanalyseerd. Daarnaast is een interview gehouden met de (inmiddels voormalig) verantwoordelijk wethouder en de twee beleidsambtenaren sport. Ook zijn vier interviews gehouden met actoren uit de Soester sport- en beweegsector die direct te maken hadden met het gemeentelijk beleid in de periode 2017-2022. Vanuit hun diverse rollen in de sport- en beweegsector boden zij een gevarieerd perspectief op het beleid en de uitkomsten daarvan. Zie bijlage 3 voor een overzicht van de geïnterviewde personen.

Quickscan sportdeelnamebeleid Soest | Mulier Instituut

3

2. Beantwoording deelvragen 2.1 Beantwoording deelvraag 1: Hoe heeft de sportdeelname zich tussen 2017 en 2022 ontwikkeld? De gemeente Soest monitort de sportdeelname op twee manieren kwantitatief. Ten eerste laat ze ongeveer elke vier jaar een bevolkingsonderzoek voor de sportdeelname uitvoeren. Hierbij wordt een vragenlijst uitgezet onder een steekproef van de totale bevolking om de sportdeelname te meten. Dit gaat om alle sportdeelname: bij georganiseerde sportaanbieders (verenigingen), bij commerciële sportaanbieders (bijv. fitnesscentra) en ongeorganiseerd (bijv. buiten verenigingsverband wielrennen). In dit onderzoek wordt ook de sportdeelname onderzocht per leeftijdsgroep en wijk, en specifiek voor de groep mensen met een beperking. Daarnaast geeft het onder meer inzicht in redenen om (niet) te sporten, behoefte om meer te sporten, gebruik van het Minimafonds en Jeugdsportfonds, en (ervaringen met) locaties waar wordt gesport. Het laatste bevolkingsonderzoek sportdeelname werd gedaan in 2017. Het oorspronkelijke plan was om dit in 2021 te herhalen, maar vanwege de effecten van het coronavirus is besloten dit uit te stellen. Door de geldende coronamaatregelen was een goede vergelijking met de uitkomsten uit 2017 niet mogelijk. De gemeente verwacht dit onderzoek nu in het najaar van 2022 te laten uitvoeren.

Vanuit onderzoeksperspectief is dit een goede keuze om vergelijkbaarheid met eerdere jaren te waarborgen. Daarnaast biedt dit mogelijkheden om beter zicht te krijgen op de impact van corona op de sportdeelname van verschillende groepen in de samenleving. Hoewel uitstel van het onderzoek een logische keuze was, is hierdoor op dit moment geen inzicht in de ontwikkeling van de sportdeelname in de periode 2017-2022. De tweede manier waarop de gemeente Soest de sportdeelname kwantitatief monitort is de rapportage Kennis- en Informatiesysteem Sport (KISS) van NOC*NSF. De gemeente geeft zelf aan voornamelijk op basis van deze data te monitoren, omdat deze, in tegenstelling tot het bevolkingsonderzoek sportdeelname, niet zijn gebaseerd op een steekproef om een representatief beeld te geven. Voor de KISSrapportage worden namelijk de lidmaatschapscijfers van alle bij NOC*NSF aangesloten bonden gebruikt. Deze rapportage biedt daarmee inzicht in de sportdeelname bij vrijwel alle aanbieders van georganiseerde sport. In de rapportage wordt de ontwikkeling van de ledenpercentages (percentage mensen met een sportbondlidmaatschap t.o.v. totale bevolking) vergeleken over de jaren. De vergelijking wordt onder meer gemaakt per wijk en leeftijdsgroep. In de meest recente KISS-rapportage voor de gemeente Soest worden de lidmaatschapscijfers uit 2020 vergeleken met de voorgaande jaren.

Deze rapportage kan dus wel inzicht bieden in een deel van de ontwikkeling van de sportdeelname, namelijk de sportdeelname bij aanbieders van georganiseerde sport. De sportdeelname bij aanbieders van georganiseerde sport ligt in 2020 voor een deel van de leeftijdsgroepen lager dan in de voorgaande jaren. Dit is met name het geval in de leeftijdsgroepen 0 t/m 19 jaar en 25 t/m 44 jaar. Het is aannemelijk dat een deel van de daling is toe te schrijven aan de coronamaatregelen. Daarnaast is de sportdeelname bij georganiseerde sportaanbieders in een aantal wijken verminderd tussen 2018 en 2020. Met name in de Boerenstreek is het ledenpercentage sterk gedaald, van 35,4 procent naar 28,9 procent. Er wordt geen specifieke verklaring gegeven voor deze daling. Verder zijn ook in Overhees, de Eng-Soest-Midden, Klaarwater en Smitsveen duidelijke dalingen waar te nemen, al zijn deze niet groter dan 3,1 procentpunt.

