2. Bijlage 1 Najaarsnota 2023

Najaarsnota 2023 2e bestuursrapportage lopend begrotingsjaar

Inclusief actualisatie Meerjarenperspectief 2024-2027

Najaarsnota 2023

Inhoudsopgave Inhoudsopgave ........................................................................................... 2 Leeswijzer .................................................................................................. 3 Hoofdstuk 1 – Inleiding ................................................................................. 5 Hoofdstuk 2 – Bouwen aan vertrouwen ............................................................. 6 Hoofdstuk 3 – Ontwikkelingen per deelprogramma ............................................. 8 3.1 - Programma 1 – Bestuurlijke omgeving ................................................................................ 8 3.2 - Programma 2 – Fysieke leefomgeving ................................................................................ 10 3.3 - Programma 3 – Sociale leefomgeving ................................................................................ 15 3.4 - Overhead .................................................................................................................. 20 3.5 - Algemene Dekkingsmiddelen .......................................................................................... 22

Hoofdstuk 4 – Financiële wijzigingsvoorstellen ................................................. 24 4.1. Samenvatting financiële wijzigingsvoorstellen 2023 ................................................................. 24 4.2. Financieel meerjarenperspectief 2023 .................................................................................. 25

Hoofdstuk 5 – Bijlagen ................................................................................ 26 5.1. Financiële mutaties van technische aard ............................................................................... 26 5.2. Samenvatting overzicht oormerkvoorstellen 2023 ................................................................... 27 5.3. Afwijkingsrapportage kredieten ......................................................................................... 28 5.4. Stand van zaken oormerkvoorstellen 2022 ............................................................................ 30 5.5. Grote projecten ............................................................................................................ 31

Pagina 2

Najaarsnota 2023

Leeswijzer Hoofdstuk 1 bestaat uit de bestuurlijke inleiding met de bestuurlijke boodschap: waar komen we vandaan, waar gaan we naartoe en hoe staan we ervoor. Hoofdstuk 2 rapporteert over Bouwen aan vertrouwen. Hoofdstuk 3 (ontwikkelingen per programma) rapporteert over de uitvoering van de programma’s uit de programmabegroting 2023-2026. Per programma worden 5 onderdelen toegelicht: A. Raadsprioriteiten 2023-2026: afwijkingsrapportage In deze rubriek wordt aandacht besteed aan onderwerpen die qua beleidsontwikkeling of uitvoering afwijken van het vermelde in de programmabegroting 2023-2026 of andere raadstukken. Uitzondering vormen de grote projecten (zie laatste punt bij kenmerken hierna). B. Informatie over (actuele) ontwikkelingen en andere relevante onderwerpen Dit onderdeel is bedoeld om alle overige bestuurlijk relevante ontwikkelingen en onderwerpen onder de aandacht te brengen. C. Financiële wijzigingsvoorstellen lopend begrotingsjaar (2023) In deze rubriek is voor het uitgangspunt ‘substantiële financiële afwijkingen’ (€ 10.000 of meer) gekozen. Uitzondering: kleinere afwijkingen indien bestuurlijk relevant. D.

Oormerkvoorstellen nieuwe oormerkvoorstellen 2023 Met de raad is afgesproken om zo mogelijk al bij de najaarsnota te melden welke activiteiten geheel of gedeeltelijk niet of niet tijdig kunnen worden afgerond en als geoormerkte (beleids-) uitgaven moeten worden aangemerkt. De gepresenteerde oormerkvoorstellen voldoen aan de gestelde criteria. E. Risico’s Hier worden de ontwikkelingen van de bestuurlijk relevante risico’s weergeven. Hoofdstuk 4 (financiële wijzigingsvoorstellen) schetst de actuele financiële positie en de totstandkoming daarvan. Stapsgewijs worden de meerjarige financiële effecten na begrotingsbehandeling, nadien genomen raadsbesluiten en de financiële wijzigingsvoorstellen 2023 gepresenteerd. Hoofdstuk 5 bevat de volgende bijlagen: 5.1 Financiële mutaties van technische aard 5.2 Samenvattend overzicht oormerkvoorstellen 2023 5.3 Afwijkingsrapportage kredieten 5.4 Afloop oormerkvoorstellen 2022 5.5 Afwijkingsrapportage Grote projecten

Pagina 3

Najaarsnota 2023

Uitgangspunten van deze najaarsnota zijn: ▪ Als een programma qua uitvoering op schema ligt en er geen nieuwe ontwikkelingen zijn, dan behoeft dit in de bestuurlijke rapportage geen nadere toelichting. Het uitgangspunt is ‘geen bericht is goed bericht’. ▪ Bestuursrapportages bevatten (in principe) geen nieuw beleid; dit is voorbehouden aan de kaderstelling/programmabegroting (integrale afweging). ▪ Met financiële afwijkingen worden bedoeld autonome financiële ontwikkelingen die nog niet voorzien waren. Autonome posten zijn onvoorzien, onvermijdelijk en onuitstelbaar (3 O’s) en kunnen zowel betrekking hebben op de exploitatiebegroting als investeringskredieten. ▪ Conform artikel 6 van de financiële verordening worden de grote projecten, waar sprake is van een afwijking, voorzien van een nadere toelichting, zie bijlage 5.5. ▪ Daar waar begroting 2023 is geschreven wordt ook de meerjarenbegroting 2023-2026 bedoeld.

Pagina 4

Najaarsnota 2023

Hoofdstuk 1 – Inleiding Hierbij bieden wij u de najaarsnota 2023 aan. In deze tweede tussentijdse rapportage berichten we u over het verloop van de begrotingsuitvoering 2023 voor zover deze afwijkt van de in de begroting vastgelegde voornemens. Bovendien melden we de nu voorziene financiële afwijkingen, waarbij we een prognose geven van het financiële jaarresultaat 2023. De najaarsnota is gebaseerd op de gegevens tot medio september en sluit voor 2023 met een voordelig saldo van afgerond € 562.000. Daarmee komt het geprognosticeerde jaarresultaat 2023 uit op een nadelig saldo van € 696.000. Voor een totaaloverzicht van de opbouw zie hoofdstuk 4.2 Financieel meerjarenperspectief 2023. De grootste afwijkingen (bedragen boven € 100.000) hebben betrekking op: •

Verkiezingen

€ 134.000

nadeel

•

Bouwen en wonen

€ 150.000 voordeel

•

Leges omgevingsvergunningen

€ 400.000 voordeel

•

Opstartkosten taakgerichte inkoop jeugdhulp

€ 287.000

nadeel

•

Werk en inkomen

€ 700.000

nadeel

•

Tijdelijke Overbrugging Zelfstandige Ondernemer (TOZO)

€ 412.000

nadeel

•

Rentesaldo en kapitaallasten

€ 695.000 voordeel

•

Stelposten

€ 698.000 voordeel

Op pagina 24 en 25 treft u een totaaloverzicht aan van de financiële wijzigingen, inclusief het effect op het meerjarenperspectief. Het college van burgemeester en wethouders Soest, 7 november 2023

Pagina 5

Najaarsnota 2023

Hoofdstuk 2 – Bouwen aan vertrouwen Bouwen aan vertrouwen In 2022 heeft een taskforce Bouwen en wonen gewerkt aan het vlot trekken van een aantal woningbouwprojecten en aan adviezen om de basis van de gemeentelijke organisatie op orde te brengen om vervolgens een stap te kunnen zetten naar meer opgavegericht werken. De resterende middelen voor de taskforce zijn in de najaarsnota 2022 geoormerkt. Dit omdat de taskforce het subsidietraject ‘versnellen woningbouw’ begin 2023 nog moest afronden, de voortgang van de woningbouwprojecten moest borgen en de adviezen moest inbedden in het programma Bouwen aan vertrouwen. Op het moment dat dit voldoende was geborgd en het implementatieplan Bouwen aan vertrouwen was vastgesteld, kon de aanjaagfunctie die de taskforce had, worden beëindigd waardoor de overgebleven middelen vrijvallen. In de begroting zijn middelen opgenomen voor het programma ‘Bouwen aan vertrouwen’. Om in de periode 2023-2024 de basis op orde te brengen en de organisatie te versterken heeft u deze middelen beschikbaar gesteld.

