2. Bijlage A1 Onderzoek terugverdientijd SEO

Voor concessies die langer duren dan vijf jaar, wordt de maximale looptijd van de concessie beperkt tot de periode waarin van een concessiehouder redelijkerwijs verwacht mag worden de investeringen die hij heeft gemaakt voor de exploitatie van de werken en diensten, samen met een rendement op geïnvesteerde vermogen terug te verdienen, rekening houdend met de investeringen die nodig zijn om de specifieke contractuele doelstellingen te halen. Voor de berekening worden zowel de initiële investeringen als de investeringen tijdens de looptijd van de concessie in aanmerking genomen. Deze bepaling wordt in overweging 18 van de Concessierichtlijn verder toegelicht: Om marktafscherming en concurrentiebeperking te voorkomen, moet de duur van een concessie worden beperkt. Daarnaast zullen zeer lang lopende concessies waarschijnlijk leiden tot uitsluiting van de markt, en kunnen aldus het vrije verkeer van diensten en de vrijheid van vestiging belemmeren. Zo’n lange looptijd kan evenwel gerechtvaardigd zijn indien het onontbeerlijk is dat de concessiehouder in staat wordt gesteld de voor de exploitatie van de concessie geplande investeringen terug te verdienen en een rendement op het geïnvesteerde kapitaal te verkrijgen.

Voor concessies die langer dan vijf jaar lopen, moet de looptijd derhalve worden beperkt tot de normaliter verwachte periode die de concessiehouder in staat moet stellen onder normale exploitatieomstandigheden zijn investering voor de exploitatie van de werken en diensten met een redelijk rendement op het geïnvesteerde kapitaal terug te verdienen, rekening houdend met specifieke contractuele doelstellingen van de concessiehouder ter verwezenlijking van de eisen die, bijvoorbeeld, op het gebied van kwaliteit of prijs voor de gebruiker zijn gesteld. De raming moet gelden op het moment van gunning van de concessie. Zij moet ook de initiële alsook de verdere investeringen kunnen omvatten die noodzakelijk worden geacht voor de exploitatie van de concessie, en met name uitgaven voor infrastructuur, auteursrechten, octrooien, uitrusting, logistiek, aanwerving, opleiding van personeel en eerste uitgaven. De maximale looptijd van de concessie dient te worden vermeld in de concessiedocumenten, tenzij de looptijd als criterium voor de gunning van de overeenkomst wordt gebruikt. De aanbestedende diensten en aanbestedende instanties moeten altijd de mogelijkheid hebben om een concessie te gunnen met een looptijd die 92

Promoimpresa, ECLI:EU:C:2016:558, r.o. 45.

SEO ECONOMISCH ONDERZOEK

JURIDISCHE APPENDIX

55

korter is dan de periode die nodig is om de gedane investeringen terug te verdienen, mits de bijbehorende compensatie het exploitatierisico niet tenietdoet. In vergelijking met de Dienstenrichtlijn bevat de Concessierichtlijn dus enkele meer concrete parameters voor het bepalen van de looptijd van een concessie. Zo bevat de Concessierichtlijn een verplichting om de duur van de vergunning te beperken, maar geldt de eis om de looptijd te begrenzen tot de terugverdientijd enkel voor concessies met een duur van langer dan vijf jaar. Voor een goed begrip van deze tegenhanger in de Concessierichtlijn is van belang op te merken dat het aanvankelijke voorstel van de Commissie 93 voortbouwde op de jurisprudentie van het Hof over schaarse vergunningen, in het bijzonder het arrest Engelmann. 94 Hoewel de Commissie in haar voorstel niet verwijst naar de Dienstenrichtlijn, lijken de bewoordingen van het aanvankelijke voorstel van de Commissie geïnspireerd door de Dienstenrichtlijn. Tijdens de behandeling van het Commissievoorstel is de verwijzing naar ‘redelijk rendement’ vervangen door een verwijzing naar ‘rendement’ onder normale exploitatieomstandigheden omdat de verwijzing naar ‘redelijk’ te vaag zou zijn. Bovendien is de grens van vijf jaar toegevoegd om te voorkomen dat activiteiten met kleine investeringen zouden worden geconfronteerd met zeer beperkte looptijden.

95 Ook meer specifieke Uniewetgeving die weliswaar betrekking heeft op andere activiteiten dan ambulante handel, kan niettemin een inspiratiebron zijn voor het bepalen van de parameters voor het bepalen van de looptijd van een schaarse vergunning. Zo laat Verordening (EG) Nr. 1370/2007 inzake openbaar personenvervoer duidelijk zien dat het mogelijk is om te differentiëren in looptijd tussen verschillende typen activiteiten, 96 indien voor die differentiatie een objectieve rechtvaardiging bestaat. 97 Dit voorbeeld laat dus zien dat de aard van de activiteit een rol kan spelen bij het bepalen van de looptijd van een schaarse vergunning.