Quickscan sportdeelnamebeleid Soest | Mulier Instituut

4

Figuur 1 Trend percentage inwoners dat een lidmaatschap heeft bij één of meer bij NOC*NSF aangesloten sportbonden in de gemeente Soest per leeftijdscategorie

Bron KISS rapportage gemeente Soest (2021). Figuur 2 Trend percentage inwoners dat een lidmaatschap heeft bij één of meer bij NOC*NSF aangesloten sportbonden in gemeente Soest per wijk.

2.2 Beantwoording deelvraag 2: Welke rol heeft de gemeente gepakt en welk beleid heeft zij gevoerd in de periode 2017-2022 om sportdeelname te stimuleren? In de collegeperiode 2013-2017 was er sprake van een structurele bezuiniging op sport. Met ingang van 2015 moest jaarlijks 500.000 euro minder uitgegeven worden aan het beleidsterrein sport (circa 10% t.o.v. het totale budget). De groeiambitie op het gebied van sportdeelname werd daarom bijgesteld naar het op peil houden van de sportdeelname. Vanwege de bezuinigingen werd in 2015 een nieuwe huursystematiek ingevoerd ter vervanging van het passe-partoutsysteem. Bij het passe-partoutsysteem ging het om een vast bedrag per lid, ongeacht wat de werkelijke accommodatiekosten waren, waardoor een kleiner deel van de werkelijke accommodatiekosten gedekt kon worden uit huurinkomsten. Bij de nieuwe huursystematiek betalen buitensportverenigingen een huurtarief dat is afgeleid van de kostprijs van de voorziening. Binnensportverenigingen betalen een uurtarief dat is afgeleid van de passe-partoutbedragen die de binnensportverenigingen altijd betaalden. Ook de rol die de gemeente in de sportsector ambieert veranderde als gevolg van de bezuinigingen. In de Visie Sport en Bewegen Quickscan sportdeelnamebeleid Soest | Mulier Instituut

5

2013-2016 gaf de gemeente aan minder zelf uit te willen voeren en meer een beroep te willen doen op de eigen kracht van de sportsector. De gemeente wil hoofdzakelijk regisseren en stimuleren, en faciliteren waar nodig. De gemeente geeft aan dat het in de periode 2017-2022 veel inspanning kostte om iedereen (verenigingen en gemeenteraad) op één lijn te krijgen op een aantal grote vraagstukken voor het sportaccommodatiebeleid. De gemeente wilde in 2019 de sportvisie 2013-2016 herijken en een plan opstellen om sporten, bewegen en spelen in de openbare ruimte te stimuleren, maar door een gebrek aan capaciteit, tijd en prioriteit werd dit uitgesteld. In de periode 2017-2022 heeft de gemeente bijgedragen aan de continuering van diverse sportstimuleringsactiviteiten, zoals Kies je Sport, het Soester Kennismaking Sport Event (SKSE) en schoolsportactiviteiten. Daarnaast werd met de uitbreiding van het aantal fte buurtsportcoaches een beweegmakelaar aangepast sporten aangesteld. Zo werd specifiek ingezet op sportstimulering voor mensen met een beperking. Daarbij werd ook ingezet op regionale samenwerking door middel van het programma Grenzeloos Actief. In 2020 werd het Soester sport- en beweegakkoord gepresenteerd.

Dit akkoord heeft tot acht concrete speerpunten geleid waar de gemeente samen met actoren uit de sport- en beweegsector op kan inzetten om sporten en bewegen te stimuleren: 1. integrale aanpak breed motorisch bewegen voor kinderen in de leeftijd van 2-12 jaar; 2. publieke campagne vitale schooljeugd 4-12 en 13-18 jaar; 3. optimale bezettingsgraad sportaccommodaties; 4. beweegaanbieders toekomstbestendig maken; 5. creatie van een inspirerende en praktische beleidsvisie op sport en bewegen in Soest; 6. meer beweegpleinen op openbare plekken voor ouderen en meer open schoolpleinen voor kinderen; 7. verhogen zichtbaarheid en bekendheid sport- en beweegaanbod Soest door middel van nieuw digitaal platform; 8. nieuw vormgegeven informele netwerkorganisatie sport, cultuur en bewegen in Soest. Door het sport- en beweegakkoord kwam de gemeente meer naast de andere actoren uit de sporten beweegsector te staan. Tijdens de presentatie van het akkoord had het coronavirus al zijn intrede gedaan. Vanwege de grote impact van het virus en de bijkomende maatregelen op de sport- en beweegsector is de gemeente verenigingen financieel tegemoetgekomen door huur (gedeeltelijk) kwijt te schelden en de tarievenverhoging voor de binnensport uit te stellen. Ook heeft de gemeente verenigingen met elkaar in contact gebracht en advies en uitleg gegeven over de coronamaatregelen.