Het gaat hierbij om middelen voor: - Formatie uitvoering basistaken op orde: o Beleid, dienstverlening en control: € 1.750.000 (structureel) o Onderhoud en beheer, informatievoorziening: € 420.000 (structureel) - Implementatieplan besturen, sturen en werkwijze (Bouwen aan vertrouwen): o Implementatie + HR (vinden, binden en boeien), met als stip op de horizon opgavegericht besturen en werken: € 920.000 (voor 2023 en 2024) Met de vaststelling van de begroting heeft u besloten tot een investering in het kwalitatief en kwantitatief versterken van de ambtelijke organisatie. Met daarbij een stevige veranderopgave naar meer opgavegericht werken en besturen. Het op orde brengen van de basis hiervoor vindt stapsgewijs plaats in de jaren 2023 en 2024. In januari 2023 hebben wij het implementatieplan ‘Bouwen aan vertrouwen’ met u besproken. Dit plan kent vier programmalijnen: besturen, integraal sturen en werken, bedrijfsvoering en mensen. Binnen de programmalijn ‘mensen’ is gewerkt aan de versterking van de organisatie. De afgelopen periode hebben we met actieve wervingscampagnes ingezet op het aantrekken van nieuwe medewerkers. Hiervoor hebben een deel van het implementatiebudget ingezet. We hebben capaciteit aangetrokken, zowel in vaste dienst, als tijdelijk.

Soms kozen we bewust voor een tijdelijke invulling, zodat we met deze inzet kunnen bepalen hoe we een functie structureel gaan inrichten (‘kwartiermakers’), soms leidde de situatie op de overspannen arbeidsmarkt ertoe dat er inhuur heeft plaatsgevonden of dat nog geen invulling plaatsvond. De komende periode gaan we verder met de invulling van de overige functies. Samen met het feit dat niet alle medewerkers zijn begonnen op 1 januari, betekent dit dat een deel van het structurele budget in 2023 niet ingezet wordt. Veel aandacht in 2023 gaat uit naar kwantitatieve versterking. Ook voor het binden en boeien van de zittende medewerkers hebben we verschillende activiteiten uitgevoerd en geïnvesteerd, variërend van maandelijkse lunchlezingen tot aan strategische personeelsprognose. In 2024 zal het accent vooral liggen op het verder versterken van de kwaliteit. Denk hierbij aan een stevig opleidingsprogramma en het optimaliseren van onze werkwijzen en processen. Pagina 6

Najaarsnota 2023

Binnen de programmalijnen ‘besturen’ en ‘integraal sturen en werken’ is op verschillende manieren gewerkt aan de versterking van het bestuurlijk ambtelijk samenspel. De begroting is meer smart gemaakt (o.a. door het toevoegen van indicatoren). Een aantal bestuurlijke vraagstukken, zoals de omgevingsprogramma’s en de visie sociaal domein, worden integraal opgepakt. Ambtelijk wordt gewerkt aan het uitwerken van opgavegericht werken en aan de werkwijzen die daarbij passen (o.a. programmatisch werken en sturen). Binnen de programmalijn ‘bedrijfsvoering’ hebben we geïnvesteerd in de optimalisering van de dienstverlening en een aantal bedrijfsprocessen/systemen. Onder andere door de invoering van een nieuw financieel systeem. De actualisatie van ons beleid is onderdeel van het op orde brengen van de basis. Dit jaar hebben wij een volledig overzicht gemaakt van al het gemeentelijk beleid met daarbij aangegeven de noodzaak tot actualisatie/gewenste integraliteit/overbodigheid. Een aantal beleidskaders in de bedrijfsvoering is reeds geactualiseerd (o.a. financiële verordening, nota activabeleid). Ook gaan we in 2023 aan de slag met cultuurhistorie; zie hierover het programma Fysieke Leefomgeving. Een deel van het te actualiseren beleid wordt opgepakt binnen de omgevingsprogramma’s. En een deel zal volgend zijn op de vaststelling visie Sociaal Domein en het uitvoeringsplan daarvoor.

De inventarisatie geeft richting aan de actualisatie van het overig beleid en de planning daarvan. De (uitwerking van deze) actualisatie wordt in 2024 verder opgepakt. Bovenstaande betekent dat de middelen die beschikbaar zijn gesteld voor de implementatie deels besteed zijn. Daarom stellen we voor een bedrag van € 540.000 te oormerken, waarvan € 40.000 specifiek voor de invoering van de Omgevingswet, zodat we volgend jaar verder uitvoering kunnen geven aan deze activiteiten om de basis op orde te brengen. Daarnaast wordt het budget ingezet voor o.a. de actualisatie van beleid, het verder op orde brengen van processen en de optimalisering van dienstverlening. Dit oormerkvoorstel doen wij mede in het licht van onze begrotingsmaatregel voor 2024 – 2025 om het incidentele budget voor organisatieontwikkeling (Bouwen aan vertrouwen) over twee jaar te begroten i.p.v. alleen voor 2024.

Pagina 7

Najaarsnota 2023

Hoofdstuk 3 – Ontwikkelingen per deelprogramma 3.1 - Programma 1 – Bestuurlijke omgeving A. Raadsprioriteiten 2023-2026: afwijkingsrapportage Geen B.

Informatie over: - (actuele) ontwikkelingen en - andere relevante onderwerpen

Geen C.

Financiële wijzigingsvoorstellen lopend begrotingsjaar (2023): - die aan de drie O’s voldoen: Onvoorzien, Onvermijdelijk en Onuitstelbaar - die niet aan de drie O’s voldoen

Financiële wijzigingsvoorstellen die aan de drie O’s voldoen Deelprogramma 1.2 Dienstverlening Verkiezingen incidenteel nadeel € 134.000 Door de val van het kabinet worden er in 2023 vervroegde verkiezingen georganiseerd voor de tweede kamer. Deze extra verkiezing is onvoorzien. De kosten worden niet gecompenseerd uit de algemene uitkering. Onvoorziene uitgaven corona incidenteel voordeel € 81.000 In de najaarsnota 2022 is er een bedrag van € 100.000 geoormerkt voor onvoorziene uitgaven corona in de eerste periode van 2023. Hiervan is een bedrag van € 19.000 aan het Regionaal Meld- en Coördinatiepunt beschikbaar gesteld. Het restant van € 81.000 kan vrijvallen. Verwachting is dat er geen uitgaven meer komen in 2023. Deelprogramma 1.3 Veiligheid Brandweer nevenpost

krediet € 100.000 incidenteel nadeel 2023 € 5.000 structureel nadeel vanaf 2024 € 38.000 dekking reserve accommodatiebeleid Als onderdeel van het project Dalweg zal de huidige nevenpost van de brandweer naar verwachting begin februari 2024 worden gesloopt. Dit betekent dat we genoodzaakt zijn de nevenpost tijdelijk elders te huisvesten. Afgelopen jaar hebben we gezocht naar een geschikte locatie en de Nijverheidsweg 18 is per 1 oktober 2023 beschikbaar. Deze is eerder ook als nevenpost gebruikt. Echter zullen we deze locatie geschikt moeten maken voor de brandweer, zodat het weer voldoet aan de huidige wet- en regelgeving. We gaan vooralsnog uit van een periode van 6 jaar tot de nieuwbouw gereed is in het Dalweg gebied. Jaarlijks hebben we circa € 38.000 nodig om de tijdelijke huisvesting van de nevenpost Brandweer in Soest mogelijk te maken. Dit bedrag bestaat voor een deel uit huur- en servicekosten Pagina 8

Najaarsnota 2023

(€ 20.000) en een deel uit kapitaallasten als gevolg van de verbouwing (€ 18.000). De dekking van deze kosten bekostigen we uit de reserve IAB. Er is in de grondexploitatie van de Dalweg geen rekening gehouden met de kosten voor zowel tijdelijk als de definitieve voorziening nevenpost Brandweer. Financiële wijzigingsvoorstellen die niet aan de drie O’s voldoen Geen

D. Oormerkvoorstellen: nieuwe voorstellen 2023 Geen E.

Risico’s

Geen

Pagina 9

Najaarsnota 2023

3.2 - Programma 2 – Fysieke leefomgeving A. Raadsprioriteiten 2023-2026: afwijkingsrapportage Geen B.

Informatie over: - (actuele) ontwikkelingen en - andere relevante onderwerpen

DoneerRing We voeren de motie doneerring in 2023 en 2024 uit en dekken de kosten uit de resterende zwerfafvalvergoeding. In deze motie is het college verzocht om de DoneerRing in Soest ook in de vorm van een pilot te introduceren in de winkelgebieden van de gemeente, om na een jaar te bezien of de DoneerRing een toegevoegde waarde biedt, of op zijn minst de hoeveelheid zwerfvuil rondom deze vuilnisbakken niet wordt vergroot en te onderzoeken of de dekking gevonden kan worden in de landelijke zwerfafvalvergoeding. C.

