1. Raadsvoorstel Verordening Jeugdhulp gemeente Soest 2025

Portefeuillehouder: Anne Sterenberg

Zaaknummer: 911431 Onderwerp: Verordening Jeugdhulp gemeente Soest 2025

Openbaar Is geheimhouding aan de orde? Nee

Voorgesteld raadsbesluit 1. De Verordening Jeugdhulp gemeente Soest 2025 vast te stellen per 1 januari 2025. 2. De Verordening Jeugdhulp Soest 2017 in te trekken, zodra de Verordening Jeugdhulp gemeente Soest 2025 in werking treedt. 3. Gebruik te maken van artikel 9 van de Referendumverordening gemeente Soest 2005, waardoor de Verordening Jeugdhulp gemeente Soest 2025 direct na bekendmaking in werking treedt.

Samenvatting De raad wordt gevraagd om de Verordening Jeugdhulp gemeente Soest 2025 vast te stellen. Hiermee voldoen we aan de wettelijke verplichting zoals opgenomen in de Jeugdwet. De raad geeft in de verordening aan hoe zij uitvoering wil geven aan de Jeugdwet in de gemeente Soest. Aanleiding De gemeenteraad is o.b.v. de Jeugdwet verplicht om een Verordening Jeugdhulp vast te stellen. De huidige Verordening Jeugdhulp van de gemeente Soest dateert uit 2017 en is toe aan een actualisatie. In de Verordening Jeugdhulp geeft de gemeenteraad van Soest aan hoe zij uitvoering geeft aan de Jeugdwet. De verordening bevat o.a. informatie over: • De aanwezige voorzieningen • De taken van het Jeugdteam • De wijze waarop de toegang tot jeugdhulp geregeld is • De wijze waarop het Jeugdteam in opdracht van het college onderzoek doet naar een hulpvraag inclusief de beoordeling van de eigen kracht van jeugdigen en ouders • De regels rondom de verstrekking van persoonsgebonden budgetten • Voorkomen van misbruik en oneigenlijk gebruik Beoogd resultaat Een actuele Verordening Jeugdhulp die aansluit bij de Visie sociaal domein en daarmee bij de behoefte in de samenleving. Argumenten 1.1. De huidige Verordening Jeugdhulp dateert uit 2017 en moet aangepast worden aan de nieuwe praktijk. Belangrijke ontwikkelingen van de afgelopen jaren zijn niet verwerkt in de Verordening Jeugdhulp van Soest.

Het gaat om: • Jurisprudentie Jeugdwet • Hervormingsagenda jeugd • Samenwerking MetMaya • Eigen begeleiding door Jeugdteam We borgen de rechten en plichten van de inwoners en de rechtmatigheid. Ook scheppen we meer duidelijkheid richting het Jeugdteam over de wijze waarop de Jeugdwet in Soest wordt uitgevoerd.

2

1.2. De Verordening Jeugdhulp is in lijn met de Visie Sociaal Domein gemeente Soest 2024-2028. De leidende principes zoals geformuleerd in de visie zijn geborgd in de Verordening Jeugdhulp. De leidende principes zijn: • De inwoners en hun leefwereld staan centraal • We gaan uit van vertrouwen • Voorkomen is beter dan genezen • Ondersteuning nabij en zo licht als mogelijk (en zo zwaar als nodig) • Continue leren en verbeteren. Het 6e leidende principe (ongelijk investeren voor gelijke wijken) is niet van toepassing op het juridisch kader jeugdhulp. De Verordening geldt immers voor alle inwoners op gelijke wijze. 1.3. Er is breed draagvlak voor deze Verordening Jeugdhulp. Bij het opstellen van de conceptteksten zijn o.a. een aantal huisartsen, het Jeugdteam en de Inwonersparticipatieraad geraadpleegd. Bovendien heeft de conceptverordening acht weken ter inzage gelegen voor alle belanghebbenden. Er zijn geen zienswijzen ingediend. 1.4. Regionale afstemming is geborgd. Alle gemeenten in de regio Amersfoort hebben dit jaar hun verordeningen aangepast of zijn daar mee bezig. In het Bestuurlijk Overleg Sociaal Domein (BOSD) van 12 oktober 2023 is besloten dat alle gemeenten een aantal uitgangspunten hanteren bij het opstellen van hun Verordening Jeugdhulp. De gemeente Soest heeft deze uitgangspunten ook verwerkt in de verordening. Deze uitgangspunten zijn: 1.

