1. Themabijeenkomst warmtetransitie

De warmtetransitie Een werkelijkheid op verschillende niveaus

Waar hebben we het over?

2

Waarom nu deze presentatie?

o De Raad informeren over de voortgang van de warmtetransitie in de gemeente Soest. o Uitleg geven over de kaders, bronnen en aanpak in de warmtetransitie. o Duiden van de rol van de Raad in de warmtransitie. 3

Themasessie warmte

Rol van de Raad in het geheel Legenda:

P

4

Collegebesluit P Participatie

Raadsbesluit

P

P

Themasessie warmte

Fase

Warmtebedrijf

P

P

P

Agenda themabijeenkomst Warmtetransitie 1. Warmtetransitie in Soest en Soesterberg 2. Waar halen we de warmte voor onze inwoners vandaan? 3. Waar komt welke warmte terecht? 4. Wie verplaatst de warmte naar de voordeur? 5. Welke wettelijke kaders zijn er?

6. Hoe komt dit allemaal samen?

5

Na elke thema ruimte voor vragen

Warmtetransitie in Soest & Soesterberg Aanleiding, opgave en uitgangspunten

Aanleiding en opgave o Klimaatneutraal in 2050 en 49% besparing t.o.v. 1990 (klimaatwet) o Landelijke doelstelling 2030: 500.000 woningen aardgasvrij

50.000 Inwoners

7.500 bedrijven

21.000 Woningen

1200 Utiliteitsgebouwen

29 Buurten

1500GJ Gas

o Stabiele en betaalbare energievoorziening op lange termijn

Bron: EBN 7

Impact op inwoners en bedrijven o Andere manier van verwarmen

50.000 Inwoners

o Andere manier van koken

o Aanpassingen aan de woning of bedrijf o Aanpassingen in de wijken en buurten o Aanpassingen onder de grond

7.500 bedrijven Bron: EBN 8

Soester uitgangspunten warmtetransitie

9

Haalbaar en betaalbaar

Collectieve oplossingen

Koppelkansen benutten

Regierol van de gemeente

Communicatie en participatie

Omgaan met onzekerheid

Waar halen we de warmte voor onze inwoners vandaan? Bronnen, warmtetechnieken en keuzes

Collectieve bronnen in Soest I

11

Warmte uit oppervlaktewater

Warmte uit afvalwater

Geothermie

Overhees

RWZI

Regionaal onderzoek

Collectieve bronnen in Soest II

Warmte uit oppervlaktewater

12

Warmte uit afvalwater

Geothermie

ZLT: Onder 30

LT/MT: 30-60

MT/HT: 60-80

Pilotfase

In onderzoek

In onderzoek

SOEN (binnen kaders)

Baarn/Waterschap

BALS Gemeenten

Ca 1.100 Woningen

Ca 4.600 Woningen

5.000 -15.000 Woningen

Individuele warmtebron: All Electric

o Nog niet (grootschalig) mogelijk door netcongestie Warmte uit lucht en elektriciteit

o Alleen in woningen met hoge isolatiegraad o Geen schaalvoordeel bij hoog woningaantal

LT: 30 - 60 Relatief duur Individueel Isolatie A/B 13

o Geschikt voor dunbebouwde gebieden

Warmteoplossingen per wijk 2025:

Soest 14

Collectief

All-Electric

Hybride/geen actief beleid

Bedrijventerrein

Soesterberg Themasessie warmte

Samenvattend en vragen: Warmtebronnen Voortdurend in beweging

All-Electric komende jaren lastig

Collectieve oplossingen stimuleren

15

Themasessie warmte

Lokaal stimuleren

Regionale kansen

Waar komt welke warmte terecht? Warmtekavels en logische indelingen

WWW: het Wat en Waarom van Warmtekavels Een geografisch gebied met één warmtebedrijf.

• Exclusieve bevoegdheid Voorkomen versnippering en dubbele netten. • Collectieve oplossing Duidelijkheid aan bewoners en marktpartijen. • Een partij voor aanleg en exploitatie Rendabele investeringen en publieke sturing. • Zorgt de laagste kosten Mogelijke kostensocialisatie • Zorgt voor tariefgelijkheid

17

Themasessie warmte

Mogelijke indeling warmtekavels Meerdere kavels Aparte back-up Hoge kosten warmtenetten Tariefverschillen

Een kavel Regionaal kavel Verbonden back-up Meest voordelig Warmtenet Tariefgelijkheid

18

Themasessie warmte

Centrale back-up

Voordelig warmtenet Tariefgelijkheid

Mogelijke oplossing warmtekavels Efficiëntie en betaalbaarheid Centrale organisatie zorgt voor lagere tarieven

Bron 1

Gelijke voorwaarden en duidelijkheid Een hoofdstructuur met een aanspreekpunt Ruimte voor lokale initiatieven Een hybride model met centrale structuur en lokale invulling.