Over deze zaken overlegde de gemeente regelmatig met de Sportfederatie als vertegenwoordiger van sportverenigingen in Soest. Het coronavirus zorgde er ook voor dat het opstellen van een nieuwe sportvisie opnieuw werd uitgesteld en dat er geen plan kon worden gemaakt om sporten in de openbare ruimte te stimuleren. Om goed in te kunnen spelen op de gevolgen van corona voor de sport heeft de gemeente deze gevolgen in kaart laten brengen. De uitkomsten hiervan hebben tot kleine aanpassingen in het beleid geleid. Voor het vaststellen van aanpassingen in beleid baseren we ons naast de interviewuitkomsten op de jaarstukken. In tegenstelling tot de coronascan worden de uitkomsten van het bevolkingsonderzoek uit 2017 en de KISS-rapportage alleen kort beschreven in de jaarstukken en wordt niet expliciet gemaakt of dit tot wijzigingen in beleid heeft geleid. Dat is opvallend, omdat de bevindingen aanleiding kunnen geven voor nieuw of aangepast beleid en een nadere verkenning naar verklaringen voor de bevindingen. Dit gaat bijvoorbeeld om de bevinding uit het bevolkingsonderzoek 2017 dat 77 procent Quickscan sportdeelnamebeleid Soest | Mulier Instituut

6

van de niet-sportende Soesters die aangeven dat de kosten een reden zijn om niet aan sport te doen het Minimafonds (declaratiefonds) niet kent. Een ander voorbeeld is de stevige daling van het percentage leden van een bij NOC*NSF aangesloten sportbond in de Boerenstreek tussen 2018 en 2020, die naar voren kwam in de KISS-rapportage voor peiljaar 2020.

2.3 Beantwoording deelvraag 3: Hoe doeltreffend was het sportdeelnamebeleid van de gemeente Soest in de periode 2017-2022? In alle vier de interviews met actoren uit de sportsector werd de link gelegd tussen het sportdeelnamebeleid en het sportaccommodatiebeleid. Uit de interviews kwam naar voren dat het beleid om de sportdeelname op peil te houden niet los kan worden gezien van het sportaccommodatiebeleid. Een geïnterviewde gaf aan dat het sportaccommodatiebeleid soms afhankelijk is van ‘politieke grilligheid’. In de andere interviews werd bevestigd dat het sportaccommodatiebeleid, met name bij keuzes in investeringen voor bepaalde sportlocaties, ad hoc en soms ondoelmatig is vanwege de verwevenheid van politiek met sommige verenigingen en een gebrek aan gemeentelijke visie op langetermijninvesteringen in sportaccommodaties. Verenigingen geven aan behoefte te hebben aan visie vanuit de gemeente, zodat die van daaruit financieel verstandige besluiten neemt voor de toekomst. Meerdere geïnterviewden gaven aan dat de discussie hierover het sportdeelnamebeleid hindert. De gemeente wil zelf ook graag dat de discussie in de toekomst minder over de accommodaties en de financiën gaat en meer over wat Soest wil bereiken met het gemeentelijk sport- en beweegbeleid.