(Pleeg-)Ouders zijn verantwoordelijk voor de opvoeding en ondersteuning van hun kind; 2. Hulp is altijd gericht op het versterken van de eigen kracht en de sociale steun vanuit het netwerk van het gezin; 3. Jeugdhulp is aanvullend op de eigen kracht en sociale steun van het gezin en algemeen toegankelijke voorzieningen; 4. De hulpvraag wordt eerst vanuit aanpalende domeinen zoals het onderwijs, volwassenen-ggz en bestaanszekerheid opgepakt, voordat jeugdhulp wordt ingezet; 5. De ondersteuningsstructuur van het onderwijs is voorliggend op jeugdhulp; 6. Collectieve voorzieningen gaan voor op individuele voorzieningen; 7. Specialistische jeugdhulp wordt aangeboden door gecontracteerde aanbieders; 8. Alleen als er geen passend gecontracteerd aanbod is, kan er een pgb worden ingezet; 9. Jeugdhulp wordt niet met terugwerkende kracht toegekend. 1.5. Het vaststellen van een Verordening Jeugdhulp is een wettelijke verplichting van de gemeenteraad. Dit is vastgelegd in artikel 2.9 van de Jeugdwet.

3

2.1 Met inwerkingtreding van de Verordening jeugdhulp gemeente Soest 2025 komt de verordening jeugdhulp Soest 2017 te vervallen. Het is een bevoegdheid van de raad om de verordening vast te stellen, maar ook om de verordening in te trekken. 3.1. De inwerkingtreding van de Verordening Jeugdhulp kan geen uitstel lijden. De Verordening Jeugdhulp gemeente Soest 2025 is referendabel volgens de Referendumverordening gemeente Soest 2005. De Referendumverordening gemeente Soest schrijft voor dat een verordening die referendabel is, pas 6 weken na bekendmaking van het vaststellingsbesluit in werking treedt. In die gevallen, waarin het besluit geen uitstel kan lijden, kan de gemeenteraad besluiten de verordening direct na bekendmaking in werking te laten treden. In mei 2024 heeft de Centrale Raad van Beroep, één van de hoogste bestuursrechters op het gebied van sociale wetgeving, ingrijpende uitspraken gedaan over de regels die gemeenten moeten opnemen in hun verordeningen jeugdhulp over de beoordeling van eigen kracht en de ouderlijke verzorgings- en opvoedingsplicht. Geen enkele gemeente heeft dit tot op heden goed in hun verordening geregeld. Het gevolg is dat besluiten over eigen mogelijkheden en probleemoplossend vermogen nu geen juridische grondslag hebben. Zonder deze grondslag is het niet mogelijk om over deze onderwerpen een juridisch houdbaar besluit te nemen.

Gemeenteraden moeten deze regels dus zo snel mogelijk in hun verordening opnemen. De regels over eigen kracht en ouderlijke verantwoordelijkheid zijn opgenomen in de artikelen 3.3 en 3.5 van de Verordening Jeugdhulp gemeente Soest 2025. Mocht er in de 6 weken na bekendmaking van vaststelling van de verordening sprake zijn van een referendum, dat heeft geleid tot een raadgevende uitspraak tot afwijzing van het besluit, dan neemt de gemeenteraad zo snel mogelijk een besluit tot intrekking van de Verordening Jeugdhulp gemeente Soest 2025. Kanttekeningen 1.1. De Verordening Jeugdhulp gemeente Soest 2025 is niet opgesteld als 'omgekeerde verordening'. Adviesbureau Stimulansz ontwikkelde een aantal jaren geleden de zogenaamde ''omgekeerde verordening sociaal domein'. De omgekeerde verordening beschrijft een werkwijze die Stimulansz de omgekeerde toets noemt. Stimulansz noemt dit omgekeerd, omdat er volgens Stimulansz eerst wordt gekeken naar de behoefte van de inwoner en vervolgens naar hoe dit past binnen de wetgeving. Het doel van een omgekeerde verordening is om via door Stimulansz omschreven stappen te komen tot maatwerkoplossingen. De Verordening Werk en Participatie 2024 gemeente Soest is opgesteld volgens het model van de omgekeerde verordening.