Financiële wijzigingsvoorstellen lopend begrotingsjaar (2023): - die aan de drie O’s voldoen: Onvoorzien, Onvermijdelijk en Onuitstelbaar - die niet aan de drie O’s voldoen

Financiële wijzigingsvoorstellen die aan de drie O’s voldoen Deelprogramma 2.1 Wonen Bouwen en wonen incidenteel voordeel € 150.000 Het nog niet bestede budget van de taskforce kan vrijvallen. Zie verder hoofdstuk 2 Bouwen aan vertrouwen. Omgevingsvergunningen

incidenteel voordeel € 400.000 incidenteel nadeel € 150.000 Er zijn tot nu toe in verhouding meer grote bouwplannen ingediend dan verwacht. Op basis hiervan verwachten wij een incidenteel voordeel voor de leges omgevingsvergunningen. De grote hoeveelheid aanvragen, meldingen en vooroverleggen leidt tot wachtlijsten en vraagt om extra inzet. Wij hebben hiervoor externe medewerkers ingehuurd en zullen naar verwachting tot het einde van het jaar extra inhuur nodig hebben om alle aanvragen met fatale termijnen, tijdig te behandelen. Deze inhuurkosten brengen wij ten laste van de extra legesopbrengsten. Ruimtelijke kwaliteit behouden en versterken Zie hoofdstuk 2 Bouwen aan vertrouwen.

Pagina 10

incidenteel nadeel € 65.000 dekking bouwen aan vertrouwen

Najaarsnota 2023

Planvorming brandveilig maken van woonwagencentrum De Meent krediet € 100.000 dekking stelpost kapitaallasten Om uitvoering te geven aan de ambitie in het coalitieakkoord om het woonwagencentrum brandveilig te maken, is nader onderzoek en planvorming samen met bewoners nodig. Hierbij valt te denken aan onder andere het bouwtechnische onderzoek van de woonunits, bergingen, installaties, buitenruimte, etc. Tevens maken we externe kosten voor de inzet van bepaalde deskundigheid en inzet van het participatietraject. Er wordt een voorbereidend krediet ad € 100.000 gevraagd voor planvorming van het project. Dit voorbereidend krediet dekken we uit de opgenomen stelpost kapitaallasten voor dit project uit de Begroting 2023. Deelprogramma 2.2 Klimaat Project GFT Hoogbouw

incidenteel nadeel € 15.000 dekking via egalisatiereserve afvalstoffenheffing € 15.000 Het project GFT hoogbouw loopt langer door dan gepland. De plaatsingen van de ondergrondse containers liep vertraging op. Er zijn meer zienswijzen ingediend dan verwacht en de optimalisatie van de ondergrondse containers vraagt om meer ureninzet dan begroot. Afvalverwijdering RMN

incidenteel voordeel € 58.000 storting in de egalisatiereserve afvalstoffenheffing € 58.000 De kosten voor de basistaken van de RMN voor onze gemeente zijn in 2023 met € 58.000 gedaald ten opzichte van de herziene begroting 2023.2. In hoofdlijnen wordt deze daling verklaard door: Vervallen budget afval kalender ( nu onderdeel van overhead ) voordeel € 11.000 Vervallen wekelijkse zomerinzameling GFT voordeel € 91.000 Toename van aanbod restafval door Kringloopcentrum nadeel € 25.000 Aanpassing huur terrein recyclestation nadeel € 19.000 Lachgastankjes

incidenteel nadeel € 15.000 dekking via egalisatiereserve afvalstoffenheffing € 15.000 Lachgastankjes vallen sinds 1 januari 2023 onder de Opiumwet. Hierdoor worden deze niet aangeboden bij het recyclestation maar gedumpt of in restafvalbak gedaan. De gemeente ziet zich genoodzaakt deze lachgastankjes apart op te halen en te laten verwerken. Dit vraagt om een extra budget voor 2023 van € 15.000. Deelprogramma 2.3 Economie Logiesverstrekkers

incidenteel nadeel € 13.000 dekking via Compensatie van COA Doordat een hotel een asielopvanglocatie is geworden, vindt geen toeristenheffing plaats. Voor 2023 betekent dit een incidenteel nadeel van naar schatting € 13.000. Het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA) compenseert dit nadeel.

Pagina 11

Najaarsnota 2023

Financiële wijzigingsvoorstellen die niet aan de drie O’s voldoen Deelprogramma 2.2 Klimaat Grondwatermodel

incidenteel nadeel € 35.000 dekking voorziening riolering € 35.000 We starten in 2023 samen met gemeenten Baarn en Amersfoort en waterschap Vallei en Veluwe met het opstellen van een grondwatermodel voor bebouwd gebied. Dit model koppelen we aan het bestaande regionale grondwatermodel van het waterschap. Voor dit model is budget gereserveerd in het kostendekkingsplan riolering uit 2017. Het totale budget is € 35.000. Een deel van dit budget wordt besteed in 2023 en een deel in 2024. Kosten worden gedekt uit de voorziening riolering. SPUK aanpak Energiearmoede

incidenteel nadeel € 775.000 verrekening met Rijksmiddelen In 2022 heeft Soest twee tranches van de specifieke uitkering (SPUK) aanpak energiearmoede gekregen vanuit het ministerie van BZK. In 2023 is daar een tweede tranche van € 442.000 en een derde tranche van € 335.000 aan toegevoegd. In totaal heeft Soest € 1.016.000 (Tr1: € 239.000 + Tr2: € 442.000 + Tr3: € 335.000) ontvangen. Met dit geld voeren we in Soest de aanpak energiebesparing voor sociale minima uit. Tot en met 31 december 2025 brengen wij gratis energiebesparende materialen en maatregelen aan bij huishoudens die minder dan 130% van het sociaal minimum aan inkomen ontvangen. We werken samen met Present, Energie Actief Soest, Schuldhulpmaatjes, Stichting Balans, vrijwilligers en een marktpartij. Iedereen in Soest die de eenmalige energietoeslag heeft ontvangen komt in aanmerking voor deze energiebesparingsaanpak voor sociale minima. Isolatievoucher sociale minima

incidenteel nadeel 2023 € 112.000 verrekening met USET subsidie Soest heeft in 2023 de Utrechtse Subsidie EnergieTransitie (USET) aangevraagd en beschikt gekregen. Deze subsidie wordt ingezet voor de uitvoering van het project isolatievoucher voor huishoudens die de energietoeslag hebben ontvangen en een eigen grondgebonden woning hebben. Bij 150 huishoudens in de gemeente Soest wordt voor juli 2025 een gratis isolatiemaatregel (spouwmuur- of bodem/vloerisolatie) aangebracht. D.

Oormerkvoorstellen: nieuwe voorstellen 2023

Deelprogramma 2.1 wonen Herstructurering woningbezit Portaal Soesterberg € 250.000 De herstructurering van het woningbezit van Portaal biedt de basis voor het uitwerken van het gewenste ambitieniveau voor de herinrichting van de openbare ruimte van SoesterbergKom door kansrijke verzilverpunten in de openbare ruimte daadwerkelijk te realiseren parallel aan de sociale woningbouw opgaven van Portaal in Soesterberg-Kom (zie hierna). Op dit moment zijn we alle plannen om het woningbezit van Portaal te verdichten aan het toetsen en de impact op de wijk in kaart aan het brengen. Voor de uitwerking en beoordeling van de plannen wordt voor de herstructurering een bedrag van € 250.000 geoormerkt van het eenmalig budget van € 257.000. Pagina 12

Najaarsnota 2023

Vanaf 2024 t/m 2029 zullen de werkzaamheden uitgewerkt en gefaseerd uitgevoerd worden. De planning voor de verdichting van het woningbezit van Portaal wordt gevolgd. Het betreft: • het aanpakken van de verkeersproblematiek; • het opnieuw organiseren van parkeren in combinatie met afkoppelen hemelwater; • en het opwaarderen van groen en speelplaatsen in de buurt. Herinrichting van de openbare ruimte Soesterberg-Kom € 310.000 In de eerste versie van het plan van aanpak van Soesterberg-Kom hebben we de ambities voor de herinrichting van de openbare ruimte rondom de voorziene herstructureringslocaties voor Portaal in het gebied tussen de Van Angerenstraat en de Simon Stevinlaan bepaald. Deze ambities zijn uitgewerkt in een drietal scenario’s, met een voorkeursscenario inclusief inzicht in het benodigde budget. Voor de voorbereiding en uitvoering van dit project is een projectbudget van circa € 610.000 voor extra inzet voor de jaren 2023 t/m 2029 opgenomen in de begroting 2023. Voor de transformatie is in 2023 een budget van € 326.000 opgenomen. De inventarisatie van de impact van de herstructurering van Portaal op het openbaar gebied is in volle gang en het uitvoeringsplan van het gehele gebied wordt in 1e kwartaal 2024 uitgewerkt. Daarom wordt een bedrag van € 310.000 geoormerkt voor 2024.