De geïnterviewde actoren uit de sport- en beweegsector waren over het algemeen positief over de invulling van de buurtsportcoachregeling. Zij zijn onder meer enthousiast over de hands-on-aanpak van de buurtsportcoaches en de verbinding die zij leggen tussen de sport- en beweegsector en de zorgsector. Daarnaast geven de geïnterviewden aan dat de gemeente op een goede wijze het overzicht van het sportaanbod faciliteert door evenementen te stimuleren waarbij inwoners van de gemeente Soest kennis kunnen maken met sport- en beweegaanbod. Ze prijzen ook de website met het overzicht van het totale sport- en beweegaanbod in Soest. Dat is goed voor de sportaanbieders en voor de sportdeelname, al moet het platform volgens de geïnterviewden wel worden doorontwikkeld om er nog meer uit te halen. Daar wordt momenteel aan gewerkt. De geïnterviewde actoren uit de sport- en beweegsector geven verder aan dat de juiste mensen bij het sport- en beweegakkoord betrokken zijn. Dankzij het sportakkoord kan de gemeente meer naast de actoren in de sector komen te staan. Volgens de geïnterviewden zou de gemeente in de nieuwe sportvisie moeten inspelen op de speerpunten uit het sport- en beweegakkoord. Betere samenwerking tussen verschillende domeinen zou volgens geïnterviewden ook kunnen leiden tot efficiënter sportbeleid.

Scholen en buitenschoolse opvangen zouden bijvoorbeeld meer gebruik kunnen maken van elkaars accommodaties en de accommodaties van sportverenigingen. Een gemeentelijke visie kan volgens de geïnterviewden helpen om deze samenwerking tot stand te brengen. Om met alle actoren in de sport- en beweegsector te kunnen samenwerken is het volgens een geïnterviewde ook belangrijk dat de gemeente overlegt met een vertegenwoordiging van de gehele sport- en beweegsector. Nu lijkt de sportfederatie nog voornamelijk de sportverenigingen te vertegenwoordigen. De sportfederatie zelf geeft ook aan dat bepaalde sporten buiten de scope van het beleid vallen, met name de sporten die geen gebruik maken van een gemeentelijke accommodatie, zoals de sporten in de openbare ruimte en de ondernemende sportaanbieders. Quickscan sportdeelnamebeleid Soest | Mulier Instituut

7

3. Conclusies 3.1 Conclusie deelvraag 1: Hoe heeft de sportdeelname zich tussen 2017 en 2022 ontwikkeld? Over de ontwikkeling van de sportdeelname in de periode 2017-2022 zijn alleen data beschikbaar voor de deelname bij georganiseerde sportaanbieders tot 2020. Het bevolkingsonderzoek sportdeelname, waarin ook de deelname bij commerciële sportaanbieders en aan ongeorganiseerde sport wordt gemeten, werd in 2021 namelijk uitgesteld vanwege het coronavirus. Bij aanbieders van georganiseerde sport is het percentage van de bevolking dat lid is van een bij NOC*NSF aangesloten bond met name in de leeftijdsgroepen 0 t/m 19 jaar en 25 t/m 44 jaar gedaald tussen 2016 en 2020. Daarnaast is tussen 2018 en 2020 met name in de Boerenstreek het ledenpercentage sterk gedaald. Er is geen verklaring voorhanden voor de afwijkende daling in deze wijk. Uit deze KISS-cijfers kunnen geen conclusies worden getrokken over de gehele sportdeelname. Het kan bijvoorbeeld zo zijn dat bepaalde bevolkingsgroepen in Soest minder in verenigingsverband zijn gaan sporten, maar meer in de openbare ruimte. Het aankomende bevolkingsonderzoek sportdeelname kan hier meer inzicht in bieden. Als het bevolkingsonderzoek sportdeelname weer op dezelfde manier wordt opgebouwd, wordt ook de deelname van de diverse leeftijdsgroepen en van mensen met een beperking weer onderzocht.

Dit is belangrijk voor de gemeente, omdat in het gemeentelijk beleid specifiek op sportdeelname van bepaalde leeftijdsgroepen en mensen met een beperking wordt ingezet. Daarmee kan de gemeente de doeltreffendheid van het eigen doelgroepenbeleid monitoren.

3.2 Conclusie deelvraag 2: Welke rol heeft de gemeente gepakt en welk beleid heeft zij gevoerd in de periode 2017-2022 om sportdeelname te stimuleren? Vanwege de bezuinigingen in 2015 stelde de gemeente de doelstellingen voor het sportdeelnamebeleid bij naar het op peil houden van de sportdeelname. De bezuinigingen leidden tot veranderingen in het accommodatiebeleid. Het kostte de gemeente ook in de periode 2017-2022 nog veel inspanning om dit nieuwe accommodatiebeleid succesvol uit te voeren. Vanwege de bezuinigingen dichtte de gemeente zich ook een nieuwe rol toe in de Soester sport- en beweegsector: minder uitvoerend en meer regisserend, stimulerend en waar nodig faciliterend. De gemeente droeg bij aan de continuering van sportstimuleringsactiviteiten voor diverse doelgroepen. Daarnaast werd in 2018 vanuit de buurtsportcoachregeling een beweegmakelaar aangepast sporten aangesteld, waardoor ook specifiek werd ingezet op sportstimulering voor mensen met een beperking. Samen met andere actoren uit de sector werd in 2020 het Soester sport- en beweegakkoord gepresenteerd met acht speerpunten. Door dit interactieve akkoord kwam de gemeente meer naast de andere actoren uit de sport- en beweegsector te staan om samen sporten en bewegen te stimuleren.

