1. Raadsvoorstel Pilot Integrale Ingang Sociaal Domein (1)

Portefeuillehouder: Anne Sterenberg Osman Suna

Zaaknummer: 1238939 Onderwerp: Pilot integrale ingang sociaal domein

Openbaar Is geheimhouding aan de orde? Nee

Voorgesteld raadsbesluit 1. Instemmen met het beschikbaar stellen van incidenteel budget van maximaal € 450.000 voor de pilot Integrale Ingang Sociaal Domein. 2. Instemmen om dit bedrag te dekken via de reserve maatschappelijke opgaven.

Samenvatting De gemeenteraad wordt gevraagd in te stemmen met het beschikbaar stellen van € 450.000 uit de gereserveerde middelen voor maatschappelijke opgaven, voor de uitvoering van een pilot voor een integrale ingang sociaal domein. Met deze pilot wil de gemeente Soest samen met welzijnspartijen en de nieuwe uitvoeringsorganisatie Eemkracht in de praktijk ervaring opdoen met één gezamenlijke ingang tot hulp en ondersteuning voor inwoners. Deze aanpak moet zorgen voor een laagdrempelig, herkenbaar en samenhangend loket waar inwoners met al hun hulpvragen in het sociaal domein terecht kunnen. Zo signaleren we hulpvragen eerder, wordt niemand meer van het ene naar het andere loket verwezen en versterken we de preventieve aanpak waarmee we op termijn kosten kunnen besparen. We bevorderen hiermee ook de samenwerking tussen onze lokale welzijnsorganisaties onderling en tussen de welzijnsorganisaties, de nieuwe uitvoeringsorganisatie Eemkracht en de gemeente. De pilot komt voort uit de in december 2023 vastgestelde bestuursopdracht toekomstige samenwerking sociaal domein Baarn Bunschoten Soest, wat leidt tot de nieuwe uitvoeringsorganisatie Eemkracht. Het afgelopen jaar is een lokaal projectteam van de gemeente en welzijnspartijen aan de slag gegaan om de opdracht uit te werken tot een voorstel.

De pilot is noodzakelijk om op basis van praktijkervaring, in plaats van aannames, een goed onderbouwd besluit te kunnen nemen over de structurele inrichting van de ingang per 2027. Aanleiding In december 2023 hebben de colleges van Baarn, Bunschoten en Soest besloten om de toekomstige samenwerking in de uitvoering van het sociaal domein uit te werken. Dit is nodig vanwege de ontwikkelingen in het sociaal domein, zoals de toename van zorg- en hulpvragen en de stijgende kosten. Door samen te werken, kunnen we beter inspelen op deze uitdagingen. Dit leidt tot de nieuwe uitvoeringsorganisatie Eemkracht. Naast één gezamenlijke uitvoeringsorganisatie is ook besloten om de toegang tot zorg en ondersteuning te positioneren in het lokale voorveld met welzijnspartijen. Omdat het voorveld per gemeente verschilt is dit per gemeente als lokaal project opgepakt. In Soest is dat het project Integrale Ingang Sociaal Domein. Inwoners kunnen straks met al hun vragen over zorg en ondersteuning terecht bij één "loket". Zo signaleren we hulpvragen eerder, wordt niemand meer van het ene naar het andere loket verwezen en versterken we de preventieve aanpak waarmee we op termijn kosten kunnen besparen. We zijn niet de enige gemeente in het land die met een toegang tot het sociaal domein aan de slag gaan.