Omgevingsprogramma’s € 215.000 De raad heeft geld beschikbaar gesteld voor het opstellen van de omgevingsprogramma’s wonen, groen, water, werken, energie en mobiliteit. Ook is een budget voor integrale regievoering op de programma’s beschikbaar gesteld. De omgevingsprogramma’s hebben een doorlooptijd in 2024 en worden in april/mei 2024 vastgesteld. Een deel van het beschikbaar gestelde budget gebruiken we voor onderdelen die in 2024 worden opgepakt: • • • •

(Vervolg) Participatie woningbouwlocaties (omgevingsprogramma wonen)€ 105.000 Landschaps- en natuurontwikkelingsplan (omgevingsprogramma groen en landschap) € 50.000 Omgevingsprogramma Werken € 40.000 Regievoering omgevingsprogramma’s € 20.000

Omgevingswet € 20.000 De gemeente is druk bezig met de voorbereidingen op het toekomstig Omgevingsplan. In totaal is hiervoor € 180.000 beschikbaar gesteld. Voor de transitie in 2024 wordt een bedrag van € 20.000 geoormerkt. Deelprogramma 2.4 Mobiliteit en infrastructuur Omgevingsprogramma Mobiliteit € 81.000 Dit budget gebruiken we nu voor het opstellen van het Omgevingsprogramma Mobiliteit. Een deel van dit budget gebruiken we voor onderdelen die we in een latere fase van het opstellen van dit programma oppakken. Het programma stellen we in de loop van 2024 vast. Om die reden stellen we voor om het budget te oormerken.

Pagina 13

Najaarsnota 2023

Deelprogramma 2.2 Klimaat Energietransitie € 800.000 In de raad is in de najaarsnota 2020 de afspraak gemaakt om middelen binnen het programma te oormerken. In 2023 t/m 2025 ontvangt Soest gelden uit de CDOKE regeling (Centrale Overheden voor Klimaat- en Energiebeleid). Zoals aangegeven in de voorjaarsnota zijn deze middelen beschikbaar voor de uitvoering van het klimaat- en energiebeleid. De middelen mogen tot en met 2028 uitgegeven worden. Het programma heeft het reguliere programmabudget reeds uitgeput. Echter, de CDOKE gelden die gedurende het jaar zijn binnen gekomen zijn nog niet volledig besteed. De besteding van het bedrag wordt bepaald met de actualisering van het programma Energietransitie. Voor 2023 betekent dit dat er € 800.000 wordt geoormerkt ten behoeve van programma Energietransitie. Deelprogramma 2.5 natuur en landschap Landschapsontwikkelingsplan LOP € 20.000 Door onvoldoende capaciteit vanwege het vertrek van de landschapscoördinator binnen het team Realisatie, zijn verschillende noodzakelijke werkzaamheden in het landelijk gebied niet uitgevoerd. Deze werkzaamheden voeren wij alsnog in de eerste helft van 2024 uit. Opplussen biodiversiteit € 47.000 Het vergroten van de biodiversiteit op de Eng door het aanleggen van bloemrijke bermen hebben wij in 2023 niet uitgevoerd. In de loop van 2024 starten we met de aanleg van het wandelpad en de bloemrijke bermen.

E.

Risico’s

Geen

Pagina 14

Najaarsnota 2023

3.3 - Programma 3 – Sociale leefomgeving A. Raadsprioriteiten 2023-2026: afwijkingsrapportage Geen B.

Informatie over: - (actuele) ontwikkelingen en - andere relevante onderwerpen

Geen C.

Financiële wijzigingsvoorstellen lopend begrotingsjaar (2023): die aan de drie O’s voldoen: Onvoorzien, Onvermijdelijk en Onuitstelbaar - die niet aan de drie O’s voldoen

Financiële wijzigingsvoorstellen die aan de drie O’s voldoen Deelprogramma 3.1 Sociaal Domein PGB hulp huishouden incidenteel voordeel € 50.000 Het aantal indicaties voor Huishoudelijke hulp is afgenomen, voornamelijk vanwege de overgang van de Wet Langdurige Zorg (Wlz) en de omzetting van pgb naar zorg in natura. Dit voordeel nemen we incidenteel op, omdat de kosten voor 2024 zullen stijgen in verband met de stijging van het uurtarief voor huishoudelijke hulp per 2024. WMO Nieuw ZIN en PGB incidenteel voordeel € 550.000 Uit de meest recente prognose van het Regionaal inkoop- en subsidiebureau Amersfoort (RISB) blijkt dat de kosten lager zijn dan verwacht. In de begroting voor 2023 hielden we rekening met kosten in verband met inwoners die na corona een (extra) hulpvraag zouden hebben of door hun financiële positie hulp zouden gaan zoeken. Een voordeel wordt ook veroorzaakt door de lagere kosten voor dagbesteding dan verwacht. Dit komt deels door minder vraag naar dagbesteding, verwijzing naar de Sociale Basis Infrastructuur (SBI) en verwijzing naar de Wet langdurige zorg (Wlz). De inzet van eigen begeleiding leidt tot minder kosten voor WMO-zorg. In de afgelopen jaren is vaker een incidenteel voordeel gemeld in de najaarsnota. In de begroting 2024 is daarom een structurele verlaging van het budget met 500.000 euro opgenomen.

Jeugd ZIN en PGB incidenteel nadeel € 600.000 Uit de meest recente prognose van het Regionaal Inkoop- en Subsidiebureau Amersfoort (RISB) blijkt een verwachte stijging van kosten. Veel jongeren ervaren mentale problemen. Dit zien we terug in een stijging van het aantal jeugdigen dat gebruik maakt van ambulante behandeling. Dit is een landelijke ontwikkeling die we ook in Soest terugzien. Ook de GGD concludeert dit uit onderzoek. Daarnaast zien we meer kinderen in dyslexiezorg. Deze stijging is een gevolg van de inhaalslag die vanwege corona plaatsvindt. Tijdens de pandemie konden scholen minder goed screenen op dyslexie.

Pagina 15

Najaarsnota 2023

Opstartkosten taakgerichte inkoop jeugdhulp incidenteel nadeel € 287.000 Per 1 juni 2023 heeft de regio Amersfoort een contract gesloten met de nieuwe contractpartner voor jeugdhulp, MetMaya. MetMaya biedt vanaf 2024 alle jeugdhulp in de regio Amersfoort aan. In 2023 en 2024 werkt MetMaya aan het opzetten van de nieuwe organisatie. Hiervoor betalen de gemeenten incidentele opstartkosten. Dit is in mei 2023 gecommuniceerd met de gemeenteraad. De opstartkosten hiervoor bedragen in totaal € 375.000. Hiervan wordt € 88.000 gedekt uit de Stelpost Sociaal Domein. Daarom wordt in de najaarsnota € 287.000 opgenomen. Innovatiebudget incidenteel voordeel € 20.000 In 2023 is het innovatiebudget voor maatschappelijke business cases opgehoogd. Dit was noodzakelijk om de voortgang en verbeteringen te kunnen borgen. Er zijn voldoende nieuwe business cases gestart en ook een aantal succesvol afgerond. Door krapte op de arbeidsmarkt konden we pas later starten met business cases of zijn deze niet direct in de reguliere uitvoering opgenomen. Hierdoor houden we dit jaar budget over. Minimabeleid incidenteel voordeel € 137.000 Het Jeugdfonds Sport en Cultuur heeft door de coronacrisis de afgelopen jaren minder aanmeldingen binnen gekregen dan verwacht. Hierdoor hebben zij minder contributie aan verenigingen betaald voor lidmaatschap van kinderen.

De overgebleven subsidie wordt terugbetaald aan de gemeente. Het betreft een teruggave over meerdere jaren. Collectief Vraagafhankelijk Vervoer (CVV) incidenteel voordeel € 151.000 We zien in de eerste 7 maanden van 2023 een gebruik van de regiotaxi dat vergelijkbaar is met de eerste 7 maanden van 2022. Het gebruikersvolume is na de coronaperiode niet meer teruggekomen op het oude niveau. Het gebruikersvolume is blijven steken op zo’n 70-75% van het volume pre-corona. Een substantiële stijging van het gebruikersvolume en de kosten ligt inmiddels niet meer in de lijn der verwachting. In 2023 hebben we ook de vooruitbetaalde kosten aanbesteding in 2022 vanuit de Provincie ontvangen. Hier is in de jaarrekening 2022 geen rekening mee gehouden. Werk en inkomen incidenteel nadeel € 700.000 Op basis van de realisatiecijfers hebben we de afgelopen jaren een overschot op de BUIGuitkeringen kunnen ramen: de inkomsten van het Rijk waren hoger dan de werkelijke uitgaven. In 2023 zien we een kantelpunt. Uitgaven en inkomsten zijn in 2023 nagenoeg in evenwicht. Voor de begroting 2023 resulteert dit echter in een nadelig resultaat van ruim € 700.000, omdat we in de begroting rekening hadden gehouden met een overschot, zoals we dit in afgelopen jaren altijd hadden. Belangrijkste oorzaak vormt een aanpassing in de verdeelsystematiek van het Rijk.