In de tijden waarin het coronavirus hevige invloed had op de sport- en beweegsector steunde de gemeente verenigingen financieel, bracht ze verenigingen met elkaar in contact en gaf ze advies en uitleg over de coronamaatregelen. Door de inspanning voor accommodatievraagstukken en het coronavirus werd het opstellen van de nieuwe sportvisie en een plan voor sport- en beweegstimulering in de openbare ruimte verschillende Quickscan sportdeelnamebeleid Soest | Mulier Instituut

8

keren uitgesteld. Van de monitoring lijken alleen de bevindingen uit de coronascan te zijn gebruikt voor aanpassingen in het beleid, met name gericht op tijdelijke maatregelen om bijvoorbeeld sporten in de openbare ruimte mogelijk te maken en huur kwijt te schelden voor de periode tijdens de lockdown. Ook het bevolkingsonderzoek sportdeelname in 2017 en de KISS-rapportage voor peiljaar 2020 bevatten echter bevindingen die aanleiding zouden kunnen zijn om beleid aan te passen of verklaringen te zoeken.

3.3 Conclusie deelvraag 3: Hoe doeltreffend was het sportdeelnamebeleid van de gemeente Soest in de periode 2017-2022? De geïnterviewden zijn over het algemeen redelijk positief over het sportdeelnamebeleid van de gemeente Soest, maar ze geven aan dat het grotendeels overschaduwd wordt door het sportaccommodatiebeleid en de discussie daarover. Vanwege verwevenheid van de politiek met sommige verenigingen en een gebrek aan een gemeentelijke langetermijnvisie op investeringen in sportaccommodaties is het sportaccommodatiebeleid ad hoc en soms ondoelmatig. Over de invulling van de buurtsportcoachregeling, het digitale overzicht van het sportaanbod en het sport- en beweegakkoord zijn de geïnterviewden lovend. De speerpunten uit het sport en beweegakkoord zou de gemeente volgens hen moeten meenemen in de nieuwe sportvisie. Als in die nieuwe sportvisie heldere doelen staan, kan de gemeente ook beter de samenwerking tussen verschillende domeinen stimuleren, zodat accommodaties bijvoorbeeld efficiënter kunnen worden gebruikt. Het sport- en beweegaanbod buiten de gemeentelijke sportaccommodaties lijkt soms buiten de scope van het gemeentelijk sport- en beweegbeleid te vallen. Wanneer de gemeente overlegt met de sport- en beweegsector, is het belangrijk dat daarbij de gehele sport- en beweegsector is vertegenwoordigd.

Quickscan sportdeelnamebeleid Soest | Mulier Instituut

9

4. Beantwoording hoofdvraag en aanbevelingen 4.1 Beantwoording hoofdvraag De hoofdvraag van het onderzoek is: ‘Hoe heeft de sportdeelname in Soest zich tussen 2017 en 2022 ontwikkeld en heeft de gemeente hier adequaat beleid op gevoerd’? We stellen vast dat er geen vervolg is gegeven aan de Sportvisie die tot en met 2016 liep. In de afgelopen jaren is door bezuinigingen vooral ingezet op behouden wat er is, waarbij discussies over accommodaties dominant waren. Er zijn indicaties dat de sportdeelname afneemt, waarbij niet inzichtelijk kan worden gemaakt dat op basis van deze indicaties nieuw beleid is ontwikkeld. Wel is met het lokale sport- en beweegakkoord samen met lokale partijen iets nieuws in gang gezet. Dit sluit aan bij de andere (kleinere) rol van de gemeente, waarbij vooral gerekend wordt op inzet van andere partijen voor de uitvoering en de gemeente meer regisserend, stimulerend en waar nodig faciliterend is. De inzet van de buurtsportcoachregeling wordt positief beoordeeld. De doelmatigheid van beleid is lastig vast te stellen, maar de dominante discussie over accommodaties en het ontbreken van beleidsaanpassingen bij een veranderende context geven redenen om aan de doelmatigheid te twijfelen.