19

Themasessie warmte

Bron 2

Samenvattend en vragen: Warmtekavels Meerdere indelingen mogelijk

Kostensocialisatie

Collectieve oplossingen stimuleren

20

Themasessie warmte

Lokaal of regionaal

Kleine of grote kavels

Wie verplaatst de warmte naar de voordeur? Warmtebedrijven en warmtegemeenschappen

Warmtegemeenschap o Lokaal samenwerkingsverband o Energiecoöperatie gericht op warmte o Aanwijzen of ontheffing bij minder dan 1500WEQ o Minimaal 30 jaar

22

Themasessie warmte

Warmtebedrijf Warmtebedrijven

???

o Hoe werkt een warmtebedrijf?

???

>50%

<50%

Publiek integraal warmtebedrijf

???

23

Themasessie warmte

Lokaal Publiek integraal warmtebedrijf o Hoe richten de partijen zeggenschap in?

o Hoe richten de partijen de uitvoerende organisatie in?

24

Themasessie warmte

Regionale oplossing? UWO & WSB o Nog in ontwikkeling o Kan zorgen voor versnelling o Kan zorgen voor schaalvoordelen

o Kan bijdragen aan betaalbaarheid o Kan bijdragen aan betrouwbaarheid

25

Themasessie warmte

Samenvattend: verschillende vormen Regionaal Warmtebedrijf

Warmtegemeenschap

Lokale betrokkenheid en draagvlak. Winst blijft binnen de gemeenschap.

Professionalisering en expertise.

Minder financiële slagkracht. Complexe organisatie en afhankelijkheid van vrijwilligers.

Schaalvoordelen en

Lokaal Warmtebedrijf Kapitaal en uitvoeringskracht. Duidelijke lokale verantwoordelijkheden Invloed Gemeente hoog

26

Themasessie warmte

Minder directe zeggenschap voor bewoners. Arbeidsintensief voor gemeente Minder aantrekkelijk voor investeringen

Weinig directe zeggenschap voor bewoners.

leveringszekerheid.

Trage besluitvorming

Toegang tot grootschalige bronnen

Niet gericht op maatwerk

Welke wettelijke kaders? De WCW en de WGIW

Collectieve warmte mogelijk maken: De WCW Regie bij gemeenten • Kavels vaststellen • Warmtebedrijf aanwijzen

Nieuwe tariefregels • Kostengebaseerde en transparante tarieven door warmtebedrijven

Borgen belangen inwoners • Publiek meerderheidsbelang • Kleine collectieve systemen mogelijk

Verduurzamen collectieve warmte • Prestatienorm broeikasgassen • Ophaalrecht restwarmte

28

Themasessie warmte

Vanaf 1 januari 2026

Extra bevoegdheden gemeenten: De WGIW Opstellen Warmteprogramma • Planning komende 5 jaar • In welke wijken gaan we aan de slag

Uitvoeringsplan • bewoners, stakeholders en uitvoerders • Onderbouwing wijzigen omgevingsplan

Omgevingsplan wijzigen • Raadsbesluit • Aanwijsbevoegdheid

Uitvoering • Mogelijke opt-out • Minimaal 8 jr voor stopzetten gas

29

Themasessie warmte

Vanaf 1 juli 2026

Samenvattend en vragen: WCW en WGIW Kavelstrategie?

Publieke regie?

WGIW: Instrumenten in de uitvoering

WCW: Stimuleren van collectieve warmtenetten

Duidelijke rolneming Gemeente Brongebruik?

Warmteprogramma

30

Themasessie warmte

Waar komt het allemaal samen? Omgevingsprogramma Warmte

Functie van het warmteprogramma? o Start van een gebiedsgerichte aanpak o Houvast bij communicatie en verwachtingsmanagement o Voortgang bewaken van de lokale warmtetransitie

32

Themasessie warmte

De (minimale) inhoud het warmteprogramma o Gebiedsplanning voor 5 jaar: o Isolatieopgave o Beoogde eindoplossing en kosten o Warmtebehoefte per wijk/gebied

o Inzetten van de aanwijsbevoegdheid per gebied of wijk (niet verplicht). o Hoe zijn inwoners en belanghebbenden betrokken?

33

Themasessie warmte

Soester verrijking van het warmteprogramma Hoe regelen we betaalbaarheid Wanneer aanwijsbevoegdheid Hoe en wat publieke regie Indeling van warmtekavels

Gebruik van lokale bronnen Mogelijke warmteoplossingen 34

Themasessie warmte

Samenvattend en vragen: Warmteprogramma Sturend & richtinggevend

Uiterlijk 31 december 2027 gereed

Lokale focus

Breed gedragen

35

Themasessie warmte

Rollen en besluitvorming in de Warmtetransitie

Conclusie en vragen: mijlpalen en besluitvorming Legenda:

P

37

Collegebesluit P Participatie

Raadsbesluit

P

P

Themasessie warmte

Fase

Warmtebedrijf

P

P

P

Einde

38

Themasessie warmte

Wat staat er te gebeuren – complexe weergave

39

Themasessie warmte