Of en in hoeverre deze wijziging leidt tot structurele budgettaire effecten zal nader moeten worden bezien. Als daartoe aanleiding is komen we daar bij de voorjaarsnota 2024 op terug. Tijdelijke Overbrugging Zelfstandige Ondernemers (TOZO) incidenteel nadeel € 412.000 In het jaar 2021 en 2022 heeft de gemeente middelen ontvangen voor Tijdelijke Overbrugging Zelfstandige Ondernemers. In 2023 heeft een definitieve afrekening plaatsgevonden. De uitvoeringskosten zijn achteraf hoger uitgevallen dan verwacht. Uitvoeringsorganisatie BBS moest hiervoor extra personeel inhuren. De vergoeding van het Rijk heeft dit niet volledig gedekt. Pagina 16

Najaarsnota 2023

Deelprogramma 3.2 Onderwijs Peuteropvang incidenteel voordeel € 40.000 De gemeente heeft voor een aantal projecten geld terug ontvangen van partners, omdat zij door omstandigheden niet alles hebben kunnen uitvoeren. Verder hebben we inkomsten i.v.m. handhavingstrajecten op kinderopvang ontvangen uit boetes. Tot nu toe zijn er minder sociaal medische indicaties beschikkingen verstrekt dan verwacht ten opzichte van het eerste kwartaal 2023. Financiële wijzigingsvoorstellen die niet aan de drie O’s voldoen Deelprogramma 3.1 Sociaal Domein Bestuursopdracht toekomstige inrichting uitvoering sociaal domein incidenteel nadeel in 2023 € 40.000 Incidenteel nadeel in 2024 € 67.000 De drie colleges in Baarn, Bunschoten en Soest hebben een (voorgenomen) besluit genomen over de toekomstige inrichting van de uitvoering in het Sociaal Domein (de eerder zo genoemde “Stip op de horizon BBS”) De inrichting is beschreven in een bestuursopdracht die nader uitgewerkt wordt. De uitwerkingsfase start in het najaar van 2023 en loopt door tot besluitvorming voor de zomer van 2024. Hiervoor is een totaalbedrag geraamd van € 107.000. GGD Utrecht Gezondheidsbevordering

incidenteel nadeel 2023 € 22.000 incidenteel nadeel 2024 € 33.000 In het voortgezet onderwijs is het ziekteverzuim toegenomen. Met een integrale aanpak, waarbij scholen, jeugdartsen van de GGD en leerplichtambtenaren samenwerken, wordt ervoor gezorgd dat er gezamenlijke aandacht en zorg is voor leerlingen met ziekteverzuim, waardoor problematiek vroegtijdig in beeld komt en kan worden opgepakt. Er is binnen het basistakenpakket JGZ van de GGD regio Utrecht onvoldoende budget beschikbaar om op het toegenomen aantal leerlingen in te zetten. Daarom heeft de GGD aan de gemeenten voorgesteld om via maatwerk extra trajecten ziekteverzuim af te nemen. In 2024 zal een nadere afweging moeten worden gemaakt of (en zo ja tot welk bedrag) deze kosten alsnog structureel in de begroting 2025 (e.v.) van de GGDrU worden verwerkt. Deelprogramma 3.3 Sport Vervangen conventionele veldverlichting door ledverlichting gemeentelijke buitensportaccommodaties krediet € 260.000 dekking btw via SPUK Sport € 45.000 neutraal via dekkingsreserve Versnelling routekaart € 235.000 neutraal, storting in reserve IAB Op 28 maart 2023 hebben wij de notitie Aanpak energie- en inflatiecrisis 2023 vastgesteld. Deze hebben wij u toegezonden bij ons weekbericht van 29 maart.

Wij bieden inwoners, verenigingen, maatschappelijke instellingen en ondernemers ondersteuning aan als zij door de crisis in de financiële problemen zijn geraakt. In de notitie hebben wij de noodzaak van (incidentele) ondersteuning, verbonden aan maatregelen rondom verduurzaming (met Pagina 17

Najaarsnota 2023

structurele effecten). Bij de voorjaarsnota 2023 heeft u hiervoor een budget van € 600.000 beschikbaar gesteld. Het beroep op ondersteunende maatregelen is zeer beperkt gebleven. We gaan ervan uit dat maatregelen van het Rijk en de gedaalde energieprijzen hieraan hebben bijgedragen. De ondersteuning aan inwoners en ondernemers kon plaatsvinden binnen de bestaande, deels bij de begroting al verruimde, budgetten (bijzondere bijstand, schuldhulpverlening). We hebben het burgerinitiatief voor menstruatiearmoede ondersteund door een bijdrage te doneren aan het Armoedefonds. Het Armoedefonds zorgt daarmee voor bevoorrading van tien menstruatiekastjes in onze gemeente en de vindbaarheid van deze kastjes op hun website. Voor sport- cultuur- en maatschappelijke organisaties belopen de steunuitkeringen tot nu toe € 50.000. Eén aanvraag is nog aangehouden, omdat deze in een breder perspectief wordt bezien. Voor nog te nemen maatregelen en onvoorzien houden we een bedrag beschikbaar van € 100.000. In lijn met de notitie van 28 maart stellen we voor om de dan nog resterende middelen aan te wenden voor verduurzaming van de gemeentelijke accommodaties. Een concreet voorstel is om de conventionele verlichting van gemeentelijke buitensportaccommodaties te vervangen door ledverlichting.

In de begroting 2023 hebben we al aangekondigd dat we – in lijn met de routekaart verduurzaming gemeentelijke gebouwen - met een voorstel in dit kader zouden komen. Hiervoor is een krediet benodigd van € 260.000 inclusief btw. Indien u hiermee instemt, zullen we dit bedrag van € 215.000 excl. BTW storten in de dekkingsreserve investeringen, zodat er geen structureel beslag op middelen in de meerjarenbegroting wordt gelegd. Daarnaast stellen we voor om een bedrag van € 235.000 te bestemmen voor de versnelling van de routekaart verduurzaming gemeentelijke gebouwen. Nadere voorstellen zullen in 2024 worden uitgewerkt door de assetmanager (begrotingsvoorstel 2024). D.

Oormerkvoorstellen: nieuwe voorstellen 2023

Deelprogramma 3.1 Sociaal Domein SWOS : Versterken sociale basis € 34.000 In de decembercirculaire 2022 is € 34.000 beschikbaar gesteld vanuit het programma Wonen, Ondersteuning en Zorg voor ouderen, voor het versterken van de sociale basis. Zo kunnen gemeenten het ‘omzien naar elkaar in de wijk’ faciliteren. In verband met onderbezetting van personeel is dit bedrag nog niet ingezet. Dit bedrag willen we in 2024 inzetten om de activiteiten voor ouderen in Soest te bestendigen en het welbevinden en de gezondheid van deze doelgroep te bevorderen. Mantelzorg € 20.000 Voor inhuur van een projectleider voor het project inventariseren van, en verbeteren toegang tot, mantelzorgondersteuning is in 2022 € 50.000 beschikbaar gesteld door VWS. Het project is gestart per mei 2023 en zal uitlopen tot Q1 2024. Pagina 18

Najaarsnota 2023

Project Smitsveen € 225.000 Voor het Uitvoeringsplan Smitsveen is in 2018 een budget van € 1,6 miljoen beschikbaar gesteld voor een periode van 5 jaar. Het Uitvoeringsplan Smitsveen is per 31 december 2022 beëindigd. Een aantal sociale activiteiten van het project lopen nog door tot 2025. Dit zijn activiteiten die we financieren uit de incidentele middelen Smitsveen. Voorbeelden zijn Opvoedondersteuning, de Buurtkeuken en Achter de voordeur (outreachend werk). We zien dat het noodzakelijk is om hier de komende jaren mee door te gaan. Dit is ook belangrijk om de continuïteit van onze eerder gedane investeringen te waarborgen. Daarom is het noodzakelijk om het resterende budget te oormerken in 2023, zodat we dit budget kunnen inzetten om ook de komende jaren deze activiteiten te kunnen vervolgen. Dit is een projectbudget t/m 2025. Deelprogramma 3.2 Onderwijs Leerplicht € 19.000 Soest heeft via regio gemeente Amersfoort incidenteel middelen van het Rijk ontvangen. Dit is bedoeld voor inzet jongeren van 16 en 17 jaar die uit dreigen te vallen op school, nog geen startkwalificatie hebben en door corona een extra achterstand hebben opgelopen. Inmiddels zijn we gestart met een paar trajecten maar nog niet alle jongeren die hier voor in aanmerking komen, hebben we kunnen bereiken. Dit bedrag mogen we tot eind 2024 besteden aan deze doelgroep. E.