Het uitgaan van de behoeften van inwoners en toepassen van maatwerk past mooi bij de wat strakkere wet- en regelgeving binnen de Participatiewet. De Jeugdwet is ander type wet dan de Participatiewet. Het uitgangspunt van de Jeugdwet is namelijk dat er rekening houdend met de situatie van de jeugdige en het gezin maatwerk wordt toegepast. De Jeugdwet biedt dus al ruimschoots mogelijkheden om tot

4

maatwerkoplossingen te komen. Ook heeft de hoogste bestuursrechter van ons land op het gebied van sociale voorzieningen, de Centrale Raad van Beroep, in 2017 al een stappenplan voorgeschreven. In alle beroepsprocedures inzake besluiten Jeugdwet gaan rechters na of gemeenten dit stappenplan hebben doorlopen om tot een besluit te komen. Het is verwarrend om hier een ander stappenplan, namelijk dat van Stimulansz, voor in de plaats of naast te gebruiken. Kosten, baten, dekking Kosten n.v.t. Baten n.v.t. Dekking n.v.t. Aanpak Als de gemeenteraad de verordening vaststelt, treedt de verordening direct na bekendmaking in werking (met toepassing van Referendumverordening artikel 9). Daarna geldt er nog een termijn van 6 weken waarin inwoners gebruik kunnen maken van hun referendumrecht. De gemeenteraad geeft het college de bevoegdheid om nadere regels jeugdhulp op te stellen. Na afloop van de referendumtermijn stelt het college de nadere regels vast. We volgen de ontwikkelingen in de jurisprudentie nauwgezet. Als de Centrale Raad van Beroep uitspraken doet, die aanpassingen van onze verordening vragen, passen we dit aan en leggen we dit voor aan uw raad. Communicatie Na vaststelling van de Verordening Jeugdhulp gemeente Soest 2025 publiceren wij deze in het Gemeenteblad, op www.overheid.nl en via de lokale kanalen. Daarnaast informeren wij de Inwonersparticipatieraad Sociaal Domein.

5

(Uitkomsten) advies en inspraak Er zijn twee gesprekken gevoerd met de Inwonersparticipatieraad Sociaal Domein (IPR). De IPR heeft constructief meegedacht over de mogelijkheden om inwoners te betrekken bij het juridisch kader jeugdhulp. De IPR heeft geadviseerd om de Verordening jeugdhulp gemeente Soest 2025 ter inzage te leggen. Dit advies hebben we opgevolgd. De Verordening jeugdhulp heeft ter inzage gelegen van 22 juli tot en met 15 september 2024. De conceptverordening was te raadplegen op www.overheid.nl en lag ter inzage bij de balie van het gemeentehuis. Dit is bekendgemaakt in de Soester Courant en de Soest Huis-aan-huis. Alle belanghebbenden konden een zienswijze indienen. Er is geen zienswijze ingediend. Wettelijke grondslag en/of kader: Wettelijke grondslag: Jeugdwet, artikel 2.9 Gemeentelijk kader: Integrale Visie Sociaal Domein 2024-2028 Referendumverordening gemeente Soest 2005

Beleidsevaluatie n.v.t. Referendum De Verordening Jeugdhulp gemeente Soest 2025 is referendabel volgens de Referendumverordening gemeente Soest.

Ondertekening Soest, 22-10-2024 Burgemeester en wethouders van Soest, De secretaris, de burgemeester

Leontine Vermond

Rob Metz

6