A.5 Overgangsregeling zittende partijen Uit de rechtspraak komt nog niet eenduidig naar voren of de verplichting uit de Dienstenrichtlijn om schaarse vergunningen voor bepaalde tijd te verlenen, ook van toepassing is op schaarse vergunningen die in het verleden voor onbepaalde tijd zijn verleend. In een uitspraak over exploitatievergunningen voor rondvaartboten overwoog de Afdeling als volgt:

93

94

95

96 97

COM (2011) 896 def.: “Artikel 16: De duur van de concessie is beperkt tot de termijn die naar schatting noodzakelijk is voor de concessiehouder om de gedane investeringen in verband met het exploiteren van de werken of diensten met een redelijk rendement op het geïnvesteerde kapitaal terug te verdienen.” Engelmann, ECLI:EU:C:2010:506, r.o. 46-48. Omgekeerd bouwt de transparantieverplichting ten aanzien van schaarse vergunningen voort op de transparantieverplichting ten aanzien van concessies. Zie Sporting Exchange, C-203/08, r.o. 46-47 Zie uitgebreider over de totstandkomingsgeschiedenis van deze bepaling en de verhouding hiervan tot de jurisprudentie: C.J. Wolswinkel, ‘The magic of five in the duration of concessions’, in G. Skovgaard Olykke & A. Sanchez Graells (red.), Reformation or Deformation of the EU Public Procurement Rules, Cheltenham: Edward Elgar 2016, p. 318-342. Art. 4 lid 3 Verordening (EG) Nr. 1370/2007 met een onderscheid in looptijd tussen vervoersdiensten per pus of per spoor. Zo voorziet art. 4 lid 4 Verordening (EG) Nr. 1370/2007 in de mogelijkheid van een langere looptijd bij activa met een uitzonderlijke terugverdientijd of bij vervoer in ultraperifere gebieden.

SEO ECONOMISCH ONDERZOEK

56

BIJLAGE A

“De herroeping van de besluiten […] brengt met zich dat de in die besluiten ingetrokken vergunningen die voorheen aan vergunninghoudsters waren verleend, herleven. De Afdeling realiseert zich dat deze vergunningen voor onbepaalde tijd zijn verleend, hetgeen in strijd is met artikel 33, eerste lid, van de Dienstenwet zoals uitgelegd in het licht van artikel 11, eerste lid, van de Dienstenrichtlijn, omdat het beleid op basis waarvan deze vergunningen zijn verleend, een volumebeleid is (vgl. ro. 11.3 van de uitspraak van de Afdeling van 27 januari 2016, ECLI:NL:RVS:2016:160). Deze vergunningen liggen in de onderhavige procedure evenwel niet ter beoordeling voor.” 98 Hoewel deze overweging lijkt te suggereren dat schaarse vergunningen die voorheen zijn verleend voor onbepaalde tijd, in strijd met de Dienstenrichtlijn zijn verleend, blijft in deze uitspraak in het midden op welk moment deze vergunningen zijn verleend (en of de Dienstenrichtlijn toen al van toepassing was). Hoe dan ook is de situatie bij ambulante handel die voorligt in dit rapport in zoverre anders, dat de veronderstelling is dat sowieso nieuwe schaarse vergunningen worden verleend.

In die situatie bestaat volgens de nationale jurisprudentie een rechtsplicht om de oude en nieuwe schaarse vergunningen op termijn gelijk te trekken: “Het College acht het echter niet verdedigbaar dat met betrekking tot die verdeling een blijvende uitzondering gemaakt wordt voor een zich niet van de andere kandidaten onderscheidend bedrijf op de enkele grond dat dit eerder dan de andere bedrijven om een dergelijke ontheffing verzocht heeft. Het College ziet in dat het feit, dat aan dit bedrijf een ontheffing verleend is zonder dat er op dat moment enige grond bestond die ontheffing aan een termijn te binden, een dergelijk bedrijf een bijzondere positie geeft, maar dat neemt niet weg, dat een verdelingsbeleid waarbij dit voordeel voor onbepaalde tijd in stand gelaten wordt, de grenzen van een redelijke beleidsbepaling te buiten gaat.

Om recht te doen aan een dergelijke bijzondere positie zal het in een geval als hier aan de orde over het algemeen geboden zijn een, mogelijk zelfs langdurige, overgangsregeling in het leven te roepen, zodat het bedrijf zich kan voorbereiden op de situatie waarin het op gelijke voet met de andere bedrijven naar de schaarse ontheffingen moet dingen.” 99 De jurisprudentie maakt ook duidelijk dat bij het treffen van een overgangsregeling een generieke regeling kan worden getroffen, mits die regeling ruimte laat om af te wijken van de generieke regeling wanneer in een individueel geval blijkt dat een exploitant onevenredig wordt benadeeld door toepassing van het beleid: “De rechtbank stelt vast dat de overgangstermijn is bedoeld om de vergunninghouder in staat te stellen maatregelen te treffen om de gevolgen van de herziening van het beleid te ondervangen. Verweerder heeft de termijn gebaseerd op een mix van gemiddelde gegevens en op basis daarvan de overgangstermijn vastgesteld op zes jaar. Naar het oordeel van de rechtbank heeft verweerder daarmee in zijn algemeenheid geen onredelijke invulling gegeven aan het beleid.