Risico’s

Deelprogramma 3.1 Sociaal Domein Schulden, armoede en overhead BBS Energietoeslag. Vanuit het Rijk krijgen we dekking voor de doelgroep 120% bijstandsniveau. Wij hanteren 130% bijstandsniveau, waardoor we als gemeente het risico lopen het Rijksbudget te overschrijden. Dit is uiteraard ook afhankelijk van hoeveel inwoners de energietoeslag gaan aanvragen

Pagina 19

Najaarsnota 2023

3.4 - Overhead A. Raadsprioriteiten 2023-2026: afwijkingsrapportage Geen B.

Informatie over: - (actuele) ontwikkelingen en - andere relevante onderwerpen

Geen C.

Financiële wijzigingsvoorstellen lopend begrotingsjaar (2023): - die aan de drie O’s voldoen: Onvoorzien, Onvermijdelijk en Onuitstelbaar - die niet aan de drie O’s voldoen

Financiële wijzigingsvoorstellen die aan de drie O’s voldoen Overhead Wet Open Overheid (WOO) incidenteel voordeel €20.000 In 2023 zijn verschillende stappen gezet in het kader van de WOO, zoals het aanstellen van een WOO-contactpersoon en het verbeteren van de informatiehuishouding. Echter, de actieve openbaarmaking van documenten en de ontwikkeling van een landelijk platform ontwikkelt zich minder snel dan voorzien, waardoor een deel van het budget vrijvalt. Tegelijkertijd vragen de WOO-verzoeken die ingediend worden, inzet van onze (juridische) medewerkers. Deze inzet wordt gedekt uit onze personele budgetten. Financiële wijzigingsvoorstellen die niet aan de drie O’s voldoen Geen D.

Oormerkvoorstellen: nieuwe voorstellen 2023

Communicatie en participatie € 60.000 Voor het opstellen van een participatievisie om deze op een hoger niveau te brengen, zijn de voorbereidende werkzaamheden met de klankbordgroep voor het formuleren van het proces en de bijbehorende opdrachtformulering nog gaande. De uitgaven zullen in 2024 plaatsvinden. Digitaliseren bouwdossiers € 75.000 Sinds 2019 wordt gewerkt aan het project digitaliseren bouwdossiers. Hieronder vallen zowel de oude bouwvergunningen als omgevingsvergunningen. Onder meer in verband met corona heeft het project eerder vertraging opgelopen. Voor de laatste fase van dit project, het digitaliseren van omgevingsvergunningen, is € 111.000 als geoormerkt bedrag opgenomen in de jaarrekening 2022. Dit project bevindt zich nog in de opstartfase waardoor er nog weinig uitgaven zijn. Naar verwachting zal dit project in 2024 afgerond kunnen worden. Pagina 20

Najaarsnota 2023

Bouwen aan vertrouwen Zie voor onderbouwing hoofdstuk 2. E.

€ 540.000

Risico’s

Geen

Pagina 21

Najaarsnota 2023

3.5 - Algemene Dekkingsmiddelen A. Raadsprioriteiten 2023-2026: afwijkingsrapportage Geen B.

Informatie over: - (actuele) ontwikkelingen en - andere relevante onderwerpen

Loon- en prijsontwikkeling Met de najaarsnota wordt op basis van inhoudelijke- en financiële afwijkingen een geprognosticeerd rekeningresultaat 2023 bepaald. Hier zijn alle loon- en prijsontwikkelingen voor dit jaar meegenomen, waardoor het restant van de stelpost loonontwikkeling en stelpost prijsontwikkeling kan vrijvallen ( zie onder C. Stelposten) C.

Financiële wijzigingsvoorstellen lopend begrotingsjaar (2023): - die aan de drie O’s voldoen: Onvoorzien, Onvermijdelijk en Onuitstelbaar - die niet aan de drie O’s voldoen

Financiële wijzigingsvoorstellen die aan de drie O’s voldoen Septembercirculaire Algemene uitkering incidenteel voordeel 2023 € 81.000 Het incidentele voordeel voor 2023, voortvloeiend uit de septembercirculaire (waarover de raad via het weekbericht is geïnformeerd) is het gevolg van algemene technische mutaties in het gemeentefonds voor de uitkeringsfactor, de verdeelmaatstaven voor het onderdeel ozbinkomsten en het plafond van het btw-compensatiefonds. Integratie uitkering Participatiewet

incidenteel voordeel € 42.000 Bijdrage aan gemeenschappelijke regeling Er zijn extra middelen beschikbaar gesteld voor de financiering van beschut werk. Het is de bedoeling dat het bedrag per arbeidsplek structureel wordt verhoogd met € 2.157. Rente- en kapitaallasten incidenteel voordeel € 695.000 In de najaarsnota worden de kapitaallasten (rente- en afschrijvingslasten) voor het lopende jaar geactualiseerd. De actualisatie laat een voordeel zien van € 618.000. De grootste verschillen (€ 290.000) worden verklaard doordat de investeringen voor diverse sportkredieten later plaatsvinden, waaronder de sportinvesteringen bij de Bosstraat en de investering nieuwe sporthal Dalweg. Dit geld ook voor het krediet gemeentehuis (€ 108.000) en kredieten onderwijsgebouwen (€ 77.000) en diverse groenrenovaties (€ 64.000). Het saldo op de bespaarde rente (rente toevoeging aan ons eigen vermogen) en het financieringssaldo kent een voordelig resultaat van € 76.000.

Pagina 22

Najaarsnota 2023

Stelposten incidenteel voordeel € 698.000 De onderstaande stelposten kunnen vrijvallen: • stelpost onvoorziene uitgaven voordeel € 50.000 • stelpost prijsontwikkeling voordeel € 360.000 • stelpost salarissen voordeel € 450.000 • stelpost onderuitputting nadeel € 162.000 Oninbare debiteuren (vorderingen) incidenteel nadeel € 71.000 Een deel van onze vorderingen kunnen we niet meer innen, onder andere als gevolg van faillissementen en dergelijke. Ons college heeft een bedrag van € 241.000 oninbaar verklaard. Dit bedrag kan deels worden gedekt uit de hiervoor in de begroting gereserveerde bedrag van € 73.500 en deels uit de opgenomen voorziening debiteuren voor een bedrag van € 95.000. Het restant is hier opgenomen. Kwijtscheldingen incidenteel nadeel € 95.000 In 2023 zijn er net als in 2022 meer verzoeken tot kwijtscheldingen binnengekomen. De verwachting is dat het huidige budget met ongeveer € 95.000 zal overschrijden na het afhandelen van alle binnengekomen verzoeken. Financiële wijzigingsvoorstellen die niet aan de drie O’s voldoen Geen

D. Oormerkvoorstellen: nieuwe voorstellen 2023 Geen E.

Risico’s

Geen

Pagina 23

Najaarsnota 2023

Hoofdstuk 4 – Financiële wijzigingsvoorstellen 4.1. Samenvatting financiële wijzigingsvoorstellen 2023 Onvoorzien, Onvermijdelijk en Onuitstelbaar (drie O's) begroting 2023

Progr. Nr. Omschrijving 1

2

3

Programma 1 - bestuurlijke omgeving 1 Verkiezingen 2 Coronamiddelen 3 Brandweer Nevenpost; krediet € 100.000 dekking reserve accommodatiebeleid

-53 -134 81 -5 5

Programma 2 - Fysieke leefomgeving 1 Bouwen en wonen 2 Leges omgevingsvergunningen Inhuur personeel 3 Ruimtelijke kwaliteit behouden en versterken > dekking bouwen aan vertrouwen 4 Planvorming brandveilig maken van woonwagencentrum De Meent ; krediet € 100.000 > dekking stelpost kapitaallasten 5 Project GFT Hoogbouw dekking egalisatiereserve afvalstoffenheffing 6 Afvalverwijdering RMN storting in egalisatiereserve afvalstoffenheffing 7 Lachgastankjes dekking egalisatiereserve afvalstoffenheffing 8 Logiesverstrekkers > compensatie via COA 9 Grondwatermodel >dekking voorziening riolering 10 Spuk aanpak Energiearmoede > dekking vanuit rijksmiddelen 11 Isolatievoucher sociale mimima > dekking USET subsidie 12 Oormerkvoorstellen > storting in reserve geoormerkte beleidsuitgaven