Vanuit de Hervormingsagenda Jeugd, het Integraal Zorgakkoord (IZA) en het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) hebben gemeenten de opdracht om de sociale basis, het voorveld, te versterken. Naar aanleiding van deze verschillende landelijke afspraken heeft de VNG begin 2024 een richtinggevend kader opgesteld voor de toegangsfunctie van gemeenten. In Soest hebben we het afgelopen jaar samen met onze partners st. Balans, MEE, Stadsring, SWOS, Welzin en Kunstenhuis Idea onderzocht hoe in onze gemeente de toegangsfunctie vormgegeven kan worden. Daarbij sluiten we ook aan bij onze Integrale

2

Visie Sociaal domein doordat we de inwoner en de uitgangspunten "laagdrempelig, nabij en integraal" centraal stellen. Om tot besluitvorming te komen over een goed uitgewerkt en onderbouwd voorstel is een praktijkproef/pilot nodig. Hiervoor zijn in de begroting 2025 geen middelen geraamd. Daarom vragen wij de raad hiervoor budget beschikbaar te stellen. Beoogd resultaat Met dit voorstel willen we een doordachte stap maken om de overgang naar een integrale ingang met de welzijnsorganisaties verantwoord en onderbouwd te realiseren. Hiermee willen we bereiken dat er voor inwoners een goed functionerende, laagdrempelige en duidelijk herkenbare integrale ingang is waar zij met hulpvragen terecht kunnen en waar medewerkers van welzijnspartijen samenwerken met professionals van de nieuwe uitvoeringsorganisatie Eemkracht. Argumenten 1.1 De pilot is nodig om te komen tot een onderbouwing voor de definitieve inrichting en besluitvorming. De pilot biedt de kans om op basis van praktijkervaring in plaats van aannames en theoretische modellen, te bepalen hoeveel personeel er nodig is, welke kennis en expertise vereist is, welke organisaties dit kunnen leveren en hoe de samenwerking in de praktijk verloopt. Daarnaast doen we ook onderzoek naar passende huisvesting van de integrale ingang.

De inzichten uit de pilot vormen zo een solide basis voor een goed onderbouwd besluit over de uiteindelijke inrichting. Tijdens de pilotfase blijven alle voorzieningen die geboden worden vanuit de sociale basis beschikbaar en bereikbaar. 1.2 De pilot bevordert de samenwerking tussen welzijnsorganisaties, de nieuwe uitvoeringsorganisatie en de gemeente. Door gezamenlijk in de praktijk ervaring op te doen kan eenvoudig kennis overgedragen worden, kunnen werkprocessen verbeterd worden en kunnen medewerkers een gemeenschappelijke taal ontwikkelen en wederzijds begrip vergroten. Dit draagt bij aan meer samenhang in de ondersteuning aan inwoners en vermindert dubbelingen of overlap in dienstverlening. 1.3 Met de pilot kunnen we ook de ervaringen van inwoners toetsen. Tijdens de pilot is er ruimte om ervaringen van inwoners mee te nemen in het uiteindelijke voorstel. Door inwoners actief te betrekken zorgen we dat signalen over wat wel of niet werkt in de praktijk snel worden opgepikt. Op die manier sluit de integrale ingang ook aan op echte behoeften van inwoners in plaats van aannames. 1.4 Er is budget nodig voor inzet van medewerkers, projectcoördinatie en organisatie. Deze kosten zijn tijdelijk maar noodzakelijk om goed in beeld te krijgen wat de structurele kosten en opbrengsten voor invoering van een integrale ingang per 2027 zullen zijn.

Huidige medewerkers van de welzijnsorganisaties en de gemeente moeten vrij gemaakt worden voor deelname aan de pilot. Hierdoor moet er tijdelijk vervangend personeel worden ingehuurd om de lopende werkzaamheden over te kunnen nemen. De investering is gericht op leren, ontwikkelen en implementeren. Hiertegenover staan al direct voordelen als snellere en betere hulp voor inwoners, betere samenwerking en kostenbesparing. Ook zijn middelen nodig voor het opzetten van de monitoring, zodat we de resultaten en opbrengsten van de pilot goed inzichtelijk kunnen maken. 2.1 We hebben met uw raad afgesproken dat we u voorstellen voorleggen voor besteding van de gereserveerde middelen voor