De omstandigheid dat niet alle vaartuigen en motoren na afloop van de termijn zullen zijn afgeschreven zoals door eiseres is betoogd, of dat de exploitatievergunning voor een individueel vaartuig mogelijk op een later moment dan in 2006 is verleend, maakt dat niet anders. De ter-

98 99

ABRvS 7 juli 2017, ECLI:NL:RVS:2017:1520, r.o. 14.8. CBb 5 december 2012, ECLI:NL:CBB:2012:1.

SEO ECONOMISCH ONDERZOEK

JURIDISCHE APPENDIX

57

mijn is immers niet bedoeld als volledige compensatie, maar om de vergunninghouders de mogelijkheid te bieden zich in te stellen op de nieuwe situatie. De termijn hoeft dan ook niet zo ver te strekken dat alle investeringen in de vaartuigen na afloop van de termijn kunnen zijn terugverdiend. Tegen deze achtergrond volgt de rechtbank eiseres evenmin in haar standpunt dat het onredelijk is dat in de RPA 2013 geen schadevergoedingsregeling is opgenomen. Daarnaast overweegt de rechtbank dat verweerder de mogelijkheid heeft om van het beleid af te wijken wanneer in een individueel geval blijkt dat een exploitant onevenredig wordt benadeeld door toepassing van het beleid. In tegenstelling tot hetgeen door eiseres is gesteld maakt de omstandigheid dat verweerder in zijn algemeenheid heeft onderkend dat sommige vaartuigen op één of meer van de hiervoor onder 13.2 genoemde aspecten mogelijk afwijken van het gemiddelde, naar het oordeel van de rechtbank niet dat artikel 4:84 van de Awb in een specifiek geval aan afwijking van het beleid in de weg staat. De overgangstermijn is immers, zoals hiervoor al is overwogen, niet bedoeld als volledige compensatie. 100

100

Rb. Amsterdam 5 augustus 2015, ECLI:NL:RBAMS:2015:5002, r.o. 13.3. Dit onderdeel van de uitspraak heeft geen vervolg gekregen in ABRvS 7 juli 2017, ECLI:NL:RVS:2017:1520.

SEO ECONOMISCH ONDERZOEK

SCHAARSE VERGUNNINGEN EN TERUGVERDIENTIJD IN DE AMBULANTE HANDEL

59

Bijlage B Dataverzameling vragenlijst Respondenten zijn per brief en via online berichtgeving uitgenodigd om deel te nemen aan een onderzoek over de looptijd van schaarse vergunningen in de ambulante handel. In totaal zijn er op deze wijze 478 complete en bruikbare vragenlijsten verzameld. De achtergrondgegevens van de respondenten laten zien dat de data voldoende representatief zijn voor het verkrijgen van inzicht in de Nederlandse ambulante handel.

Veldwerk Van 21 september tot en met 9 november verrichtte SEO Economisch Onderzoek namens het ministerie van Economische Zaken en Klimaat de dataverzameling voor het onderzoek. Figuur B2 bevat een responsoverzicht waarin is aangegeven welke stappen daarbij zijn ondernomen. De respondenten zijn op twee manieren benaderd: 1. Er zijn uitnodigingen per post verstuurd naar ondernemers die actief zijn in de ambulante handel; 2. Er zijn open uitnodigingen verspreid via de websites van CVAH en Marktvisie. Uitnodigingen per post In totaal zijn 6.046 personen (circa 55 procent van de populatie) per post uitgenodigd om deel te nemen aan het onderzoek over de looptijd van schaarse vergunningen in de ambulante handel (zie figuur B1). De overige 4.952 personen die werkzaam zijn in de ambulante handel hebben aan de Kamer van Koophandel (Hierna: KvK) doorgegeven dat zij niet benaderd willen worden voor onderzoek. Van de 6.046 genodigden hebben 478 personen (8 procent) de vragenlijst compleet ingevuld. Incomplete vragenlijsten zijn voor zover mogelijk meegenomen in de analyse

Figuur B1

In totaal hebben 478 personen de vragenlijst volledig ingevuld

Populatie

• N = 10.998

Uitgenodigd voor enquête

• n = 6.046

Enquête volledig ingevuld

Bron:

•

n = 478

SEO Economisch Onderzoek (2020).