400 150 400 -150 -65 65

-15 15 58 -58 -15 15 -13 13 -35 35 -775 775 -112 112 1.743 -1.743

Programma 3 - Sociale leefomgeving 1 PGB hulp in huishouden 2 WMO nieuw 3 Jeugd Zin en PGB 4 Opstartkosten taakgerichte inkoop jeugdhulp 5 Innovatiebudget 6 Minimabeleid 7 Collectief Vraagafhankelijk Vervoer (CVV) 8 Werk en inkomen 9 Tijdelijke Overbrugging Zelfstandige Ondernemer (TOZO) 10 Peuteropvang 11 Bestuursopdracht toekomstige inrichting uitvoering sociaal domein 12 GGD Utrecht Gezondheidsbevordering 13 Vervangen veldverlichting door ledverlichting buitensportaccommodaties > storting in dekkingsreserve 14 Versnelling routekaart >storting in reserve IAB 15 Oormerkvoorstellen > storting in reserve geoormerkte beleidsuitgaven

2024

meerjarenraming 2025 2026

2027

0

0

0

0

-38 38

-38 38

-38 38

-38 38

0

0

0

0

-1.113 50 550 -600 -287 20 137 151 -700 -412 40 -40 -22 215 -215 235 -235 298 -298

-100

0

0

0

Overhead 1 Wet Open Overheid 2 Oormerkvoorstellen > storting in reserve geoormerkte beleidsuitgaven

20 20 675 -675

0

0

0

0

Algemene Dekkingsmiddelen 1 Algemene uitkering (septembercirculaire) 2 Integratie uitkering Participatie Doorsluizing participatiegelden 3 Rente en kapitaallasten 4 Stelposten 5 Oninbare debiteuren 6 Kwijtscheldingen 7 Oormerkvoorstellen > storting in reserve geoormerkte beleidsuitgaven

1.308 81 42 -42 695 698 -71 -95

0

0

0

0

562

-100

0

0

0

Totaal-generaal alle programma's

Pagina 24

-67 -33

Najaarsnota 2023

4.2. Financieel meerjarenperspectief 2023 De financiële wijzigingsvoorstellen zijn toegelicht bij de genoemde programma’s in hoofdstuk 3. Ontwikkeling begrotingssaldo (bedragen x € 1.000) begroting

( - = nadelig/tekort)

meerjarenraming

2023

2024

2025

2026

2027

380

4.200

7.339

807

807

Najaarsnota 2022

150

150

150

150

150

Amendement hondenbelasting

-126

-126

-126

-126

-126

Septembercirculaire 2022

-235

-74

-15

2.059

2.059

Saldo meerjarenbegroting 2023-2027 Mutaties:

Voorjaarsnota 2023

-1.583

-305

-197

-77

-77

Begrotingssaldo na Voorjaarsnota 2023

-1.413

3.846

7.152

2.814

2.814

-340

-385

-430

-675

Wegenbeheerplan 2022-2023 Mutaties bestaand beleid Begrotingssaldo voor Kadernota

-1.413

Voorstellen Kadernota - nieuw beleid/ beleidskaders Overige richtinggevende voorstellen Kadernota Begrotingssaldo na Kadernota Meicirculaire 2023 Begrotingssaldo na Meicirculaire 2023

-575

-575

-575

6.192

1.809

1.564

-750 -1.500

-1.500

-1.500

-2.090 -2.063

-2.025

-2.237

-1.413

91

155

-328

-1.258

-237

2.649 -2.281 -3.181

237

-491

Mjb24/27 - Aanvullingen en realistisch begroten Begrotingssaldo 2023 en 2024/2027

-575 2.931

-1.258

0

Najaarsnota 2023

562

-100

Geactualiseerde meerjarenperspectief na Najaarsnota

-696

-100

Pagina 25

2.629 -1.716 -2.173 20

-565

-126

-1.008

-103

2.158 -2.407 -3.284 0

0

0

2.158 -2.407 -3.284

Najaarsnota 2023

Hoofdstuk 5 – Bijlagen 5.1. Financiële mutaties van technische aard In de onderstaande tabel presenteren we de financiële wijzigingsvoorstellen van technische aard. De kenmerken van de navolgende financiële mutaties zijn: budgettair neutraal, in lijn met het vastgestelde beleid en er is (op formele gronden) instemming van de raad nodig. Hierbij kan een van de volgende situaties van toepassing zijn: a. Formalisering van doorgeschoven uitgaven vanuit eerdere jaren. b. Er is een noodzaak om een budget te herschikken door overheveling naar een ander programma. Bijvoorbeeld van taakmutaties (algemene dekkingsmiddelen) naar het programma waarin deze taak wordt uitgevoerd. c. Er worden budgetten verschoven van investeringskredieten naar budgetten in de exploitatie of andersom om aan te sluiten met het BBV. Deze wijzigingen zijn alleen in de technische tabel opgenomen als ze verrekend worden met reserves of voorzieningen, waardoor het geen gevolgen heeft voor het exploitatiesaldo. Enkele kredieten zijn daarnaast bij de jaarrekening al afgesloten, waardoor in de tabel slechts de toevoeging van het exploitatiebudget is weergeven.

Financiële mutaties van technische aard (bedragen x € 1.000)

Progr.

Nr.

2

1

Omschrijving

begroting (bedragen in euro's; - = nadelig/tekort)

2023

meerjarenraming 2024

2025

2026

2027

0

0

Mutatie budgetten met dekking 2

Rationeel wegbeheer

-457

Dekking voorziening onderhoud wegen

457

2

2

2 2 2 3

>dekking voorziening riolering 3 Communicatiebudget grondstoffenplan 2021-2023 dekking egalisatiereserve afvalstoffenheffing 4 Sylvestercross

AD AD

Relinen diverse locaties 2021

Stelpost onvoorzien welzijn 5

-1.000

1.000

1.000 -29 29 -5

-1.000

5

Verdeling stelpost Bouwen aan vertrouwen

3.270

1

Programma Bestuurlijke omgeving

-180

2

Programma Fysieke leefomgeving

-1.350

OH

Overhead

-1.740

Totaal van de technische mutaties

Pagina 26

0

0

0

Najaarsnota 2023

5.2. Samenvatting overzicht oormerkvoorstellen 2023 De oormerkvoorstellen 2023 zijn toegelicht bij de genoemde programma’s (hoofdstuk 2). Zoals in de inleiding opgemerkt, zijn wij van mening dat de in het overzicht opgenomen oormerkvoorstellen voldoen aan de gestelde criteria.

Overzicht oormerkvoorstellen 2023 (bedragen x € 1.000) Progr.

Nr.

Omschrijving (bedragen in euro's; - = nadelig/tekort)

2023

1

Programma 1 - bestuurlijke omgeving Geen

2 1 2 3 4 5 6 7 8

Programma 2 - Fysieke leefomgeving Omgevingsprogramma's Omgevingswet Herstructurering Portaal Soesterberg Soesterberg-Kom Programma Energietransitie Omgevingsprogramma Mobiliteit Land- en natuur Ontwikkel Plan Opplussen biodiversiteit

215 20 250 310 800 81 20 47

1 2 3 4

Programma 3 - Sociale leefomgeving SWOS: versterken sociale basis Mantelzorg Project Smitsveen Leerplicht

34 20 225 19

1 2 3

Overhead Communicatie en participatie Digitaliseren bouwdossiers Bouwen aan vertrouwen

60 75 540

3

Algemene dekkingsmiddelen Geen Totaal oormerkvoorstellen

2.716

Pagina 27

Najaarsnota 2023

5.3. Afwijkingsrapportage kredieten Als een krediet qua uitvoering op schema ligt en er geen nieuwe ontwikkelingen zijn, dan behoeft dit in de bestuurlijke rapportage geen nadere toelichting. Het uitgangspunt is ‘geen bericht is goed bericht’ Uitbreiding Werveling

aanvullend krediet € 138.000 structurele kapitaallasten vanaf 2024 € 5.000 incidenteel nadeel € 36.500 dekking reserve integraal accommodatiebeleid Op 4 februari 2020 heeft de gemeenteraad ingestemd met het voorstel tot bekostiging van de permanente uitbreiding van de Werveling van € 486.000 incl. BTW (prijspeil 2020 exclusief eerste inrichting). Echter, is de uitbreiding door omstandigheden pas gerealiseerd in het eerste kwartaal van 2023. Dit betekent dat het schoolbestuur conform verordening voorzieningen huisvesting onderwijs recht heeft op een indexatie van het beschikbaar gesteld normbedrag. Een indexatie naar prijspeil 2023 geeft recht op € 623.943 incl. BTW. Naast de uitbreiding zijn er extra kosten gemaakt van ca. € 36.500 voor het verwijderen van asbest. Deze kosten zijn voor rekening van de gemeente. Voorgesteld wordt deze kosten te vergoeden uit de reserve accommodatiebeleid. Nieuwbouw sporthal 2021 inrichting aanvulling krediet € 12.500 Oplevering van nieuwe sporthal is 2023. Overschrijding komt door extra sportinrichting en de hoge prijsstijgingen 2022-2023. Renoveren speelplekken 15 jaar 2023