3

maatschappelijke opgaven. In de begroting 2025 zijn middelen gereserveerd om extra impuls te geven aan maatschappelijke opgaven. Met deze pilot zien wij kansen om een extra impuls te geven aan onze transformatie opgave binnen het sociaal domein. Door deze pilot wordt niet alleen de toegang tot hulp en ondersteuning voor inwoners verbeterd maar versterken we ook de samenwerking tussen de welzijnsorganisaties onderling en tussen de welzijnsorganisaties, de nieuwe uitvoeringsorganisatie Eemkracht en de gemeente. Kanttekeningen 1.1 Er is geen structureel (hoger) budget in de begroting opgenomen voor het realiseren van de integrale toegang met maatschappelijk partners. Bij de vaststelling van de bestuursopdracht was nog niet duidelijk hoe de integrale ingang er in Soest precies uit zou komen te zien. Omdat de pilot doorloopt tot en met 2026 kunnen we nu nog geen valide uitspaak doen over de financiële consequenties voor 2027 en verder. Om te voorkomen dat we in 2027 geen middelen beschikbaar hebben, komen we hierop terug bij de kadernota en begroting 2027. 1.2 Er bestaat een risico dat de pilot onvoldoende meetbare of bruikbare resultaten oplevert. De pilot is bedoeld om praktijkgegevens te verzamelen en onderbouwd advies te kunnen geven over de inrichting van de integrale ingang per 1 januari 2027.

Er bestaat echter een risico dat de pilot onvoldoende meetbare of bruikbare resultaten oplevert. Dit kan het gevolg zijn van onvoldoende deelname van medewerkers van de welzijnspartijen en te beperkte tijdsinvestering of te korte tijdspanne om de effecten en besparingen inzichtelijk te maken. Uit eerdere maatschappelijke business cases is gebleken dat een jaar voor het meten van maatschappelijke effecten soms te kort is. Dit risico is echter beheersbaar – mits er stevig wordt ingezet op duidelijke doelen, gestructureerde monitoring én organisatorisch commitment. Kosten, baten, dekking Kosten Voor de looptijd van een jaar is budget nodig van maximaal € 450.000. Baten De pilot wordt opgezet in de vorm van een Business case waarbij inzichtelijk wordt gemaakt wat deze nieuwe manier van werken kan opleveren. Dekking

4

In de begroting 2025 is budget gereserveerd voor maatschappelijke opgaven die we hiervoor willen bestemmen. Aanpak Na instemming door de raad starten we per 1 oktober 2025 met de uitvoering van de pilot. We richten hiervoor een monitor in zodat we het college en de raad tussentijds kunnen informeren over de voortgang en eventueel kunnen bijsturen. In Q4 van 2026 komen wij bij de raad terug met een definitief uitgewerkt voorstel. Communicatie Na besluitvorming worden de partners geïnformeerd. (Uitkomsten) advies en inspraak Tijdens de pilot betrekken we actief inwoners zodat in het uiteindelijke voorstel het inwonerperspectief is geborgd. Wettelijke grondslag en/of kader: Participatiewet, Wmo, Jeugdwet. Hervormingsagenda Jeugd. Richtinggevend kader VNG Toegang, lokale teams en integrale dienstverlening Regiovisie specialistische jeugdhulp regio Amersfoort Regiovisie Samen in de Wijk Integrale Visie Sociaal Domein gemeente Soest 2024-2028 Bestuursopdracht toekomstige samenwerking uitvoering sociaal domein Baarn Bunschoten Soest Beleidsevaluatie Gedurende de pilot zijn per 3 maanden vaste evaluatie momenten met de deelnemende organisaties. Medio 2026 zullen wij de raad informeren over de tussenevaluatie. Referendum Ondertekening Soest, 15-07-2025 5

Burgemeester en wethouders van Soest, De secretaris, de burgemeester

Leontine Vermond

Rob Metz

6