SEO ECONOMISCH ONDERZOEK

60

BIJLAGE B

Figuur B1

Bron:

De dataverzameling heeft tussen 21 september 2020 en 9 november 2020 plaatsgevonden

SEO Economisch Onderzoek (2020)

SEO ECONOMISCH ONDERZOEK

DATAVERZAMELING VRAGENLIJST

61

Open uitnodigingen Daarnaast is de vragenlijst onder de aandacht gebracht via de website van de brancheorganisatie CVAH en via de website van het tijdschrift Marktvisie. Personen die geen uitnodiging per post hadden ontvangen konden zich via mail aanmelden om deel te nemen aan het onderzoek door een mail te sturen naar SEO Economisch Onderzoek. Zij kregen na het melden van hun KvK-nummer een uniek wachtwoord toegestuurd. Deze procedure was noodzakelijk voor het later koppelen van de observaties aan de CBS-Microdata. In totaal hebben ruim twintig organisaties zich op deze manier aangemeld. Beloning voor deelname Alle respondenten zijn op de welkomstpagina van de vragenlijst op de hoogste gesteld dat ze met deelname aan de vragenlijst een kans maken op het winnen van een iPad ter waarde van € 380. In totaal zijn er drie apparaten verloot onder de respondenten die in de vragenlijst hebben aangegeven een kans te willen maken op het winnen van de prijs. De respondenten zijn willekeurig geselecteerd, en hebben een e-mail ontvangen.

SEO ECONOMISCH ONDERZOEK

62

BIJLAGE B

Analysebestand Opschoning analysebestand In totaal zijn 609 personen gestart met het invullen van de vragenlijst. Daarvan hebben 519 personen de vragenlijst volledig ingevuld en/of hebben aangegeven actief te zijn in de ambulante handel. Daarnaast is gekeken of de respondenten de vragenlijst niet in een onmogelijk tijdsbestek (minder dan vier minuten) hebben ingevuld (‘speeders’) en is gecontroleerd of respondenten de vragenlijst niet dubbel hebben ingevuld. Beiden zijn niet voorgekomen. In totaal zijn 131 respondenten om één van deze redenen uit de dataset gefilterd, waardoor het totaal aantal respondenten op 478 uitkomt (zie figuur B3). Figuur B3

Het analysebestand bevat de waarnemingen van 478 respondenten 41 personen zijn niet werkzaam in de ambulante handel (n = 478)

609 personen gestart met de vragenlijst (n = 609)

90 personen hebben de vragenlijst onvolledig ingevuld (n = 519)

Bron:

SEO Economisch Onderzoek (2020)

Representativiteit analysebestand Geografische representativiteit. Om te controleren of het opgeschoonde analysebestand een goede afspiegeling van de Nederlandse ambulante handel is, is het steekproefbestand vergeleken met het populatiebestand. Figuur B4 toont op geografische wijze de provincies waarin de ondernemingen gevestigd zijn. Uit de figuur komt naar voren dat alleen de provincie Noord-Holland licht ondervertegenwoordigd is in de steekproef. Figuur B4

Noord-Holland is licht ondervertegenwoordigd in de steekproef Populatie

Bron:

Steekproef

SEO Economisch Onderzoek (2020)

SEO ECONOMISCH ONDERZOEK

DATAVERZAMELING VRAGENLIJST

63

Sectorale representativiteit. Een vergelijking met de KvK-cijfers over de SBI-codes toont aan dat organisaties die voedingsmiddelen verkopen (zie SBI 47811 en 47819) oververtegenwoordigd zijn. Hierdoor zijn de non-foodsectoren (SBI 47899, 4782 en 47892) ondervertegenwoordigd. Wel zijn de absolute aantallen groot genoeg om een uitspraak over te kunnen doen. De markthandel in bloemen, planten, zaden en tuin (SBI 47891) is goed vertegenwoordigd. Tabel B1

De handel in voedingsmiddelen is oververtegenwoordigd in de steekproef

SBI Code

SBI Code (omschrijving)

Aantal (populatie)

Percentage (populatie)

Aantal (steekproef)

Percentage (steekproef)

47811

Markthandel aardappelen/groenten/fruit

921

8%

61

13%

47891

Markthandel bloemen/planten/zaden/tuin

658

6%

35

7%

47899

Markthandel overige goederen

3058

28%

68

15%

4782

Markthandel textiel/kleding/schoeisel

2301

21%

68

15%

47892

Markthandel tweedehands goederen

909

8%

18

4%

47819

Markthandel voedings- en genotmiddelen

3130

29%

228

49%

10977

100%

468

100%

Eindtotaal Bron:

SEO Economisch Onderzoek (2020)

Representativiteit organisatieleeftijd. Aan alle respondenten die hebben deelgenomen aan de vragenlijst is gevraagd in welk jaar de vennootschap is opgericht. Ruim driekwart (77,2 procent) van de respondenten gaf daarbij aan dat hun organisatie al voor 2001 bestond. Omdat populatiecijfers over dit kenmerk ontbreken is aan de brancheorganisatie en aan de ondernemers gevraagd of zij zich herkennen in dit beeld. Uit alle gesprekken komt tevens het beeld naar voren dat het een sterk vergrijzende sector is waar relatief weinig nieuwe toetreders zijn.