aanvulling krediet € 22.000 structurele kapitaallasten vanaf 2024 € 1.500 De CBS prijsindex voor grond, weg- en waterbouw van 20% dient nog toegepast te worden op dit krediet. Deze prijsstijging zien wij ook terug bij onze aanbestedingen. Daarom wordt voor dit krediet een indexatie van 20% over de vrije ruimte voorgesteld. De vrije ruimte is het saldo van het beschikbare kredietbedrag verminderd met de bestedingen. Dit leidt tot een structureel nadeel, zijnde de kapitaallasten (afschrijving en rente) over de levensduur van het actief. Wij stellen voor om dit krediet te verhogen met € 22.000 (duurdere speeltoestellen en hoger uurloon plaatsing van speeltoestellen) om de minimale speelwaarde van de betreffende verouderde speelplekken te kunnen behouden. Groenrenovatie Valeriaanstraat

aanvulling krediet € 300.000 structurele kapitaallasten vanaf 2024 € 5.000 Vanuit de kaders van het Groenrenovatieplan is voor het verouderde groen op de Speenkruidstraat, Ereprijsstraat, Varenstraat, Valeriaanstraat en Weegbreestraat een vervangingsplan gemaakt. Het participatietraject ten behoeve van deze vervanging is afgerond. De raming ligt hoger dan het beschikbare krediet: we vervangen meer verouderd groen, materiaal is duurder en het uurloon is hoger dan was voorzien bij de vaststelling van het Groenrenovatieplan. Vanuit onze zorgplicht is minder groen renoveren niet mogelijk. Op dit moment selecteren wij een aannemer voor de uitvoering van de werkzaamheden. De opdracht wordt gegund aan de inschrijver met de economisch meest voordelige inschrijving op basis van de beste prijs-kwaliteit verhouding. De hoogte van de inschrijving is nog onbekend. Pagina 28

Najaarsnota 2023

Wij stellen voor om dit krediet te verhogen met € 300.000, ondanks dat het werk nog niet gegund is, voor voldoende dekking van de kosten.

Pagina 29

Najaarsnota 2023

5.4. Stand van zaken oormerkvoorstellen 2022 In de onderstaande tabel ziet u de stand van zaken van de oormerkvoorstellen van 2022. Een deel van deze oormerkvoorstellen gelden voor meerdere jaren, zoals energietransitie en project Smitsveen. Een ander deel van de oormerkvoorstellen worden door vertraagde/uitgestelde projecten, zoals omgevingswet en digitaliseren bouwdossiers, verschoven naar het boekjaar 2024. Voor verdere toelichting van de oormerkvoorstellen verwijzen wij u naar de toelichtingen van de desbetreffende programma’s.

Afloop geoormerkte beleidsuitgaven 2022 (bedragen x € 1.000) Bedrag Toelichting Corona-maatregelen

245 Zie verklaring financiële afwijkingen

Programma 1- Bestuurlijke omgeving Geen Programma 2 - Fysieke leefomgeving Landschapsontwikkelingsplan Omgevingswet Plan van aanpak Portaal Soesterberg Wachtlijsten vooroverleg bestemmingsplan / taskforce Energietransitie Mobiliteitsvisie

22 Zie oormerkvoorstel 2023 433 De middelen zijn ingezet middels 'bouwen aan vertrouwen' 257 Zie oormerkvoorstel 2023 575 Middelen zijn ingezet en kunnen deels (€ 150k) vrijvallen 466 Zie oormerkvoorstel 2023 100 Zie oormerkvoorstel 2023

Programma 3 - Sociale leefomgeving Kansrijke start Project Smitsveen Mantelzorgondersteuning Sportnota

16 355 50 26

Overhead Digitaliseren bouwdossiers Programmaplan bedrijfsvoering

111 Zie oormerkvoorstel 2023 137 Budget volledig ingezet

Algemene dekkingsmiddelen Energietoeslag

Budget volledig uitgegeven Zie oormerkvoorstel 2023 Zie oormerkvoorstel 2023 Budget volledig uitgegeven

1.128 Middelen zijn ingezet en uitgevoerd in 2023

Pagina 30

Najaarsnota 2023

5.5. Grote projecten Inleiding Artikel 6 van de financiële verordening gaat over de tussentijdse rapportages: Het college informeert de raad gedurende het kalenderjaar in de regel 2 keer tussentijds over de voortgang van de grote projecten. De grote projecten presenteren we integraal waarbij we alleen de projecten waar sprake is van een afwijking voorzien van een nadere toelichting. De raad stelt deze tussenrapportages vast. In de rapportages wordt over grote projecten integraal gerapporteerd over: a. bestuurlijke besluitvorming; b. financiële middelen; c. organisatie; d. globale planning; e. communicatie; f. risico’s. Om te bepalen wat een “groot project” is, is een meetinstrument opgesteld: Meetinstrument voor de complexiteit van projecten

Project: ……………………………..

Beoordeling 1 punt

2 punten

Score

Nr.

Onderwerp

3 punten

1

Het aantal betrokken afdelingen is:

een

twee

meer dan twee

…

2

Het aantal betrokken vakdisciplines

minder dan drie

drie of vier

meer dan vier

…

3

De geschatte doorlooptijd is:

< 6 maanden

6 maanden-1 jaar

meer dan een jaar

…

4

Het totaalbudget (incl. mensuren) is:

<500.000

500.000-1.000.000

>1.000.000

…

5

Het aantal betrokken externe organisaties is:

nul

een of twee

meer dan twee

…

6 7

De bestuurlijke prioriteit is: De opdrachtgever heeft:

niet zo hoog een duidelijk beeld van gewenste resultaat

gemiddeld tot hoog op hoofdlijnen een beeld van gewenst resultaat

…

8

De innovatiegraad van het te bereiken kan als volgt omschreven worden:

bestaand concept

enkele nieuwe aspecten

zeer hoog een globaal beeld van de contouren van het gewenste resultaat totaal nieuw concept

9

De binnen de organisatie beschikbare kennis / ervaring kan als volgt omschreven worden

er is vrij veel kennis / ervaring

10

De resultaten van het project:

staan op zichzelf

voor de meeste aspecten is er voldoende kennis/ervaring maar niet voor alles hebben beperkte relatie met andere projecten

Totaalscore tussen 10 en 20 punten

Categorie 1: "projectmatige werkzaamheden"

Totaalscore tussen 20 en 25 punten

Categorie 2: "afdelingsproject"

Totaalscore tussen 25 en 30 punten

Categorie 3: "Projecten"

…

… op cruciale aspecten ontbreekt de kennis/ervaring

…

hebben een cruciale relatie met andere projecten …

Totaalscore

De financiële vastlegging en monitoring van de grote projecten bestaat uit grondexploitaties, met uitzondering van verkeersplan Soest-Zuid en nieuwbouw sporthal. Voor het verkeersplan Soest-Zuid is subsidie verleend uit VERDER. Voor de nieuwbouw sporthal is in november 2019 een krediet vastgesteld door de raad en in januari 2022 aangevuld. De najaarsnota 2023 is een actualisatie van de voorjaarsnota 2023 inclusief eventuele wijzigingen die plaatsgevonden hebben in tussenliggende periode.

Pagina 31

…

Najaarsnota 2023

1. Verkeersplan Soest-Zuid Globale planning Met fase III (stationsgebied) verwachten we te starten in het voorjaar van 2024, aansluitend aan de werkzaamheden van de nutsbedrijven, die in het najaar van 2023 zijn gestart met de uitvoering. Fase II (Ossendamweg/Soesterbergsestraat) start op zijn vroegst rond het voorjaar 2025 en fase I (30km zone Soest-Zuid) start in oktober 2023 en loopt door tot voorjaar 2025. De planning is onder voorbehoud aangezien deze ook wordt beïnvloed door partijen buiten de gemeente, zoals de nutsbedrijven en ProRail. Op dit moment is er vertraging door de hoeveelheid werk van de nutsbedrijven. De Nuts zal voorjaar 2024 naast de afronding van de werkzaamheden in fase I en het reeds gestarte werk in fase III ook starten in fase II. De Nuts verwacht minimaal 1,5 tot 2 jaar bezig te zijn in en rond om Verkeersplan Soest-Zuid. 2.

Masterplan Soesterberg

De indeling bestaat uit gebieden en daaronder de deelprojecten. Deze indeling sluit aan op het document “Uitwerking Masterplan Soesterberg” van 4 oktober 2010. Inmiddels is een aantal projecten gerealiseerd, terwijl andere projecten nog in de initiatieffase/definitiefase zitten. De focus in 2023 ligt op de transformatie van de kamers 2 en 3 in Soesterberg noord en de aanpassing van de infrastructuur rondom kamer 1. Deelprojecten MPS