4.2 Aanbevelingen De conclusies en de beantwoording van de hoofdvraag leiden tot de volgende aanbevelingen die wij doen voor de nog op te stellen sportvisie: • Maak een integrale visie gericht op sport en bewegen in de openbare ruimte met strategische doelen en maatregelen die SMART geformuleerd zijn. Koppel het accommodatiebeleid aan de gestelde doelen (denk aan de betekenis van sportdeelname voor gezondheid bijvoorbeeld met een gezonde sportkantine en aandacht voor specifieke doelgroepen of de maatschappelijke rol die de gemeente heeft). Speel hierbij in op de speerpunten (kansen) uit het sportakkoord, voeg dat samen met het preventieakkoord voor een samenwerking met andere domeinen. • Continueer de buurtsportcoachregeling. Buurtsportcoaches hebben een specifieke rol bij het in beweging brengen van kwetsbare groepen. Het is belangrijk dat dit wordt voortgezet, waarbij wel goed gekeken wordt naar wat wel en niet werkt. Dat dient een plek te krijgen in de nieuwe sportvisie. • Zet in op monitoring van het beleid gerelateerd aan de strategische doelen die u gaat stellen. Gebruik de rode draad uit de monitoring voor het bijstellen van beleid(sdoelen). • Draag zorg voor een vertegenwoordiging van de gehele sport- en beweegsector bij de beleidsvoorbereiding, beleidsuitvoering en beleidsevaluatie.

• Vanwege de ‘ervaren’ verwevenheid van de politiek met sommige verenigingen en een gebrek aan een gemeentelijke langetermijnvisie op investeringen in sportaccommodaties bevelen wij u aan om aan te sturen op een accommodatievisie en afwegingskader voor accommodatiebeleid. Zie vervolgens toe op de toepassing daarvan. De resultaten van monitoring moeten gebruikt worden voor het komen tot kaderstelling en het maken van beleidsmatige keuzes. Daarbij hoort dat de gemeenteraad niet zelf, gevoed vanuit het veld, druk uitoefent of aanstuurt op het regelen van zaken buiten de visie en het afwegingskader om.

Quickscan sportdeelnamebeleid Soest | Mulier Instituut

10

Bijlage 1 – Gebruikte documenten 2013-2016 Visie Sport en Bewegen 2017 Jaarstukken Begroting Factsheet SDO: Jeugd, Jongeren & Volwassenen 2018 Jaarstukken Begroting 2019 Jaarstukken Begroting 2020 Jaarstukken Begroting Sport en Beweeg Akkoord 2021 Jaarstukken Begroting KISS Rapportage Gemeente Buurtsportcoachregeling Soest 2021

Quickscan sportdeelnamebeleid Soest | Mulier Instituut

11

Bijlage 2 – Trends ledenpercentage in tabellen Tabel 1 Trend percentage inwoners dat een lidmaatschap heeft bij één of meer bij NOC*NSF aangesloten sportbonden in gemeente Soest per leeftijdscategorie Bron: KISS-rapportage gemeente Soest (2021).

Tabel 2 Trend percentage inwoners dat een lidmaatschap heeft bij één of meer bij NOC*NSF aangesloten sportbonden in gemeente Soest per wijk Bron: KISS-rapportage gemeente Soest (2021).

Quickscan sportdeelnamebeleid Soest | Mulier Instituut

12

Bijlage 3 – Overzicht geïnterviewde actoren uit de Soester sport- en beweegsector Persoon

Functie

Jacqueline Siebbeles

Vakleerkracht bewegingsonderwijs Stichting van der Huchtscholen Voorzitter Sportfederatie Soest Formateur Soester sport- en beweegakkoord Oud-voorzitter Stichting Elzis Wethouder gemeente Beleidsadviseur gemeente Beleidsadviseur gemeente

René van Hal Esther Roelofs Willem Bavinck Harrie Dijkhuizen Marco Ahlers Marlon van Zal

Quickscan sportdeelnamebeleid Soest | Mulier Instituut

13

Bijlage 4 – Bestuurlijke reactie college van B en W

Quickscan sportdeelnamebeleid Soest | Mulier Instituut

14

Quickscan sportdeelnamebeleid Soest | Mulier Instituut

15

Quickscan sportdeelnamebeleid Soest | Mulier Instituut

16