SEO ECONOMISCH ONDERZOEK

64

BIJLAGE B

Figuur B5

Noot: Bron:

Ruim driekwart van de organisaties uit de steekproef is voor het jaar 2000 opgericht

Aan alle respondenten is gevraagd in welk jaar hun organisatie is opgericht. De gegeven waarden zijn gehercodeerd in bovenstaande vijf categorieën. SEO Economisch Onderzoek (2020)

SEO ECONOMISCH ONDERZOEK

SCHAARSE VERGUNNINGEN EN TERUGVERDIENTIJD IN DE AMBULANTE HANDEL

65

Bijlage C Vragenlijst Introtekst Welkom bij deze vragenlijst. Zoals u wellicht weet is er door Europese regelgeving onzekerheid ontstaan over de looptijd van vergunningen voor een marktstandplaats. Waar voorheen gemeenten een vergunning voor onbepaalde termijn konden verstrekken, is dat nu niet meer mogelijk. Door deze vragenlijst in te vullen, helpt u de opdrachtgever van dit onderzoek (het ministerie van Economische Zaken en Klimaat) bij het ontwikkelen van een manier om de duur van de vergunning vast te stellen. Dit onderzoek is bedoeld om onzekerheid bij ondernemers in de ambulante handel weg te nemen. Wat levert deelname u op? • Door deze vragenlijst in te vullen helpt u mee aan het tot stand komen van een duidelijk en transparant beleid rondom de looptijd van de vergunningen. • Onder de deelnemers worden 3 iPads t.w.v. 380 euro verloot. Over de vragenlijst Het invullen van de vragenlijst vergt ongeveer 10 minuten. Het is mogelijk om de vragenlijst tussentijds te stoppen en later verder in te vullen. Uw gegevens worden vertrouwelijk behandeld en zijn enkel voor SEO Economisch Onderzoek in te zien. Alle vragen gaan over uw onderneming. Mocht u een ondernemingsplan hebben, dan is het handig als u dit plan bij de hand heeft. Namens het gehele onderzoeksteam wil ik u alvast bedanken voor uw deelname.

Projectleider SEO Economisch Onderzoek Vragenlijst 3.

Bent u actief op de markt of heeft u een solitaire standplaats? d. Ik ben alleen actief op de markt e. Ik heb alleen een solitaire standplaats f. Ik ben actief op de markt, en heb een solitaire standplaats g. Ik ben niet actief in de ambulante handel

SEO ECONOMISCH ONDERZOEK

66

BIJLAGE C

Indien bij vraag 1 antwoord d is gegeven: Einde vragenlijst. U heeft aangegeven dat u niet actief bent in de ambulante handel. Voor het invullen van deze vragenlijst is het van belang dat u actief bent in de ambulante handel. Blijkbaar hebben wij u ten onrechte benaderd. Onze excuses daarvoor. Wij willen u alsnog hartelijk bedanken voor uw tijd. Met vriendelijke groet, Namens het onderzoeksteam,

Projectleider SEO Economisch Onderzoek U kunt dit venster nu afsluiten. 4.

Hoeveel dagen per week verkoopt uw onderneming? (Gelieve een getal tussen de 0 en 7 in te vullen)

5.

Op hoeveel verschillende locaties is uw onderneming actief? (Gelieve aan te geven in hoeveel verschillende gemeenten of verschillende locaties binnen dezelfde gemeente uw onderneming actief is) a. 1 b. 2 c. 3 d. 4 e. 5 of meer

6.

Hoeveel jaar is uw onderneming actief in de ambulante handel? (Gelieve een getal tussen de 0 en 100 in te vullen)

7.

Welk van de volgende productcategorieën omschrijft het beste wat u verkoopt? (Als u meerdere productcategorieën verkoopt: kies dan de categorie die het meest van toepassing is) f. Persoonsbekleding g. Interieurbekleding (bijvoorbeeld bekleding van meubels) h. Overig textiel (bijvoorbeeld voering, knopen of wol) i. Lederwaren, schoeisel en reisartikelen j. Voedingsmiddelen bedoeld voor directe consumptie k. Voedingsmiddelen niet bedoeld voor directe consumptie l. Bloemen en planten m. Bezigheidsartikelen (bijvoorbeeld speelgoed, boeken of wenskaarten) n. Horloges, sieraden en modeaccessoires

SEO ECONOMISCH ONDERZOEK

VRAGENLIJST

67

o. Huishoudelijke- en geschenkartikelen p. Drogisterij artikelen q. Telefoon, telefoonaccessoires en elektronica r. Anders, namelijk… [open veld] Indien antwoord e is gegeven: Welk van de volgende voedingsmiddelen omschrijft het beste wat u verkoopt? a) b) c) d) e) f)

Vis en visartikelen Stroopwafels Koffie, thee en broodjes Patat, snacks en drinkwaren Vietnamese loempia Anders, namelijk… [open veld]

Indien antwoord f is gegeven: Welk van de volgende voedingsmiddelen omschrijft het beste wat u verkoopt? a) b) c) d) e) f) g) h) i) j) k) l) 8.

Fruit, groenten Zuivelartikelen (melk, boter, kaas, eieren) Aardappels, uien, knolgewas Specialist eieren Noten en zuidvruchten Vis en visartikelen Poelierswaren Vleeswaren / vlees (geen poelierswaren) Brood, koek en banket Reformartikelen Snoep, chocolaterie en suikerwerken Anders, namelijk… [open veld]

Wat was de totale jaaromzet van uw onderneming in 2019? (in euro’s inclusief BTW)? (Een inschatting volstaat. Indien u het antwoord op deze vraag niet weet, of niet wilt delen vult u dan ‘-1’ in). U bent halverwege de vragenlijst. Wij willen u nog enkele vragen stellen over de kosten van uw bedrijf. Wij begrijpen dat deze vragen wellicht wat meer tijd en aandacht vragen, maar juist deze vragen zijn van groot belang voor het onderzoek. Bij alle volgende vragen volstaat een inschatting.

SEO ECONOMISCH ONDERZOEK

68

9.

BIJLAGE C

Maakt u gebruik van een.. (Onder een transportwagen verstaan wij een auto, busje of een vrachtwagen) Ja

Nee

In eigendom

Ik huur

marktkraam? verkoopwagen? transportwagen? opslaglocatie?

10. Kunt u aangeven of u onderstaande in eigendom heeft of huurt?

Toon categorieën waar respondent gebruik van maakt (V6).

11.

[indien eigenaar van marktkraam] s. Hoeveel marktkramen heeft u in eigendom? (Gelieve een getal in te vullen. Indien u het antwoord op deze vraag niet weet, of niet wilt delen vult u dan ‘1’ in) t. Wat is binnen uw onderneming de gemiddelde aanschafwaarde van een marktkraam? (Gelieve een afgerond getal in te vullen, in euro’s exclusief btw. Indien u het antwoord op deze vraag niet weet, of niet wilt delen vult u dan ‘-1’ in. Graag geen leestekens zoals '.' en ',' gebruiken) u. In hoeveel jaar schrijft u marktkramen gemiddeld af? (Gelieve een afgerond getal in te vullen, in euro’s exclusief btw. Indien u het antwoord op deze vraag niet weet, of niet wilt delen vult u dan ‘-1’ in) [indien geen eigenaar van marktkraam] v. Wat zijn uw jaarlijkse kosten aan het huren van marktkramen? (Gelieve een afgerond getal in te vullen, in euro’s exclusief btw. Indien u het antwoord op deze vraag niet weet, of niet wilt delen vult u dan ‘-1’ in. Graag geen leestekens zoals '.' en ',' gebruiken)

12.

[indien eigenaar van verkoopwagen] w. Hoeveel verkoopwagens heeft u in eigendom? (Gelieve een getal in te vullen. Indien u het antwoord op deze vraag niet weet, of niet wilt delen vult u dan ‘1’ in) x. Heeft u een verkoopwagen met of zonder koeling 1. Ik heb een wagen met koeling 2. Ik heb een wagen zonder koeling 3. Ik heb zowel een wagen met als zonder koeling y. Wat is binnen uw onderneming de gemiddelde aanschafwaarde van een verkoopwagen? (Gelieve een afgerond getal in te vullen, in euro’s exclusief btw. Indien u het antwoord op deze vraag niet weet, of niet wilt delen vult u dan ‘-1’ in. Graag geen leestekens zoals '.' en ',' gebruiken)

SEO ECONOMISCH ONDERZOEK

VRAGENLIJST

69

z. In hoeveel jaar schrijft u verkoopwagens gemiddeld af? (Gelieve een afgerond getal in te vullen, in euro’s exclusief btw. Indien u het antwoord op deze vraag niet weet, of niet wilt delen vult u dan ‘-1’ in) [indien geen eigenaar van verkoopwagen] aa. Wat zijn uw jaarlijkse kosten aan het huren van verkoopwagens? (Gelieve een afgerond getal in te vullen, in euro’s exclusief btw. Indien u het antwoord op deze vraag niet weet, of niet wilt delen vult u dan ‘-1’ in. Graag geen leestekens zoals '.' en ',' gebruiken) 13.

[indien eigenaar van transportwagen] bb. Hoeveel transportwagens heeft u in eigendom? (Gelieve een getal in te vullen. Indien u het antwoord op deze vraag niet weet, of niet wilt delen vult u dan ‘1’ in) cc. Wat is voor u de gemiddelde aanschafwaarde van een transportwagen? (Gelieve een afgerond getal in te vullen, in euro’s exclusief btw. Indien u het antwoord op deze vraag niet weet, of niet wilt delen vult u dan ‘-1’ in. Graag geen leestekens zoals '.' en ',' gebruiken) dd. In hoeveel jaar schrijft u transportwagens gemiddeld af? (Gelieve een afgerond getal in te vullen, in euro’s exclusief btw. Indien u het antwoord op deze vraag niet weet, of niet wilt delen vult u dan ‘-1’ in) [indien geen eigenaar van transportwagen] ee. Wat zijn uw jaarlijkse kosten aan het huren van transportwagens? (Gelieve een afgerond getal in te vullen, in euro’s exclusief btw. Indien u het antwoord op deze vraag niet weet, of niet wilt delen vult u dan ‘-1’ in. Graag geen leestekens zoals '.' en ',' gebruiken)

14.

[indien eigenaar van opslaglocatie] ff. Wat is voor u de gemiddelde aanschafwaarde van de opslaglocatie(s)? (Gelieve een afgerond getal in te vullen, in euro’s exclusief btw. Indien u het antwoord op deze vraag niet weet, of niet wilt delen vult u dan ‘-1’ in. Graag geen leestekens zoals '.' en ',' gebruiken) [indien geen eigenaar van opslaglocatie] gg. Wat zijn uw jaarlijkse kosten aan het huren van een of meerdere opslaglocaties? (Gelieve een afgerond getal in te vullen, in euro’s exclusief btw. Indien u het antwoord op deze vraag niet weet, of niet wilt delen vult u dan ‘-1’ in. Graag geen leestekens zoals '.' en ',' gebruiken)

15. Deze vraag gaat over loonkosten. Wat zijn uw jaarlijkse loonkosten voor uw bedrijf (personeel dat u nodig heeft voor de markthandel) (Gelieve een afgerond getal in te vullen. Indien u het antwoord op deze vraag niet weet, of niet wilt delen vult u dan ‘-1’ in. Graag geen leestekens zoals '.' en ',' gebruiken)

SEO ECONOMISCH ONDERZOEK

70

BIJLAGE C

16. Deze vraag gaat over de kosten voor vergunningen en leges, water en elektriciteit, verzekeringen, transport- en onderhoudskosten. Hoeveel besteedt u jaarlijks aan… (Gelieve een afgerond getal in te vullen. Indien u het antwoord op deze vraag niet weet, of niet wilt delen vult u dan ‘-1’ in. Graag geen leestekens zoals '.' en ',' gebruiken) Euro per jaar a)

de noodzakelijke vergunningen?

b)

het bedrijfsgebruik van water en elektriciteit?

c)

bedrijfsverzekeringen?

d)

transportkosten?

e)

onderhoudskosten (kraam, verkoopwagen, opslaglocatie etc.)?

f)

overige kosten? (indien van toepassing graag specificeren)

g)

overige kosten? (indien van toepassing graag specificeren)

17. Deze vraag gaat over de inkoopwaarde van de producten die u verkoopt en de winst van uw organisatie? hh. Hoeveel besteedt u jaarlijks gemiddeld aan de inkoop van producten? (Gelieve een afgerond getal in te vullen, in euro’s exclusief btw. Indien u het antwoord op deze vraag niet weet, of niet wilt delen vult u dan ‘-1’ in. Graag geen leestekens zoals '.' en ',' gebruiken) ii. Wat is in een gemiddelde week de waarde van uw voorraad aan ingekochte producten? (Gelieve een afgerond getal in te vullen, in euro’s exclusief btw. Indien u het antwoord op deze vraag niet weet, of niet wilt delen vult u dan ‘-1’ in. Graag geen leestekens zoals '.' en ',' gebruiken) jj. Wat was de netto winst van uw onderneming in 2019 (in euro's)? (Een inschatting volstaat. Indien u het antwoord op deze vraag niet weet, of niet wilt delen vult u dan ‘-1’ in. Graag geen leestekens zoals '.' en ',' gebruiken) Afsluiting 18. Voor het onderzoek spreken wij ook graag met een aantal ondernemers over het ondernemingsplan en de verschillende kosten en opbrengsten. Zouden wij u daarvoor mogen benaderen? Onder de deelnemers aan de enquête verloten wij drie iPads. Als u hiervoor in aanmerking wilt komen hebben wij nog enkele gegevens van u nodig. (Toelichting: Uw gegevens worden vertrouwelijk behandeld.)

SEO ECONOMISCH ONDERZOEK

VRAGENLIJST

a)

Aanhef

b)

Uw achternaam

c)

Naam van uw onderneming:

d)

Uw e-mailadres:

71

De heer/mevrouw

kk. Ja, u mag mij benaderen voor een verdiepend gesprek ll. Ja, ik maak graag kans op een van de 3 iPads. 19. Hartelijk dank voor uw deelname aan de vragenlijst. Heeft u naar aanleiding van dit onderzoek nog vragen en/of opmerkingen? Met vriendelijke groet, Namens het onderzoeksteam, Projectleider SEO Economisch Onderzoek

SEO ECONOMISCH ONDERZOEK

SCHAARSE VERGUNNINGEN EN TERUGVERDIENTIJD IN DE AMBULANTE HANDEL

73

Bijlage D Koppeling CBS-Microdata Om meer inzicht te krijgen in de Nederlandse ambulante handel is het populatiebestand afkomstig van de Kamer van Koophandel (KvK) door het Centraal Bureau van de Statistiek (CBS) versleuteld en beschikbaar gesteld via de remote access omgeving. De versleutelde KvK-nummers zijn gekoppeld aan het algemene bedrijvenregister (ABR). Het ABR bevat gegevens over de sector, maar ook over het aantal werknemers van het bedrijf. Via het ABR kunnen de data vervolgens gekoppeld worden aan het BTW-bestand voor alle omzetgegevens, en aan het NFO voor de winst, vaste activa en afschrijvingen (zie Figuur D1). De koppelsleutels zijn het KvK-nummer van de ondernemingen, het bedrijfsidentificatienummer en het nummer van de ondernemingsgroep. Figuur D1

De KvK-nummers van 10.977 bedrijven zijn gekoppeld aan het ABR, BTW en NFO

KvK-data

CBS-data

BTW

10.977 ondernemers ambulante handel

B A

ABR C

Koppeling o.b.v.:

A KVK/fiscaal nummer B BEID C OG-nummer

NFO

Bron:

SEO Economisch Onderzoek (2020)

SEO ECONOMISCH ONDERZOEK

SCHAARSE VERGUNNINGEN EN TERUGVERDIENTIJD IN DE AMBULANTE HANDEL

75

Bijlage E Uitkomsten extra analyses Tabel E.1

Er is geen significante samenhang tussen het aantal werknemers en terugverdientijd Variabele

Aantal werkzame personen

Contante

3.05***

Terugverdientijd

-0,002 (0,003)

Aantal observaties

435

R

0,002

2

Adjusted R

-0,0004

Residual Std. Error

2,86 (df = 433)

F Statistic

0,85 (df = 1; 433)

Noten:

* p < 0,1; ** p < 0,05; *** p < 0,01

2

Bron:

SEO Economisch Onderzoek (2020)

SEO ECONOMISCH ONDERZOEK

76

BIJLAGE E

Figuur E.1

Noot: Bron:

Er is geen significante samenhang tussen het aantal werknemers en terugverdientijd

Ondernemingen met meer dan twintig medewerkers, of met een langere terugverdientijd zijn niet visueel weergegeven in de figuur, maar zijn wel meegenomen in het berekenen van de (significantie van de) richtingscoëfficiënt van de lineaire regressielijn. SEO Economisch Onderzoek (2020)

SEO ECONOMISCH ONDERZOEK

SCHAARSE VERGUNNINGEN EN TERUGVERDIENTIJD IN DE AMBULANTE HANDEL

77

Bijlage F Gesprekspartners Het onderzoek is begeleid door: • de heer Dantuma (ministerie van Economische Zaken en Klimaat); • de heer Sterrenburg (ministerie van Economische Zaken en Klimaat); • de heer De Joode (VNG). Tijdens het onderzoek zijn de volgende personen geïnterviewd: • de heer Aben (gemeente Almere); • mevrouw Bleeker (secretaris CVAH); • de heer Bokkers (gemeente Almere); • de heer Bruinekreeft (toeleverancier wagens); • de heer Casema (ondernemer ambulante handel); • de heer De Gier (ondernemer ambulante handel); • de heer De Groot (ondernemer ambulante handel); • de heer Donkersteeg (ondernemer ambulante handel); • de heer Faber (gemeente Amsterdam); • de heer Fieret (ondernemer ambulante handel); • de heer Kemper (gemeente Apeldoorn); • de heer Koelewijn (ondernemer ambulante handel); • de heer Lietmeijer (ondernemer ambulante handel); • mevrouw Muijs (ondernemer ambulante handel); • de heer Nedermeijer (ondernemer ambulante handel); • de heer Noordhuis (ondernemer ambulante handel); • de heer Priesterbach (ondernemer ambulante handel); • de heer Prins (ondernemer ambulante handel); • mevrouw Şen (jurist CVAH); • de heer Smits (ondernemer ambulante handel); • de heer Stroeve (ondernemer ambulante handel); • de heer Timmer (ondernemer ambulante handel); • de heer Van der Wijst (ondernemer ambulante handel); • de heer Van Empel (ondernemer ambulante handel); •

de heer Van Mheen (ondernemer ambulante handel); • de heer Van Winkel (ondernemer ambulante handel); • de heer Vos (Rabobank); • mevrouw Wijbenga (hoofdredacteur Marktvisie); • de heer Wilner (ondernemer ambulante handel).

SEO ECONOMISCH ONDERZOEK